Παρουσίαση του βιβλίου του Στεφάνου Νταλάση: Κοινωνία, θρησκεία και πολιτισμός στον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του 50

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών συνδιοργανώνουν την παρουσίαση του βιβλίου του Δρ. Στεφάνου Νταλάση με θέμα: Κοινωνία, θρησκεία και πολιτισμός, στον Ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του 50. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα Τάκης Κανελλόπουλος του Μουσείου Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Λιμάνι), το Σάββατο 3 Νοεμβρίου 2018 στις 12.00 π.μ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει: Χαιρετισμοί: Ορέστης Ανδρεαδάκης, Διευθυντής Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Γρηγόρης Βαρδαρινός, Εκπρόσωπος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν: Ιωάννης Πέτρου, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Α.Π.Θ., Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής Θεολογίας Α.Π.Θ., Παναγιώτης Ιωσηφέλης, Αναπλ. Καθηγητής και Πρόεδρος Τμήματος Κινηματογράφου Α.Π.Θ.

Κατηγορίες: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Παρουσίαση του βιβλίου του Στεφάνου Νταλάση: Κοινωνία, θρησκεία και πολιτισμός στον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του 50

Υποδοχή πρωτοετών φοιτητών (2018-2019) στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ

Υποδοχή_15

Σήμερα το πρωί στις 10:00 στο Α΄ αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ έγινε η καθιερωμένη εκδήλωση υποδοχής των πρωτοετών φοιτητών για το ακαδημαϊκό έτος 2018-2019. Τους πρωτοετείς φοιτητές καλωσόρισε ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας και καθηγητής της λειτουργικής κ. Παναγιώτης Σκαλτσής, ο οποίος τους ενημέρωσε για όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζουν οι φοιτητές κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Στη συνέχεια ο Πρόεδρος έδωσε το λόγο στον Αναπληρωτή Πρόεδρο και αναπληρωτή καθηγητή της Καινής Διαθήκης κ. Χαράλαμπο Ατματζίδη ο οποίος καλωσόρισε και αυτός με τη σειρά του τους πρωτοετείς.

Υποδοχή_2

Ακολούθως το λόγο πήραν οι άνθρωποι με τους οποίους οι φοιτητές θα έρχονται σε συχνότερη επαφή μαζί τους για διάφορα θέματα. Η Γραμματέας του Τμήματος κ. Γλυκερία Πήτα ενημέρωσε τους φοιτητές και τις φοιτήτριες για τις ώρες προσέλευσης στη Γραμματεία και τις υποχρεώσεις τους από την εγγραφή τους και έπειτα, καθώς και τις υπηρεσίες που υπάρχουν στη διάθεσή τους. Η κ. Πήτα σύστησε επίσης στους πρωτοετείς τον υπάλληλο της Γραμματείας κ. Αναστάσιο Τοπτσίδη καθώς αυτός θα είναι από τώρα και στο εξής «ο δικός τους άνθρωπος» εφόσον είναι ο υπεύθυνος για όλα τα θέματα των προπτυχιακών φοιτητών (δηλώσεις μαθημάτων, βαθμολογίες, βεβαιώσεις, κλπ.).

Αμέσως μετά στους πρωτοετείς μίλησε ο Υπεύθυνος της Νησίδας Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και υποψήφιος Δρ. του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ κ. Ηλίας Καγιάρας. Ο κ. Καγιάρας ενημέρωσε τους φοιτητές και τις φοιτήτριες για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Τμήματος και στη συνέχεια έδωσε το λόγο στον εκπρόσωπο της υπηρεσίας του Κέντρου Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (ΚΗΔ) του ΑΠΘ κ. Νικόλαο Χαιρτούρα. Ο κ. Χαιρτούρας με τη χρήση διαφανειών εξήγησε αναλυτικά τις δυνατότητες που προσφέρονται από το Πανεπιστήμιο σε όλους τους φοιτητές μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα της υπηρεσίας. Στο Α΄ αμφιθέατρο παρόντες σε όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης ήταν και αρκετοί καθηγητές του Τμήματος οι οποίοι διδάσκουν σε διάφορα εξάμηνα.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Υποδοχή πρωτοετών φοιτητών (2018-2019) στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ

Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Tιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστασίου στην τελετή απονομής του «Χρυσού Αριστοτέλη»

Ευγνώμονα αισθήματα πλημυρίζουν την ψυχή μου κατά την ώρα αυτή της απονομής της υψίστης διακρίσεως του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Χρυσού Αριστοτέλη ο οποίος υπήρξε μεγαλοφυέστατη φυσιογνωμία της φιλοσοφίας, βαθύς στοχαστής και συγχρόνως άριστος οργανωτής της επιστημονικής γνώσεως και έρευνας. Η ακτινοβολία του παραμένει ανά τους αιώνας παγκόσμια.

Χρυσούς Αριστοτέλης

Θερμές ευχαριστίες οφείλω στον Πρύτανη, Καθηγητή κ. Περικλή Μήτκα, στα εκλεκτά μέλη της Συγκλήτου και ιδιαίτερα στο Τμήμα Θεολογίας, του οποίου από το 1995 είμαι Επίτιμος Διδάκτωρ, για την ομόφωνη σχετική πρότασή του. Επίσης ευχαριστώ εγκαρδίως τους προλαλήσαντες Συγκλητικούς Καθηγητή κ. Θεόδωρο Δαρδαβέση, Κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών Υγείας, Καθηγητή κ. Αιμίλιο Μαυρουδή, Πρόεδρο του Τμήματος Φιλολογίας, Καθηγητή κ. Συμεών Πασχαλίδη, Πρόεδρο του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, για την ευγενική παρουσίαση της μέχρι τούδε προσφοράς μου στην επιστήμη, στην Εκκλησία, στην κοινωνία. Καθώς και όλους όσοι κοπίασαν για την οργάνωση της παρούσης τελετής. Ευχαριστώ τέλος θερμώς όλους όσοι απόψε με τιμάτε με την παρουσία και την αγάπη σας.

Χρυσούς Αριστοτέλης

Με ιδιαίτερη χαρά παρακολουθώ τα εξαιρετικά επιτεύγματα και την δυναμική εξέλιξη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Και ολόψυχα εύχομαι να συνεχίσει, ακολουθώντας τη δυναμική αριστοτελική παράδοση, να διακρίνεται για την οικουμενική εμβέλειά του και την αριστεία της ερευνητικής προσφοράς, να βρίσκεται στην πρωτοπορία των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Ελλάδος και γενικότερα του κόσμου.

Το θέμα της αποψινής ομιλίας μου έχει τον τίτλο:

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ

Διαβάστε το πλήρες κείμενο του Μακαριωτάτου σε μορφή pdf παρακάτω.

Χρυσούς Αριστοτέλης

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ

Αίθουσα τελετών ΑΠΘ 18 Οκτωβρίου 2018

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Tιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστασίου στην τελετή απονομής του «Χρυσού Αριστοτέλη»

Τιμήθηκε με τον «Χρυσό Αριστοτέλη» ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

D300_133

Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, κύριος Αναστάσιος (κατά κόσμον Αναστάσιος Γιαννουλάτος), γεννήθηκε στον Πειραιά το 1929. Είναι αριστούχος πτυχιούχος και Διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ως υπότροφος του Ιδρύματος Alexander von Humboldt σπούδασε Θρησκειολογία, Ιεραποστολική και Εθνολογία στα Πανεπιστήμια του Αμβούργου και του Μαρβούργου της Γερμανίας. Χειροτονήθηκε διάκονος το έτος 1960, πρεσβύτερος το 1964 και Επίσκοπος Ανδρούσης το 1972 για τη θέση του Γενικού Διευθυντή της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος (1972-1991).

Διετέλεσε Καθηγητής της Ιστορίας των Θρησκευμάτων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (1972-1991), Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής (1982-1986) και Αντεπιστέλλον Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1993-2005). Είναι Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (1991) και Επίτιμο Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (2005). Έχει αναγορευθεί, επίσης, Επίτιμος Διδάκτωρ Θεολογίας ή Φιλοσοφίας 19 Πανεπιστημίων, Πανεπιστημιακών Σχολών ή Τμημάτων στην Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τη Ρουμανία, την Κύπρο, τη Γεωργία, την Αλβανία και την Ιταλία.

D300_3

Πρωτοστάτησε στη σύγχρονη αναζωπύρωση της Ορθοδόξου Εξωτερικής Ιεραποστολής. Την περίοδο 1981-1990, ως Τοποτηρητής της Μητροπόλεως Ειρηνουπόλεως (Κένυα, Τανζανία, Ουγκάντα), ανέπτυξε ευρύτατο ιεραποστολικό και κοινωνικό έργο. Το 2009 αναγνωρίσθηκε «Μέγας Ευεργέτης του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας».

Εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας το 1992. Ως Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κατόρθωσε, παρά τις τεράστιες δυσκολίες, να ανασυστήσει από τα ερείπια τη διαλυμένη επί 23 έτη Ορθόδοξο Αυτοκέφαλο Εκκλησία της Αλβανίας. Συγχρόνως αγωνίσθηκε για την άμβλυνση των αντιθέσεων στα Βαλκάνια. Το 2000, ύστερα από πρόταση 33 Τακτικών Μελών της Ακαδημίας Αθηνών και πολλών προσωπικοτήτων της Αλβανίας, υπήρξε υποψήφιος για το Νόμπελ Ειρήνης.

Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας, Κύριος Αναστάσιος, έχει εκλεγεί επανειλημμένα σε διακεκριμένες θέσεις διεθνών Οργανισμών: Πρόεδρος της Επιτροπής Παγκοσμίου Ιεραποστολής και Ευαγγελισμού (1984-1991), Αντιπρόεδρος της Συνελεύσεως των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (2003-2009), Πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (2006-2013), Επίτιμος Πρόεδρος της «Παγκοσμίου Διασκέψεως των Θρησκειών για την Ειρήνη» (2006).

D300_4

Μελέτησε το Ισλάμ, τον Βουδισμό, τον Ταοϊσμό, τον Κομφουκιανισμό και τα αφρικανικά θρησκεύματα σε χώρες όπου ακμάζουν αυτές οι θρησκείες. Συνέγραψε 24 βιβλία (θρησκειολογικών ερευνών, ιεραποστολικών δοκιμίων κ.ά.) και περισσότερες από 200 μελέτες και άρθρα θεολογικού ή θρησκειολογικού περιεχομένου, ενώ έργα του έχουν μεταφρασθεί σέ 17 γλώσσες.

Έχει τιμηθεί με 27 βραβεία και παράσημα διάφορων χωρών και Ορθόδοξων Εκκλησιών, μεταξύ των οποίων ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας (1997), το Athenagoras Human Rights Award (Νέα Υόρκη, 2001), το Βραβείο «Διακεκριμένων Δραστηριοτήτων για την Ενότητα των Ορθοδόξων Εθνών» (Μόσχα, 2006), το Ανώτατο Παράσημο της Δημοκρατίας της Αλβανίας «Γεώργιος Καστριώτης-Σκεντέρμπεη».

D300_191

Η συμβολή του στην επιστήμη, τη σύγχρονη χριστιανική μαρτυρία, τη διαχριστιανική προσέγγιση, τον διαθρησκειακό διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη λαών και θρησκειών έχει αναγνωρισθεί διεθνώς. Μιλά αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και διαβάζει λατινικά, ιταλικά, ισπανικά, αλβανικά.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τιμήθηκε με τον «Χρυσό Αριστοτέλη» ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

Δημοσθένης Κακλαμάνος, Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και το αγιολογικό του έργο: Συμβολή στη μελέτη της εκκλησιαστικής γραμματείας της μεσοβυζαντινής περιόδου, Ανάλεκτα Βλατάδων 70, Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018

Από τον πρόλογο του βιβλίου του επίκ. καθηγητή του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του ΑΠΘ

DemostὍταν ἀποφάσισα νὰ ἀσχοληθῶ στὸ πλαίσιο τῆς διδα­κτορικῆς μου δι­α­­τρι­βῆς μὲ τὴν ἁγιολογικὴ γραμματεία τῆς μέσης βυζαντινῆς πε­ρι­όδου, πε­ριό­δου ἀκμῆς τῆς βυζαντινῆς γραμματείας καὶ εἰδι­κό­τερα τῆς ἁ­γι­ολο­γι­κῆς, τὸ ἐνδιαφέρον μου στράφηκε πρὸς ἕ­ναν ἀπὸ τοὺς ση­­μαντικό­τε­ρους ἐκ­­κλη­σι­­α­στι­κοὺς συγγραφεῖς τῆς δεύτερης εἰκονομαχικῆς περι­όδου, τὸν ἅ­γι­ο Θε­ό­δω­ρο τὸ Στο­υδίτη. Μελετώντας, ὅ­μως, τὴ σχετικὴ βι­βλιο­γρα­­φία δι­­α­­π­ί­στω­σα ὅτι ἡ ἁγιολο­γική του παραγωγή, μολονότι πλούσια, ἐν πολ­λοῖς πρω­τό­τυ­πη καὶ ποιοτικὰ ἐξίσου σημαντικὴ μὲ τὴ λοιπὴ συγ­γρα­­φική του πα­ρα­γω­γή, πα­ραδόξως δὲν ἔχει καταστεῖ ἕως σή­με­ρα ἀν­τικεί­με­νο ἰ­δι­αί­τερης ἐπι­στη­­μονι­κῆς μελέτης. Γι᾽ αὐτὸ σκοπὸς τῆς παρούσας διατριβῆς, τῆς ὁποίας τὴν ἐκπόνηση ἀ­ν­­έ­­λα­βα κατόπιν προτροπῆς τοῦ καθηγητῆ μου κ. Συμεὼν Πασχαλίδη, ὑ­πῆρ­­ξε ἀ­φενὸς ἡ ἐπιστημονικὴ ἀνασύνθεση τοῦ βίου τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στου­­δίτη καὶ ἡ κριτικὴ παρουσίαση τῆς πλούσιας συγγραφικῆς του πα­ρα­γω­γῆς, ἀφετέρου δὲ ἡ συστηματικὴ διερεύνηση καὶ μελέτη τοῦ ἁ­γι­ο­λο­γι­κοῦ του ἔρ­γου. Γιὰ τὴν ἀσφαλέστερη δὲ καὶ ἐμπεριστα­τω­­μένη πραγ­μ­ά­τευση τοῦ θέ­ματος καὶ εἰδικότερα γιὰ τὴν ἀκρι­βέστερη ῾῾ἀ­νά­­­γνω­ση’’ τῶν ὑ­πὸ ἐξέταση ἔργων του καὶ τὴν ἔνταξή τους στὸ ἱστορικο­γραμ­­ματο­λο­γικὸ πλαίσιο ἐντὸς τοῦ ὁποί­ου «γεννήθηκαν», ἡ ἐπισκό­πη­­­ση τοῦ βί­ου καὶ τῆς λοι­πῆς ἐργογρα­φί­ας του κρί­θηκε, καὶ ἐν τέ­λει λει­τούρ­­­γησε, ὡς ἀ­­πα­ραί­τητη προϋ­­πόθεση. Ἄλ­λωστε, ἡ ὁλιστικὴ θεώρηση τοῦ ἔργου ἑνὸς συγ­γρα­φέα προσδίδει εὐ­κρι­νέ­στερη εἰκόνα γιὰ τὴν ἐπιμέρους ἐξέταση κά­ποι­ων ἔργων του.

Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἔρευνας ἀντιμετώπισα σημαντικὲς δυσκολίες. Στὸν ἐν­­τοπισμό, τὴν ἀναζήτηση καὶ τὴ μελέτη τῶν χειρογράφων τὰ πράγ­μα­­­τα ὑπῆρξαν ἐπίπονα, ἀφενὸς λόγῳ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν χειρο­γρά­φων ἀπὸ τὰ ὁποῖα παραδίδονται τὰ ἔργα του καὶ ἀφετέρου λόγῳ τῶν τε­χνι­­κῶν δυ­σκο­λιῶν ποὺ συνο­δεύουν τὴν ἐνασχόλη­ση μὲ τὰ χειρόγραφα καὶ σχε­τί­ζον­ται μὲ τὴ λήψη ἀναπα­ρα­γωγῶν τους ἢ μὲ τὴ μετά­βαση στὶς κατὰ τό­­­πους Βι­βλι­­οθῆ­κες γιὰ ἐπιτόπια μελέτη. Ἀνυπέρβλητη φαι­νόταν καὶ μία ἀ­­κόμη δυ­σκο­λία· ἡ προ­σπέλαση τόσο τῆς ὀγκωδέστα­της καὶ ἑτερο­γενοῦς πε­­ρὶ τὸν ἅ­γιο Θεό­δωρο τὸ Στουδίτη βιβλιογραφίας ὅ­σο καὶ τῶν παλαιῶν καὶ δυσεύρε­των ἐκδόσεων τῶν ἔργων του.

Ὡστόσο, τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα πιστεύουμε ὅτι δικαιώνει τὴν πολυετὴ καὶ κο­πιώδη προσπάθειά μας, καλύπτοντας τὸ ὑφιστάμενο βιβλιογραφικὸ κε­­νὸ περὶ τὸ ἁγιολογικὸ ἔργο τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, συμ­βάλ­­λον­­­τας στὴ μελέτη τοῦ πολυσήμαντου συγγραφικοῦ του ἔργου καὶ δί­νον­­τας  ‘‘τροφὴ’’ στὴν περαιτέρω ἔ­ρευ­να ποὺ μπορεῖ νὰ προκύψει γιὰ τὴν Ἁ­γι­ο­­λο­­γία, τὴν Ἐκ­κλη­σιαστικὴ Γραμματο­λο­γία, τὴ Βυζαντινὴ Φιλολογία καὶ ἄλ­­λους συ­ναφεῖς κλά­δους.

Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Δημοσθένης Κακλαμάνος, Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και το αγιολογικό του έργο: Συμβολή στη μελέτη της εκκλησιαστικής γραμματείας της μεσοβυζαντινής περιόδου, Ανάλεκτα Βλατάδων 70, Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018

Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ (2018-2019) – Ακαδημαϊκό έτος αφιερωμένο στην Παλαιά Διαθήκη

Deut

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο αείμνηστος καθηγητής Νίκος Ματσούκας, η Παλαιά Διαθήκη και η Καινή Διαθήκη αποτελούν «τους εκλεκτούς και εύχυμους καρπούς της παραδοσιακής ζωής» της Εκκλησίας, το περιεχόμενο των οποίων πρέπει να διερευνάται επιστημονικά. Στο πνεύμα αυτό τα μέλη της Συνέλευσης του Τμήματος Θεολογίας, μετά από πρόταση του Προεδρείου, αποφάσισαν να αφιερώνουν κάθε ακαδημαϊκή χρονιά σε ένα από τα γνωστικά αντικείμενα που θεραπεύονται στο Τμήμα, αρχίζοντας από το γνωστικό αντικείμενο της Παλαιάς Διαθήκης.

Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους διάφορες εκδηλώσεις, οι οποίες θα κορυφωθούν κατά την «Εβδομάδα Θεολογικού Λόγου και Τέχνης» τον μήνα Μάιο. Στο πλαίσιο αυτό θα κληθούν να συμμετέχουν τα μέλη του Τμήματος, η Εκκλησία, η Ελληνική Βιβλική Εταιρία και άλλοι σχετικοί φορείς.

Για την οργανωτική και επιστημονική καθοδήγηση του αφιερώματος αυτού ορίστηκε Επιτροπή, η οποία θα συντονίσει την όλη προσπάθεια.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας

Καθηγητής Λειτουργικής Παναγιώτης Σκαλτσής

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ (2018-2019) – Ακαδημαϊκό έτος αφιερωμένο στην Παλαιά Διαθήκη

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Ὁ πατριάρχης ἅγιος Γεννάδιος Β´ Σχολάριος καί ἡ ἐποχή του»

ΓεννάδιοςTο Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών και ο Σύλλογος Φίλων της Πατριαρχικής Μεγάλης του Γένους Σχολής συνδιοργανώνουν Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Ὁ πατριάρχης ἅγιος Γεννάδιος Β´ Σχολάριος καί ἡ ἐποχή του» στη Θεσσαλονίκη την Παρασκευή 19 και το Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018 στο αμφιθέατρο του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών, στους χώρους της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Βλατάδων. Δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα και τους ομιλητές.

Πρόγραμμα

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα: «Ὁ πατριάρχης ἅγιος Γεννάδιος Β´ Σχολάριος καί ἡ ἐποχή του»

Τελετή Απονομής της Ανώτατης Τιμητικής Διάκρισης ΧΡΥΣΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ στην Α.Μ. τον Αρχιεπίσκοπο Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Κύριο Αναστάσιο

Δελτίο τύπου

ArchbishopΜε την ομόφωνη έγκριση της Συγκλήτου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σχετικής πρότασης  του Τμήματος Θεολογίας, ο Πρύτανης του ΑΠΘ Καθηγητής κ. Περικλής Μήτκας, την προσεχή Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 2018, στις 7μμ, στη μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου, θα απονείμει τον «Χρυσό Αριστοτέλη» στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιο. Η ύψιστη αυτή τιμή του μεγαλυτέρου εκπαιδευτικού Ιδρύματος της χώρας, η οποία προϋποθέτει εξαιρετικές διακρίσεις στην Επιστήμη και στην Κοινωνία με διεθνή ακτινοβολία, μέχρι σήμερα έχει αποδοθεί στον πρ. Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο και στους Ομότιμους Καθηγητές Σκουρή και Κριαρά.  Στο σκεπτικό, εξάλλου, στην πρόταση που υπέβαλε το Τμήμα Θεολογίας για την απόδοση αυτής της τιμής, ανάμεσα στα άλλα επισημαίνονται τα εξής: «Η προσφορά του Μακαριωτάτου στον παγκόσμιο προβληματισμό για τη χριστιανική μαρτυρία επικεντρώνεται στη σύζευξη της πρακτικής προσπάθειας με τη θεολογική έρευνα. Το έργο του στην Αφρική και την Αλβανία αποτελεί υπόδειγμα θεολογικού στοχασμού, δημιουργικών πρωτοβουλιών και σεβασμού προς τις πολιτιστικές καταβολές των αποδεκτών. Οι θρησκειολογικές του σπουδές και η επιτόπια μελέτη των θρησκειών (Αφρικανικών θρησκευμάτων, Ισλάμ, Ταοϊσμού, Βουδισμού, Κομφουκιανισμού) στις χώρες όπου ακμάζουν, διευκόλυναν τη συμβολή του στις διαθρησκειακές προσπάθειες για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Αξιοσημείωτη είναι η ουσιαστική συνεισφορά του  στην πολυθρησκευτική κοινωνία της Αλβανίας (Χριστιανοί, Σουνίτες, Μπεκτασί) και την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων σε περιόδους όξυνσης του θρησκευτικού φανατισμού. Γνωστή η κραυγή του: «το λάδι της θρησκείας δεν προορίζεται για να φουντώνει τη φωτιά του πολέμου, αλλά για να επουλώνει τις πληγές».

Δείτε το πρόγραμμα της εκδήλωσης και το βιογραφικό του τιμώμενου.

***

Press release

After the unanimous approval by the Senate of Aristotle University of Thessaloniki, (AUTh) at the proposal of the Department of Theology of AUTh the Rector Professor Dr Pericles Mitkas, will award His Beatitude Anastasios, Archbishop of Tirana, Durres and All Albania the “Golden Aristotle” on Thursday, October 18th, 2018 at 7 pm, at the Grand Hall of the University. This award is the highest honor of the largest educational institution of the country, which presupposes distinguished achievements in the academic and social field as well as international radiation. To date this honor has been bestowed upon the former President of the Republic, Kostis Stephanopoulos, His All Holiness Bartholomew the Ecumenical Patriarch and Em. Professors Skouris and Kriaras. In the rationale of the proposal submitted by the Department of Theology, among other things, the following is noted: «The offering of His Beatitude to the global reflection on Christian witness focuses on the synthesis of practical effort with theological research. His work in Africa and Albania is a model of theological reflection, creative initiatives and respect for the recipients” cultural backgrounds. His religious studies and his field work dealing with various religions (African religions, Islam, Taoism, Buddhism, and Confucianism) in the countries where they flourished facilitated his contribution to inter-religious efforts for the peaceful coexistence of peoples. It is remarkable that he has made a substantial contribution to Albania’s multi-religious society (Christians, Sunnis, Bektashi) and the wider Balkan region during times of the escalation of religious fanaticism. His cry is known: «The oil of religion is not meant to ignite the fire of war but to heal wounds».    

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τελετή Απονομής της Ανώτατης Τιμητικής Διάκρισης ΧΡΥΣΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ στην Α.Μ. τον Αρχιεπίσκοπο Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Κύριο Αναστάσιο

Στυλιανός Τσομπανίδης, Εκκλησία της Εξόδου. Οικουμένη, Κοινωνία, Ανθρωπος, εκδόσεις Ostracon, Θεσσαλονίκη 2018

ΕΞΟΔΟΥΣτη μνήμη του καθηγητή Νίκου Ματσούκα

«Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Εκκλησία της εξόδου. Με τη διδασκαλία, τη ζωή, τα παθήματα, την πίστη στην ανάσταση και τους καρτερικούς αγώνες δείχνει ότι η φύση της Εκκλησίας είναι να βρίσκεται διαρκώς σε μια έξοδο μέσα στο δραματικό γίγνεσθαι της ιστορίας».

«Η οικουμενική κίνηση δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο φαινόμενο στο χώρο της δυτικής Χριστιανοσύνης, αλλά η ίδια η πορεία της Εκκλησίας, η ίδια η έξοδός της προς τον κόσμο, στα όρια της ενότητάς της και στον αγώνα που κάνει εναντίον των δυνάμεων της διάσπασης».

ΝΙΚΟΣ ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ

Περιεχόμενα

Πρόλογος        11

1. Η Ορθοδοξία διαλεγόμενη με τη θρησκευτική ετερότητα      15

Θεματική μιας ανοικτής θρησκευτικής παιδείας

2. Η (μετα-)μορφωτική αξία της σύνδεσης θεολογίας και κοινωνικής πραγματικότητας     37

3. Ορθοδοξία εντός τόπου και χρόνου      51

Από τη στατική «αιρεσιολογία» στη δυναμική εκκλησιολογία

4. Ο Διάλογος της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τις Αρχαίες Ανατολικές Εκκλησίες: Η οικουμενική συνάφεια και σημασία του      71

Με αφορμή την έκδοση του συλλογικού τόμου «The Dialogue between the Eastern Orthodox and Oriental Orthodox Churches»

5. Η σημασία των πρώτων επαφών της Μεταρρύθμισης με την Ορθόδοξη Εκκλησία για το σύγχρονο οικουμενικό διάλογο     91

6. Η χριστιανική Οικουμένη μετά τη Ι” Γενική Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στο Μπουσάν (2013)     105

Κοινή «προσκυνηματική πορεία» δικαιοσύνης και ειρήνης

7. Παραινέσεις σύγχρονου ευαγγελισμού      131

Η οικουμενική συναίνεση για την υπεράσπιση της ζωής του σύμπαντος κόσμου: μια προσέγγιση των κειμένων του Πάπα Φραγκίσκου Α και του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών

8. Η συμβολή της ορθόδοξης θεολογίας στη διαμόρφωση μιας οικουμενικής περιεκτικής οικολογίας        147

9. «Money-theism»          163

Εκκλησίες ενάντια στην τυραννία του χρήματος

10. Το μήνυμα της Ρωσικής Επανάστασης προς τις Εκκλησίες    181

Μια αναψηλάφηση μέσα από τη σκέψη του Νικολάι Μπερδιάγιεφ

11. Εκκλησία και θεολογία έναντι του μεταναστευτικού ζητήματος       213

Από την ξενοφοβική και τη φιλανθρωπική στάση στην πρωτοβουλία της αλληλεγγύης για μια κοινωνία της ανθρωπιάς

12. «Ο άνθρωπος είναι το γιατρικό του ανθρώπου»: Η φιλανθρωπία ως μέρος της αντιμετώπισης του καρκίνου     235

Ταυτότητα των κειμένων            251

Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Στυλιανός Τσομπανίδης, Εκκλησία της Εξόδου. Οικουμένη, Κοινωνία, Ανθρωπος, εκδόσεις Ostracon, Θεσσαλονίκη 2018

Ιωάννης Μπάκας, Η Εκκλησία πέρα από τον Ευφράτη. Ιστορία της εκκλησιαστικής οργάνωσης και διοίκησης της περιοχής κατά τον 5ο αιώνα, Θεολογική και Ιστορική Βιβλιοθήκη IX, εκδόσεις Μπαρμπουνάκη

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου του επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας ΑΠΘ

Η-ΕΚΚΛΗΣΙΑ-ΠΕΡΑ-ΑΠΟ-ΤΟΝ-ΕΥΦΡΑΤΗΗ παρούσα μελέτη επιχειρεί να εμβαθύνει στην ίδρυση μιας, σχετικά βραχύβιας, ορθόδοξης εκκλησιαστικής υπερδιοίκησης εκτός των ρωμαϊκών συνόρων. Της εκκλησιαστικής δηλαδή δικαιοδοσίας η οποία ιδρύθηκε, εντός της πολυφυλετικής αυτοκρατορίας των Σασσανίδων της Περσίας, στις αρχές του 5ου μ.Χ. αιώνα, και διατηρήθηκε σχεδόν έως τα τέλη του αιώνα αυτού. Επιχειρεί επίσης να καταδείξει τα ιδιαίτερα οργανωτικά χαρακτηριστικά της παραπάνω Εκκλησίας και να ερμηνεύσει, όσο το δυνατό, τις σχέσεις που αυτή είχε ή ανέπτυξε με τις εκκλησιαστικές διοικήσεις της Αντιόχειας και της Κωνσταντινούπολης. Η ανάδειξη της τελευταίας, ως πρωτεύουσας και εκκλησιαστικής υπερδιοίκησης, λειτούργησε πιθανότατα ως πρότυπο και για την ανάλογη ανάδειξη της περσικής πρωτεύουσας, Σελεύκειας-Κτησιφώντας.

Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιωάννης Μπάκας, Η Εκκλησία πέρα από τον Ευφράτη. Ιστορία της εκκλησιαστικής οργάνωσης και διοίκησης της περιοχής κατά τον 5ο αιώνα, Θεολογική και Ιστορική Βιβλιοθήκη IX, εκδόσεις Μπαρμπουνάκη

Αποστολική Σύνοδος Ιεροσολύμων (48 μ.Χ.)-Αγία και Μεγάλη Σύνοδος (2016): Εκκλησία και Οικουμένη ενώπιον δύο διαδοχικών χιλιετηρίδων

8ο ΔΣΟΘ_333

Του Σωτήριου Δεσπότη, Προέδρου του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ

Εισαγωγικά

Η εύλογη απορία, η οποία δημιουργείται από τον τίτλο της Εισήγησης[1], είναι η εξής: Είναι δυνατόν η «Αποστολική Σύνοδος» των Ιεροσολύμων του Δεκεμβρίου του 48 μ. Χ.[2] στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον της Pax Romana να αποτελέσει σχεδόν δύο χιλιετηρίδες μετά, μοντέλο Συνόδου στον 21ο αι., την εποχή της μετανεωτερικότητας; Η απάντηση είναι θετική για τον εξής λόγο: πλέον σε αντίθεση προς την εποχή της σύγκλησης των μεγάλων Οικουμενικών Συνόδων, ουσιαστικά και πάλι οι αυθεντικές χριστιανικές κοινότητες συνιστούν μειοψηφίες εντός ενός κόσμου παγκοσμιοποιημένου ή μάλλον ομογενοποιημένου, (τουλάχιστον στο δημόσιο χώρο) αδιάφορου προς την Εκκλησία και πολέμιου προς την καθολική «μία αλήθεια». Συγκροτούνται από ανθρώπους, οι οποίοι ουσιαστικά δεν γεννήθηκαν χριστιανοί (έστω κι αν τυπικά βαπτίστηκαν), αλλά αναγεννήθηκαν. Αυτοί δεν αναζητούν μόνον την πίστη (believing) αλλά και τη συμμετοχή (belonging) σε μια αληθινή οικογένεια με έναν αυθεντικό Πατέρα και έναν όντως «Μεγάλο Αδελφό».

Συνεπώς η λειτουργία της «Α΄ Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του Χριστιανισμού», την οποία δεν συγκάλεσε κάποιος «πλανητάρχης», αλλά στηρίχθηκε (όπως εν συνεχεία θα διαπιστωθεί) στη συνοδικότητα της βάσης–κοινότητας και τον αληθινά αδελφικό δεσμό μεταξύ των χριστιανικών συνάξεων με ξεχωριστή ιδιοπροσωπία, δύναται και σήμερα να χρησιμοποιηθεί ως κατεξοχήν πρότυπο – μοντέλο λειτουργίας της Εκκλησίας σε οικουμενικό επίπεδο και να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις σε προβλήματα που ανακύπτουν.

Βεβαίως και οι δύο Σύνοδοι (τόσο η Αποστολική όσο και η έσχατη Αγία και η Μεγάλη) δεν πραγματοποιήθηκαν υπό την αιγίδα της πολιτικής εξουσίας ούτε ασχολήθηκαν με θέματα δογματικά, όπως αντιθέτως συνέβη με τις Οικουμενικές (εξαιρουμένης ίσως της Ζ’). Αποδεικνύεται, όμως, ότι το πρόβλημα, το οποίο ανακόπτει τη μαρτυρία και τη διακονία του Χριστιανισμού στην Οικουμένη, παραμένει επί αιώνες το ίδιο και δεν είναι δογματικό: πρόκειται για το ζήτημα του εθνοφυλετισμού. Και τότε το πρόβλημα που αναστάτωσε την Εκκλησία ήταν η περιτομή, ο κατεξοχήν δείκτης ταυτότητας–η «σφραγίδα» ότι κάποιος συνιστά μέλος του «εκλεκτού λαού» και όχι των «εκτός»-των «ακαθάρτων εθνών». Όπως εν συνεχεία θα αποδειχθεί, η συγκεκριμένη Σύνοδος είναι τόσο σημαντική στις Πράξεις (Πρ.), διότι μέσω της απόρριψης της περιτομής ουσιαστικά καταδικάζει τον «εθνοφυλετισμό» αιώνες πριν καταδικαστεί από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης του 1872[3]. Κι όμως, ακόμη και σήμερα, παραμένει η βασική αιτία του «Ψυχρού Πολέμου Ανατολής και Δύσεως» στο «εκκλησιαστικό» πεδίο.

Καταρχάς κάποιες παρατηρήσεις όσον αφορά στις Πηγές που διαθέτουμε για το γεγονός:

1. Στην Καινή Διαθήκη (Κ.Δ.) δύο κείμενα επικεντρώνονται στη συγκεκριμένη Σύνοδο, η οποία, όπως προαναφέρθηκε, πραγματοποιήθηκε πιθανότατα το 48 μ. Χ.: (α) η αναφορά του Παύλου (Π.) στο συμβάν σε μια επιστολή με έντονο όμως πολεμικό χαρακτήρα, την Προς Γαλάτας, η οποία γράφτηκε μεταξύ 50 και 56 μ.Χ. (μάλλον το 54/55 μ.Χ.) [4] και (β) το σχετικό κείμενο στην καρδιά των Πράξεων, το οποίο είναι νεότερο της παύλειας αναφοράς καθώς συγγράφηκε μάλλον κατά την τρίτη γενιά χριστιανών ή το νωρίτερο τη δεκαετία του 60 μ. Χ. (πριν τη δίκη του Π. από τον Νέρωνα. πρβλ. Πρ. 28)[5]. Όσον αφορά στο Γαλάτας 2, δεν θεωρώ ότι η «σύγκρουση των τιτάνων», Πέτρου και Π., στην Αντιόχεια, προηγήθηκε της Συνόδου, όπως αρκετοί ερευνητές εικάζουν[6], συγχρονίζοντας αυτή (τη σύγκρουση) με όσα αναφέρονται από τον Λουκά εισαγωγικά στο Πρ. 15, 1-2, ως αιτία σύγκλησης της Συνόδου. Από την πλούσια επιχειρηματολογία σχετικά πρόσφατης Διατριβής[7], επιλέγω το εξής «σημείο»: ουδέποτε στην Αγία Γραφή (Α.Γ.) το Ὅτε, με το οποίο εγκαινιάζεται η σύγκρουση στην Προς Γαλάτας (2, 11), δεν εκφράζει γεγονός πρωθύστερο. Δεν νομίζω ότι θα πραγματοποιούνταν καν η συγκεκριμένη σύγκρουση, εάν δεν είχε προηγηθεί η συμφωνία–το ομοθυμαδόν στην Ιερουσαλήμ, που επισφραγίστηκε, σύμφωνα με τον Π., με το συμβολικό σφίξιμο των δεξιών χεριών (Γαλ. 2, 9). Και ο παροξυσμός μεταξύ του Π. και του Βαρνάβα, που τους ανάγκασε να χωρίσουν τους δρόμους τους (Πρ. 15, 39), κατά πάσα πιθανότητα οφείλεται στο περιστατικό της Αντιόχειας (Γαλ. 2, 13) και όχι μόνον στο πρόβλημα του Μάρκου. Ήδη μια παρόμοια βαθύτερη κρίση προϋποθέτει και η διαφωνία μεταξύ Ελληνιστών και Εβραίων χριστιανών στην Ιερουσαλήμ στο Πράξεις Εκείνη καταρχάς ο Λουκάς την περιορίζει στο πρόβλημα σίτισης των χηρών. Αμέσως, όμως, μετά, με την Απολογία και το λιθοβολισμό του Στεφάνου, ο ίδιος συγγραφέας υποδηλώνει ότι το πρόβλημα ήταν βαθύτερο: οι Ελληνιστές (=ελληνόφωνοι Ιουδαίοι) ήταν πολύ πιο ριζοσπαστικοί όσον αφορά στην χριστιανική στάση απέναντι στα δύο συνεκτικά σύμβολα των ποικίλων ιουδαϊκών ταυτοτήτων: το Νόμο και το Ναό.

2. Σε κάθε περίπτωση συγκρίνοντας την Προς Γαλάτας με τις Πράξεις διαπιστώνουμε τα εξής: (α) ο Λουκάς[9], ο οποίος στον Κατάλογο Μουρατόρι (τέλη 2ου αι. μ. Χ. [;][10]) χαρακτηρίζεται ζηλωτής του Νόμου, αποσιωπά τη σύγκρουση των Κορυφαίων, η οποία είχε προεκτάσεις και βορειότερα: στη Γαλατία (όπως προκύπτει από την αντίστοιχη Επιστολή). (β) Ο ίδιος δεν μνημονεύει καν το πρόβλημα που προέκυψε κατά τη διάρκεια της Συνόδου με τον Έλληνα Τίτο και την περιτομή του (Γαλ. 2, 3-4). (γ) Επίσης, όπως θα διαπιστωθεί αναλυτικότερα στη συνέχεια, στην Αποστολική Σύνοδο των Πρ. δεν επισημαίνεται το γεγονός ότι ο θεωρούμενος από τους σκληροπυρηνικούς Ιουδαιοχριστιανούς ως «αποστάτης» Π. (πρβλ. Ψευδοκλημέντεια)[12] ενεργεί κατόπιν αποκάλυψης του Αναστάντος. Βεβαίως στον ακροατή των Πράξεων η μεταστροφή του αποστόλου των εθνών μνημονεύεται τρεις φορές (Πρ. 9, 1-19. 22, 6-11. 26, 12-18. πρβλ. Γαλ. 1, 12.15.16). Δεν σημειώνεται όμως στην επιχειρηματολογία του Πρ. 15, όπως και το γεγονός ότι εκείνος αναλαμβάνει να κηρύξει στους εξ ακροβυστίας ενώ ο Κηφάς στους εκ περιτομής[13]. Εξαίρεται μόνον το ότι ο Θεός ενεργεί μετά των αποστόλων Βαρνάβα και Π. (δ) Επίσης στις Πράξεις δεν μνημονεύεται η υποχρέωση, που ανέλαβε ο Π. να μνημονεύει των πτωχών αγίων της Ιερουσαλήμ και άρα η ανάληψη της λογείας (Γαλ. 2, 10), η οποία αποδεικνύει και το σεβασμό του Π. προς τη μητέρα Εκκλησία όπου δέσποζε το ιουδαιοχριστιανικό στοιχείο των «Ναζωραίων»[14]. Εν συνεχεία στις Πράξεις, όπου ήδη στο κεφ. 11 (στ. 27-30) περιγράφεται η συνδρομή των Αντιοχέων στο λιμό των Ιεροσολυμιτών και μάλιστα μέσω των Βαρνάβα και Σαύλου, γίνεται μόνον μία έμμεση αναφορά (Πρ. 24, 17) στην αρνητική μάλλον υποδοχή[15] αυτής της δράσης (του πρότζεκτ), στην οποία τόσο κόπο και μόχθο επένδυσε ο απόστολος των εθνών. Γι΄ αυτό και στο Ρωμ 15, 31-32 αγωνιά για την έκβαση της προσπάθειάς του.

3. Τα ανωτέρω δύο σημεία (1. και 2) πραγματοποιούνται στις Πράξεις είτε διότι (α) η σύγκρουση τιτάνων δεν είχε το μέγεθος που της δίνει ο Π. στην Γαλ., η οποία είναι έντονα πολεμική επιστολή, ή/και (β) διότι συμβαίνει το εξής: ο Λουκάς θέλει να αντιπαραβάλει προς την Εκκλησία του Θεού, (i) την Εκκλησία του Δήμου των πόλεων του ελληνορρωμαϊκού κόσμου, που άγεται και φέρεται από τα συμφέροντα μειονοτήτων (π.χ. Έφεσος 19, 32 κε.)[16], όπως και (ii) τη λειτουργία του ιουδαϊκού Συνεδρίου (πρβλ. το «σχίσμα» μεταξύ των Φαρισαίων και των Σαδουκαίων στο κεφ. 23). Η χριστιανική Εκκλησία λειτουργεί σε κρίσιμα ζητήματα ομοθυμαδόν, παρά τη διαφωνία σε δευτερεύοντα ζητήματα (όπως την τροφοδοσία των χηρών των Ελληνιστών στο κεφ. 6) ή την έντονη στάση και ζήτηση τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρναβᾷ από τους Φαρισαίους Ιουδαιοχριστιανούς, που επέβαλαν τα μωσαϊκά έθη στους εξ εθνών πιστούς (15, 2). Σημειωτέον ότι η ομόνοια ήταν το κατεξοχήν ιδανικό για τους Ρωμαίους την εποχή συγγραφής των Πράξεων. Βεβαίως το ὁμοθυμαδόν της Εκκλησίας δεν επιτυγχάνεται επειδή καταρχάς όλοι πειθαρχούν σε ένα «κέντρο ισχύος» στο όνομα μιας Pax Romana, αλλά προκαλείται κατεξοχήν από το κοινό Άγιο Πνεύμα, το οποίο ως Δύναμις εξ ύψους πνέει ανακαινιστικά στους έσχατους καιρούς σε άνδρες και γυναίκες, πρεσβυτέρους και νεανίσκους, παραδίδοντας κατά την ημέρα της ανάμνησης της παράδοσης της Διαθήκης στο Σινά, την Πεντηκοστή, μια καινούργια Τορά – Διαθήκη κατανοητή στη γλώσσα «εκάστου» (!) και όχι μιας «ιερής» lingua franca: ἔδοξεν γὰρ τῷ Πνεύματι τῷ Ἁγίῳ καὶ ἡμῖν (15, 28. πρβλ. το γεγονός της Πεντηκοστής κεφ. 2. Ιωήλ 3, 1-5 Ο’). Ιδιαιτέρως η τοπική Εκκλησία της Αντιόχειας, που συνιστά το β’ κέντρο μετά την Ιερουσαλήμ[20] και προβάλλεται ίσως ως «η μητρόπολη» των Ελληνιστών, είναι κατεξοχήν πολυφυλετική και διαστρωματική: Ἦσαν δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ κατὰ τὴν οὖσαν ἐκκλησίαν, προφῆται καὶ διδάσκαλοι (α) ὅ τε Βαρναβᾶς (Κύπριος λευίτης) καὶ (β) Συμεὼν ὁ καλούμενος Νίγερ [niger/νέγρος = σκοτεινός, μαύρος] καὶ (γ) Λούκιος ὁ Κυρηναῖος, (δ) Μαναήν τε Ἡρῴδου τοῦ τετραάρχου σύντροφος (ανώτερο στάτους) καὶ (ε) Σαῦλος (13, 1). Η ίδια σύναξη παρά τω ποταμώ Ορόντη λειτουργεί φυγόκεντρα: δύο φορές «χαριτώνει» τον Π. και τον εξ Ιερουσαλήμ ορμώμενο σύντροφό του στην έξοδό τους προς τα έθνη (13, 3. 15, 40). Ταυτόχρονα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με την αρχαιότερη (αλλά όχι μητέρα-πόλη) αυτής Εκκλησία των Ιεροσολύμων (11, 22. 27-30).

4. Τέλος, δεν νομίζω ότι είναι απολύτως ορθός ο παραδεδομένος τίτλος «Αποστολική Σύνοδος»[21]. Δεν περιγράφεται η συνάθροιση στην Ιερουσαλήμ των αποστόλων εκ των περάτων της οικουμένης. Πρόκειται για ένα τόσο κρίσιμο θέμα και όμως δεν αποφασίζει μέσω μιας «Διαταγής» το συλλογικό όργανο των Δώδεκα (όπως αυτό συνέβη στην εκλογή του Ματθία ή το πρόβλημα που προέκυψε μεταξύ Εβραίων και Ελληνιστών). Προφανώς δεν ήταν εφικτό να είναι παρόντες οι επονομαζόμενοι από τον Λουκά σχεδόν αποκλειστικά ως απόστολοι. Παραδόξως μάλιστα στις Πράξεις αποσιωπάται εντελώς ο Ιωάννης, ο οποίος σύμφωνα με το Γαλ. 2 ήταν παρών και μάλιστα ως ο τρίτος στύλος της Εκκλησίας (Γαλ. 2, 9). Στην Ιερουσαλήμ επίσης δεν παραβρέθηκαν εκπρόσωποι όλων των Εκκλησιών. Άλλωστε η χριστιανική Εκκλησία δεν μαρτυρείται να διαθέτει κάποιο 70 (72) μελές όργανο αντίστοιχου του ιουδαϊκού Συνεδρίου (Σανχερντίν) ή της ρωμαϊκής Κούρια με μόνιμη έδρα τη Σιών ή αλλού (πρβλ. την Ιάμνεια). Μάλιστα ο Γ. Γρατσέας[22], συγκρίνοντας τη συγκεκριμένη Σύνοδο με τις συνελεύσεις του Κουμράν, εξαίρει την απουσία αυστηρής ιεραρχίας και πρωτοκόλλου. Σημειωτέον ότι και οι Εσσαίοι ισχυρίζονταν ότι συνιστούν τη Νέα Διαθήκη, εορτάζοντας ιδιαίτερα την Πεντηκοστή και την παρουσία του Πνεύματος ανάμεσά τους. Κανένα πρωτείο αυθεντίας δεν διαπιστώνεται για κάποιον «Διδάσκαλο της Δικαιοσύνης» και δη τον Πέτρο, ο οποίος από τον Ιάκωβο ονομάζεται εβραϊστί Συμεών (προσωποποιία[23]) και όχι Κηφάς (=πέτρα. Γαλ. 2, 9. 11. 14), για να χαθεί κατόπιν πλήρως από το αφηγηματικό προσκήνιο των Πράξεων. Μάλιστα τελικά στην επιστολή υιοθετούνται κατεξοχήν απόψεις του Ιακώβου, ο οποίος, ενώ δεν διαδραματίζει κανένα ρόλο στη ζωή του Κυρίου (Λκ. 8, 19 [αδελφοί Κυρίου]), στο Πρ. 12, 17 (απελευθέρωση Πέτρου) υπονοείται ότι κατείχε ηγετικό ρόλο στην εκκλησία των Ιεροσολύμων. Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το Α’ Κορ. 9, 5 και εκείνος είχε εμπειρία ιεραποστολής συνοδεία της γυναίκας του, ενώ σύμφωνα με αρχαία Ομολογία Πίστεως-Credo (Α’ Κορ. 15, 7), έγινε αποδέκτης προσωπικά της εμφάνισης του Αναστάντος. Την επόμενη φορά που θα καθοδηγήσει τον Π., ακούσια θα τον αποστείλει στο «λάκκο των λεόντων» (Πρ. 21, 22-23). (β) Η «Εγκύκλιος», η οποία εξαπολύεται, εφόσον γράφεται διά της ίδιας της χειρός των αποστόλων και πρεσβυτέρων αδελφών, δεν απευθύνεται στην «καθολική Εκκλησία». (γ) Δεν τεκμηριώνεται καν η ορθοδοξία ενός αποκλειστικού κέντρου του Χριστιανισμού, εναλλακτικού πόλου απέναντι στην Αιώνια Πόλη-Ρώμη. Παραδόξως μετά το Πρ. 15, και η Αντιόχεια χάνεται από το αφηγηματικό προσκήνιο με μία μόνο «φευγαλέα» αναφορά στο 18, 22-23, αν και στα κεφ. 11-15 διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο ως «μητρόπολις» των (εξ εθνών;) Ελληνιστών (11, 20), «ονοματοδοτώντας» Χριστιανούς τους μαθητές του Ιησού και εξουσιοδοτώντας κατόπιν προτροπής του Αγ. Πνεύματος και την πρώτη αποστολή στην Κύπρο. Η ίδια η Ιερουσαλήμ θα επανέλθει αλλά, όπως ήδη επισημάνθηκε, με αρνητικό πρόσημο. Άλλωστε στις Πράξεις ήδη από την αρχή του βιβλίου, το βλέμμα τού ακροατή από το όρος των Ελαιών στρέφεται στην «άνω Πόλη», από όπου θα επανέλθει ο αναληφθείς Ιησούς (1, 11). Η πρόκληση είναι να δημιουργήσουν στην Οικουμένη Εγκατασπορά[27] και όχι Διασπορά αυστηρά προσηλωμένη σε ένα άγιον Όρος. Σημειωτέον ότι η Σύνοδος δεν συνδυάζεται ούτε με την πανήγυρη κάποιας ιουδαϊκής εορτής, όπως θα συμβεί με την επόμενη άνοδο του Π. στη Σιών (Πεντηκοστή), ούτε με κάποιον «ιερό χώρο» (π.χ. το Ναό ή το ανώγεον), ούτε με κάποια λατρευτική εκδήλωση της ίδιας της Εκκλησίας. Βεβαίως ο ακροατής των Πράξεων γνωρίζει ότι η αποστολή «εκπροσώπων» μιας Εκκλησίας αποτελεί αντικείμενο λειτουργίας – προσευχής και νηστείας (13, 2-3).

Διαβάστε εδώ το πλήρες κείμενο.

[1] Σχετική με το θέμα μας μονογραφία έχει εκπονήσει ο Π. Στογιάννος, Η Αποστολική Σύνοδος. Θεσσαλονίκη 1973. Αφόρμηση για τη σύνταξη της παρούσας Εισήγησης αποτελεί το άρθρο μου «Βιβλική Προσέγγιση στην έννοια της Αίρεσης και τις Προϋποθέσεις Συμμετοχής σε Εκκλησιαστική Σύνοδο». Σύναξη 143 (2017) 46-55. Την πραγματοποίηση της Αποστολικής Συνόδου πραγματεύεται J. Gnilka, Χριστιανισμός και Ισλάμ. Μια νέα Προσέγγιση, Μτφρ. Σ. Δεσπότη, Εκδόσεις Ουρανός, Αθήνα 2009, 253-400 [= Die Nazarener und der Koran. Eine Spurensuche, Freiburg-Basel-Wien: Herder 2007]. Πρβλ. επίσης και το άρθρο μου: Gal 3:6-9.23-29: Orthodox Readings of the Relevant Pauline Texts with Regard to the Debate between the Old and the New Perspectives, στο A. Despotis, Participation, Justification and Conversion Eastern Orthodox Interpretation of Paul and the Debate between Old and New Perspectives on Paul, Verlag Mohr Siebeck, Tübingen, 181-205. «Ἡ Ταυτότητα τῶν πιστῶν ὡς υἱῶν Ἀβραὰμ καὶ τῶν υἱῶν Θεοῦ σύμφωνα μὲ τὸ Γαλ. 3, 6-9 καὶ 23-29» Επιστημονική Επετηρίδα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, 49 (2014) 247-276. Επίσης αρκετά θέματα, που θίγονται στο παρόν άρθρο, αναλύονται διεξοδικά στο έργο: Σ. Δεσπότη (επιμ.), Θέσεις και Αντιθέσεις με αφορμή την πραγματοποίηση της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου (Κολυμπάρι 2016), υπό έκδοση τόμ. Δ΄, Εκδόσεις Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, Πάτρα, 2016) https://eclass.uoa.gr/modules/document/index.php?course=SOCTHEOL104&openDir=/5612ba33a1F2

[2] Βλ. τη διεξοδική διατριβή επί του θέματος του Α.Γ. Μουστάκη, Πέτρος και Παύλος στην Αντιόχεια. Ιστορική και Ερμηνευτική Προσέγγιση, Αθήνα, 2011, 236-247.

[3] Ευκταία θα ήταν μια μελέτη της άμεσης ή έμμεσης πρόσληψης του Πρ. 15 («Αποστολική Σύνοδος») από τα Πρακτικά της συγκεκριμένης Συνόδου όπως και των Οικουμενικών Συνόδων γενικότερα. Πρβλ. Β’ Κανών της εν Γάγγρα Συνόδου (340 μ.Χ.), όπου καταδικάζονται οι Ευσταθιανοί, οι οποίοι κατακρίνουν – καταδικάζουν όσους τρώνε μετ΄ ευλαβείας καὶ πίστεως κρέατα χωρὶς αἵματος καὶ είδωλοθυτου καὶ πνικτοῦ. Συνεπώς η Σύνοδος επικυρώνει την αποστολική «διαταγή». Γ.Α. Ράλλης–Μ.Π. Ποτλής, Σύνταγμα των θείων και ιερών κανόνων των τε αγίων και πανευφήμων Αποστόλων, και των ιερών και οικουμενικών και τοπικών Συνόδων, και των κατά μέρος αγίων Πατέρων,/εκδοθέν, συν πλείσταις άλλαις την εκκλησιαστικήν κατάστασιν διεπούσαις διατάξεσι, μετά των αρχαίων εξηγητών, και διαφόρων αναγνωσμάτων, Τόμος Γ’, Αθήνα, 1853, 101,  παραπέμπουν επίσης στον αποστολικό κανόνα ξγ και τον ξζ της Έκτης Συνόδου. 

[4] Κ. Παπαδημητρίου, Προς Γαλάτας. Ο καινούργιος λαός του Θεού. Κοινωνιογλωσσολογική ερμηνευτική προσέγγιση, Εκδόσεις Ostracon, Θεσσαλονίκη, 2018, 43.

[5] Σ. Δεσπότης, Ιερά Ευαγγέλια. Το μήνυμα της Καινής Διαθήκης στο Σύγχρονο Άνθρωπο, Εκδόσεις Έννοια, Αθήνα, 2017, 219-221. Knut Backhaus, «Zur Datierung der Apostelgeschichte. Ein Ordnungsversuch im chronologischen Chaos», ZNW 108/2 (2017), 212-258.

[6] Εσχάτως η θέση αυτή υποστηρίχθηκε από τον N.T. Wright, Paul. A Biography, Edition HarperCollins, New York, 2018, 133-169. Πρβλ. Χρ. Βούλγαρη, Ιστορία της Αρχεγόνου Αποστολικής Εκκλησίας. 33-70 μ. Χ., Εκδόσεις Αποστολική Διακονία, Αθήνα, 2012, 179-191.

[7] Βλ. ειδικότερα σελ. 268, υποσ. 2.

[9] Για την ιστορία της Έρευνας βλ. J.D.G. Dunn, Beginnings from Jerusalem, Edition Eedermans, Michigan 2009, 664, υποσ. 23 και 25.

[10] C. K. Rothschild, «The Muratorian Fragment as Roman Fake». Novum Testamentum 60 (2018) 55-82.

[12] Gnilka, Χριστιανισμός και Ισλάμ, ό. π., 333 -334.

[13] Αυτή η αναφορά του Π. ξενίζει καθώς γνωρίζουμε ότι στις πόλεις που επισκεπτόταν ξεκινούσε το Κήρυγμα πάντα από τη Συναγωγή, κάτι το οποίο και ο ίδιος εμμέσως το παραδέχεται μέσω της αναφοράς του στις μαστιγώσεις (Β’ Κορ. 11, 24. πρβλ. Ρωμ. 1, 16: Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι.). Έτσι ο M. Wolter (Paulus. Ein Grundriss seiner Theologie, Verlag Neukirchener, Neukirchen–Vluyn, 2011, 41) σημειώνει: Η τελική κοινωνία μεταξύ του Π. και των τριών «στύλων» της ιεροσολυμιτικής Ε. (Γαλ. 2, 9), δεν σημαίνει απλώς σύμπτωση απόψεων αλλά μία σχέση φιλίας προσώπων που έχουν μερίδιο σε κάτι κοινό. εν προκειμένω στο ένα Ευαγγέλιο. ο μεν Π. αναλαμβάνει να κηρύξει στα έθνη και ο δε Πέτρος στους Ιουδαίους. Δεν πρόκειται για γεωγραφικό ή εθνοτικό καταμερισμό αλλά δύο διαφορετικούς τρόπους ιεραποστολής αφού οι Π. και Βαρνάβας μπορούν να μεταστρέφουν τα έθνη στον Χριστό χωρίς να τα εξαναγκάζουν να γίνονται Ιουδαίοι.

[14] Σχετικά με αυτούς πρόσφατα κυκλοφορήθηκε στα ελληνικά το έργο του J. Danielou, Η Θεολογία του Ιουδαιοχριστιανισμού. Μτφρ. Θ. Δρακοπούλου, Εκδόσεις Αποστολική Διακονία, Αθήνα, 2018.

[15] Βλ. Gnilka, Χριστιανισμός και Ισλάμ, ό.π. 302-303.

[16] Πρβλ. Σ. Δεσπότη, Η ιεραποστολική Περιοδεία του Παύλου στον ελλαδικό Χώρο, Εκδόσεις Ουρανός, Αθήνα, 2011, 243-251. Κάτι αντίστοιχο συνέβη (α) στους «ρωμαϊκούς» Φιλίππους και (β) στη Θεσσαλονίκη (Πρ. 16, 16 – 20. 17, 5) με υποκίνηση επίσης (α) των εμπόρων του θρησκευτικού συναισθήματος και (β) των Ιουδαίων με τη συνδρομή αγοραίων (17, 5).

[20] Ως κατεξοχήν Εκκλησία δηλώνεται στις Πρ. αυτή των Ιεροσολύμων (18, 22) καθώς συνιστά την μητέρα όλων των υπολοίπων, η οποία (όπως αποδεικνύεται από την «Αποστολική Σύνοδο») μεριμνά για την αρμονική συνύπαρξη Ιουδαίων και Εθνικών. Κατά τους μετέπειτα βυζαντινούς χρόνους επειδή όσον αφορά στη διοικητική οργάνωση του Χριστιανισμού, αποκλειστικό κριτήριο συστάσεως και υπάρξεως μιας «κατά τόπον Εκκλησίας», ήταν η εδαφικότητα, με την Δ” Οικουμενική Σύνοδο η Μήτηρ Σιών, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, κατατάχθηκε τελευταίο – πέμπτο στην Ιεραρχία της Πενταρχίας (αφού η πόλη είχε χάσει πλέον την αίγλη της).

[21] Παρόμοιο προβληματισμό διατυπώνει εκτός των άλλων και ο Neuberth, Demokratie Im Volk Gottes? 179-180.

[22] Γ. Γρατσέα, Η Αποστολική Σύνοδος (Πράξ. 15, 1-35) και οι Συνάξεις των Εσσαίων, Εισηγήσεις Ε’ Συνάξεως Ορθόδοξων Βιβλικών Θεολόγων. Φραγκαβίλλα Ηλείας. 26-30 Οκτωβρίου 1988, Εκδόσεις Ελληνική Εταιρεία Βιβλικών Σπουδών, Αθήνα, χ. χ. 145-169.

[23] Βλ. Σ. Δεσπότη, Ο απ. Παύλος στην Αθήνα. Συγχρονική Ερμηνεία του Πρ. 17, Εκδόσεις Άθως, Αθήνα 2009, 33, υποσ. 30.

[27] O όρος χρησιμοποιείται από τον αρχιμ. Γρ. Παπαθωμά στο άρθρο του. «Η αντιθετική σχέση κατά τόπον Εκκλησίας και εκκλησιαστικής ‘Διασποράς’». Σύναξη 90 (2004) 28-41, εδώ 40.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αποστολική Σύνοδος Ιεροσολύμων (48 μ.Χ.)-Αγία και Μεγάλη Σύνοδος (2016): Εκκλησία και Οικουμένη ενώπιον δύο διαδοχικών χιλιετηρίδων

Θεολογία (τόμος 89ος, τεύχος 2ο) Απρίλιος-Ιούνιος 2018

Περιεχόμενα

IMGΠρολογικό          5

Εμμανουήλ Π. Περσελή, Βυζαντινή Παιδεία, Άγιος Φώτιος και Νεοελληνική Σχολική Θρησκευτική Αγωγή. Αλληλοαναιρούμενες ή αλληλοσυμπληρούμενες αφηγήσεις;        7

Wilhelm Guggenberger, Επιθυμία και ανταγωνισμός στη Νεώτερη Οικονομία-Αντανακλάσεις υπό το φως της Μιμητικής Θεωρίας       27

Dorothy Figueira, Το «πρόβλημα» τής θρησκείας και η ανάγκη ενός ηθικού συστατικού στην ανάγνωση του Άλλου      49

Γεωργίου Δ. Μαρτζέλου, Η Θεολογική Σχολή της Θεσσαλονίκης και ο ιερός Αυγουστίνος        79

π. Χρυσοστόμου Συμεωνίδη, Το Αν. Ιλλυρικό και η προβληματική συνύπαρξη των τριών συστημάτων εκκλησιαστικής διοικήσεως (Μητροπολιτικό-Εξαρχικό-Πατριαρχικό)       99

Δημητρίου Χοϊλού, Τα νεκρώσιμα Ιδιόμελα και το μήνυμά τους στο σήμερα    117

Σμαράγδας Φαρίδου, Το πρόβλημα του κακού και το αυτεξούσιο κατά τον Αυγουστίνο Ιππώνος (με βάση τα έργα του De liberο arbitrio και De gratia et libero arbitrio)      147

Σοφίας Καραγεωργάκη, Ησυχασμός-Σχολαστικισμός: Οι θεολογικές προϋποθέσεις των δυο πνευματικών ρευμάτων κατά τον ιδ΄ αιώνα          161

Στυλιανού Δ. Χαραλαμπίδη, Οι εργασίες της 54ης Συνάντησης της Επιτροπής των Εκκλησιών επί Διεθνών Θεμάτων (Commission of the Churches on International Affairs) του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (Addis Ababa, 27/2-1/3/2017)     191

Ιδιόμελα

Κωνσταντίνου Γεωργιάδη, Θρησκευτικά ή Θεολογία ως ‘πρώτη φιλοσοφία’ στη σύγχρονη δημόσια εκπαίδευση;              215

Θεολογικά Χρονικά        281

Περιοδικά Ανάλεκτα      291

Βιβλιοστάσιον      303

Επιστημονικόν Αναλόγιον            315

Οδηγίες υποβολής επιστημονικών εργασιών προς τους συγγραφείς       318

Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Θεολογία (τόμος 89ος, τεύχος 2ο) Απρίλιος-Ιούνιος 2018

Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Αναζητώντας τις Οικουμενικές Διαστάσεις της Διδακτικής του Μαθήματος των Θρησκευτικών. Οι Χριστιανικές Θεολογικές Παραδόσεις της Ευρώπης διαλεγόμενες για κοινές Αγωνίες και Προοπτικές»

AFISA_SYNEDRIOUΔιεθνές Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ κατά το διάστημα 5-9 Οκτωβρίου 2018 με θέμα: «Αναζητώντας τις Οικουμενικές Διαστάσεις της Διδακτικής του Μαθήματος των Θρησκευτικών. Οι Χριστιανικές Θεολογικές Παραδόσεις της Ευρώπης διαλεγόμενες για κοινές Αγωνίες και Προοπτικές». Το εν λόγω συνέδριο συνδιοργανώνουν από κοινού:

– Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ,

– Katholisch-Theologische Fakultät/Albert-Ludwigs-Universität Freiburg,

– Institut für Evangelische Theologie/Otto-Friedrich-Universität Bamberg.

Η επίσημη γλώσσα του συνεδρίου θα είναι τα γερμανικά, ενώ ορισμένες εισηγήσεις θα παρουσιασθούν στα αγγλικά. Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου στα ελληνικά και τα γερμανικά.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Αναζητώντας τις Οικουμενικές Διαστάσεις της Διδακτικής του Μαθήματος των Θρησκευτικών. Οι Χριστιανικές Θεολογικές Παραδόσεις της Ευρώπης διαλεγόμενες για κοινές Αγωνίες και Προοπτικές»

Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδης. Η προσφορά του στην Εκκλησία, το γένος και τον ελληνισμό υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης (1-2 Σεπτεμβρίου 2017), επιμ. π. Μακάριος Νιάκαρος, έκδοσις Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης, Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2018

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

IMGΠΡΟΣΦΩΝΗΣΙΣ της Α. Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ           9

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ, Χρήστος Αραμπατζής Καθηγητής, Α.Π.Θ          13

Παναγιώτης I. Σκαλτσής, Καθηγητής Α.Π.Θ., Η αρχή της Ινδίκτου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο            17

Αρχιμ. Μακάριος Νιάκαρος, Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ: Ένας φωτισμένος ιεράρχης του Οικουμενικού Πατριαρχείου         31

Mary Papoutsy, The Economic Development of the Archdiocese of the Greek Orthodox Church of North and South America in the United States under the Leadership of Archbishop Michael Konstantinides: Successful Modulation of a Funding Plan for a Religious Non-Profit        45

Βασίλειος Κουκουσάς, Καθηγητής Α.Π.Θ., Η Εκκλησία και ο Ελληνισμός στο Νέο Κόσμο μέχρι την εκλογή του Μιχαήλ στο θρόνο της Αρχιεπισκοπής Αμερικής               141

Ευαγγελία Ν. Αμοιρίδου, Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ., Η «Κίνησις της Οξφορδείου Ομάδος» και ο Μιχαήλ Κωνσταντινίδης      153

Εμμανουήλ Καραγεωργούδης, Αν. Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α., Μιχαήλ (Κωνσταντινίδης), Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και Ελληνικό Κράτος        173

Μόσχος Γκουτζιούδης, Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ., Η χρήση της Καινής Διαθήκης στο έργο του Μιχαήλ Κωνσταντινίδη            187

Αρχιμ. Άνθιμος Κωνσταντόπουλος, Υπ. Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ., Η Ελληνική ως επίσημη λειτουργική γλώσσα κατά την ποιμαντορία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Μιχαήλ             197

Στυλιανός Χ. Τσομπανίδης Αν. Καθηγητής Α.Π.Θ., Μιχαήλ Κωνσταντινίδης και Οικουμενική Κίνηση              207

Αρχιμ. Αρίσταρχος Γκρέκας Δρ. Θεολογίας-Εκπαιδευτικός, Πτυχές των πολιτικών τοποθετήσεων του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Μιχαήλ            231

Δρ. Γεώργιος Γαϊτάνος, Μεταδιδάκτορας Α.Π.Θ., «Η Εκκλησία ούτε πολιτεύεται, ούτε επιτρέπεται να ταυτίση την τύχην της με οιονδήποτε πολιτικόν κόμμα»: η πολιτική προσέγγιση του Αρχιεπισκόπου κ.κ. Μιχαήλ Κωνσταντινίδη           245

Ασπασία Καλούδη, Υπ. Δρ Θεολογίας Α.Π.Θ., Η Οικονομική μέριμνα της Εκκλησίας της Αμερικής για τον Ελληνισμό επί ιεραρχίας του Μ. Κωνσταντινίδη            263

Δρ. Αθανάσιος Τζιερτζής, ΕΔΙΠ Τμ. Θεολογίας, Επιστροφή στην πατρώα θρακική γη: Δείγματα της «τοποτηρητείας»-εξαρχικής αποστολής του Μιχαήλ Κωνσταντινίδη στη Μητρόπολη Μαρωνείας μέσα από ανέκδοτες επιστολές του 1920             277

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Πρακτικά Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδης. Η προσφορά του στην Εκκλησία, το γένος και τον ελληνισμό υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης (1-2 Σεπτεμβρίου 2017), επιμ. π. Μακάριος Νιάκαρος, έκδοσις Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης, Μπαρμπουνάκης, Θεσσαλονίκη 2018

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στη λιμνοθάλασσα με τα φοινικόπτερα

D90_92

Στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος από την Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου και θα παραμείνει μέχρι την Δευτέρα 1 Οκτωβρίου προκειμένου να παραστεί σε εκδηλώσεις για τα εκατό χρόνια από τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι εκδηλώσεις τελούν υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας και οργανώνονται από την Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως καθώς και άλλους φορείς της πόλης. Το πρωί του Σαββάτου 29 Σεπτεμβρίου ο «πράσινος» Πατριάρχης συνοδευόμενος από τον Πατριάρχη Σερβίας Ειρηναίο, τον Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβα, μέλη του κοινοβουλίου, τον Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας και τοπικούς δημάρχους επισκέφτηκε τη λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου, όπου και προσευχήθηκε για το περιβάλλον. Ως σημείο προσευχής επιλέχθηκε από τον Δήμο Δέλτα το ακρωτήρι Χηναρού με την εκπληκτική θέα της πόλης της Θεσσαλονίκης στο βάθος. Ο κοντινότερος υγρότοπος της Θεσσαλονίκης αυτές τις ημέρες αποτελεί ενδιαίτημα τροφοληψίας εκατοντάδων φοινικόπτερων (τα γνωστά φλαμίγκο). Τα εντυπωσιακά πουλιά κατακλύζουν τα αβαθή νερά της λιμνοθάλασσας και χαρίζουν νωρίς το πρωί και κυρίως αργά το απόγευμα πανέμορφες εικόνες στους επισκέπτες από την πλευρά του αναχώματος.

Monarch_109

Η λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου αποτελεί την βόρεια πύλη του Εθνικού Πάρκου και βρίσκεται σε απόσταση μόλις 8 χιλιόμετρα από την πόλη της Θεσσαλονίκης. Τα φοινικόπτερα αποκτούν το χαρακτηριστικό ροζ χρώμα στα φτερά τους όσο μεγαλώνουν, καταναλώνοντας με το ειδικά διαμορφωμένο ράμφος τους τις μικροσκοπικές γαρίδες του είδους artemia, τις οποίες αναζητούν στο νερό και το οποίο ανακινούν διαρκώς με τα πόδια τους. Η χρωστική ουσία που παίρνουν από την τροφή κάνει τα πουλιά αυτά λιγότερο ή περισσότερο ρόδινα στο χρωματισμό τους. Ο ιδιαίτερος αυτός υγρότοπος εκτός από την άφθονη τροφή προσφέρει και ασφάλεια κατά τη διανυκτέρευση καθώς οι διάφοροι θηρευτές δεν μπορούν να τα προσεγγίσουν στα λασπώδη νερά.

D90_103

Σήμερα η λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου καλύπτει μία έκταση 2.260 στρεμμάτων. Ο πυθμένας της λιμνοθάλασσας βρίσκεται στα 50 εκατοστά με ένα μέτρο κάτω από τη θάλασσα. Πρόκειται για ένα νέο υγρότοπο που δημιουργήθηκε σταδιακά από τα μέσα της δεκαετίας του 50 ως αποτέλεσμα καθίζησης του εδάφους. Τη λιμνοθάλασσα επισκέπτονται κυρίως φοινικόπτερα, διάφορα είδη γλάρων, αβοκέτες, βαρβάρες και διάφορα άλλα υδρόβια και παρυδάτια μικροπούλια. Το χειμώνα μάλιστα καταγράφεται η μεγαλύτερη κινητικότητα. Την τελευταία εβδομάδα ο μεγάλος αριθμός των φοινικόπτερων μειώθηκε καθώς τα μισά περίπου πουλιά μετακινήθηκαν απέναντι στις εκβολές του Γαλλικού ποταμού προς αναζήτηση τροφής. Η αυτοκινητοπομπή του Πατριάρχη διέσχισε τον χωματόδρομο που χωρίζει τις εκβολές του Γαλλικού ποταμού από τον κόλπο της Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια το ανάχωμα στην ανατολική πλευρά της λιμνοθάλασσας. Έτσι ο Οικουμενικός Πατριάρχης είχε μια συνολική εικόνα του υγροτόπου και θαύμασε τους αργυροπελεκάνους και ειδικά τα φοινικόπτερα.

Kalochori_91

Αύριο ο Οικουμενικός Πατριάρχης και ο Πατριάρχης Σερβίας θα μεταβούν στα συμμαχικά νεκροταφεία Ζέιτενλικ στη Νεάπολη (οδό Λαγκαδά), όπου θα τελεστεί πατριαρχικό συλλείτουργο στον υπαίθριο χώρο μπροστά στο μνημειακό παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου.

D90_88

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στη λιμνοθάλασσα με τα φοινικόπτερα

Δήμητρα Α. Κούκουρα, Η «ἐν Χριστῷ ζωή» και η αποτύπωσή της στην υμνογραφία της Εκκλησίας

Λαρεντζάκης_127[102010]

Η εισήγηση της καθηγήτριας του Τμήματος Θεολογίας στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή στην Ορθόδοξη Παράδοση» (Βουδαπέστη 28-29 Αυγούστου 2018)

Ο Νικόλαος Καβάσιλας[1] υπήρξε μέγας θεολόγος, μυσταγωγός με βαθειά θεολογική σκέψη. Στα συγγράμματά του και ανάμεσά τους στα δύο περισσότερο γνωστά,  «Εἰς τήν θείαν λειτουργίαν» καί «Περί τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς», αποτύπωσε την εμπειρία της Εκκλησίας, όπως αποκρυσταλλώθηκε στο πέρασμα των χρόνων. Λίγο νεώτερος του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, γεννήθηκε περί το έτος 1322 στη Θεσσαλονίκη, στη «Μητρόπολη των φιλοσόφων» όπως ο ίδιος την αποκαλεί, σε μία εποχή έντονων πνευματικών και κοινωνικοπολιτικών ζυμώσεων: έριδες Ησυχαστών-Βαρλαμιτών (1341-1368), διαμάχη μεγάλου δούκα Αλεξίου Απόκαυκου και μεγάλου δομέστικου Ιωάννου Καντακουζηνού για την επιτροπεία του θρόνου μετά τον θάνατο του Ανδρονίκου Γ’ (1341-1347), κίνημα Ζηλωτών στη Θεσσαλονίκη (1342-1349). Στη γενέτειρά του έλαβε την πρώτη του μόρφωση, την οποία επαύξησε στην Κωνσταντινούπολη με τα ανώτερα μαθήματα της εγκυκλίου παιδείας (Γραμματική, Ρητορική, Διαλεκτική, Αριθμητική, Γεωμετρία, Αστρονομία, Φυσική) και στη συνέχεια με τη Φιλοσοφία και τη Θεολογία.

Η «ἐν Χριστῷ ζωή» είναι το εκτενέστερο και ίσως το πρώτο από τα  μυσταγωγικά έργα του Νικολάου Καβάσιλα. Όπως ο ίδιος ορίζει, «ἐν Χριστῷ ζωή», σημαίνει το «συναφθῆναι Χριστῷ».[2] Η σύναψη αυτή  επιτελείται δια των ιερών μυστηρίων της Εκκλησίας. Πνευματική ζωή είναι η ζωή που ζούμε, οι κληρικοί, μοναχοί, λαϊκοί, όταν ζούμε μέσα στον Χριστό ή όταν ο Χριστός ζει μέσα μας. Τότε με τη χάρη Του και τη δική μας συνεργία,  η ψυχή και το σώμα μας, ο νους και η καρδιά μας, όλες οι αισθήσεις και λειτουργίες της ύπαρξής μας μεταμορφώνονται σε ψυχή, σώμα, νου, καρδιά, αισθήσεις και λειτουργίες Χριστού.[3]

Ο Θεός ενοίκησε στον κόσμο με τη συνεργία της Θεοτόκου. Ο ιερός συγγραφέας στη θεομητορική Ομιλία του «Εἰς τόν εὐαγγελισμόν της Θεοτόκου» τονίζει ότι ο «Λόγος σάρξ ἐγένετο», μόλις η Παρθένος έδωσε την απάντησή της στον Θεό και δέχτηκε αμέσως από αυτόν το Πνεύμα που δημιουργεί την ομόθεη εκείνη σάρκα. Και πλάθεται έτσι με λόγο μητρικό ὁ τοῦ Πατρός Λόγος. Και κτίζεται με τη φωνή του κτίσματος ὁ Δημιουργός. Κι όπως, μόλις είπε  Θεός «γενηθήτω φῶς», έγινε αμέσως φως, έτσι αμέσως με τη φωνή της Παρθένου το αληθινό ανέτειλε Φως κι ενώθηκε με την ανθρώπινη σάρκα και κυοφορήθηκε αυτός που φωτίζει «πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον».[4]

Ο Απ. Παύλος δηλώνει στους Γαλάτες ότι «έχει σταυρωθεί με τον Χριστό και ότι πλέον δεν ζη ο ίδιος αλλά ζη μέσα του ο Χριστός και τη ζωή που τώρα ζη στο σώμα,  τη ζη με πίστη στον Υιό του Θεού, ο οποίος τον ηγάπησε και παρέδωκε τον εαυτόν του προς χάριν του» (Γαλ. 2:19-20). Η αδιάψευστη αυτή μαρτυρία του Απ. Παύλου, που είναι κοινή εμπειρία όλων των αγίων του Θεού διαμέσου των αιώνων, κυριαρχεί σε όλο το κήρυγμα της Εκκλησίας, η οποία καλεί τους ανθρώπους να αγαπήσουν τον Ιησού και να τηρούν τον λόγο Του, ώστε να έλθει με τον Πατέρα Του να κατοικήσουν στην ύπαρξη του καθενός (Ιω. 14:23).

Οι βαπτισματικές κατηχήσεις, οι ερμηνευτικές ομιλίες, τα θεολογικά συγγράμματα ερμηνεύουν την ίδια θεμελιώδη αρχή. Ο Θεός ενοικεί μέσα στον καθένα, αλλά οι δωρεές Του γίνονται αντιληπτές και αποδίδουν πνευματικούς καρπούς μόνον με την ελεύθερη συνεργία του κάθε ανθρώπου. Γι αυτόν τον λόγο και  η ποιμαντική προσπάθεια της Εκκλησίας είναι να οδηγούνται οι πιστοί, ώστε να προσλαμβάνουν το μέγα μυστήριο της πίστεως, δηλαδή τον Χριστό, το οποίο διαθλάται με τα ιερά μυστήρια της Εκκλησίας. Τα μυστήρια, επισημαίνει ο Καβάσιλας, ομοιάζουν με θυρίδες δια των οποίων εισέρχεται ο ήλιος της δικαιοσύνης στον σκοτεινό τούτον κόσμο  ή ακόμη θα μπορούσαν να ονομαστούν και πύλες δικαιοσύνης.[5]

Η οδός που υπαγόρευσαν οι θεοφόροι διδάσκαλοι της Εκκλησίας για την πρόσληψη του ενοικούντος Θεού είναι η υπακοή στις εντολές του Χριστού, η εγκράτεια, η κάθαρση από την αμαρτία, η προσευχή, η συμμετοχή  στα μυστήριά της, η οποία τελικώς οδηγεί στην ένωση με τον Χριστό.

Η υμνογραφία της Εκκλησίας από τον 4ο αιώνα και εξής αποτυπώνει τη διδασκαλία της και συγχρόνως προτρέπει τους πιστούς να οικειώνονται την εν Χριστώ σωτηρία. Ο ποιητικός λόγος, επί το πλείστον υψηλής ποιότητος, το περίτεχνο μουσικό μέλος, οι βιβλικές αναφορές και η θεολογία που αναπτύχθηκε στις Οικουμενικές Συνόδους ερμηνεύουν την αλήθεια του Ευαγγελίου στους πιστούς.[6] Στερεώνουν την πίστη τους στον Χριστό, τους αποτρέπουν από τις αιρέσεις  και τους οδηγούν να Τον δεχτούν να ενοικήσει μέσα τους, ώστε το φως της θεότητας να καταυγάσει την ύπαρξή τους.

Στους άφθονους λειτουργικούς ύμνους της Εκκλησίας οι δύο βασικές προϋποθέσεις για την ἐν Χριστῷ ζωή, η συγκατάβαση του Θεού και η συνεργία του ανθρώπου απαντούν διάσπαρτες με ποικίλους εκφραστικούς τρόπους και κειμενικά συμφραζόμενα (context).

Στους ύμνους της Μ. Εβδομάδας που αναφέρονται στον ερχόμενο Νυμφίο Χριστό και στην εγρήγορση που οφείλουν να έχουν οι πιστοί για τη Βασιλεία των Ουρανών,[7] προβάλλονται οι προϋποθέσεις για τη συνάφεια με τον Χριστό, η οποία παραβάλλεται και με την απόλυτη αγαπητική σχέση των συζύγων. Όπως για παράδειγμα:

«Τόν νυμφῶνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, 
κεκοσμημένον καί ἔνδυμα οὐκ ἔχω, 
ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ” λάμπρυνόν μου 
τήν στολήν τῆς ψυχῆς, 
φωτοδότα, καί σῶσον με»

Στη ποιητική ατμόσφαιρα του ύμνου τονίζονται η παρουσία του Χριστού (νυμφώνας), οι προϋποθέσεις για τη συνάφεια του ανθρώπου μαζί του (συναίσθηση της αναξιότητας, η εκζήτηση του ελέους και του φωτισμού), ο στόχος που είναι η συνύπαρξη ( ἵνα εἰσέλθω) και το  αποτέλεσμα που είναι η σωτηρία.

Σε ένα άλλο τροπάριο από τον όρθρο της Μ. Δευτέρας ο υμνωδός στην αρχή αναφέρεται εν συντομία στη βιβλική διήγηση  για όσα συνέβησαν πριν από τα πάθη του Χριστού  Ἐρχόμενος ὁ Κύριος, πρὸς τὸ ἑκούσιον Πάθος, τοῖς Ἀποστόλοις ἔλεγεν ἐν τῇ ὁδῷ. Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ παραδοθήσεται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καθώς γέγραπται περὶ αὐτοῦ.

Και στη συνέχεια προτρέπει τους πιστούς να τον ακολουθήσουν για να «συζήσουν» με αυτόν (ἵνα συζήσωμεν αὐτῷ). Το ρήμα είναι χαρακτηριστικό της ἐν Χριστῷ ζωῆς, που κι εδώ παραπέμπει στη στενή σχέση αγαπημένων συζύγων. Η μυστική συμπόρευση με τον Χριστό προϋποθέτει κάθαρση του νου (κεκαθαρμέναις διανοίαις), νέκρωση ως προς τις ηδονές του βίου (καὶ νεκρωθῶμεν δι” αὐτόν), συσταύρωση (καὶ συσταυρωθῶμεν) και τελική συνανύψωση στην άνω Ιερουσαλήμ, η οποία, κατά τη διδασκαλία της Εκκλησίας, είναι η κατά χάριν θέωση του ανθρώπου. Το χάρισμα προέρχεται από τον Ιησού Χριστό, ο οποίος επλήρωσε όλο το μυστήριο της θείας οικονομίας, όπως ομολογούμε στη θεία λειτουργία: «καί οὐκ ἀπέστης πάντα ποιῶν  ἕως ἡμᾶς εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνήγαγες καὶ τὴν βασιλείαν σου ἐχαρίσω τὴν μέλλουσαν».[8]

Εξίσου χαρακτηριστικά είναι τα τροπάρια του Κανόνα της Μεταλήψεως, όπου υπογραμμίζεται η ενοίκηση του Χριστού μέσα στον άνθρωπο, με προϋποθέσεις τη συνεργία του ανθρώπου, που εκφράζεται με την εκζήτηση του ελέους του Θεού, τη συντριβή, τη συναίσθηση της αμαρτωλότητας, τα δάκρυα της μετανοίας, την κάθαρση από τις αμαρτίες. Όπως για παράδειγμα:

«Δακρύων μοι παράσχου, Χριστέ, ῥανίδας, τὸν ῥύπον τῆς καρδίας μου καθαιρούσας, ὡς ἂν εὐσυνειδότως κεκαθαρμένος, πίστει προσέρχωμαι καὶ φόβῳ, Δέσποτα, ἐν τῇ μεταλήψει τῶν θείων δώρων σου» (ωδή γ’).

Στην 8η ωδή του κανόνα  ο πιστός με δέος παρακαλεί τον Χριστό να μείνει μέσα στην ύπαρξή του και ο ίδιος μέσα στον Χριστό.

«Ὑπὸ τὴν σὴν καταφυγὼν εὐσπλαγχνίαν, Ἀγαθέ, κράζω σοι φόβῳ· Ἐν ἐμοὶ μεῖνον, Σῶτερ, κἀγώ, ὡς ἔφης ἐν σοί· ἰδοὺ γάρ, θαῤῥῶν τῷ ἐλέει σου, τρώγω σου τὸ Σῶμα καὶ πίνω σου τὸ Αἷμα» (ωδή η’).

Η συνάφεια Χριστού – ανθρώπου είναι εφικτή με τη μετάληψη του Σώματος και του Αίματος. Η ευσπλαχνία και το έλεος του Θεού, ο προσδιορισμός «Αγαθός», η φράση «ὡς ἔφης» προσδιορίζουν την αμετάκλητη βούληση του Θεού για τη σωτηρία των ανθρώπων»

Στην 9η ωδή αποτυπώνεται  με απέριττο γλωσσικό ύφος, με σχήμα ασύνδετο και κλίμακα των εννοιών η ἐν Χριστῷ ζωή, η οποία αναφέρεται σε όλον τον ψυχοσωματικό άνθρωπο, «ψυχήν σύν τῷ σώματι», τα στάδια που οδηγούν στην ενοίκηση του Θεού και η βεβαιότητα ότι το αίτημα θα γίνει αποδεκτό, εφόσον ο Δεσπότης στον οποίο απευθύνεται ο πιστός είναι ευεργέτης και πολυέλεος.

«Ψυχὴν σὺν τῷ σώματι ἁγιασθείην, Δέσποτα, φωτισθείην, σωθείην, γενοίμην οἶκός σου τῇ τῶν Μυστηρίων μεθέξει τῶν ἱερῶν, ἔνοικόν σε ἔχων σὺν Πατρὶ καὶ Πνεύματι, εὐεργέτα Πολυέλεε» (ωδή θ΄).

 Με τη μέθεξη των ιερών μυστηρίων ο πιστός εύχεται, ζητεί (συνεργεί) να εξαγιασθεί, να φωτισθεί, να σωθεί, να γίνει οίκος του Κυρίου, όπου θα κατοικήσει η Αγία Τριάδα (ἔνοικόν σε ἔχων σύν Πατρί και Πνεύματι).

Ένα από τα τελευταία τροπάρια πριν από τη θεία μετάληψη επαναφέρουν τη σχέση της αμέτρητης αγάπης του Θεού (θείῳ ἔρωτι) προς τον άνθρωπο, που παραπέμπει και πάλιν στην παραβολική σχέση συζυγίας. Ο πιστός την αναγνωρίζει και  ανταποκρίνεται με το ίδιο πάθος (ἔθελξας πόθῳ με, Χριστέ). Συναισθάνεται την αμαρτωλότητά του, ζητεί την  άφεση των αμαρτιών και την απόλαυση της πρώτης και της δεύτερης παρουσίας του.

«Ἔθελξας πόθῳ με, Χριστέ, καὶ ἠλλοίωσας τῷ θείῳ σου ἔρωτι· ἀλλὰ κατάφλεξον πυρὶ ἀΰλῳ τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ ἐμπλησθῆναι τῆς ἐν σοὶ τρυφῆς καταξίωσον, ἵνα τὰς δύο σκιρτῶν μεγαλύνω, Ἀγαθέ, παρουσίας σου.

Το τελευταίο τροπάριο της ακολουθίας της Μεταλήψεως είναι το γνωστό που ψάλλεται και στην ακολουθία του Νυμφίου της Μ. Εβδομάδας:

«Ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου, πῶς εἰσελεύσομαι ὁ ἀνάξιος; Ἐὰν γὰρ τολμήσω συνεισελθεῖν εἰς τὸν νυμφῶνα, ὁ χιτών με ἐλέγχει ὅτι οὐκ ἔστι τοῦ γάμου, καὶ δέσμιος ἐκβαλοῦμαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων. Καθάρισον, Κύριε, τὸν ῥύπον τῆς ψυχῆς μου καὶ σῶσόν με, ὡς φιλάνθρωπος».

Στον ύμνο δεσπόζει η εικόνα του μυστικού γάμου και η απόλυτη συναίσθηση της αναξιότητας του πιστού να εισέλθει στον νυμφώνα. Ο πιστός ζητεί την κάθαρση και τη σωτηρία: «καθάρισον τον ρύπον της ψυχής και σῶσον με». Ο Κύριος στον οποίο απευθύνεται αναμφισβήτητα είναι φιλάνθρωπος (ως φιλάνθρωπος) και συνεπώς η είσοδος στον νυμφώνα, δηλαδή η εν Χριστώ ζωή, είναι βεβαιωμένη. Άλλωστε,  ο πιστός πριν προσέλθει «μετά φόβου θεοῦ πίστεως καί ἀγάπης» να μεταλάβει τα Τίμια Δώρα, συναισθανόμενος την αναξιότητά του, προσεύχεται στον Κύριο να μην κατακριθεί, παρακαλεί αυτά να συντελέσουν στον αγιασμό του, «Δέσποτα, φιλάνθρωπε, Κύριε ὁ Θεός μου, μή εἰς κρῖμά μοι γένοιτο τά ἅγια ταῦτα…» και στο τέλος καταλήγει με τον ψαλμικό στίχο (72:28): «Ἐμοὶ δὲ τῷ προσκολλᾶσθαι τῷ Θεῷ ἀγαθόν ἐστι· τίθεσθαι ἐν τῷ Κυρίῳ τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας μου».[9]

Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε το ρήμα «προσκολλᾶσθαι» του ψαλμού, το οποίο στη Γένεση χρησιμοποιείται, για να προσδιορίσει την ταύτιση των συζύγων σε σάρκα μία: «ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν; ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία». (Γεν. 2:24). Το ίδιο επαναλαμβάνεται αυτολεξεί από τον Κύριο (Μτ 19:5, Μρ 10:7) και από τον Απ. Παύλο στην προς Εφεσίους επιστολή 5:31, η οποία, ως γνωστόν, αποτελεί το αποστολικό ανάγνωσμα στην ιερουργία του μυστηρίου του γάμου.

Η ἐν Χριστῷ ζωή, η μέθεξη θείου και ανθρώπινου, η μυστική συνύπαρξη Θεού στον άνθρωπο και του ανθρώπου στον Θεό είναι δυνατή με δύο βασικές προϋποθέσεις, μία αμετάβλητη και μία μεταβλητή. Η σωτηρία του ανθρώπου από τη φθορά  στηρίζεται στην απέραντη φιλανθρωπία και το έλεος του Θεού, τα οποία είναι απαρασάλευτα. Η συναίνεση του ανθρώπου εξαρτάται από την ελευθερία του, την πνευματική του καλλιέργεια, τη μαρτυρία του ζώντος Θεού από τους πιστούς.

Ο Νικόλαος Καβάσιλας, βαθύς γνωστής της πατερικής παράδοσης και της κοσμικής σοφίας, πνεύμα ανήσυχο σε μία εποχή με πολλαπλές αναζητήσεις, πορεύτηκε παράλληλα με την ησυχαστική παράδοση και πρόβαλε τη λογική λατρεία στη θέση της μονολόγιστης ευχής. Στη θέση της θέας του ακτίστου φωτός των αναχωρητών ησυχαστών με τα πολύτιμα συγγράμματά του υπέδειξε στους αναγνώστες του, μέσα στον κόσμο, τη θεωρία του φωτός του Χριστού, η οποία χαρίζεται με τη μετοχή στα ιερά μυστήρια και κατ’ εξοχήν στη θεία ευχαριστία.[10]

Άλλωστε μετά τη θεία μετάληψη στο τέλος κάθε θείας λειτουργίας οι πιστοί ψάλλουν: «εἴδομεν τό φῶς τό ἀληθινόν ἐλάβομεν πνεῦμα ἐπουράνιον».

Στην εποχή μας που λαμπιρίζουν παντού ποικίλα τεχνητά, εκτυφλωτικά και αποπροσανατολιστικά φώτα, το αληθινό φως είναι ανάγκη να μεταδίδεται με ποικίλους τρόπους στους «ἐν σκότει καί σκιᾷ θανάτου». Πρόκειται πλέον για τη λειτουργία μετά τη Λειτουργία[11], που όλοι πιστοί καλούνται να επιτελούν, ώστε να λάμπει το φως του Χριστού σε όλους τους ανθρώπους και ολοένα και περισσότεροι να τον προσλαμβάνουν μέσα στην ύπαρξή τους και να ανταποκρίνονται στη θυσιαστική αγάπη Του: «Γεύσασθε καί ἴδετε, ὅτι Χριστός ὁ Κύριος»!

Asisi_706

[1] Βλέπε για τον ιερό συγγραφέα και το έργο του ενδιαφέρουσες μελέτες στα Πρακτικά Θεολογικοῦ Συνεδρίου εἰς τιμήν καί μνήμην τοῦ σοφωτάτου καί λογιωτάτου καί τοῖς ὅλοις ἁγιωτάτου Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Νικολάου Καβάσιλα τοῦ Χαμαετοῦ, Προνοίᾳ τοῦ Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κκ Παντελεήμονος Β’, 17-20 Ιουνίου, Θεσσαλονίκη 1984. Σε όσα ακολουθούν αντλoύνται passim πληροφορίες από τις εισηγήσεις των Παναγιώτη Νέλλα, Εισαγωγικά στη μελέτη του αγίου Νικολάου Καβάσιλα, σελ. 67-86, Ιωάννου Φουντούλη, Νικόλαος Καβάσιλας ο Μυσταγωγός, σελ. 133-154, Βασιλείου Στογιάννου, Η ελευθερία κατά τον Νικόλαο Καβάσιλα, σελ. 189-203.

[2] Νικολάου Καβάσιλα, Περί τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς, Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών Πατέρων, Νικόλαος Καβάσιλας, Πατερικαί Εκδόσεις «Γρηγόριος Παλαμάς», Θεσσαλονίκη1979, Λόγος B΄ σελ. 310 «ἔστι δή Χριστῷ συναφθῆναι διά πάντων ἐλθοῦσι…».

[3] Λόγος Δ΄ passim.

[4] Βλέπε   Νικολάου Καβάσιλα, Εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν καὶ Ἀειπαρθένου ΜαρίαςἩ Θεομήτωρ (Τρεῖς Θεομητορικὲς Ὁμιλίες), κείμενο, μετάφραση, εἰσαγωγή, σχόλια:  Παν. Νέλλας, Σειρὰ «Ἐπὶ τὰς Πηγάς», ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας, Ἀθῆναι 1995. http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/tributes/agios_nikolaos_kabasilas/eis_ton_eyaggelismon_ths_8eotokoy.htm

[5] Λόγος Α΄ σελ. 280, 284.

[6] Βλέπε σχετικά Δήμητρας Κούκουρα, Υμνολογώντας τη Γραφή και κηρύσσοντας τον Λόγο.

[7] Βλέπε Πρωτοπρ. Αλκιβιάδη Καλύβα, Η Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, Μτφρ. Δήμητρας Α. Κούκουρα, Εκδόσεις Πουρναρά, Θεσσαλονίκη,1991, σελ. 57-68.

[8] Λειτουργία Ιερού Χρυσοστόμου, ευχή της αναφοράς.

[9] Λειτουργία Ιωάννου Χρυσοστόμου, ευχή προ της θείας κοινωνίας.

[10] Βλέπε Ιωάνου Φουντούλη, Νικόλαος Kαβάσιλας ο Μυσταγωγός, Πρακτικά Θεολογικού… σελ. 152.

[11] Archbishop Anastasios, Mission in Christ’s Way, Holy Cross Orthodox Press Pubications, 2010, σελ. 94-98.

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Δήμητρα Α. Κούκουρα, Η «ἐν Χριστῷ ζωή» και η αποτύπωσή της στην υμνογραφία της Εκκλησίας

Nέο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Τουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη» στο ΑΠΘ

12Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος για την εισαγωγή πενήντα (50) Μεταπτυχιακών Φοιτητών/τριών για το ακαδημαϊκό έτος 2018-19 στο Nέο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Τουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη» στο ΑΠΘ. To αντικείμενο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Τουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη» βασίζεται στη σύγχρονη διεπιστημονική θεώρηση του τουρισμού και ειδικότερα του τουρισμού και της τοπικής ανάπτυξης, με ιδιαίτερη έμφαση στις οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και πολιτισμικές διαστάσεις του, συνδυάζοντας σύγχρονα ζητήματα περιφερειακής ανάπτυξης, δικαίου, χωροταξίας, αγροτικής οικονομίας, περιβάλλοντος, πολιτιστικής-θρησκευτικής κληρονομιάς, καθώς και καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Το Δ.Π.Μ.Σ. ασχολείται εκπαιδευτικά και ερευνητικά τόσο με την προσέγγιση του τουρισμού σε Μακροοικονομικό επίπεδο (σχεδιασμός, ανάπτυξη και πολιτική του τουρισμού σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο), όσο και με την προσέγγιση σε Μικροοικονομικό επίπεδο (επιχειρηματική δραστηριότητα στον τουρισμό).

Οι ενδιαφερόμενοι/ες καλούνται να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους (μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά σκαναρισμένα), μέσω της πλατφόρμας ηλεκτρονικών αιτήσεων του Δ.Π.Μ.Σ. στη διεύθυνση:

https://msc-tourism.econ.auth.gr/admissions μέχρι την Παρασκευή 5 Οκτωβρίου 2018 και ώρα 14.00.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στην ιστοσελίδα του Δ.Π.Μ.Σ. και από τη Γραμματεία του Δ.Π.Μ.Σ.

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Nέο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Π.Μ.Σ.) με τίτλο «Τουρισμός και Τοπική Ανάπτυξη» στο ΑΠΘ