Νέες εκδόσεις πατερικών κειμένων στη σειρά Corpus Christianorum. Series Graeca

Κατά τους τελευταίους μήνες (2011-2012) δημοσιεύθηκαν στη διεθνούς κύρους σειρά Corpus Christianorum – Series Graeca του εκδοτικού οίκου Brepols σημαντικά έργα πατέρων και εκκλησιαστικών συγγραφέων της βυζαντινής περιόδου:

α) Η πλουσιότερη από τις ερμηνευτικές Σειρές στο Άσμα Ασμάτων, Επιτομή  του μεγάλου δημιουργού Σειρών Προκοπίου Γαζαίου (5/6 αι.), που είχε εκδοθεί για πρώτη φορά το 1837,

β) το λειτουργικό έργο Περί Εκκλησιαστικής Μυσταγωγίας, ένα από τα σημαντικότερα έργα του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, το οποίο είχε εκδώσει κριτικά προ εικοσαετίας ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ Χαρ. Σωτηρόπουλος,

γ) τον συλλογικό τόμο «Gregorius Nazianzenus – Studia Nazianzenica II», όπου εκδίδονται 25 μελέτες για το έργο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, στο πλαίσιο της επιστημονικής έρευνας που πραγματοποιείται στο ειδικό Κέντρο μελέτης του αγίου Γρηγορίου στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Louvain,

δ) το ποιητικό έργο (145 ποιήματα και επιγράμματα) του σημαντικότερου ποιητή του 11ου αιώνα στο Βυζάντιο, Χριστοφόρου Μυτιληναίου, που παραδίδεται στο σύνολό του σε ένα χφ του 13ου αι. στη Βιβλιοθήκη της Κρυπτοφέρρης και αποσπασματικά σε 38 ακόμη κώδικες

ε) τρία σημαντικά, ανέκδοτα κείμενα του δεύτερου μισού του 14ου αι. που αφορούν στην ησυχαστική έριδα και προέρχονται από εκπροσώπους της αντιησυχαστικής παράταξης: τον Γεώργιο Πελαγονίας, τον Ιωάννη Κυπαρισσιώτη και τον Πρόχορο Κυδώνη. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε από τον συστηματικό μελετητή και εκδότη βυζαντινών φιλολογικών και θεολογικών κειμένων Ιωάννη Πολέμη, καθηγητή της Βυζαντινής Φιλολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, ο οποίος πριν από μερικά χρόνια εξέδωσε και το έργο του αντιησυχαστή Θεόδωρου Δεξιού.

Στη συνέχεια παρατίθενται αποσπάσματα από την παρουσίαση των εν λόγω εκδόσεων στην ιστοσελίδα του εκδ. οίκου Brepols [http://www.brepols.net/]:

  1. J.-M. Auwers (ed.), Procopius Gazaeus Epitome in Canticum Canticorum, (CCSG 67), Brepols: 2011 [«De toutes les chaînes sur le Cantique des Cantiques, la plus riche est l”Épitomé de Procope de Gaza: elle contient 390 péricopes exégétiques empruntées à une dizaine d’auteurs, dont les plus cités sont: Grégoire de Nysse, Nil d’Ancyre, Origène, Cyrille d’Alexandrie, Philon de Karpasia et Apollinaire de Laodicéee. L’intérêt documentaire de l”Épitomé de Procope est incontestable: il est seul à nous faire connaître les interprétations du Cantique élaborées par Cyrille d’Alexandrie et par Apollinaire de Laodicée. De plus, il a conservé en grec une soixantaine de fragments du grand Commentaire d’Origène. Outre son intérêt documentaire, l”Épitomé offre un tableau contrasté de l’exégèse ancienne du Cantique: le caténiste a pris comme référence les Homélies de Grégoire de Nysse, qu’il confronte avec d’autres commentaires, d’inspiration principalement alexandrine, rédigés entre le 3e et le 5e siècle, de manière à ouvrir le plus largement possible l’interprétation du texte biblique. Cette nouvelle édition, qui repose sur un inventaire complet de la tradition manuscrite, remplace celle qu’A. Mai avait procurée en 1837, d’après un manuscrit tardif où les sigles d’auteurs sont souvent erronés. C’est le miroir de l’exégèse ancienne du Cantique qui est ici offert au lecteur.»].
  2. C. Boudignon (ed.), Maximus Confessor Mystagogia, (CCSG 69), Brepols: 2011 [«Il a consacré depuis dix ans l’essentiel de ses recherches à la tradition manuscrite de la Mystagogie de Maxime le Confesseur. Il a parcouru les bibliothèques de Paris, Rome, Athènes et l’Escorial, et réussi à obtenir des reproductions de manuscrits presque inaccessibles comme ceux du fonds de Zavorda, à Grevena. Il a pris connaissance de la totalité des manuscrits identifiés de la tradition directe du texte et a ainsi réalisé une nouvelle édition critique et une nouvelle présentation du texte, qui ne manqueront pas de répondre aux souhaits de nombreux chercheurs. Le texte de la Mystagogie, traité sur les symboles de la liturgie, composé dans les années 630/640, fera l’objet de sa part prochainement d’une traduction française et d’une introduction historique et philosophique dans la collection Sources Chrétiennes«].
  3. A. Schmidt (ed.), Gregorius Nazianzenus – Studia Nazianzenica II, (CCSG 73 (CN 24)), Brepols: 2011 [«Ce volume qui regroupe vingt-cinq études philologiques, lexicales et littéraires, est consacré aux œuvres de Grégoire de Nazianze (Poèmes, Discours et commentaires sur Grégoire).  Il ouvre de nouvelles perspectives sur la réception de Grégoire dans les traditions byzantine, syriaque, arménienne, arabe et particulièrement géorgienne ; c’est l’objet de la plupart des études, mais d’autres contributions posent la question du rapport entre texte et miniatures dans les manuscrits grecs et géorgiens (Discours 44) ou font le point sur le projet de recherche en lexicologie grecque du Thesaurus Patrum Graecorum dont fait partie la concordance des discours de Grégoire. Le livre se base sur les éditions et recherches entreprises au Centre d’Etudes sur Grégoire de Nazianze à l’Universite catholique de Louvain dans le contexte d’une collaboration internationale, avec l’Institut des Manuscrits de Tbilisi en particulier. Il fait suite aux Studia Nazianzenica I publiées en 2000″].
  4. M. De Groote (ed.), Christophoros Mitylenaios Versuum variorum Collectio Cryptensis, (CCSG 74),  Brepols: 2012 [«The present edition of this collection is based on all the manuscripts, and takes also into account a whole range of secondary literature which appeared since the previous edition by Eduard Kurtz in 1903. The introduction is dealing with the author’s identity and works, the manuscript tradition and the metres in use, and concludes with a study on the correct spelling of enclitics.  Following the text of the poems, the reader finds an Index locorum Sacrae Scripturae, an Index fontium et locorum conferendorum, a complete Index verborum, an Index initiorum, and a selected bibliography»].
  5. I. D. Polemis (ed.), Auctores varii Theologica varia inedita saeculi XIV, (CCSG 76),  Brepols: 2012 [«This volume contains three important, so-far unpublished texts from the second half of the 14th century that refer to the palamite controversy. The first text is a treatise by George of Pelagonia, which investigates the beginnings of the controversy concerning the distinction between the nature of God and His energies. It offers a detailed account of the history of the entire period from 1330 until 1351, containing several details which are not recorded in any other contemporary source. The second text, of anonymous origin, which is addressed to a certain Raoul Palaiologos, is a detailed refutation of an unpublished treatise of the ex-emperor John Kantakouzenos. After a comparison of that refutation with the works of the well-known opponent of Gregory Palamas, John Kyparissiotes, the hypothesis that the anonymous author is to be identified with Kyparissiotes is put forward. The third text is a treatise by Prochoros Kydones, the well-known translator of Thomas Aquinas, dealing with the problem of the meaning of the divine names. Through a systematic study of the works of Pseudo-Dionysius the Areopagite and Thomas Aquinas, Prochoros Kydones proves that Palamas’s theory that the names of God refer only to His energies is untenable»].

 

Comments are closed.