Συμπεράσματα του 5ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας με θέμα: Αναγνώσεις της Βίβλου στις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις. Με αφορμή την επέτειο των 500 χρόνων από τη Μεταρρύθμιση του Λουθήρου

ΕΒΕ_20_00001

Του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου

Ένα ακόμη συνέδριο έφτασε στο τέλος του. Ήταν το 5ο στη σειρά, κάτι που επιτρέπει την αισιοδοξία πως τα συνέδρια αυτά έχουν γίνει πια θεσμός. Η αισιοδοξία αυτή καθιστά με τη σειρά της ιδιαίτερα περήφανη την Ελληνική Βιβλική Εταιρία, καθώς το έργο της δεν περιορίζεται στον μεταφραστικό μόνον τομέα, αλλά φιλοδοξεί με ανάλογες πρωτοβουλίες να λειτουργήσει ως καταλύτης στις σχέσεις μεταξύ των προερχόμενων από διάφορες εκκλησιαστικές παραδόσεις χριστιανών.

Στόχος των διεθνών αυτών συνεδρίων είναι να προβάλουν τη Βίβλο ως το ζωντανό κείμενο των χριστιανικών κοινοτήτων αλλά και ως ουσιαστικό παράγοντα στη διαμόρφωση του πολιτισμού και της πνευματικής παραγωγής, και να καλλιεργήσουν με αυτόν τον τρόπο έναν δημιουργικό διάλογο με την ευρύτερη κοινωνία.

ΕΒΕ_15_00001

Το φετινό συνέδριο ήταν αφιερωμένο στα 500 χρόνια από τη Μεταρρύθμιση του Λουθήρου και καταβλήθηκε προσπάθεια να δωθεί ο λόγος σε προερχόμενους από διάφορες χριστιανικές παραδόσεις ερευνητές, προκειμένου να παρουσιάσουν παραδείγματα των δικών τους αναγνώσεων του βιβλικού κειμένου. Δεν αποκλείστηκε ούτε η ραββινική προσέγγιση της Βίβλου, που ακούστηκε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους συνέδρους. Σύντομα όλες οι εισηγήσεις, όπως έγινε και με εκείνες των προηγούμενων συνεδρίων, θα βρίσκονται στη διάθεση του αναγνωστικού κοινού τυπωμένες στα πρακτικά που θα εκδοθούν.

ΕΒΕ_40_00001

Ανεξάρτητα από την άποψη που έχει κανείς για το μεταρρυθμιστικό έργο του Λουθήρου κατά τον 16ο αιώνα, ουδείς αμφισβητεί ότι η Μεταρρύθμιση έπαιξε σημαντικότατο ρόλο στην ευρύτερη διάδοση της Βίβλου, συμβάλλοντας έτσι στη διαμόρφωση, όχι μόνον αυτού που συνήθως αποκαλείται σύγχρονος δυτικός πολιτισμός, αλλά και στην ανάπτυξη της εθνικής αυτοσυνειδησίας των λαών της Ευρώπης, επηρεάζοντας τόσο την πολιτική και οικονομική ζωή όσο και τη φιλοσοφία και την ηθική.

ΕΒΕ_47_00001

Με βάση τα παραπάνω, η αναζήτηση των τρόπων με τους οποίους οι διαφορετικές αναγνώσεις της Βίβλου από τις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις από την Μεταρρύθμιση μέχρι σήμερα επηρέασαν τη διαμόρφωση της σύγχρονης χριστινιακής αυτοσυνειδησίας παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον και φιλοδοξία του φετινού συνεδρίου ήταν η ανάδειξή τους. Ασφαλώς ένας τόσο φιλόδοξος στόχος μόνον ενδεικτικά και εν μέρει θα ήταν δυνατόν να επιτευχθεί στο πλαίσιο ενός μικρού συνεδρίου, μέσα όμως από τις εισηγήσεις που ακούστηκαν οι σύνεδροι πήραν μια μικρή γεύση της πολυφωνικότητας της Βίβλου, η οποία με τη σειρά της μπορεί να αποτελέσει ένα νέο μοντέλο για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας διαλόγου και να λειτουργήσει έτσι ως μια φωνή ελπίδας ότι υπάρχει εναλλακτικός δρόμος ανάμεσα στον ολοκληρωτισμό και την ατομοκρατία, συνέπειες και τα δύο της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας και των κοινωνικών ανατροπών που αυτή προκάλεσε.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Συμπεράσματα του 5ου Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας με θέμα: Αναγνώσεις της Βίβλου στις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις. Με αφορμή την επέτειο των 500 χρόνων από τη Μεταρρύθμιση του Λουθήρου

Ο χαιρετισμός του Προέδρου του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. κ. Παναγιώτη Σκαλτσή στην Χριστουγεννιάτικη Εορτή των φοιτητών (14-12-2017)

111

Πανοσολογιώτατε εκπρόσωπε του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου

Πανοσιολογιώτατε εκπρόσωπε του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα

Αιδεσιμολογιώτατε εκπρόσωπε του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαγκαδά, Λητής & Ρεντίνης κ. Ιωάννη

Πανοσιολογιώτατε εκπρόσωπε του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς κ. Ιουστίνου

Σεβαστοί Πατέρες

Σεβαστοί Ομότιμοι Καθηγητές

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι

Άρχοντα Πρωτοψάλτη και τιμώμενε απόψε κ. Χαρίλαε Ταλιαδώρε

113

«Ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ τό φῶς τό τῆς γνώσεως»

Με τον ύμνο αυτό οι φοιτητές μας, οι φοιτητές του Τμήματος Θεολογίας, προλογίζουν και αναδεικνύουν την παρούσα εορτή στο πλαίσιο της πνευματικής ετοιμασίας για τη Μητρόπολη των εορτών, τα Χριστούγεννα, την εορτή του φωτός, της αγάπης, της ειρήνης, της συμπαντικής χαράς και ευφροσύνης.

Είναι η τρίτη χρονιά που οι φοιτητές μας οργανώνουν αυτή την ευκαιρία, την οποία και στηρίζει το Τμήμα, σε μία προσπάθεια να εμπλουτίσουν το εκπαιδευτικό τους Πρόγραμμα, να συνδεθούν καλύτερα μεταξύ τους και να περάσουν το μήνυμα της εσωτερικής αφύπνισης και εγρήγορσης σε μία εποχή που κυριαρχεί ο λόγος για την κρίση, τον φόβο, την αβεβαιότητα.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα της τωρινής Χριστουγεννιάτικης φοιτητικής εορτής είναι το γεγονός ότι αυτή αποτελεί και Εκδήλωση Τιμής στον Άρχοντα Πρωτοψάλτη του Ιερού Καθεδρικού Ναού της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης κ. Χαρίλαο Ταλιαδώρο.

Ο τιμώμενος από το Τμήμα Θεολογίας απόψε κ. Ταλιαδώρος, ιερουργός της βυζαντινής εκκλησιαστικής ψαλτικής τέχνης και σπουδαίος άνθρωπος, δεν είναι άσχετος με το Πανεπιστήμιο και τη Θεολογική Σχολή. Και τούτο διότι από το 1964 έως το 1967 δίδαξε το μάθημα της βυζαντινής μουσικής και διηύθυνε κάθε Τρίτη το χορό των φοιτητών στην Αγία Θεοδώρα, όπου επί Ευαγγέλου Θεοδώρου ως Καθηγητού της Λειτουργικής γινόταν το φροντιστήριο του μαθήματος αυτού.

Με την έννοια αυτή ο κ. Ταλιαδώρος αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της τότε εποχής και της μετέπειτα αναδιοργάνωσης του Φροντιστηρίου της Λειτουργικής από τον μακαριστό καθηγητή και βοηθό του κ. Θεοδώρου, Ιωάννη Φουντούλη.

Πολλοί επίσης φοιτητές της Θεολογικής Σχολής, καταξιωμένοι σήμερα Κληρικοί και Ιεροψάλτες μαθήτευσαν κοντά στον κ. Ταλιαδώρο, τον Άρχοντα του Αναλογίου της Αγίας Σοφίας, τον μουσικό με την βελούδινη φωνή και το λειτουργικό ήθος, τον δάσκαλο της ψαλτικής τέχνης και άριστο ερμηνευτή των καλοφωνικών ειρμών και του Αναστασιματαρίου, των ιδιομέλων και των προσομοίων, του Τρισαγίου Ύμνου και των Χερουβικών, των Κανόνων και των Κοντακίων όλου του εορτολογικού μας κύκλου.

Είναι γεγονός ότι η Θεολογία ως επιστήμη υπηρετεί τον πολιτισμό και παράγει πολιτισμό μέσα από την μελέτη των πηγών, του κειμενικού και μνημειακού μας πλούτου, την εντρύφηση στον μυστικό κόσμο, την ιστορία και τη θεολογία των λειτουργικών τεχνών. Ο κ. Ταλιαδώρος διακονώντας κατά τον καλύτερο τρόπο και για πολλές δεκαετίες τη λειτουργική ψαλτική τέχνη ασκεί έργο Θεολογίας, προσφέρει στο λαό του Θεού μέλος εναρμόνιον Θεολογίας. Καταφάσκει σ΄αυτό που στις μέρες μας λέγεται και ακούει στην έκφραση Lex Orandi-Lex Credendi, με την έννοια ό,τι  πιστεύουμε το κάνουμε πράξη και το ζούμε στην προσευχή και την κοινή Λατρεία της Εκκλησίας μας.

112

Σε κάθε περίπτωση ο τιμώμενος κ. Χαρίλαος Ταλιαδώρος εκφράζει κάτι πολύ σημαντικό και μεγάλο για την βυζαντινή μουσική παράδοση της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο. Όπως έχει γραφεί είναι από τους πλέον ιδιοπρόσωπους σύγχρονους ψάλτες. Σηματωρός και κήρυκας αυτής της Τέχνης. Άρχοντας πραγματικός στο λειτούργημά του, με ταυτότητα και ποιότητα, δημιουργική έμπνευση και τη δική του έκφραση στην του λειτουργικού λόγου μουσική ερμηνεία.

Κλείνοντας να συγχαρώ τους φοιτητές μας που είχαν αυτή την πρωτοβουλία και εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της. Να ευχαριστήσω τον αγαπητό συνάδελφο κ. Αθανάσιο Στογιαννίδη που ανέλαβε τη διακονία του εόρτιου λόγου, τον κ. Αντώνη Κωνσταντινίδη για την προς τιμήν του Άρχοντα Πρωτοψάλτη κ. Χαρίλαου Ταλιαδώρου αινέσιμο λόγο, και το Βυζαντινό Χορό του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, υπό τη διεύθυνση του υπ. διδάκτορα κ. Πέτρου Παπαεμμανουήλ, για τον κόπο και την προθυμία να πλαισιώσει μουσικά αυτή την εκδήλωση. Στον Χαρίλαο Ταλιαδώρο να εκφράσω τις πλέον θερμές ευχές για υγεία και για πολλά ακόμη χρόνια διακονίας του Αναλογίου.

Σας ευχαριστώ.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο χαιρετισμός του Προέδρου του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. κ. Παναγιώτη Σκαλτσή στην Χριστουγεννιάτικη Εορτή των φοιτητών (14-12-2017)

Διάλεξη του Κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής του Balamand π. Πορφυρίου Georgi στο Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ.

Του Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας Αθανάσιου Τζιερτζή

Στα πλαίσια των μεταπτυχιακών μαθημάτων του Καθηγητή Πατρολογίας του Τμήματος Θεολογίας A.Π.Θ. κ. Χρήστου Αραμπατζή μίλησε την Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου 2017 στις 18.00 στην αίθουσα συνεδριάσεων του τετάρτου ορόφου της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης ο κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του Balamand Λιβάνου π. Πορφύριος Georgi με θέμα «Η θέωσις του ανθρώπου και το μήνυμα της Εκκλησίας κατά τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά».

Μετά από τήν επισήμανση α) του κινήματος αναγέννησης στις Παλαμικές σπουδές το 1959, κατά το οποίο τελέστηκαν πανηγυρικοί εορτασμοί για τα 600 έτη από την κοίμηση του Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, και β) της ενασχόλησης ερευνητών με τη μελέτη της θεώσεως του ανθρώπου στην Πατερική Παράδοση κατά τον εικοστό αιώνα, ο π. Πορφύριος Georgi προχώρησε σε μια θεολογική ανάλυση της ερμηνείας από τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά της σχέσης μεταξύ της περί θεώσεως του ανθρώπου διδασκαλίας και του χριστιανικού και βιβλικού μηνύματος της Εκκλησίας επικεντρώνοντας στα εξής σημεία:

  1. Η θέωση ως κατά χάριν μετοχή στη ζωή της Αγίας Τριάδος
  2. Το «κατ’ εἰκόνα καί καθ’ ὁμοίωσιν» ως αφετερία της πορείας προς τη θέωση
  3. Ο θάνατος ως χωρισμός από τον Θεό
  4. Η σάρκωσις του Λόγου ως χορηγός ζωής και ανάστασης του ανθρώπου
  5. Η Πεντηκοστή ως αποστολή της εν Θεώ ζωής
  6. Η εμπειρία της εν Θεώ ζωής

 Ὁ π. Πορφύριος μεταξύ άλλων επισήμανε: «Η προοπτική της θεώσεως, η οποία κατευθύνει όλη τή διδασκαλία του αγίου Γρηγορίου Παλαμά, ορίζει το ήθος καί τό όραμα της Ορθόδοξης θεολογίας. Τα θεολογικά συγγράμματα, η λατρεία, η τέχνη, οι εικόνες, η μουσική, η αρχιτεκτονική επιμένουν να εκφράζουν ένα θεανθρώπινο ήθος, μιά θεοκεντρική ανθρωπολογία όπου η ένωσις του θείου με την ανθρώπινη προσπάθεια αποτελεί την ουσία της ταυτότητας της Εκκλησίας. Μέσα σε τέτοιο πλαίσιο η αποστολή της Εκκλησίας δεν κατανοείται παρά ως αγώνας νά μαρτυρεί και να εφαρμόζει τό θεανθρώπινο όραμά της στην ιστορική πραγματικότητα και σε παγκόσμιο επίπεδο,  εφόσον η θεολογία και η Εκκλησία δεν υφίστανται για τον εαυτό τους αλλά γιά τη ζωή του κόσμου». Και κατέληξε: «Ο Ησυχαστής διδάσκαλος εξηγεί ότι η συγκατάβαση του Λόγου του Θεού κατά την ενανθρώπηση προσέφερε στην ανθρωπότητα τη θεία ζωή. Και για τον λόγο αυτό, η κένωσις παραμένει η μόνη οδός προς την τέλεια ένωση με τον Θεό, η πιο υψηλή κορυφή αγάπης, μια λεπτότητα και ευαισθησία που χαρακτηρίζει τις σχέσεις των αγίων με τον Θεό και με τον συνάνθρωπο. Είναι η καθαρή εικόνα της ανθρωπότητας του Χριστού».

Τη διάλεξη παρακολούθησαν μεταξύ άλλων ο π. Ján Zozulak, Καθηγητής Βυζαντινής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Nitra της Σλοβακίας Constantine the Philosopher, η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εκκλησιαστικής Γραμματείας του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ. κ. Άννα Καραμανίδου, διδακτικό προσωπικό, διδάκτορες και υποψήφιοι διδάκτορες, μεταπτυχιακοί και προπτυχιακοί φοιτητές και φοιτήτριες. Μετά την παρουσίαση ακολούθησε συζήτηση που προκλήθηκε από ερωτήσεις των ακροατών.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διάλεξη του Κοσμήτορος της Θεολογικής Σχολής του Balamand π. Πορφυρίου Georgi στο Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ.

Ο χαιρετισμός του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου στο 5ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας

ΕΒΕ_7

Στη μακραίωνη ιστορία τους τόσο η ιουδαϊκή Συναγωγή όσο και η χριστιανική Εκκλησία υιοθέτησαν πλή­θος μεθόδων προσέγγισης της Αγίας Γραφής. Κάθε εποχή είχε τις δικές της ερμηνευτικές μεθόδους, με στόχο φυσικά πάντοτε την πληρέστερη κατανόηση του λόγου του Θεού. Η ανάπτυξη των επιστημών κατά τα νεότερα χρόνια, συνέπεια  του ενθουσιασμού και της αισιοδοξίας που ενέπνευσε στην ανθρωπότητα ο Διαφωτισμός, συνετέλεσε στη διαμόρφωση νέων μεθόδων ερμηνείας της Βίβλου, ώστε να εξελιχθεί τελικά η Ερμηνευτική σε ι­διαίτερο επιστημονικό κλάδο με την ανάπτυξη, ιδιαίτερα κατά τον κ΄ μ.Χ. αιώνα, της “Ιστορικοκριτικής Μεθόδου” ερμηνείας της Γραφής. Η ιστορικοκριτική μέθοδος ερμηνείας της Βίβλου συνιστά στην πραγματικότητα ένα συνδυασμό διάφορων μεθόδων που εφαρμόζονται ευρύτερα στον χώρο των επιστημών του ανθρώπου για την προσέγγιση των αρχαίων λογοτεχνικών κειμένων. Όμως, παρά τη μέχρι τα μέσα τουλάχιστον της δεκαετίας του 1970 πλήρη σχεδόν κυριαρχία της ιστορικοκριτικής μεθόδου και την καθολική αποδοχή της από τους ακαδημαϊκούς κύκλους, ο διακηρυγμένος στόχος της για αντικειμενικότητα στην ερμηνεία της Γραφής δεν επιτεύχθηκε, κάτι που διαπιστώνεται πολύ εύκολα από τις παρατηρούμενες, συχνά ριζικές, διαφορές ανάμεσα στις κοινότητες των πιστών που στηρίζονται στη Βίβλο. Η διαπίστωση αυτή καθιστά προφανή την ανάγκη αναζήτησης και άλλων κα­νόνων προσέγγισης της Γραφής, αλλά και επανεκτίμησης των προϋποθέσεων προσέγγισης.

Σε ό,τι αφορά στην ορθόδοξη Ερμηνευτική, ένας πρώτος κανόνας θα μπορούσε να προκύψει από την παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο η Εκκλησία κατανοεί το βιβλικό κείμενο και το εντάσσει στον Κανόνα της. Συγκεκριμένα, πίσω από κάθε βιβλικό κείμενο υπάρχει η κοινότητα που βίωσε την αποκάλυψη του Θεού και διατήρησε στην παράδοση της ζωντανή την εμπειρία της, μερικές φορές για αιώνες, μέ­χρι την τελική καταγραφή της. Φαίνεται, κατά συνέπεια, προτιμότερο από ορθοδόξου απόψεως να γίνεται λόγος για καταγραφή και όχι για συγγραφή, καθώς “συγγραφέας” ενός συγκεκριμένου βιβλικού κειμένου δεν είναι κάποιο άτομο, μια εξέχουσα ίσως προσω­πικότητα, αλλά η κοινότητα, η οποία συμμετέχει ενεργά και συλλογικά στη δημιουργία της Αγίας Γραφής, διασώ­ζοντας την παράδοση στην προφορική και γραπτή μορφή της. Μόνον η ίδια κοινότητα είναι, επομένως, σε θέση να ερμηνεύσει αυθεντικά την Αγία Γραφή. Όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν βασικό κανόνα ορθόδοξης ερμηνευτικής που θα ήταν δυνατόν να συνοψιστεί ως εξής: Όταν κάποιος ανοίγει τη Γραφή για να διαβάσει, αυτό δεν το κάνει ως άτομο, αλλά, ακόμη και αν είναι κλεισμένος στο δωμάτιο του, η Εκκλησία είναι εκείνη που διαβάζει τη Βίβλο[1]. Η ερμηνεία λοιπόν της Αγίας Γραφής δεν είναι έργο κάποιου σοφού, αλλά των μελών της Εκκλησίας, που γνωρίζουν τον Χριστό μετέχοντας στα μυστήρια και φωτίζονται από το ίδιο Άγιο Πνεύμα που φώτισε και τους ιερούς συγγραφείς[2]. Αυτό σημαίνει ότι ο ερμηνευτής είναι ελεύθερος να εφαρμόσει οποιαδήποτε μέθοδο και να ερμη­νεύσει όπως νομίζει καλύτερα ένα βιβλικό κείμενο, δεν μπορεί όμως ποτέ να θέσει την ερμηνεία του πάνω από την πίστη της Εκκλησίας.

Η παραπάνω παραδοχή όμως θέτει αναγκαστικά το ερώτημα των ορίων της επιστημονικής ερμηνευτικής. Το ερώτημα αυτό τίθεται ακόμη πιο έντονα μετά τη δεκαετία του 1960, όταν στον χώρο των επιστημών του ανθρώπου αρχίζει να αναγνωρίζεται η ανάγκη της απελευθέρωσης του ερμηνευτή από τα καταπιεστικά δεσμά της προσπάθειας επίτευξης της αντικειμενικότητας, με αποτέλεσμα τη γένεση σειράς ολόκληρης νέων ερμηνευτικών μεθόδων. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των νέων ερμηνευτικών προσεγγίσεων της Βίβλου είναι το ότι βασίζονται σε μεθόδους που αναπτύχθηκαν έξω από το πλαίσιο της Θεολογίας[3], γεγονός που επιβεβαιώνει την αλλαγή που σημειώνεται στον χώρο της θεολογικής έρευνας. Και είναι τόσο ραγδαία αυτή η αλλαγή, ώστε τα ονόματα των νέων μεθόδων, δηλωτικά της “θύραθεν” προέλευσής τους, χρησιμοποιούνται από τους επιστήμονες όλου του κόσμου -ακόμη και από τους Γερμανούς, οι οποίοι ώς τα μέσα του κ΄ μ.Χ. αιώνα θεωρούνταν πρωτοπόροι και κυρίαρχοι στον χώρο της βιβλικής επιστήμης- στα αγγλικά: Poststructuralism, Semiotics, Feminism, Liberation Hermeneutics, Reader-Oriented ή Reader-Response Criticism, Psychological and Ecological readings, New Historism, Newer Literary Criticism, κλπ.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν ότι η βιβλική έρευνα βρίσκεται μπροστά σε μια πρόκληση που περιγράφεται ως «ανάγκη αλλαγής παραδείγματος»[4], καθώς οι ερμηνευτές βρίσκονται αντιμέτωποι με πλήθος προβληματισμών, οι οποίοι πριν από μερικά χρόνια ήταν αδιανόητοι[5].

Το αναμενόμενο κέρδος όμως από την υιοθέτηση των νέων ερμηνευτικών μεθόδων είναι η αναγνώριση ότι η Βίβλος μπορεί να είναι ο λόγος του Θεού, αλλά ο βιβλικός Θεός έχει πολλές φωνές και όλες μιλούν ταυτόχρονα· ο Θεός μιλάει πολυφωνικά. Στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών η αναγνώριση αυτή οδήγησε στη μετατροπή του αρχικού προγράμματος “Ευαγγέλιο και Πολιτισμός” σε “Ευαγγέλιο και Πολιτισμοί”. Το Ευαγγέλιο παραμένει ένα, ποτέ δεν γίνεται Ευαγγέλια, αλλά τώρα αναγνωρίζεται ότι αυτό μπορεί να εκφραστεί μέσα από διαφορετικά πολιτισμικά συστήματα. Σε έναν κόσμο, λοιπόν, διαρκώς μεταβαλλόμενο, σε έναν πλανήτη που καθίσταται καθημερινά ένα παγκόσμιο χωριό, όπου όλοι οι πολιτισμοί διεκδικούν και καταλαμβάνουν μια θέση, ο μόνος τρόπος για να ακουστεί η φωνή της Βίβλου είναι να μιλήσει με πολλές φωνές[6].

Η αναγνώριση της πολυφωνικότητας της Βίβλου και αντίστοιχα της πολυφωνικότητας των ερμηνειών μπορεί να είναι ευεργετική σε πολλά επίπεδα. Σε ακαδημαϊκό επίπεδο αυτό σημαίνει μιαν αντίσταση σε αποκλειστικές μεθόδους ερμηνείας, οι οποίες οδηγούν σε μιαν εξειδίκευση τέτοια που απαγορεύει το να ακουστούν άλλες φωνές. Σημαίνει ακόμη ετοιμότητα συνεργασίας με άλλους κλάδους και ετοιμότητα διαλόγου με άλλους κλάδους που θα άρει αντιπαραθέσεις του παρελθόντος, όπως π.χ. Βίβλος και Φυσικές Επιστήμες. Αλλά και σε επίπεδο κοινωνίας η αναγνώριση της πολυφωνικότητας της Βίβλου καθιστά τους βιβλικούς επιστήμονες φορείς ενός οράματος για τη δυνατότητα και την αναγκαιότητα ενός διαλόγου μεταξύ των διάφορων πολιτισμικών ομάδων. Η πολυφωνικότητα της Βίβλου μπορεί να αποτελέσει ένα νέο μοντέλο για τη διαμόρφωση μιας κοινωνίας διαλόγου και να λειτουργήσει έτσι ως μια φωνή ελπίδας ότι υπάρχει εναλλακτικός δρόμος ανάμεσα στον ολοκληρωτισμό και την ατομοκρατία, συνέπειες και τα δύο της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας. Η μεγάλη πρόοδος όμως που αναμένεται να προκύψει με την αποδοχή των νέων ερμηνευτικών μεθόδων αφορά στον διεκκλησιαστικό και διαθρησκειακό διάλογο. Οι θετικιστικές ερμηνείες της Βίβλου δίνουν, βέβαια, μια δυνατότητα διαλόγου ή και συμφωνίας ακόμη σε κάποια θέματα, δεν αίρουν όμως τις διαφορές που χωρίζουν τις διάφορες κοινότητες των πιστών. Αναγνωρίζοντας ότι κάθε ανάγνωση του βιβλικού κειμένου είναι μια ανάγνωση που προκύπτει από τη συνάφεια του αναγνώστη, οδηγεί στην αναγνώριση ότι οι διαφορές στην ερμηνεία οφείλονται στις διαφορετικές συνάφειες των αναγνωστών. Ο διάλογος σ’ αυτήν την περίπτωση, αντί να καταπιάνεται με την ατέρμονα προσπάθεια συμβιβασμού των διαφορετικών ερμηνειών, θα ασχοληθεί με τις διαφορετικές συνάφειες που παράγουν αυτές τις ερμηνείες. Ένας τέτοιος διάλογος μπορεί να είναι πολύ πιο παραγωγικός από την περιορισμένη συμφωνία πάνω στα αποτελέσματα των θετικιστικών μεθόδων.

Πιστεύοντας ότι η διοργάνωση του παρόντος συνεδρίου θα επιτρέψει να ακουστούν όλες οι φωνές και ότι θα ανοίξει κάποιους δρόμους για την πληρέστερη κατανόηση του λόγου του Θεού μέσα στη σύγχρονη πραγματικότητα, επιθυμώ ως Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. να εκφράσω και από τη θέση αυτή τα συγχαρητήριά μου προς όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίησή του.

ΕΒΕ_21

[1] Π. Ν. Ευδοκίμωφ, Ορθοδοξία, ….

[2] Ο κανόνας αυτός προκύπτει από την ίδια Γραφή. Στο Λου κδ´ 13-32 περιγράφεται η συνάντηση του αναστημένου Ιησού με δύο μαθητές του, οι οποίοι πήγαιναν από την Ιερουσα­λήμ σε κάποιο κοντινό χωριό, τους Εμμαούς. Οι μαθητές άρχισαν να συνομι­λούν μαζί του και εκείνος τους προέτρεψε να αναζητήσουν στα «βιβλία του Μωυσή και όλων των προφητών» όσα αναφέρονταν εκεί γι’ αυτόν. Όμως οι μαθητές δεν τον αναγνώρισαν, παρά μόνον αργότερα, κατά την κλάση του άρτου, μπό­ρεσαν να αναγνωρίσουν στο πρόσωπο του συνομιλητή τους τον Χριστό. Κάτι ανάλογο περιγράφεται και στο επει­σόδιο μεταξύ του Αιθίοπα αξιωματούχου και του αποστό­λου Φιλίππου, στο Πρα η´ 27-35. Ο Αιθίοπας διάβαζε την Παλαιά Διαθήκη, αλλά αδυνατούσε να κατανοήσει το περιεχόμενο της, χωρίς τη βοήθεια κάποιου άλλου. Τα δύο αυτά περιστατικά κάνουν σαφές ότι η μελέτη απλώς της Αγίας Γραφής δεν είναι αρκετή για την κατανόηση της. Τόσο οι δύο μαθητές όσο και ο Αιθίοπας δεν μπο­ρούσαν να αναγνωρίσουν τον Χριστό μέσα από τις προφη­τείες της Παλαιάς Διαθήκης, το κατόρθωσαν όμως μετέ­χοντας στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας (θεία Ευχαρι­στία, κήρυγμα, βάπτισμα).

[3] Κυριότερος εκπρόσωπος των νέων τάσεων που αναπτύχθηκαν στον τρόπο προσέγγισης των λογοτεχνικών και φιλοσοφικών κειμένων θεωρείται ο Jacques Derrida, [Structure, Sign, and Play in the Discourse of Human Sciences, στο Richard Macksey and Eugenio Donato (eds.), The Structuralist Controversy, John Hopkins University Press/Baltimore 1970, σ. 247-265] εισηγητής της θεωρίας της “αποδόμησης” (deconstruction).

[4] Ο όρος “παράδειγμα” στην αγγλική του μορφή, “Paradigm”, προερχόμενος επίσης από την αμερικάνικη επιστήμη [Πρβλ. Thomas Kuhn, The Structure of Scientific Revolutions, University of Chicago Press/Chicago 1962 και 21970] χρησιμοποιείται για να δηλώσει ένα μεθοδολογικό πρότυπο, το οποίο έχει τύχει για μια συγκεκριμένη επιστημονική περιοχή γενικής αποδοχής, με αποτέλεσμα η επιστημονική έρευνα και συζήτηση σ’ αυτόν τον συγκεκριμένο χώρο να διεξάγεται μέσα στο πλαίσιο που καθιερώθηκε από το παράδειγμα και να εξαρτάται από το παράδειγμα. Για να γίνει κατανοητή η λειτουργία του παραδείγματος, αρκεί να αναφερθεί, ενδεικτικά μόνον και χωρίς ιδιαίτερη ανάλυση, η περίπτωση της θεωρίας του Julius Wellhausen, η οποία λειτούργησε ως παράδειγμα στο χώρο της παλαιοδιαθηκικής επιστήμης. Για δεκαετίες η χρήση των συμβόλων “J” ή “P” γινόταν από τους παλαιοδιαθηκολόγους χωρίς άλλες επεξηγήσεις και χωρίς ρητές αναφορές στον προβληματισμό που σχετίζεται με τη χρονολόγηση και τη θέση των κειμένων που χαρακτηρίζονταν με τα γράμματα αυτά. Άλλες ενδείξεις, όπως “αρχαιότερο” και “μεταγενέστερο” ή “ισραηλιτική περίοδος” και “ιουδαϊκή περίοδος”, υπονοούνταν επίσης με τη χρήση των γραμμάτων αυτών. Παρ’ όλο που η όλη θεωρία ήταν εντελώς υποθετική, έτυχε τέτοιας γενικής αποδοχής, ώστε η αμφισβήτησή της να ισοδυναμεί με άρνηση μιας πραγματικότητας. Η δύναμη του παραδείγματος αποδείχτηκε τόσο ισχυρή, ώστε, ακόμη και όταν οι μελέτες του Herman Gunkel [Schöpfung und Chaos in Urzeit und Endzeit, Eine religionsgeschichtliche Untersuchung über Gen 1 und ApJoh 12, Vandenhoeck & Ruprecht/Göttingen 1985 και κυρίως το υπόμνημά του Genesis (πρώτη έκδοση το 1901)] και ιδιαίτερα των Gerhard von Rad [Das formgeschichtliche Problem des Hexateuchs, Kohlhammer/Stuttgart 1938] και Martin Noth [Überlieferungsgeschichtliche Studien, Die sammelden und bearbeitenden Geschichtswerke im Alten Testament, Niemeyer/Halle 1941 και Überlieferungs-geschichte des Pentateuch, Kohlhammer/Stuttgart 1948] ανέτρεψαν ουσιαστικά τη θεωρία του Wellhausen, αυτές εξακολούθησαν να κινούνται στο πλαίσιο που είχε καθοριστεί από αυτήν. Για το θέμα της λειτουργίας του παραδείγματος στη βιβλική έρευνα βλ. αναλυτικά: Rolf Rendtorff, The Paradigm is changing: Hopes – and Fears, στο Biblical Interpretation, A Journal of Contemporary Approaches I/1, February 1993, E.J. Brill / Leiden, σ. 35-53.

[5] Αν πριν από μερικές δεκαετίες ο G. von Rad και ο M. Noth μπορούσαν να συζητούν για το αν κάποιο κείμενο ανήκει στην προαμφικτιονική ή τη μετααμφικτιονική περίοδο του Ισραήλ, σήμερα όχι μόνο δεν συζητείται η θεωρία της αμφικτιονίας, αλλά και το ερώτημα είναι αδιανόητο, αφού το μεγαλύτερο μέρος των παλαιοδιαθηκικών κειμένων χρονολογείται πλέον στη μεταιχμαλωσιακή περίοδο. Επίσης η γνωστή διαμάχη που ξέσπασε κατά τη δεκαετία του ’50 ανάμεσα στις σχολές του W.F. Albright και του A. Alt σχετικά με τον τρόπο εγκατάστασης των ισραηλιτικών φυλών στη Χαναάν φαίνεται σήμερα άνευ αντικειμένου, αφού έχουν διατυπωθεί νέες θεωρίες σχετικά με την εμφάνιση των Ισραηλιτών στην Χαναάν. Τέλος, η έντονη διαμάχη μεταξύ των επιστημόνων για το κατά πόσο είναι υποχρεωμένος κανείς, γράφοντας την ιστορία του Ισραήλ, να λαμβάνει υπόψη του τη Βίβλο, θα ήταν στη δεκαετία του ’60 εντελώς αδιανόητη.

[6] Σε μια μεταμοντέρνα προσέγγιση του βιβλικού κειμένου δεν υπάρχει σωστή και λανθασμένη ανάγνωση. Αναγνώστης και κείμενο αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου πολιτισμικού συστήματος. Μια από τις πιο γνωστές μεταμοντέρνες μεθόδους ερμηνείας είναι η “Κριτική της Ανταπόκρισης του Αναγνώστη” (Reader-Response Criticism). Η μέθοδος αυτή δεν στρέφεται ενάντια στον μοντέρνο θετικισμό καθεαυτόν, αλλά σε εκείνες τις μεθόδους θετικισμού, που αναζητούν το νόημα ενός κειμένου στο ίδιο το κείμενο, παρά στον σκοπό του συγγραφέα ή στην αποδοχή από τον αναγνώστη. Οι ερμηνευτές που χρησιμοποιούν την παραπάνω μέθοδο υποστηρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν κατά την ανάλυση του νοήματος ενός κειμένου να μη λαμβάνεται υπόψη ο αναγνώστης. Πιστεύουν ότι το κείμενο δεν υφίσταται στην πραγματικότητα παρά μόνον ως ανάγνωσμα και ο αναγνώστης είναι ελεύθερος να κάνει το κείμενο πραγματικό μέσα από μια απεριόριστη ποικιλία τρόπων. Βασική για την κατανόηση της κριτικής της ανταπόκρισης του αναγνώστη είναι η αρχή των “διαπλεκόμενων σχέσεων του κειμένου” (intertextuality). Ορισμένοι χρησιμοποιούν τον όρο “διακειμενικότητα” που είναι κατά λέξη μετάφραση του αγγλικού, αλλά φαίνεται μάλλον αδόκιμος. Ο όρος “διαπλεκόμενες σχέσεις του κειμένου” σημαίνει ότι κάθε κείμενο είναι τμήμα μιας συνάφειας που συμπεριλαμβάνει όχι μόνον άλλα κείμενα, αλλά όλη την ιστορία και τον πολιτισμό που περιβάλλει το κείμενο. Το κείμενο επομένως είναι προϊόν όχι μόνον των λέξεων καθεαυτών ή του σκοπού του συγγραφέα, αλλά και όλων των σχέσεων που το κείμενο συνεπάγεται. Ο αναγνώστης είναι επίσης μέρος των διαπλεκόμενων σχέσεων του κειμένου, όχι, δηλαδή, ένα καρτεσιανό αυτόνομο εγώ, αλλά ένα προϊόν μιας πολιτισμικής συνάφειας. Έτσι, αναγνώστης και κείμενο βρίσκονται σε μια σχέση αλληλεξάρτησης και μπορούν να δώσουν μιαν απεριόριστη ποικιλία νοημάτων. Όταν διαβάζει κανείς τη Βίβλο, το κάνει πάντοτε υποκειμενικά, π.χ. ως Έλληνας, ορθόδοξος, ακαδημαϊκός, άνδρας, θεολόγος, κλπ. Ένας ιουδαίος θα διάβαζε το ίδιο κείμενο διαφορετικά, όπως διαφορετικά θα το διάβαζε ένας αμόρφωτος ευσεβής ή ένας λατινοαμερικάνος, κλπ. Κατά συνέπεια, στόχος του μεταμοντέρνου ερμηνευτή δεν είναι να απαντήσει στην ερώτηση «Τι σημαίνει το κείμενο;», αλλά να βοηθήσει τον αναγνώστη να φτάσει σε συνεχώς νέες σημασίες, καθώς ο μεταμοντερνισμός αναγνωρίζει τη νομιμότητα όλων των διαφορετικών αναγνώσεων.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο χαιρετισμός του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου στο 5ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρίας

ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ: Επιθεώρηση Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τεύχος 2/2017)

Του Δρ. Θεολογίας του ΑΠΘ Χάρη Ανδρεόπουλου

ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ 2Με μελέτες και άρθρα επί ζητημάτων τα οποία αφορούν στις σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας και αποτελούν, εν όψει της προαναγγελθείσης συνταγματικής αναθεωρήσεως, συμβολή στο επιστημονικό διάλογο αναφορικώς με τα θέματα τόσο της θέσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην εκκλησιαστική, την ελληνική και τη διεθνή έννομη τάξη, όσο και του υφισταμένου νομοθετικού καθεστώτος των σχέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος με το Κράτος και των βελτιώσεων που τούτο επιδέχεται, κυκλοφόρησε προσφάτως το νέο τεύχος (2/2017) των «Νομοκανονικών». Πρόκειται για ένα τεύχος πανηγυρικό καθώς με αυτό συμπληρώνεται δεκαπενταετία από την έκδοση του εν λόγω επιστημονικού περιοδικού, του οποίου τα τριάντα πυκνογραφημένα τεύχη, πάνω από 6.000 σελίδες, περισσότερες από εκατόν πενήντα μελέτες, περισσότερες από τρεις εκατοντάδες αποφάσεις δικαστηρίων της Ελλάδος και της αλλοδαπής, από τις οποίες η μεγάλη πλειονότητα υπομνηματισμένες, αποτελούν την παραχθείσα πλούσια επιστημονική συγκομιδή.

Τη συμπλήρωση δεκαπενταετίας από της εκδόσεως των «Νομοκανονικών» χαιρετίζει και «μετά χαράς και ευαρεσκείας» επευλογεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος με σεπτό Πατριαρχικό Γράμμα που δημοσιεύεται στο περιοδικό και δια του οποίου επισημαίνεται η παρουσία των «Νομοκανονικών» ως η «εδραιωθείσα εις την ελληνικήν νομικήν βιβλιογραφίαν έγκυρος επιθεώρησις της νομοκανονικής πραγματικότητος» και εξαίρεται η προσφορά τους «εις την επιστημονικήν ανάδειξιν και μελέτην ποικίλων ζητημάτων, αναφυομένων κατά την ερμηνείαν και εφαρμογήν της τε κρατικής νομοθεσίας και των Θείων και Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας».

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε ερευνητές επιστήμονες από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικούς, κοινωνιολόγους, κ.λ.π.) οι οποίοι είτε εντρυφούν στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας–Εκκλησίας/θρησκευτικών κοινοτήτων, είτε ασχολούνται με θέματα της Εκκλησιαστικής Ιστορίας και δη της νεότερης. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν, σύμφωνα με την πρόθεση του ιδρυτού και Διευθυντού τους, ομοτίμου καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη, να καλύψουν την απουσία, που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας. Ζητήματα τα οποία εμφανίζονται στο προσκήνιο με αξιοζήλευτη περιοδικότητα αποτελώντας–το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα, όλο και εντονότερα–θέμα «ημερησίας διατάξεως» στην ατζέντα του δημοσίου διαλόγου. Παραλλήλως, τα «Νομοκανονικά» φιλοδοξούν να αποτελέσουν το κατάλληλο εκείνο βήμα που θα επιτρέψει στις νέες επιστημονικές δυνάμεις του κλάδου να εμφανισθούν στο προσκήνιο και να δοκιμασθούν.

ΜΕΛΕΤΕΣ

Στο νέο τεύχος περιλαμβάνονται οι ακόλουθες μελέτες/άρθρα:

α) του καθηγητού της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, βουλευτού και τ. υπουργού  κ. Ευ. Βενιζέλου με θέμα «Οι σχέσεις Κράτους και Εκκλησίας ως συνταγματικά ρυθμισμένες–Η συνταγματική θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου». Στη μελέτη επισημαίνονται οι σχέσεις ομοταξίας της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, παραλλήλως δε τονίζεται ότι θα πρέπει να διαφυλαχθούν ως «κόρη οφθαλμού» τόσο η διεθνής οντότητα/υπόσταση του Πατριαρχείου (όπως αυτή ήδη αναγνωρίζεται συνταγματικώς, ως εκ της σχέσεως ομοταξίας του με το ελληνικό Κράτος) – όσο και η (ισχύουσα από το ΄75) συνταγματική εγγύηση των κανονικών σχέσεων μεταξύ της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ελλάδος και του Πατριαρχείου.

β) του δικηγόρου–LL.M., ειδικού νομικού συμβούλου της Ι. Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος κ. Θεοδ. Παπαγεωργίου με θέμα «Το νομοθετικό καθεστώς και οι σχέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος με το Κράτος: δεδομένα και παρανοήσεις», όπου παρέχονται διευκρινίσεις για σειρά ζητημάτων που έχουν δημιουργήσει αντιπαραθέσεις στον ακαδημαϊκό χώρο και τριβές  στο κοινωνικό σώμα (όπως τα θέματα σχετικώς με το εάν έχουμε στην Ελλάδα «κρατική» Εκκλησία, εάν είναι απαραίτητος ο χωρισμός, εάν παρεμβαίνει η Εκκλησία σε κρατικές υποθέσεις, για τις αντιπαραθέσεις  σχετικά με την εκκλησιαστική περιουσία, κ.λ.π.), και,

γ) του δικηγόρου, μεταπτυχ. διπλ. Εκκλησιαστικού δικαίου κ. Ιωαν. Καστανά, με θέμα «Τοποθέτηση φάτνης από Δήμους» στη Γαλλία, χώρα με «κοσμικό» χαρακτήρα στο πολίτευμά της (η αρχή της «laicite») όπου, με αφορμή τις αποφάσεις του Conseil d’ Etat no 395122 και no 395223 της 9ης Νοεμβρίου 2016, εξετάζεται το νομικό καθεστώς σε σχέση με τη πρόσφατη νομολογία των γαλλικών δικαστηρίων για την έγερση ή επίθεση θρησκευτικών συμβόλων και ειδικότερα της φάτνης των Χριστουγέννων σε δημόσιους χώρους (Δήμους, Νομαρχίες, κλπ).

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Επιπροσθέτως παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικές δικαστικές αποφάσεις που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής φύσεως, όπως αυτή του Συμβουλίου της Επικρατείας με αριθ. 939/2017, Τμ. Γ΄, βάσει της οποίας κρίθηκε ότι η επιβολή του επιτιμίου της ακοινωνησίας και η επιβολή ποινής καθαιρέσεως από την ιερωσύνη σε ιεροκήρυκα–εκκλησιαστικό υπάλληλο δεν στερούν το ηθικό έννομο συμφέρον ασκήσεως αιτήσεως ακυρώσεως με την οποία επιδιώκεται η απόσειση της ηθικής μομφής που συνεπάγεται η επιβολή πειθαρχικής καταδίκης, όταν μάλιστα οι αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων (εν προκειμένω του Ανωτάτου Υπηρεσιακού Συμβουλίου της Εκκλησίας της Ελλάδος) κρίνονται μη επαρκώς αιτιολογημένες (ανάλυση – σχολιασμός υπό Γ. Κ. Ιατρού). Επίσης, η ΣτΕ 1393/2017, Τμ. Γ΄ με την οποία κρίθηκε αφενός ότι η επιβολή επιτιμίου ακοινωνησίας σε μοναχούς δεν τους στερεί το δικαίωμα του εκλέγειν για τα όργανα διοικήσεως Ι. Μονής και αφετέρου ότι ο ηγούμενος και τα μέλη του Ηγουμενοσυμβουλίου ασκούν δημόσια λειτουργία και ως εκ τούτου πρέπει να έχουν την ελληνική ιθαγένεια (ανάλυση–σχολιασμός υπό Γ. Ι. Ανδρουτσοπούλου). Τέλος, δημοσιεύεται η ΣτΕ 1753/2017, Τμ. Γ΄ η οποία ασχολήθηκε με το ζήτημα σχετικώς με το εάν μοναχοί της Εκκλησίας της Ελλάδος, κάτοχοι σχετικών τίτλων νομικών σπουδών και αποκτήσαντες την δικηγορική ιδιότητα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, δύνανται/νομιμοποιούνται παραλλήλως, με τα καθήκοντά τους στις Ι. Μονές που εγκαταβιώνουν,  να ασκούν και στην Ελλάδα το επάγγελμα του δικηγόρου. Η υπόθεση έφθασε στο ΣτΕ κατόπιν προσφυγής μοναχού της Εκκλησίας της Ελλάδος μετά από την άρνηση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών να τον εγγράψει στα μητρώα του επικαλούμενος ότι η διάταξη του Κώδικα Δικηγόρων, που προβλέπει ότι οι μοναχοί κωλύονται να αποκτήσουν τη δικηγορική ιδιότητα, είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα και τους κανόνες δικαίου υπέρτερης τυπικής ισχύος, γιατί ο αποκλεισμός αυτός δικαιολογείται από θεμελιώδεις αρχές και κανόνες που διέπουν την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος. Ανάμεσα στους λόγους κωλύματος ο ΔΣΑ, αναφέρει ότι δεν επιτρέπεται στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, ενώ ο μοναχός δεν επιτρέπεται να ασκεί κατά σύστημα αμειβόμενη επαγγελματική δραστηριότητα. Από την πλευρά του ο μοναχός αντικρούει όλους τους ισχυρισμούς του δικηγορικού συλλόγου και υποστηρίζει ότι η συμμόρφωσή του προς το καθήκον εγκαταβίωσης στη Μονή της μετανοίας του θα ελέγχεται από τα εκκλησιαστικά όργανα, με αποτέλεσμα, το τελευταίο ζήτημα να μην αφορά τον ΔΣΑ. Το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ επισημαίνοντας σε απόφασή του ότι η υπόθεση αντιμετωπίζει την εξαιρετική περίπτωση των μοναχών της Εκκλησίας της Ελλάδος, οι οποίοι λόγω της ιδιότητάς τους αυτής ευρίσκονται σε απολύτως ιδιόρρυθμη προσωπική κατάσταση, υποκείμενοι μάλιστα στην εξουσία οργάνων τριών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου – της Ιεράς Μονής της μετανοίας τους, της οικείας Ιεράς Μητρόπολης και της Εκκλησίας της Ελλάδος έθεσε το σχετικό ερώτημα – εάν μπορούν οι μοναχοί να είναι ταυτόχρονα και δικηγόροι – στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως αναμένοντας την απάντησή του για την έκδοση της οριστικής αποφάσεως.

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

Στη στήλη των Βιβλιoκρισιών του παρόντος τεύχους των «Νομοκανονικών» δημοσιεύονται βιβλιοπαρουσιάσεις:

  • της κ. Ελενας Γιαννακοπούλου, επικ. καθηγήτριας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ για το βιβλίο του αρχιμανδρίτου Γρηγορίου Παπαθωμά «Κανονικά Εμμορφα (Δοκίμια Κανονικής Οικονομίας ΙΙ)», εκδ. Επέκταση, Κατερίνη, 2015, σσ. 688
  • του κ. Γεωργίου Ιατρού, Δρ. Εκκλησιαστικού Δικαίου, δικηγόρου, για το βιβλίο του καθηγητή Β/θμιας, Δρ. Θεολογίας, Χαραλάμπους Ανδρεοπούλου «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση», Πρόλογος: Ιωαν. Μ. Κονιδάρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017, σσ. 424, και
  • του κ. Μιχ. Τσαπόγα, Δρ. Νομικής, δικηγόρου, ειδικού επιστήμονα στο «Συνήγορο του Πολίτη», για τα ξενόγλωσσα βιβλία / εκδόσεις του Claus Dieter Classe, «Regionsrecht», β΄ εκδ., Τυβίγγη, 2015, σσ. 335, του Gerhard Czermack–Eric Hilgedorf, «Religions–und Weltanschau–ungsrecht», εκδ. Springer, Βερολίνο– Χαϊδελβέργη, 2008, σσ. 328 και του Peter Unruh, «Religionsverfassungsrecht», εκδ. Nomos, γ΄ εκδ., Μπάντεν – Μπάντεν, 2015, σσ. 385.

Στο τέλος του παρόντος τεύχους δημοσιεύονται, με ιδιαίτερη σελιδαρίθμηση, τα συγκεντρωτικά ευρετήρια συγγραφέων, δικαστικών αποφάσεων και πράξεων ανεξαρτήτων αρχών και όρων και ονομάτων, ευρετήρια για ολόκληρη τη δεκαπενταετία τα οποία επιμελήθηκε ο εκ των μελών της Συντακτικής Επιτροπής Θεοδ. Τσιβόλας, Δρ. Νομικής, δικηγόρος. Τα «Νομοκανονικά» διευθύνονται υπό του Προέδρου της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου, ομ. καθηγητού του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη και κυκλοφορούν τον Νοέμβριο και Μάιο κάθε έτους από τις εκδόσεις Σάκκουλας Α.Ε.

Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ: Επιθεώρηση Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τεύχος 2/2017)

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Αναγνώσεις της Βίβλου στις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις»

AnagnoseisΗ Ελληνική Βιβλική Εταιρία με αφορμή την επέτειο των 500 χρόνων από τη Μεταρρύθμιση του Λουθήρου διοργανώνει ένα διήμερο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Αναγνώσεις της Βίβλου στις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις», στον φιλόξενο χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών στην οδό Μεγ. Βασιλείου 15 στο Ρούφ (στάση Μετρό Κεραμεικός). Ομιλητές θα είναι οι: π. Θεοδόσιος Μαρτζούχος, Γκάμπριελ Νεγκρίν, Philip Towner, π. Luigi d’ Ayala, Γιώργος Βλαντής, Μυρτώ Θεοχάρους, Θανάσης Παπαθανασίου, Jorunn Økland, Μόσχος Γκουτζιούδης, Jeff Baldwin, Χρήστος Καρακόλης. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου στις 5.30 το απόγευμα και το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου στις 9.30 το πρωί. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Αναγνώσεις της Βίβλου στις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις»

Επιστημονική Ημερίδα στην Αθήνα με θέμα: «Μεταρρύθμιση και Ορθόδοξη Εκκλησία: Διάλογος και αντίλογος πέντε αιώνων»

Μεταρρύθμιση και Ορθόδοξη ΕκκλησίαΗ Επιστημονική Ημερίδα διοργανώνεται με ευθύνη της Κοσμητείας της Θεολογικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. την Τρίτη 19 Δεκεμβρίου 2017 και ώρα 10:00-14:30 στο Κεντρικό Αμφιθέατρο «Χρυσόστομος Παπαδόπουλος» της Θεολογικής Σχολής. Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.

Πληροφορίες

Ιστοσελίδα: http://deantheol.uoa.gr
Τηλέφωνο: (+30) 210 727 5762
e-mail: deantheol@uoa.gr
Βεβαιώσεις: deantheol.uoa@gmail.com

Δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο το αναλυτικό πρόγραμμα.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Επιστημονική Ημερίδα στην Αθήνα με θέμα: «Μεταρρύθμιση και Ορθόδοξη Εκκλησία: Διάλογος και αντίλογος πέντε αιώνων»

Σύναξη (Τεύχος 144) Μαρτυρία: Δίνοντας λόγο στὸ σήμερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

t144ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ …3

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΕΡΝΤΙΑΓΙΕΦ, Ὀρθοδοξία καὶ οἰκουμενικότητα …4

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΙΠΕΡΑ, Ἡ ἱεραποστολικὴ θεολογία τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀλβανίας Ἀναστασίου καὶ ἡ μαρτυρία της στὸ σύγχρονο κόσμο …16

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΥΡΙΑΖΟΥ, Εὐαγγέλιο καὶ πολιτισμὸς στὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τοῦ Ἀναστασίου, ἀρχιεπισκόπου Ἀλβανίας …20

ΝΟΝΗ ΣΤΑΜΑΤΕΛΟΥ, Ζαλίνα (ποίημα) …26

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, Ἡ Ὀρθόδοξη ἱεραποστολὴ καὶ οἱ ἀνθρώπινες συνάφειες …27

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ, Ἁμαρτία, ἐλευθερία καὶ αὐτεξούσιο …41

π. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΑΥΓΗΣ, Θεολογώντας στὸν 21ο αἰώνα …55

ΦΩΤΗΣ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ, Τὰ «οὐαὶ» τοῦ Χριστοῦ …68

ΑΝΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ, Ἡ ζωὴ ἑνὸς γελοίου …69

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΣΤΑΘΗΣ, Διεθνὲς Συνέδριο Ὀρθόδοξης Πνευματικότητας …78

πρωτοπρ. ΠΑΥΛΟΣ ΚΟΥΜΑΡΙΑΝΟΣ, «Αὐτὴ εἶναι εὐχή, ὄχι αὐτὸ ποὺ λές!» …79

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, Διατριβή (ποίημα) …84

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠ. ΠΛΟΥΜΙΔΗΣ, Οἱ Σταυροφορίες. Τὰ τραγούδια …85

Διάλογος μὲ τοὺς ἀναγνῶστες …89

Τὸ Βιβλίο …93

Οἱ συνεργάτες τοῦ 144ου τεύχους …107

Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Σύναξη (Τεύχος 144) Μαρτυρία: Δίνοντας λόγο στὸ σήμερα

Περιοδικό Orthodoxes Forum – διπλό τεύχος για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας (Κρήτη 2016)

OFAthanasios Vletsis, Ansprache–Begrüßung bei der Eröffnung der Tagung der Ausbildungseinrichtung zum Panorthodoxen Konzil (24. Nov. 2016)   7

Viorel Ioniţă, Der Weg zur Einberufung der (Panorthodoxen) Heiligen und Großen Synode der Orthodoxen Kirche   15

Kyrillos (Katerelos), Bischof von Abydos, Der Dienst der Einheit in der Orthodoxie: Die autokephalen Kirchen als Stolperstein unterwegs zur Panorthodoxen Synode   29

Assaad Elias Kattan, Das Patriarchat von Antiochien und das Konzil von Kreta. Ein Kommentar   43

Bojidar Andonov, Das Panorthodoxe Konzil von 2016: Die Entscheidungen der bulgarischen orthodoxen Kirche–mit politischem Beigeschmack   47

Sergii Bortnyk, Die Absage der russischen orthodoxen Kirche: Ein Bruch in der Orthodoxie?   55

Nino Sakvarelidze, Die Stellungnahme der orthodoxen Kirche Georgiens zur Panorthodoxen Synode auf Kreta 2016   63

Bischof Andrej (Ćilerdzić), Die Panorthodoxe Synode von Kreta   71

Konstantinos Delikostantis, Die Enzyklika der Heiligen und Großen Synode der Orthodoxen Kirche   75

Stylianos Ch. Tsompanidis, Orthodoxe Kirche und Ökumenische Bewegung nach der Heiligen und Großen Synode   81

Rade Kisić, Die Sendung der Kirche in der Welt von heute   89

Anargyros Anapliotis, Autonomie und die Weise ihrer Erklärung   95

Anastasios Kallis, Die orthodoxe Kirche im Spannungsfeld ihres Heiligen und Großen Konzils   103

Ioan Moga, Rezeption als Chance zum Aufbruch. Perspektiven der Orthodoxen Kirche nach der Synode auf Kreta   119

Barbara Hallensleben, Die Panorthodoxe Synode auf Kreta 2016 aus katholischer Perspektive   127

Andreas Müller, Die Heilige und Große Synode aus Evangelischer Sicht   141

Athanasios Vletsis, Das Ende oder der Beginn des synodalen Lebens in der Orthodoxie?   153

DOKUMENTE

  1. Botschaft des Heiligen und Großen Konzils der Orthodoxen Kirche  179
  2. Enzyklika des Heiligen und Großen Konzils   180
  3. Der Auftrag der Orthodoxen Kirche in der heutigen Welt   193
  4. Die Bedeutung des Fastens und seine Einhaltung heute   201
  5. Die orthodoxe Diaspora und die Geschäftsordnung der Bischofsversammlungen   205
  6. Autonomie und die Methoden ihrer Erklärung   210
  7. Das Sakrament der Ehe und seine Hindernisse   211
  8. Beziehung der Orthodoxen Kirche zu der übrigen christlichen Welt   214
Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Περιοδικό Orthodoxes Forum – διπλό τεύχος για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας (Κρήτη 2016)

Δεύτερο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο της Αγιορειτικής Εστίας και Επιστημονική Ημερίδα με τίτλο: «Ο ναός του Πρωτάτου και ο ζωγράφος του: Έργα συντήρησης και νέα δεδομένα»

ΑΕ

Η Αγιορειτική Εστία, μετά την επιτυχή διοργάνωση του Πρώτου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου και την ευμενή αποδοχή του από την επιστημονική κοινότητα, αποφάσισε να συνεχίσει την νέα μορφή προβολής και παρουσίασης του επιστημονικού και ερευνητικού έργου που επιτελείται για το Άγιον Όρος με την διοργάνωση του Δεύτερου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου (2017). Όπως ήδη είχε υπογραμμισθεί στην εγκύκλιο αναγγελίας του Πρώτου Εργαστηρίου,  στόχος των διεθνών επιστημονικών εργαστηρίων είναι, παράλληλα με την ανάδειξη πρωτότυπων τελικών αποτελεσμάτων και συνθέσεων της επιστημονικής έρευνας, η παρουσίαση της προβληματικής αλλά και των πρώτων αποτελεσμάτων νέων ατομικών ερευνών αλλά και συλλογικών ερευνητικών προγραμμάτων που βρίσκονται εν εξελίξει.

Με τον τρόπο αυτό δίνεται η δυνατότητα στα μέλη της επιστημονικής κοινότητας όχι μόνο να δημοσιοποιήσουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους, αλλά και να γνωστοποιήσουν τα πρώτα ή εν εξελίξει στάδια ατομικών ή συλλογικών ερευνητικών δραστηριοτήτων, παρουσιάζοντας συγχρόνως τα πρώτα (όχι κατ᾽ ανάγκην τελικά) ερευνητικά αποτελέσματα. Κύρια επιδίωξη των Διεθνών Επιστημονικών Εργαστηρίων είναι η ανάπτυξη ενός γόνιμου πραγματικού διαλόγου, ο οποίος θα εμπλουτίσει και θα διευρύνει την προβληματική των ερευνών, συμβάλλοντας έτσι στην αρτιότερη ολοκλήρωσή τους. Είναι αυτονόητο ότι η θεματολογία των εισηγήσεων ή/και παρουσιάσεων θα αφορά άμεσα το Άγιον Όρος (π.χ. ιστορία, τέχνη, θεολογία, δίκαιο, θεσμοί, φιλολογία, αρχαιολογία, ιστορία τέχνης, αρχιτεκτονική, φυσικό περιβάλλον, άλλες εικαστικές τέχνες, συντήρηση έργων τέχνης, κ.λπ.).

Το Δεύτερο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο θα διεξαχθεί το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2017 στη Θεσσαλονίκη. Η Αγιορειτική Εστία δράττεται της ευκαιρίας να ενημερώσει ότι θα προηγηθεί του Εργαστηρίου, την Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017, ανεξάρτητη οργανωτικά, Επιστημονική Ημερίδα αφιερωμένη στον Ιερό Ναό του Πρωτάτου στις Καρυές. Η ημερίδα στοχεύει στην πολυεπίπεδη επανεξέταση του ιερού μνημείου και στην παρουσίαση νέων στοιχείων και προβληματισμών που προέκυψαν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντηρήσεως των τοιχογραφιών του.

Οι εργασίες της Ημερίδας και του Εργαστηρίου, θα λάβουν χώρα στο Αμφιθέατρο “Στέφανος Δραγούμης”  του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού από την Παρασκευή 8 έως την Κυριακή 10 Δεκεμβρίου 2017. Θα δοθούν Βεβαιώσεις Συμμετοχής σε όλους τους σπουδαστές και φοιτητές που θα παρακολουθήσουν τις εργασίες του Επιστημονικού Εργαστηρίου. Οι εργασίες του Δεύτερου Διεθνούς Επιστημονικού Εργαστηρίου θα μεταδίδονται σε ζωντανή μετάδοση (live streaming) από την ακόλουθη διεύθυνση: agiritikiestia.liveevents.gr

Έναρξη: Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017 στις 10:00  στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού (αμφιθέατρο Στέφανος Δραγούμης)

Διάρκεια Εργαστηρίου:

Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου: 09:30 (εγγραφές) 10:00-14:00 και 17:30-21:00

Σάββατο 9 Δεκεμβρίου: 10:30-14:00 και 18:00-21:00

Κυριακή 10 Δεκεμβρίου: 11:00-13:30

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα της Ημερίδας.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Δεύτερο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο της Αγιορειτικής Εστίας και Επιστημονική Ημερίδα με τίτλο: «Ο ναός του Πρωτάτου και ο ζωγράφος του: Έργα συντήρησης και νέα δεδομένα»

Εκδήλωση πρακτικής άσκησης Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

Προσκληση2017

Η εκδήλωση της πρακτικής άσκησης του Τμήματος Θεολογίας θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 5 Δεκεμβρίου 2017 στο Β΄ Αμφιθέατρο της Θεολογικής  Σχολής, στις  11.00 π.μ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  

11.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ

11.15 ΕΝΑΡΞΗ – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

11.20–11.35: Χρήστος Τσιρώνης, Eπ. Καθηγητής, Επιστημονικά Υπεύθυνος Προγράμματος

11.35–11.50: Καθ. π. Βασίλειος Καλλιακμάνης, Αν. Καθ. Νίκη Παπαγεωργίου, Αν. Καθ. Βασιλική Μητροπούλου, Επόπτες Πρακτικής Άσκησης

11.50–12.00: Ιωάννης Κουκίδης, Διευθυντής 1ου Γυμνασίου Νεάπολης

12.00–12.10: π. Σταύρος Ιντζές, Εφημέριος Ι.Ν. Αγ. Στεφάνου Εξοχής

12.10–12.20: Θεόδωρος Εκκλησίαρχος, Διευθυντής Χαρίσειου Ιδρύματος

12.20–12.35: Η εμπειρία των φοιτητών στους χώρους της πρακτικής άσκησης, όπως την καταθέτουν οι εκπρόσωποί τους:

  • Νικόλαος Μπασδέκης (Ενορίες)
  • Μαρία Γούβη (Κοινωνικό Έργο)
  • Έλλη Γεραγόρη (Σχολεία)

12.35: ΑΝΟΙΚΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ με θέμα την Εμπειρία, τις Δυνατότητες και τις Προοπτικές που προκύπτουν από τo Πρόγραμμα της πρακτικής άσκησης

13.00 ΛΗΞΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εκδήλωση πρακτικής άσκησης Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

Ο χαιρετισμός του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου στο Δ´ Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο με θέμα: «Το παιδί στο σταυροδρόμι των σύγχρονων προκλήσεων»

11

Lucas Cranach, «ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με»

Αν θα ήθελε να συνοψίσει κανείς σε μια μόνον φράση τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού για τα παιδιά, δεν θα εύρισκε ασφαλώς καταλληλότερη από την παρατήρηση που κάνει ο ίδιος στους μαθητές του, όταν εκείνοι προσπαθούν να τον απαλλάξουν από την “ενοχλητική” παρουσία κάποιων παιδιών, που υποτίθεται ότι διέκοπταν το κήρυγμά του: «Αφήστε τα παιδιά να έρχονται σεμένα. Μην τα εμποδίζετε. Γιατί η βασιλεία του Θεού ανήκει σε ανθρώπους που είναι σαν κι αυτά» (Μαρ 10:14). Γύρω από τη φράση αυτή θα μπορούσε να περιστραφεί όλη η προβληματική του παρόντος συμποσίου, καθώς τόσο το αφηγηματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτή διατυπώνεται όσο και οι ιδέες που περιλαμβάνει η σχετική περικοπή, αλλά και η δύναμη της γλώσσας που χρησιμοποιείται για την όλη περιγραφή της σκηνής, την οποία διασώζουν και οι τρεις συνοπτικοί ευαγγελιστές (Ματ 19:13-15· Μαρ 10:13-16· Λου 18:15-17), την καθιστούν μοναδική σε ολόκληρη την Καινή Διαθήκη.

Εκείνο που θα κάνει από την πρώτη στιγμή εντύπωση στον προσεκτικό αναγνώστη της περικοπής από το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον είναι η επιλογή των ρημάτων που χρησιμοποιούνται. Έφεραν στον Ιησού παιδιά «ἵνα αὐτῶν ἅψηται», όμως οι μαθητές «ἐπετίμησαν αὐτοῖς». Σε όλες τις περιπτώσεις, όπου ο ευαγγελιστής Μάρκος χρησιμοποιεί το ρήμα “ἅπτομαι” περιγράφει μια θεραπευτική ενέργεια του Ιησού, ενώ το ρήμα “ἐπιτιμάω” χρησιμοποιείται συνήθως για την περιγραφή ενεργειών αποτρεπτικών του κακού. Βλέποντας ο Ιησούς τους μαθητές να αντιμετωπίζουν τα παιδιά σαν κάτι κακό «ἠγανάκτησεν», ένα ιδιαίτερα σκληρό ρήμα, που μόνο στο σημείο αυτό χρησιμοποιείται σε ολόκληρο το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον. Ουδείς έχει δικαίωμα να απομακρύνει τα παιδιά από τον Χριστό και αυτό το δηλώνει με ιδιαίτερη σαφήνεια ο Ιησούς στους μαθητές του: «ἄφετε τὰ παιδία … μὴ κωλύετε αὐτά». Είναι χαρακτηριστικό ότι το ρήμα “κωλύω” χρησιμοποιείται συχνά στην Καινή Διαθήκη σε διηγήσεις που αναφέρονται σε βαπτίσεις, σε πράξεις δηλαδή εισδοχής στην Εκκλησία (Πρα 8:36· 10:47· πρβλ Ματ 3:14). Η αγανάκτηση του Ιησού αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο εισάγει την επόμενη δήλωσή του: «ἀμὴν λέγω ὑμῖν», μια φράση που απαντά 14 φορές στο Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον και χρησιμοποιείται πάντα για να υπογραμμίσει στους ακροατές του Ιησού τη σημασία της δήλωσης που ακολουθεί. Με τη δήλωση «ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν», δεν προτρέπονται οι ακροατές του Ιησού να μιμηθούν την απλοϊκή πίστη των “αθώων” παιδιών, προκειμένου να εισέλθουν στη Βασιλεία του Θεού, αλλά να αποδεχτούν τον καινούργιο κόσμο του Θεού με την ίδια έλειψη αυθεντίας και αδυναμίας που έχουν τα παιδιά σε όλες τις εποχές. Κανείς δεν είναι πιο ανίσχυρος από ένα παιδί, καθώς όλα τα ιεραρχικά συστήματα καταπιέζουν όσους βρίσκονται χαμηλά στην ιεραρχία. Είναι κοινώς αποδεκτό μεταξύ των ψυχολόγων ότι τα παιδιά σχεδόν πάντα εσωτερικοποιούν τις συγκρούσεις της οικογένειας και πάρα πολύ συχνά τις βιώνουν ως δική τους υπαιτιότητα και νιώθουν καταπιεσμένα. Ταυτόχρονα όμως αναγνωρίζουν την πλήρη εξάρτηση τους από την καλή θέληση του πατέρα τους, και βαθμιαία ταυτίζονται μαζί του και, καθώς ενηλικιώνονται, μαθαίνουν ότι είναι σωστό να καταπιέζουν όσους είναι μικρότεροι και πιο αδύναμοι.

Ευαγγελιζόμενος ο Ιησούς μια χωρίς καταπιεστικές δομές κοινωνία, καλεί τους ακροατές του να μιμηθούν τα παιδιά. Γι’ αυτό στη συνέχεια «ἐναγκαλισάμενος αὐτὰ κατευλόγει τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτά». Η τρυφερότητα του εναγκαλισμού συνδυάζεται με τη σοβαρότητα της ευλογίας. Και πάλι η επιλογή των ρημάτων είναι χαρακτηριστική. Η σπουδαιότητα της πράξης υπογραμμίζεται από την πρόθεση “κατά” που επιτείνει τη σημασία του ρήματος “εὐλογῶ”, ενώ η επίθεση των χειρών είναι πράξη δηλωτική της μεταβίβασης της χάρης του Θεού στον χειροτονούμενο.

Με, ίσως απρόσμενα, ανάλογη σοβαρότητα φαίνεται να αντιμετωπίζει το θέμα παιδί και ένα ιδιαίτερα συγκινητικό τραγουδάκι σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, με το οποίο επιτρέψτε μου να κλείσω τον σύντομο αυτό χαιρετισμό μου:

           Κάποτε θα ᾽ρθουν να σου πουν

πως σε πιστεύουν, σ’ αγαπούν

και πώς σε θένε·

Έχε το νου σου στο παιδί,

κλείσε την πόρτα με κλειδί

ψέματα λένε.

Κάποτε θα ᾽ρθουν γνωστικοί,

λογάδες και γραμματικοί

για να σε πείσουν·

Έχε το νου σου στο παιδί,

κλείσε την πόρτα με κλειδί,

θα σε πουλήσουν.

Και όταν θα ᾽ρθουν οι καιροί

που θα ᾽χει σβήσει το κερί

στην καταιγίδα·

Υπερασπίσου το παιδί,

γιατί αν γλιτώσει το παιδί

υπάρχει ελπίδα.

Πιστεύοντας ότι η διοργάνωση του παρόντος συμποσίου θα συμβάλει ουσιαστικά στη διερεύνηση και εμβάθυνση των τρόπων που θα γλιτώσουν το παιδί και θα διατηρήσουν ζωντανή την ελπίδα, επιθυμώ ως Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. να εκφράσω και από τη θέση αυτή τα συγχαρητήριά μου αλλά και τις θερμότατες ευχαριστίες μου προς όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίησή του.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο χαιρετισμός του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής Καθηγητή Μιλτιάδη Κωνσταντίνου στο Δ´ Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο με θέμα: «Το παιδί στο σταυροδρόμι των σύγχρονων προκλήσεων»

Εκδήλωση με θέμα: Ανακτώντας Αρχαία Κείμενα στα Χειρόγραφα της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Σινά με την χρήση Φασματικής Φωτογράφησης

Πρόγραμμα παρουσίασης

Παρασκευή, 1η Δεκεμβρίου 2017 – 11:00 με 13:00

49167Αίθουσα Οπτικο/Ακουστικών Μέσων της Θεολογικής Σχολής Αθηνών, Πανεπιστημιόπολη, Άνω Ιλίσια. Συντονισμός: Δρ. Αντωνόπουλος Αθανάσιος.

Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας Καθηγητή κ. Σωτήριο Δεσπότη.

Εισαγωγικά σχόλια. Λεκτ. Αθανάσιος Αντωνόπουλος.

“Φασματική Φωτογράφηση: Τι είναι; και Πως Εφαρμόζεται;”, κ. Κασωτάκης Δαμιανός, Ερευνητής ΕΚΠΑ, Mr. Kenneth Boydston, Εκτελεστικός Διευθυντής, MegaVision.

Μέθοδοι Επεξεργασίας Φασματικών Φωτογραφιών”, Καθηγητής, Roger L. Easton, JR, PhD, Rochester Institute of Technology.

“Το Πρόγραμμα της Φασματικής Απεικόνισης των Σιναϊτικών Παλιμψήστων”, Mr. Michael Phelps, Εκτελεστικός Διευθυντής, Early Manuscripts Electronic Library.

“Σιναϊτικός Ελληνικός Νέο Ευρεθέν Κώδικας 2: Παρατηρήσεις στο Νέο Κείμενο και στις Τρεις Σβησμένες Παλαιότερες Γραφές”, Αρχιμανδρίτης Ιουστίνος Σιναΐτης, Βιβλιοθηκονόμος της Ι.Μ Σινά Αγ. Αικατερίνης.

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Εκδήλωση με θέμα: Ανακτώντας Αρχαία Κείμενα στα Χειρόγραφα της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Σινά με την χρήση Φασματικής Φωτογράφησης

500 Χρόνια Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης (1517-2017)

ΛΟΥΘΗΡΟΣΗ Ευαγγελική Εκκλησία της Ελλάδος σας προσκαλεί στον εορτασμό για τα 500 Χρόνια της Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης που θα γίνει στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης (Αίθουσα Μανόλης Αναγνωστάκης) την Παρασκευή 1 Δεκεμβρίου στις 18:00. Ομιλία 1η: «Η σημασία των πρώτων επαφών της Μεταρρύθμισης με την Ορθόδοξη Εκκλησία για τη σύγχρονη Οικουμενική Κίνηση», Δρ. Στυλιανός Τσομπανίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. Ομιλία 2η: «Η επίδραση της Μεταρρύθμισης στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό και τις Επιστήμες», Δρ. Αντώνιος Σοφός, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γενικής Συνόδου της Ευαγγελικής Εκκλησίας Ελλάδος. Ομιλία 3η: «Η επίδραση της παρουσίας της Ευαγγελικής Εκκλησίας της Ελλάδος στον Ελληνικό Κόσμο», Αιδ. Δημήτριος Μπούκης, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γενικής Συνόδου της Ευαγγελικής Εκκλησίας Ελλάδος. Συμμετέχει το φωνητικό σύνολο «εν χορώ» και η «καμεράτα Αριστοτέλης». Διευθύνει ο Κωστής Παπάζογλου. Παρουσιάζει αποσπάσματα από την καντάτα Νο 80 του J.S.Bach (της Μεταρρύθμισης) και ύμνους της Ευαγγελικής Εκκλησίας. Είσοδος Ελεύθερη.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο 500 Χρόνια Θρησκευτικής Μεταρρύθμισης (1517-2017)

Παρουσίαση του βιβλίου του Χάρη Ανδρεόπουλου «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974» στην Αθήνα

ΕΞΩΦΥΛΛΟΗ εφημερίδα «Χριστιανική», σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Επίκεντρο», με αφορμή τη συμπλήρωση εφέτος των 50 χρόνων από την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 διοργανώνει ανοικτή εκδήλωση με θέμα «Η Εκκλησία στα χρόνια της δικτατορίας 1967-1974» στο πλαίσιο της οποίας θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου του Χαράλαμπου Μ. Ανδρεόπουλου, θεολόγου καθηγητή, Δρος Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Επίκεντρο (σειρά: Ιστορία και Κοινωνία). Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την 1η Δεκεμβρίου 2017, ημέρα Παρασκευή και ώρα 6.30 μ.μ. στο βιβλιοπωλείο «Εν Πλω», Χαριλάου Τρικούπη 6-10 (Εμπορικό κέντρο Atrium), στην Αθήνα. Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

Γεώργιος Ιατρού, δικηγόρος, Δρ. Εκκλησιαστικού Δικαίου Νομικής ΕΚΠΑ,

– Μανώλης Μηλιαράκης, επίτιμος Πρόεδρος της «Χριστιανικής Δημοκρατίας»,

Ανδρέας Αργυρόπουλος, θεολόγος καθηγητής, M.Th., Δ/ντής Γυμνασίου,

και ο συγγραφέας.

Θ΄ ακολουθήσουν ελεύθερες παρεμβάσεις και διάλογος. Προλογίζει την εκδήλωση και συντονίζει τη συζήτηση ο Πρόεδρος της «Χριστιανικής Δημοκρατίας», δικηγόρος Γιάννης Ζερβός.

Κατηγορίες: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Παρουσίαση του βιβλίου του Χάρη Ανδρεόπουλου «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974» στην Αθήνα

Για την αγάπη, (επιμ. Στ. Ζουμπουλάκης), Συναντήσεις 7, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2017

Σ7Η αγάπη είναι χωρίς καμία αμφιβολία μια βιβλική, ιουδαιοχριστιανική ιδέα. Το Ισλάμ την παρέλαβε από τη Βίβλο. Το σημαντικό με την αγάπη είναι βεβαίως να την πράττεις, έχει ωστόσο μεγάλη πνευματική σημασία, ενάντια στον γενικευμένο καθημερινό μηδενισμό, και να κάνουμε λόγο για αυτήν, να προσπαθούμε να την εννοήσουμε. Τα ερωτήματα είναι πολλά: πόσο αξεχώριστες είναι η αγάπη προς τον Θεό και η αγάπη για τον συνάνθρωπο; Αποκλείεται να υπάρχει η μία χωρίς την άλλη; Η αγάπη προϋποθέτει την πίστη; Η αγάπη για τους εχθρούς των συνοπτικών Ευαγγελίων και η αγάπη προς αλλήλους του τέταρτου Ευαγγελίου είναι το ίδιο; Η αγάπη για τους εχθρούς, η οποία αρνείται και την ίδια την αυτοσυντήρηση και φτάνει μέχρι τη θυσία, μήπως είναι τελικά μια ηθική πρόταση που κινδυνεύει να μένει παντοτινά απραγματοποίητη; Τι σχέση έχει η αγάπη με συγγενείς προς αυτήν ιδέες, αξίες ή συναισθήματα, τόσο του προχριστιανικού και εξωχριστιανικού κόσμου (έρως, φιλία) όσο και του χριστιανικού (έλεος, φιλανθρωπία); Τέλος, είναι δυνατή η μετάφραση της αγάπης σε συλλογική κοινωνικοπολιτική πράξη ή πρέπει, επί ποινή αυτοακυρώσεώς της,  να μένει πάντα στα διαπροσωπικά όρια;

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Για την αγάπη, (επιμ. Στ. Ζουμπουλάκης), Συναντήσεις 7, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2017

Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο με θέμα: «Το παιδί στο σταυροδρόμι των σύγχρονων προκλήσεων»

afisaΗ Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Βλατάδων, η Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. και το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών συνδιοργανώνουν το Δ´ Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο στο πλαίσιο των Επιστημονικών Συμποσίων «Ορθοδοξία και Οικουμένη», με θέμα: «Το παιδί στο σταυροδρόμι των σύγχρονων προκλήσεων». Το Διεθνές αυτό επιστημονικό συμπόσιο θα πραγματοποιηθεί κατά το χρονικό διάστημα από την Πέμπτη 30 Νοεμβρίου μέχρι το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου 2017 στο αμφιθέατρο του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών στη Μονή Βλατάδων της Θεσσαλονίκης. Δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα του συμποσίου.

Πρόγραμμα

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο με θέμα: «Το παιδί στο σταυροδρόμι των σύγχρονων προκλήσεων»