Ιωάννης Μούρτζιος, Προφητεία και Προφήτες στον Βιβλικό Ισραήλ, Critical Approaches to the Bible 6, εκδόσεις Ostracon, Θεσσαλονίκη 2015

Από τον πρόλογο του βιβλίου

mourtzΗ προφητική φιλολογία αποτελεί το πιο δημιουργικό τμήμα της Παλαιάς Διαθήκης και διαγράφει φωτεινή πορεία στο πνευματικό στερέωμα του βιβλικού Ισραήλ. Το προφητικό μήνυμα είναι ιστορικό με την έννοια ότι αναφέρεται στις καταστάσεις μιας συγκεκριμένης εποχής, που βίωσε ο κάθε προφήτης. Έτσι στην ιστορική πορεία ο προφητικός λόγος αποκτά διακριτή διάσταση, που οδηγεί στη διαμόρφωση ενός αυστηρού ηθικού μονοθεϊσμού. Ο Ισραήλ έρχεται μέσω του προφήτη-μεσίτη σε άμεση επαφή με το λόγο του Γιαχβέ και έτσι συναντά τη δωρεά, την εντολή και τα προστάγματά του. Παράλληλα ο λαός Ισραήλ καθίσταται πηγή έμπνευσης για όσους αναζήτησαν το Γιαχβέ και την κοινωνία της δικαιοσύνης, της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων.

Οι προφήτες της προαιχμαλωσιακής, αιχμαλωσιακής, μεταιχμαλωσιακής περιόδου θα πρέπει να κατανοηθούν και να μελετηθούν στο γενικότερο πλαίσιο της θεολογικής προβληματικής κάθε ιστορικής εποχής. Οι βασικοί άξονες του προφητικού λόγου είναι κυρίως ο Νόμος, η θεοκρατία, ο μεσσίας, το δίκαιο και η δικαιοσύνη, η πράξη και η ανταπόδοση, η πίστη, η γνώση και η σωτηρία, η ηθική, η θεοδικία, η εξατομίκευση της θρησκείας, ο Ναός, η οικουμενικότητα και τα έθνη, η Σιών και το κατάλοιπο, η ατομική και η εθνική εσχατολογία. Το εντυπωσιακό παράλληλα είναι η έντονη προφητική κριτική στα τρωτά της κοινωνίας, στην άσκηση αμυντικής πολιτικής και πολιτικής των συμμαχιών με ξένα έθνη. Ακόμη έχουμε ριζοσπαστική κριτική στο θεσμό της βασιλείας και την εξουσία, στη λατρεία που κατάντησε τύπος, στη δημόσια διοίκηση και στις κοινωνικές ανισότητες. Παρά ταύτα αξιοσημείωτο είναι ότι οι προφήτες ενθαρρύνουν στην ιστορική πορεία το δοκιμαζόμενο λαό, μεσιτεύουν στο Θεό γι’ αυτόν, τον συμβουλεύουν και τον παροτρύνουν στην επιτέλεση του αγαθού, τον καλούν σε ειλικρινή μετάνοια.

Τελικά μετά από προσπάθειες οι προφήτες ανακαίνισαν τον άνθρωπο εσωτερικά, ηθικά και πνευματικά και επέτυχαν την «καρδία καινή» και το «καινό πνεύμα». Ο παλαιός Ισραήλ αναγεννημένος σε νέο, αναδεικνύεται στα πλαίσια μιας αιώνιας και οικουμενικής Δια-θήκης σε «βασίλειο ιεράτευμα» και «έθνος άγιο». Στο χώρο του προφητικού λόγου προβάλλονται κατά απόλυτο και σαφή τρόπο τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά της παλαιοδιαθηκικής αποκάλυψης το Θεού. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα αυτός ο τόμος περιλαμβάνει θεματικές ενότητες σε σχέση με την προφητεία και τους προφήτες. Ευελπιστούμε ότι οι μελέτες μας θα συνεισφέρουν στην καλύτερη κατανόηση του προφητικού φαινομένου και θα δείξουν, όσο αυτό είναι δυνατόν, το μέγεθος της επίδρασης του στον βιβλικό Ισραήλ σε όλη την ιστορική διαδρομή του.

Βασική πηγή για την έρευνά μας αποτελεί το κείμενο των εβδομήκοντα (Ο”) σύμφωνα με την κριτική έκδοση του A. Rahlfs, Septuaginta, Stuttgart 1935. Έτσι στην απόδοση των ονομάτων, τοπονυμίων προτιμήθηκαν οι οικείοι στον έλληνα αναγνώστη όροι της μετάφρασης των Ο”. Η αρίθμηση των χωρίων γίνεται σύμφωνα με το κείμενο των Ο”, οι δε διαφορές με το μασωριτικό κείμενο (ΜΤ) τίθενται σε παρένθεση.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ  11

ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ  13

ΠΡΟΛΟΓΟΣ         21

  1. Οι προφήτες. Το πλαίσιο και η δομή του προφητικού κηρύγματος   25
  2. Η παράδοση της εξόδου στους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης   75
  3. Προφητεία και προφήτες στην Πεντάτευχο   83
  4. Ο Αβραάμ στην προφητική παράδοση και τους Ψαλμούς   103
  5. Η έννοια της αμαρτίας στο προφητικό μήνυμα και τους Ψαλμούς   127
  6. Προφήτες στη δευτερονομιστική παράδοση   167
  7. Ο προφήτης Ιερεμίας και η θρησκευτική μεταρρύθμιση του βασιλιά Ιωσία   219
  8. Η παράδοση για το Δαβίδ στο προφητικό μήνυμα   231
  9. Προφητεία και λατρεία στην προαιχμαλωσιακή περίοδο   247
  10. Εξουσία και διακονία στην Π. Διαθήκη και ιδιαίτερα στο μήνυμα των προφητών   279
  11. Ο προφήτης Ησαΐας και η πολιτική   293
  12. Η οργή Γιαχβέ στην προφητική παράδοση   305
  13. Η ανθρώπινη δικαιοσύνη στους προφήτες και τη σοφιολογική γραμματεία   341
  14. Τα κεφάλαια 65 και 66 του Τριτοησαΐα στο κείμενο της Καινής Διαθήκης   353
  15. Η μεταιχμαλωσιακή ιουδαϊκή κοινότητα σε κρίση. Έσχατα και σωτηρία στον Τριτοησαΐα   377
  16. Βασικά θέματα – ερωτήματα του προφητικού κηρύγματος   441

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ   467

ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΩΡΙΩΝ            501

ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΩΝ    521

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ  529

Profile photo of Μόσχος Γκουτζιούδης

Σχετικά με Moschos Gkoutzioudis;Μόσχος Γκουτζιούδης

Επίκ. Καθ. Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ
Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΑ. Ετικέτες: . Προσθήκη στους σελιδοδείκτες.

Τα σχόλια έχουν κλείσει.