ΙΔ΄ Διαχριστιανικό Συμπόσιο με θέμα «Ευαγγελισμός και Επανευαγγελισμός στην Ευρώπη του 21ου αιώνα» στη Θεσσαλονίκη

programmeΤο ΙΔ΄ Διαχριστιανικό Συμπόσιο που οργανώνει το Τμήμα Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Ποντιφικικό Ινστιτούτο Antonianum της Ρώμης θα διεξαχθεί από την Κυριακή 28 Αυγούστου έως και την Τρίτη 30 Αυγούστου στη Θεσσαλονίκη. Φέτος το θέμα του συμποσίου είναι: «Ευαγγελισμός και Επανευαγγελισμός στην Ευρώπη του 21ου αιώνα«. Η έναρξη του Συμποσίου θα ξεκινήσει με Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Βλατάδων (Κυριακή πρωί 28 Αυγούστου) και η πρώτη συνεδρία θα πραγματοποιηθεί στον ίδιο χώρο στην αίθουσα του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών. Οι λοιπές συνεδρίες (Κυριακή απόγευμα 28 Αυγούστου και Δευτέρα 29 Αυγούστου) θα διεξαχθούν στην αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής (1ος όροφος).

Δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα του Συμποσίου.

Πρόγραμμα

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΙΔ΄ Διαχριστιανικό Συμπόσιο με θέμα «Ευαγγελισμός και Επανευαγγελισμός στην Ευρώπη του 21ου αιώνα» στη Θεσσαλονίκη

Παναγία και Θεσσαλονίκη. Κείμενα θεσσαλονικιών λογοτεχνών που αναφέρονται στη Θεοτόκο

koimisi-theotokou-

Από την εφημερίδα «Μακεδονία» της 12ης Αυγούστου 2016

Εισαγωγή, επιμέλεια αφιερώματος: Στέλιος Κούκος

Η εισαγωγή του αφιερώματος

Η Θεσσαλονίκη και οι Θεσσαλονικείς είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι με την Υπεραγία Θεοτόκο και γι” αυτό ο εορτασμός του πολιούχου της πόλης, Αγίου Δημητρίου, είναι κι αυτός συνδεδεμένος με την Παναγία. Την αγάπη για την Παναγία, που αυτές τις μέρες γιορτάζουμε την Κοίμηση και τη Μετάστασή της, την «ψηλαφούμε» και στα κείμενα των νεότερων λογοτεχνών της Θεσσαλονίκης, όπως η Ζωή Καρέλλη, ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, ο Γιώργος Ιωάννου, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Αλέξανδρος Κοσματόπουλος.

Ο προσφυγικής καταγωγής Γιώργος Ιωάννου μας μεταφέρει τη σύνδεση των προσφύγων με τη «δική» τους Παναγία (το «δικό τους αίμα» θα μπορούσαμε να πούμε αναφέροντας έναν τίτλο βιβλίου του), την Παναγία τη Ρευματοκρατόρισσα, που βρήκε κι αυτή άσυλο και καταφύγιο στη Θεσσαλονίκη μαζί με τους συμπατριώτες της στον ιερό ναό της Παναγίας Αχειροποιήτου. Αλλά πρώτα ας δούμε πώς εγκωμίασε ο βυζαντινός νομικός Κωνσταντίνος Αρμενόπουλος την ιδιαίτερη αυτή σχέση της πόλης με τον Άγιο Δημήτριο και την Υπεραγία Θεοτόκο.

Διαβάστε το αφιέρωμα σε μορφή pdf παρακάτω:

Αφιέρωμα Μακεδονίας

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Παναγία και Θεσσαλονίκη. Κείμενα θεσσαλονικιών λογοτεχνών που αναφέρονται στη Θεοτόκο

Ιβάν Δημητρώφ, Ο απόστολος Παύλος και ὁ «περὶ τῆς ὁδοῦ τάραχος» στήν Έφεσο (Μερικές παρατηρήσεις)

Σμύρνη_291Η εισήγηση του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Σόφιας στο Β΄ Αγιολογικό Συνέδριο της Σμύρνης με θέμα: Οι απαρχές του Χριστιανισμού στην Ιωνία και οι βιβλικοί άγιοι (7-9/02/2016)

Η δράση του αποστόλου Παύλου στην Έφεσο ήταν όχι μόνο η μακρύτερη που είχε ποτέ ο απόστολος σε ένα μέρος συνέχεια, αλλά ίσως και η πιο αποτελεσματική[1]. Δεν άργησε όμως και η αντίδραση εναντίον του αποστόλου και της εις Χριστόν πίστεως[2], που κήρυττε εκείνος. Ο συγγραφέας των Πράξεων, ευαγγελιστής Λουκάς, χαρακτηρίζει την αντίδραση αυτή ως «τάραχος οὐκ ὀλίγος περὶ τῆς ὁδοῦ» (19, 23) και περιγράφη τα γεγονότα ως εξής:

23 γνετο δ κατ τν καιρν κενον τραχος οκ λγος περ τς δοῦ. 24 Δημτριος γρ τις νματι, ργυροκπος, ποιν ναος ργυρος ρτμιδος παρεχετο τος τεχνταις οκ λγην ργασαν[3],  25 ος συναθροσας κα τος περ τ τοιατα ργτας επεν· νδρες, πστασθε τι κ τατης τς ργασας επορα μν[4] στιν 26 κα θεωρετε κα κοετε τι ο μνον φσου λλ σχεδν πσης τς σας Παλος οτος πεσας μετστησεν κανν χλον λγων τι οκ εσν θεο ο δι χειρν γινμενοι. 27 ο μνον δ τοτο κινδυνεει μν[5] τ μρος ες πελεγμν λθεν λλ κα τ τς μεγλης θες ρτμιδος ερν ες οθν[6] λογισθναι, μλλειν τε κα καθαιρεσθαι τς μεγαλειτητος[7] ατς ν λη σα κα οκουμνη σβεται. 28 κοσαντες δ κα γενμενοι πλρεις θυμο κραζον λγοντες· μεγλη ρτεμις φεσων. 29 κα πλσθη πλις[8] τς συγχσεως, ρμησν τε μοθυμαδν ες τ θατρον συναρπσαντες Γϊον κα ρσταρχον Μακεδνας, συνεκδμους Παλου. 30 Παλου δ[9] βουλομνου εσελθεν ες τν δμον οκ εων ατν ο μαθητα· 31 τινς δ κα τν σιαρχν, ντες ατ φλοι, πμψαντες πρς ατν παρεκλουν μ δοναι αυτν ες τ θατρον. 32 λλοι μν ον λλο τι κραζον· ν γρ κκλησα συγκεχυμνη κα ο πλεους οκ δεισαν τνος νεκα συνεληλθεισαν. 33 κ δ το χλου συνεββασαν[10] λξανδρον, προβαλντων ατν τν ουδαων· δ λξανδρος κατασεσας τν χερα θελεν πολογεσθαι τ δμ. 34 πιγνντες δ τι ουδαῖός στιν, φων γνετο μα κ πντων ς π ρας δο κραζντων· μεγλη ρτεμις φεσων. 35 Καταστελας δ γραμματες τν χλον φησν· νδρες φσιοι, τς γρ στιν νθρπων ς ο γινσκει τν φεσων πλιν νεωκρον οσαν τς μεγλης[11] ρτμιδος κα το διοπετος; 36 ναντιρρτων ον ντων τοτων δον στν μς κατεσταλμνους πρχειν κα μηδν προπετς πρσσειν.  37γγετε γρ τος νδρας τοτους οτε εροσλους οτε βλασφημοντας τν θεν μν. 38 εμν ον Δημτριος κα ο σν ατ τεχνται χουσιν πρς τινα λγον, γοραοι γονται κα νθπατο εσιν, γκαλετωσαν λλλοις. 39 ε δ τι περαιτρω[12] πιζητετε, ν τ ννμ κκλησίᾳ πιλυθσεται. 40 κα γρ κινδυνεομεν γκαλεσθαι στσεως περ τς σμερον, μηδενς ατου πρχοντος περ ο [ο] δυνησμεθα ποδοναι[13] λγον περ[14] τς συστροφς τατης. κα τατα επν πλυσεν τν κκλησαν. (Πραξ. 19, 24-40)

Η διήγηση αυτή συμπεριλαμβάνεται στο τελευταίο μέρος[15] του βιβλίου των Πράξεων των αποστόλων, το οποίο κατ’ ορισμένους ερμηνευτές είναι το λιγώτερο γνωστό και μελετημένο, λαμβανομένου υπ΄ όψιν ότι οι μεγάλες σκηνές, που έχουν επηρεάσει και διαμορφώσει τη συνείδηση της Χριστιανοσύνης, προέρχονται ασφαλώς από τα πρώτα μέρη του βιβλίου[16]. Και εκτός αυτού από την αλληλουχία ενός αριθμού διηγήσεων ομοίου περιεχομένου στα επόμενα κεφάλαια θα μπορούσε να προκύψει η εντύπωση μιας ορισμένης μονοτονίας στο τελευταίο μέρος των Πράξεων. Αλλά ασφαλώς και αυτό το μέρος του βιβλίου έχει τη σπουδαιότητά του και δεν υπάρχει κανένας λόγος να υποτιμηθεί. Δε μπορούμε να μη συμφωνήσουμε και με τη γνώμη, ότι «η περιγραφόμενη σκηνή είναι η πιο γραφική από όλο το βιβλίο. Φέρει σε τόσο ψηλό βαθμό τη σφραγίδα της ψυχολογικής αλήθειας ώστε σε κάθε γραμμή της προδίδει τον αυτόπτη μάρτυρα»[17].

Κάνει εντύπωση ότι τη διήγηση αυτή περί του επεισοδίου στην Έφεσο ο συγγραφέας των Πράξεων την κατεχώρησε μετα την αναφορά του στο όλο το κηρυκτικό έργο του αποστόλου Παύλου στην πόλη εκείνη, όταν δηλαδή όχι μόνο πντες ο κατοικοντες τν σαν κουσαν τν λγον το Κυρου, ουδαοι τε κα λληνες (19, 10) και οτως κατ κρτος το Κυρου λγος ηξανεν κα σχυεν (19, 20) , αλλά και ο Παύλος ήδη είχε κάνει τα σχέδιά του για τα επόμενα ιεραποστολικά του βήματα∙ ς δ πληρθη τατα, θετο Παλος ν τ πνεματι διελθν τν Μακεδοναν κα χααν πορεεσθαι ες εροσλυμα επν τι μετ τ γενσθαι με κε δε με κα Ῥώμην δεν. 22  ποστελας δ ες τν Μακεδοναν δο τν διακονοντων ατ, Τιμθεον κα ραστον, ατς πσχεν χρνον ες τν σαν (19, 21-22).

Σαν να έκρινε ο Λουκάς σε ένα σημείο ότι δεν ήταν αρκετά εκείνα όσα είχε διηγηθεί μέχρι εκεί για την αξιοσημείωτη διαμονή και δράση του αποστόλου Παύλου στην Έφεσο και θέλησε να προσθέσει κάτι, ακόμη πιο σημαντικό, το οποίο μάλιστα είχε διατηρηθεί στη μνήμη της εν Εφέσω εκκλησίας. Μιλούμε για στοιχεία από τη μνήμη της τοπικής εκκλησίας, διότι ο Λουκάς φαίνεται δε συνόδευσε τον Παύλο από το περιστατικό με τη δούλη των Φιλίππων[18] (Πραξ. 16, 17), κατά τη δεύτερη αποστολική περιοδεία του, και μέχρι την επιστροφή του από την Ελλάδα[19] μέσω Μακεδονίας και Τρωάδος (Πραξ. 20, 5), κατά την τρίτη περιοδεία του αποστόλου. Ενώ τις πληροφορίες για τα συμβάντα στην Έφεσο θα μπορούσε ο Λουκάς να τις μάθει, α΄) από τον ίδιο τον Παύλο αργότερα, β΄) από κάποιον των συνεργατών του αποστόλου που ήταν στην Έφεσο μαζί του και γ΄) από κάποιον Εφέσιο που ο Λουκάς συνάντησε κάπου αλλού[20].

Στην ιωνική πόλη Έφεσο λατρευόταν η Μεγάλη θεά Άρτεμις[21], η θεϊκή τροφός των ιερών όντων, με άλλα λόγια, όλων ανεξαιρέτως των όντων. Εκεί υπήρχε και ο περίλαμπρος ναός, το ιερό της θεάς που συγεκέντρωνε επισκέπτες-λάτρες από ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο[22]. Κατά την εποχή του κυρήγματος του αποστόλου Παύλου στην Έφεσο η Άρτεμις Εφεσία ήταν η κύρια θεότητα της πόλης της Εφέσου, και το άγαλμά της στεγαζόταν στο περίφημο ιερό της, το Αρτεμίσιο, που βρισκόταν περίπου 1200 μ. (ή 7 στάδια) από την αρχική εγκατάσταση των Ελλήνων αποίκων. Η σύγχρονη έρευνα αναγνωρίζει την ιστορικότητα των πληροφοριών που παρέχουν διάφορες αρχαίες πηγές, σύμφωνα με τις οποίες οι αρχικοί Έλληνες άποικοι χωρίς να πειράξουν τη λατρεία και το ίδιο το ιερό της Αρτέμιδος, αποδέχθηκαν τη λατρεία της θεάς των αυτοχθόνων, την οποία και ταύτισαν με την Αρτέμιδα.[23]

Γνωρίζοντες αρκετά από τα βιβλία της Καινής Διαθήκης για την κηρυκτική δράση του αποστόλου Παύλου, μπορούμε να πούμε ότι θα ήταν παράδοξο, αυτός νά παρέμενε στην Έφεσο απολύτως ήσυχος τόσο μακρό χρόνο. Διότι μετά από τόσες επιτυχίες, τις οποίες σημείωσε εκεί το ευαγγέλιο του Κυρίου ήταν πολύ φυσικό να παρουσιασθούν και μεγάλες αντιδράσεις. Και μια ίσως η πιο σημαντική αντίδραση ήταν ακριβώς η περιγραφόμενη στο παρατιθέμενο πάνω χωρίο. Μάλλον αυτή τη βίαιη αντίδραση στο έργο του θα υπονοούσε ο απόστολος όταν έγραφε στους Κορνίθιους περί θηριομαχίας του στην Έφεσο[24], εννοών μάλλον τον κίνδυνο τον οποίο διέτρεξε στην πόλη αυτή από ανθρώπους με θηριώδεις διαθέσεις προς αυτόν ή και τη υπερβολική θλίψη του στην Ασία.[25]

Πράγματι το αποστολικό έργο του απ. Παύλου στην Έφεσο ήταν αξιοσημείωτο, όχι μόνο με τη λαμπρά νίκη του επί τους μάγους, αλλά και (πρωτίστως μάλιστα) με την εγκατάλειψη της λατρείας παγανιστικών θεών από τους Εφεσίους. Η δε εγκατάλειψη αυτή ήταν τόσο σημαντική, ώστε οι τεχνίτες οι οποίοι ζούσαν από την εξυπηρέτηση των σχετικών λατρευτικών αναγκών του λαού αισθάνθηκαν οικονομικά σοβαρά πληγωμένοι , γι΄αυτό και ξεσηκώθηκαν για να διαμαρτυρηθούν εναντίον της αποστολικής δραστηριότητος. Ασφαλώς ο λόγος για τον ουκ ολίγον τάραχο ήταν μάλλον οικονομικός, αλλά όπως συμβαίνει πάντα (και ως τις μέρες μας ανά τον κόσμο) επιτήδειοι άνθρωποι σπεύδουν να εκμεταλλευθούν το θρησκευτικό στοιχείο, την πίστη του λαού, για να πάρουν με το μέρος τους τα πλήθη των θρησκευομένων.

Σμύρνη_287

Μπορούμε να δούμε τα τότε συμβάντα και από μια άλλη σκοπιά και να ερωτηθούμε∙ φοβόταν ο απόστολος Παύλος την εξέγερση εκείνη στην Έφεσο;

Θα ήταν υπερβολή και περιττή ηρωοποίηση της προσωπικότητάς του (που δεν τη χρειάζεται ο πράγματι ηρωικός απόστολος) να πούμε ότι δεν τη φοβόταν. Γιατί αυτός αρκετά καλά θα θυμόταν τι είχε συμβεί στα Λύστρα πριν από δέκα περίπου χρόνια, όταν η επιθυμία των ανθρώπων να τον θεοποιήσουν μαζί με το Βαρνάβα, εντελώς απροσδόκητα μετατράπηκε σε μια απόπειρα εναντίον των δύο, και ειδικά ο απόστολος Παύλος ξυλοκοπήθηκε τόσο δυνατά, σχεδόν μέχρι θανάτου. Οπωσδήποτε ο απόστολος θα θυμώταν καλλίτερα απ΄ όλους ακόμη και τα πραχθέντα από τον ίδιο εναντίον της οδού, δηλαδή  της εις Χριστόν πίστεως πριν τη μεταστροφή του, όπως αναφέρει ο ίδιος αργότερα σε απολογία του προς τους Εβραίους∙ τατην τν δν δωξα χρι θαντου δεσμεων κα παραδιδος ες φυλακς νδρας τε κα γυνακας (Πραξ. 22, 4). Επίσης και σε διάλογο με το Χριστό ο ίδος μαρτυρεί∙ γ μην φυλακζων κα δρων κατ τς συναγωγς τος πιστεοντας π σ, κα τε ξεχννετο τ αμα Στεφνου το μρτυρς σου, κα ατς μην φεστς κα συνευδοκν κα φυλσσων τ μτια τν ναιροντων ατν (Πραξ. 22, 19-21). Γι΄αυτό και ο απόστολος μάλλον πίστευε ότι ό΄τι και να του συμβεί δεν θα ήταν υπερβολικό σε σύγκριση με τα όσα εκείνος έπραξε εναντίον των χριστιανών παλαιότερα.

Βέβαια, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ο φόβος που ενδεχομένως να ένοιωθε ο απόστολος Παύλος στην Έφεσο κατά τη αναστάτωση των τεχνιτών και των εργατών δεν ήταν σε θέση να τον σταματήσει και αυτός επίμονα ήθελε να πάει στο θέατρο και να προσπαθήσει να μεταπείσει το πλήθος των διαμαρτυρομένων εναντίον της διάδοσης της νέας πίστεως στον Ιησού Χριστό και εναντίον του Παύλου προσωπικά. Τελικά δεν πήγε εκεί, στο θέατρο της πόλης μόνο επειδή τον εμπόδισαν τόσο οι μαθητές του, όσο και τινς τν σιαρχν, ντες ατ φλοι, πμψαντες πρς ατν παρεκλουν μ δοναι αυτν ες τ θατρον (στ. 31). Τους άκουσε και δεν πήγε, εκτιμώντας σωστά την κατάσταση και αναμφιβόλως έχωντας πάντα στο νου του πόσα άλλα είχε ακόμη να πράξει σε εκπλήρωση της εντολής του Κυρίου∙ πορεου, τι γ ες θνη μακρν ξαποστελ σε (Πραξ. 22, 21).

Και να δούμε τώρα ορισμένες λέξεις-όρους που χρησιμοποιεί ο Λουκάς στην περιγραφή των γεγονότων στην Έφεσο.

Η λέξη τάραχος απαντά μόνο δύο φορές στα βιβλία της Καινής Διαθήκης[26] και τα δύο αυτά χωρία είναι στις Πράξεις των αποστόλων, δηλαδή τη χρησιμοποιεί ο ευαγγελιστής Λουκάς. Σημειωτέον ότι και στις δύο περιπτώσεις η λέξη εισάγεται με το ρήμα είναι ή γίγνομαι: Γενομνης δ μρας ν τραχος οκ λγος ν τος στρατιταις τ ρα Πτρος γνετο (12, 18), και γνετο δ κατ τν καιρν κενον τραχος οκ λγος περ τς δο (19, 23). Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το ότι και στα δύο χωρία ο ευαγγελιστής εξηγεί το ουσιαστικό τραχος με το επίθετο λίγος σε αρνητική μορφή – οκ λίγος, σαν να είναι αγαπημένη φράση του, αντί να γράψει, π. χ. τραχος πολύς ή τάραχος μέγας. Πάντως στο κεφ. ιβ΄ η σημασία της λέξεως είναι ηπιώτερη – εκεί σημαίνει μάλλον ισχυρά ανησυχία, αναστάτωση, ταραχή[27], ενώ στο κεφ. ιθ΄ σημαίνει αναταραχή, που συμπεριλαμβάνει μάλλον και βίαιες πράξεις[28].

Αξιοσημείωτη είναι και η λέξη θόρυβος στο χωρίο Πραξ. 20, 1, όπου ο συγγραφέας των Πράξεων συνοψίζοντας τα λεχθέντα στο β’ μέρος του ιθ’ κεφαλαίου, γράφει∙ Μετ δ τ πασασθαι τν θρυβον μεταπεμψμενος Παλος τος μαθητς κα παρακαλσας, σπασμενος ξλθεν πορεεσθαι ες Μακεδοναν (Πραξ. 20, 1). Αυτό αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι ο Λουκάς ήταν άριστος γνώστης της Ελληνικής γλώσσας και άνετα χρησιμοποιεί τις λέξεις τάραχος και θόρυβος σαν συνώνυμα[29].

Η λέξη δός χρησιμοποιείται από τον ευαγγελιστή Λουκά εκτός από τη βασική της έννοια του δρόμου, επίσης και με την έννοια της θρησκευτικής διδασκαλίας[30], και συγκεκριμένα της χριστιανικής πίστεως, του χριστιανισμού. Παραθέτουμε ακολούθως τα συναφή χωρία από τις Πράξεις∙

α’) θρησκεία οποιαδήποτε∙ (ο Θεός) ὃς ἐν ταῖς παρῳχημέναις γενεαῖς εἴασε πάντα τὰ ἔθνη πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν (14, 16)∙

β’) η σωτήριος διδασκαλία του Χριστού και η κατ΄ Αυτόν ζωή[31]

  • αὕτη κατακολουθήσασα τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σίλᾳ ἔκραζε λέγουσα· οὗτοι οἱ ἄνθρωποι δοῦλοι τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου εἰσίν, οἵτινες καταγγέλλουσιν ἡμῖν δν σωτηρας (16, 17).
  • οὗτος ἦν κατηχημένος τν δν το Κυρου, καὶ ζέων τῷ πνεύματι ἐλάλει καὶ ἐδίδασκεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τοῦ Κυρίου, ἐπιστάμενος μόνον τὸ βάπτισμα Ἰωάννου· 26 οὗτός τε ἤρξατο παρρησιάζεσθαι ἐν τῇ συναγωγῇ ἀκούσαντες δὲ αὐτοῦ Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα προσελάβοντο αὐτὸν καὶ ἀκριβέστερον αὐτῷ ἐξέθεντο τν δν το Θεο  (18, 25-26).
  • ὡς δέ τινες ἐσκληρύνοντο καὶ ἠπείθουν κακολογοῦντες τν δν ἐνώπιον τοῦ πλήθους, ἀποστὰς ἀπ᾽ αὐτῶν ἀφώρισε τοὺς μαθητάς καθ᾽ ἡμέραν διαλεγόμενος ἐν τῇ σχολῇ Τυράννου τινός (19, 9).
  • ὃς τατην τν δν ἐδίωξα ἄχρι θανάτου, δεσμεύων καὶ παραδιδοὺς εἰς φυλακὰς ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας (22, 4).
  • ὁμολογῶ δὲ τοῦτό σοι, ὅτι κατὰ τν δν ν λγουσιν αρεσιν οὕτω λατρεύω τῷ πατρῴῳ Θεῷ, πιστεύων πᾶσι τοῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ τοῖς ἐν τοῖς προφήταις γεγραμμένοις (24, 14).
  • Ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Φῆλιξ ἀνεβάλετο αὐτούς, ἀκριβέστερον εἰδὼς τ περ τς δο, εἰπών· ὄταν Λυσίας ὁ χιλίαρχος καταβῇ, διαγνώσομαι τὰ καθ᾽ ὑμᾶς (24, 22).

Στην εν λόγω διήγηση του ευαγγελιστού Λουκά συναντάμε και έναν ενδιαφέροντα όρο – Ασιάρχες, ο οποίος ως λέξη είναι «άπαξ λεγόμενον» στη Καινή Διαθήκη. Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ερευνητών αυτού του κειμένου σχετικά με τη σημασία του όρου. Σύμφωνα με ορισμένους, οι Ασιάρχες ήταν ανώτεροι διοικητικοί υπάλληλοι, μέλη ενός είδους τοπικής βουλής για την περιοχή – την επαρχία της Ασίας[32]. Άλλοι, όμως, πιστεύουν ότι ήταν ιερείς και μάλιστα αρχιερείς της λατρείας του Ρωμαίου αυτοκράτορα, που είχαν επιλεχθεί ανάμεσα από τους διακεκριμένους και εύπορους πολίτες[33]. Τρίτοι πάλι, ισχυρίζονται ότι η λειτουργία τους ήταν περισσότερο αντιπροσωπευτική παρά διοικητική[34]. Όποια και αν ήταν η λειτουργία τους όμως οπωσδήποτε οι Ασιάρχες ήταν, πρώτον, σημαντικά πρόσωπα της κοινωνίας της πόλεως της Εφέσου, και, δεύτερον, ήταν πιστοί φίλοι του αποστόλου Παύλου, που ανησύχησαν να μην γίνει ο απόστολος θύμα επίθεσης και βίας του πλήθους των τεχνιτών και εργατών. Η πρωτοβουλία αυτή των Ασιαρχών όπως προστατεύσουν τον απόστολο είναι ενδεικτική,  αφ΄ενός μεν για το κύρος που αυτός ήδη είχε αποκτήσει στην πόλη της Εφέσου και στη γύρω περιοχή, και αφ΄ετέρου, για το πόσο σημαντική ήταν και η προσωπικότητα του αποστόλου, αλλά και ο χριστιανισμός στην τότε κοινωνία της Εφέσου. Τρίτον, η συνηγορία των Ασιαρχών για τον Παύλο δείχνει και την ανοχή που υπήρχε μεταξύ των Εφεσίων σε ξένες ιδέες και θρησκευτικές πεποιθήσεις.

Έχουν έρθει πάλι καιροί δοκημασίας των χριστιανών. Και σήμερα αισθανόμασθε την έλληψη ανεκτικότητας ως σοβαρό πρόβλημα. Είναι απαραίτητη ανάγκη να τη γνωρίσουμε την ανεκτικότητα και να μάθουμε να τη ζούμε. Ας προσευχηθούμε εδώ και τώρα οι άγιοι αυτών των ιερών τόπων να πρεσβεύουν για όλους μας μπροστά στον Παντοδότη Θεό.

Γενηθήτω το θέλημά Του!

Σμύρνη_442

[1] Αυτά μπορεί να συμπεραίνει κανείς από τα εξής χωρία των Πράξεων 19 κεφ. «τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ ἔτη δύο, ὥστε πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Ἀσίαν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ κυρίου, Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας» (στ. 10), «πολλοί τε τῶν πεπιστευκότων ἤρχοντο ἐξομολογούμενοι καὶ ἀναγγέλλοντες τὰς πράξεις αὐτῶν, ἱκανοὶ δὲ τῶν τὰ περίεργα πραξάντων συνενέγκαντες τὰς βίβλους κατέκαιον ἐνώπιον πάντων, καὶ συνεψήφισαν τὰς τιμὰς αὐτῶν καὶ εὗρον ἀργυρίου μυριάδας πέντε» (στ. 18-19), αλλά ασφαλώς και από την ευρεία κλίμακα της αντίδρασης των «τεχνιτών» και των «εργατών», που παραπονήθηκαν ότι έχασαν τα κέρδη τους σχετιζόμενα με την ειδωλολατρική θρησκεία (στ. 23 εππ.).

[2] Κατά την έκφραση στην Κολ. 2, 5, ενώ στις Πραξ. 19, 20 βρήσκουμε ως συνώνυμη φράση την «ὁ λόγος το Κυρίου». Παρατηρητέον ότι το τελευταίο χωρίο στον κώδηκα Βέζα παρουσιάζει την παραλλαγή «ὁ λόγος το Κυρίου ἐνίσχυσεν καὶ ἡ πίστις τοῦ Θεοῦ ηξανεν κα ἐπληθύνετο», δηλαδή σ΄αυτή την περίπτωση ενώνωνται οι φράσεις «ὁ λόγος το Κυρίου» και «ἡ πίστις τοῦ Θεοῦ». Ασφαλώς η πιο συνήθης φράση για το συγγραφέα των Πράξεων είναι «ὁ λόγος το Κυρίου», την οποία συναντάμε ήδη στις Πραξ. 6, 7∙ 12, 24, αλλά και στην Β’ Θεσσ. 3, 1.

[3] Στο Βυζαντινό κείμενο – ργασαν οκ λγην. Η διαφορά αυτή δεν αναγράφεται στις κριτικές υποσημειώσεις των εκδόσεων των Nestle-Aland και των Kurt Aland κ. ά., αλλά μόνο στην έκδοση The New Testament in the Original Greek. Byzantine Texform, 2005. Compiled and arranged by Maurice A. Robinson and William G. Pierpont (Chilton Book Publishing: Southborough, Massachusetts, USA, 2005) (στο εξής: NT Byz), όπου βρήσκονται και οι επόμενες διαφορετικές αναγνώσεις.

[4] Ή μν – όπ. παρ.

[5] μν – στην έκδοση: Η Καινή Διαθήκη. Το πρωτότυπο κείμενο με νεοελληνική μετάφραση (1985).

[6] οδν – όπ. παρ.

[7] τν μεγαλιότηταNT Byz.

[8] πλις λη – NT Byz.

[9] το δ Παλου – NT Byz.

[10] προεββασαν – NT Byz.

[11] μεγλης θες – NT Byz.

[12] περ ἑτέρων NT Byz.

[13] δοναι – NT Byz.

[14] Το περί παραλείπεται στο NT Byz.

[15] Κατἀ τη διαίρεση του κειμένου του βιβλίου των Πράξεων από το Γερμανό καινοδιαθηκολόγο Jürgen Roloff το τελευταίο μέρος αρχίζει από 19, 21 και φτάνει μέχρι το τέλος του βιβλίου – 28, 31.

[16] Roloff, J. Die Apostelgeschichte. NTD 5, Göttingen und Zürich 1988, S. 288.

[17] Eduard Reuss. Die Geschichte des Heiligen Schrift Neuen Testament, Halle 1842, S. 234.

[18] Δηλαδή η «παιδίσκη ἔχουσα πνεῦμα πύθωνος» (16, 16), όταν ο Παύλος επισκεύφθηκε την πόλη των Φιλίππων.

[19] Πραξ. 20, 2. Με το άπαξ λεγόμενο Ελλάδα εννοείται η Αχαΐα και συγκεκριμένα η Κόρινθος.

[20] C. K. Barrett. The Acts of the Apostles. Vol. II. (ICC) Edinburgh, 1998, p. 921.

[21] Η θεά εικονιζόταν με πολλούς μαστούς και ήταν ουσιαστικά εξελληνισμένη μορφή της μικρασιατικής φρυγικής θεότητας Κυβέλης.

[22] Αναλυτικώτερα, βλ. R. Fleischer. Artemis von Ephesos und verwandte Kultstatuen aus Anatolien und Syrien. Leiden 1973. Πρβλ. και Στράβων, Γεωγραφία 14, 1, 20: «εἴτα λιμὴν Πάνορμος καλούμενος, ἔχων ἱερὸν τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος ∙ εἴθ΄ ἡ πόλις».

[23] Βλ. Η Άρτεμις Εφεσία και η λάτρεία της. Στο http://theseus-aegean.blogspot.bg/2014/01/blog-post_7.html

[24] «εἰ κατὰ ἄνθρωπον ἐθηριομάχησα ἐν Ἐφέσῳ» (Α’ Κορ 15, 32). Πιστεύουμε ότι σε δύο χωρία των επιστολών του ο απόστολος Παύλος αναφέρεται στη δοκιμασία την οποία έζησε και αυτός ο ίδιος, αλλά και όλη η εκκλησία της Εφέσου κατά το τέλος της τριετούς κηρυκτικής του δράσης εκεί. Στην Α’ προς Κορινθίους γράφει∙ 30 Τ κα μες κινδυνεομεν πσαν ραν; 31 Kαθ μραν ποθνσκω, ν τν μετραν καχησιν, [δελφο,] ν χω ν Χριστ ησο τ κυρίῳ μν. 32 E κατ νθρωπον θηριομχησα ν φσ, τ μοι τ φελος; (15, 30-32), και στη Β΄ προς Κορινθίους λίγο πιο αναλυτικά εξηγεί∙ Ο γρ θλομεν μς γνοεν, δελφο, πρ τς θλψεως μν τς γενομνης ν τ σίᾳ, τι καθ περβολν πρ δναμιν βαρθημεν στε ξαπορηθναι μς κα το ζν (1, 8). Αυτό σημειώνει και ο ιερός Χρυσόστομος∙ «ἐπειδὴ γὰρ ἐπηγγέλλετο εἰς Κόρινθον ἀπελθείν, ἀπολογεῖται  τε βραδύνας, καὶ λέγει τὸν πειρασμὸν λοιπόν, τὰ κατὰ Δημήτριον διηγούμενος».

[25] «τῆς θλίψεως ἡμῶν τῆς γενομένης ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὑπὲρ δύναμιν ἐβαρήθημεν ὥστε ἐξαπορηθῆναι ἡμᾶς καὶ τοῦ ζῆν» (Β’ Κορ. 1, 8). Πιστεύουμε ότι σε δύο χωρία των επιστολών του ο απόστολος Παύλος αναφέρεται στη δοκιμασία την οποία έζησε και αυτός ο ίδιος, αλλά και όλη η εκκλησία της Εφέσου κατά το τέλος της τριετούς κηρυκτικής του δράσης εκεί. Στην Α’ προς Κορινθίους γράφει∙ 30 Τ κα μες κινδυνεομεν πσαν ραν; 31 Kαθ μραν ποθνσκω, ν τν μετραν καχησιν, [δελφο,] ν χω ν Χριστ ησο τ κυρίῳ μν. 32 E κατ νθρωπον θηριομχησα ν φσ, τ μοι τ φελος; (15, 30-32), και στη Β΄ προς Κορινθίους λίγο πιο αναλυτικά εξηγεί∙ Ο γρ θλομεν μς γνοεν, δελφο, πρ τς θλψεως μν τς γενομνης ν τ σίᾳ, τι καθ περβολν πρ δναμιν βαρθημεν στε ξαπορηθναι μς κα το ζν (1, 8). Αυτό υπογραμμίζει σχετικά και ο ιερός Χρυσόστομος στην ερμηνεία του των Πράξεων∙ «ἐπειδὴ γὰρ ἐπηγγέλλετο εἰς Κόρινθον ἀπελθείν, ἀπολογεῖται  τε βραδύνας, καὶ λέγει τὸν πειρασμὸν λοιπόν, τὰ κατὰ Δημήτριον διηγούμενος» (PG 60, 296).

[26] Και τέσσερις φορές στην Παλαιά Διαθήκη: Α’ Βας. 5, 9, Εσθ. 1, 4 και 7, Σοφ. Σολ. 14, 25.

[27] Στη νεοελλ. μετάφραση του 1985 – μεγάλη αναστάτωση, στου Π. Τρεμπέλα – χι ὀλίγη ταραχή.

[28] Στη νεοελλ. μετάφραση του 1985 – ταραχές, στου Π. Τρεμπέλα πἀλι – χι ὀλίγη ταραχή.

[29] Πρβλ. Θουκυδίδης. Ιστορίαι, 4, 104, 1 – «τῆς δὲ διαβάσεως αὐτοῦ ἄφνω τοῖς ἐν τῇ πόλει
γεγενημένης, καὶ τῶν ἔξω πολλῶν μὲν ἁλισκομένων, τῶν δὲ καὶ καταφευγόντων ἐς τὸ τεῖχος, οἱ Ἀμφιπολῖται ἐς θόρυβον μέγαν κατέστησαν» κ. ά.

[30] Πρβλ. τη χρήση της λέξης στην Παλαιά Διαθήκη, Ιερεμ. 10, 2 – «τάδε λέγει Κύριος κατὰ τὰς ὁδοὺς τῶν ἐθνῶν μὴ μανθάνετε» (πρβλ. H. Strack und P. Billerbeck. Kommentar zum NT aus Talmud und Midrasch. Bd. II, München 1956, S. 690).

[31] Κατά τον Οικουμένιο, «Ὁδὸν ἐκάλουν τὴν εἰς Χριστὸν… πίστιν… δι΄αὐτῆς γὰρ εἰς τὴν τῶν οὐρανών βασιλείαν, καὶ οὐ δι΄ἄλλης τινος εἰσερχόμεθα… Ἐνταῦθα ὁδὸν τὴν κατὰ Χριστὸν εἶπε πολιτείαν. Καὶ ἐν οἷς ἄλλοις ὁδοῦ μνημονεύει, τὸ κατὰ Χριστὸν κήρυγμα καὶ τὴν κατ΄ αὐτόν σημαίνει πολιτείαν» (βλ. Π. Τρεμπέλας. Υπόμνημα εις τας Πράξεις των Αποστόλων, Αθήναι 1955, σ. 289).

[32] Roloff, J. Die Apostelgeschichte, S. 293.

[33] Johannes Munck. The Acts of the Apostels (The Anchor Bible 31). New York, 1967, p. 195. Βλ. και Στράβωνα, Γεωγραφία 14, 1, 42: «ἡ τῶν Τραλλιανῶν πόλις… συνοικεῖται δὲ καλῶς, εἴ τις ἄλλη τῶν κατὰ τὴν Ἀσίαν, ὑπὸ εὐπόρων ἀνθρώπων καὶ ἀεί τινες ἐξ αὐτῆς εἰσιν οἱ πρωτεύοντες κατὰ τὴν  ἐπαρχίαν, οὓς Ἀσιάρχας καλοῦσιν».

[34] Gerhard Schneider. Die Apostelgeschichte. 2. Teil (HThKNT). Freiburg i. Br., 1982, S. 276.

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: , | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιβάν Δημητρώφ, Ο απόστολος Παύλος και ὁ «περὶ τῆς ὁδοῦ τάραχος» στήν Έφεσο (Μερικές παρατηρήσεις)

Ιωάννης Κονιδάρης, Εγχειρίδιο Εκκλησιαστικού Δικαίου, Γ΄ έκδοση (με τη συνεργασία Β. Κ. Μάρκου), εκδόσεις Σάκκουλας, Αθήνα–Θεσσαλονίκη, 2016

 Του Χάρη Ανδρεόπουλου*

958efΟ καθηγητής κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις καθώς είναι πολύ γνωστός όχι μόνο στον πανεπιστημιακό χώρο και ιδιαίτερα αυτόν της νομικής επιστήμης, αλλά και στο ευρύ κοινό χάρις στις συχνές, δημόσιες αρθογραφικές του παρεμβάσεις, κυρίως από των στηλών της εφημερίδος «Το Βήμα», της οποίας τυγχάνει τακτικός συνεργάτης. Πρόκειται για τον ακαδημαϊκό δάσκαλο ο οποίος με το πλούσιο επιστημονικό του έργο στη Νομική Σχολή του Eθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) και τη συμμετοχή του στο δημόσιο διάλογο επί θεμάτων τα οποία εν γένει άπτονται των σχέσεων της Πολιτείας με την Εκκλησία και επί το ειδικότερον ρυθμίζουν τις έννομες σχέσεις της Εκκλησίας στην ελληνική επικράτεια, έχει συμβάλει τα μέγιστα στην ανάπτυξη του ιδιαιτέρου περί των εν λόγω θεμάτων κλάδου της νομικής επιστήμης και συγκεκριμένα αυτού του Εκκλησιαστικού Δικαίου στο αντικείμενο του οποίου υπάγεται η εξέταση του δικαίου που διέπει τις σχέσεις της Πολιτείας και των θρησκευτικών κοινοτήτων, γενικώς, ιδίως δε της Πολιτείας και της «επικρατούσης» Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ελλάδος.  Ο ίδιος είναι και ο συγγραφέας του «Εγχειριδίου Εκκλησιαστικού Δικαίου», βιβλίου που είναι καθιερωμένο στον επιστημονικό χώρο ως βοήθημα των φοιτητών της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και κατατοπιστικό βοήθημα, γενικώς, για τους νομικούς τόσο της θεωρίας, όσο και της πράξεως, αλλά και τους θεολόγους που εξειδικεύονται σε νομοκανονικά ζητήματα, όπου το Κανονικό Δίκαιο συναντά το Εκκλησιαστικό και συμπορεύονται άλλοτε αρμονικά και άλλοτε με δυσχέρειες.

Το βιβλίο αυτό του Καθηγητού κ. Κονιδάρη, το από μακρού – από 16ετίας (Α΄ έκδοση 2000, Β΄ έκδοση 2011) – καθιερωμένο ως «Εγχειρίδιο» στον επιστημονικό χώρο του Εκκλησιαστικού Δικαίου, προσφάτως εκυκλοφόρησε στην νέα του έκδοση. Η νέα αυτή (Γ΄) έκδοση – και πάλι από τις «Εκδόσεις Σάκκουλα» (http://www.sakkoulas.gr) – κατέστη επιβεβλημένη λόγω των πολλών νομοθετικών τροποποιήσεων που επήλθαν στη ύλη του κλάδου, μετά την έκδοση μάλιστα και του Ν. 4301/2014 με αντικείμενο την οργάνωση της νομικής μορφής των θρησκευτικών κοινοτήτων και των ενώσεών τους στην Ελλάδα, αλλά και εκ της θεσμοθετήσεως πληθώρας νέων Κανονισμών από την Εκκλησία της Ελλάδος, που τροποποιούν καίρια τμήματα του δικαίου της. Συνέπεια όλων αυτών ήταν να καταστεί αναγκαία η νέα (Γ΄) έκδοση του «Εγχειριδίου», με την ευκαιρία δε αυτή η ενημέρωσή του με τη νεώτερη νομολογία και ο εμπλουτισμός του με τη νεώτερη βιβλιογραφία. Προϋπόθεση της νέας συνολικής επεξεργασίας του «Εγχειριδίου» ήταν η ενημέρωση δύο ετέρων βασικών βοηθημάτων – έργων, επίσης, του καθηγητού κ. Κονιδάρη – στα οποία έχει συγκεντρωθεί κωδικοποιημένο το σύνολο των βασικών πηγών που αφορούν στο εκκλησιαστικό δίκαιο στην ελληνική επικράτεια. Προηγήθηκε, λοιπόν, η επανέκδοση τόσο των «Κανονισμών της Εκκλησίας της Ελλάδος» (Β΄ έκδ., 2015) όσο και των «Θεμελιωδών διατάξεων σχέσεων Κράτους και Θρησκευμάτων» (Γ΄ εκδ., 2016) που προλείαναν το έδαφος για την νέα (τρίτη) έκδοση του «Εγχειριδίου», η οποία πραγματοποιήθηκε με την συνεργασία του παλαιού μαθητού του συγγραφέα, ήδη δικηγόρου και διδάκτορος (PhD) Νομικής κ. Βασιλείου Μάρκου.

Στο «Εγχειρίδιο» αναλύονται με πληρότητα, σαφήνεια και ακρίβεια όλες οι πτυχές του Εκκλησιαστικού Δικαίου, με ένθετες παραπομπές στη νεώτερη νομολογία. Συγκεκριμένα, στην Εισαγωγή εξετάζονται με κάθε δυνατή συντομία, η έννοια, το αντικείμενο και η φύση του Εκκλησιαστικού Δικαίου, οι πηγές και η ερμηνεία του. Στο Μέρος Α΄ του έργου αναλύεται η θρησκευτική ελευθερία, το περιεχόμενό της και οι φραγμοί στην άσκηση της λατρείας. Στο αυτό Μέρος αναλύεται, επίσης, και ο νεαρός Ν. 4301/2014 που αφορά στη ρύθμιση σειράς θεμάτων που αφορούν στη νομική οργάνωση των εν Ελλάδι θρησκευτικών κοινοτήτων πέραν εκείνων που έχουν οργανωθεί με ειδικές νομοθετικές διατάξεις ως ΝΠΔΔ. Το Μέρος Β΄ αφιερώνεται στην εξέταση των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας. Μετά από μια σύντομη έρευνα των επί μέρους συστημάτων σχέσεων, εξετάζονται διεξοδικώς οι σχέσεις Πολιτείας και Εκκλησίας στη νεώτερη Ελλάδα τόσο ιστορικώς όσο και δογματικώς υπό το ισχύον Σύνταγμα. Στη συνέχεια η ύλη του Δικαίου της Εκκλησίας της Ελλάδος διαρθρώνεται σε τέσσερα μέρη, τα οποία αναφέρονται αντιστοίχως: το Μέρος Γ΄ στην οργάνωση της Εκκλησίας, με ενημέρωση επί προσφάτων νομοθετημάτων (Ν. 4301/2014, αρθ. 44 και Ν. 4386/2016, αρθ. 55) που αφορούν σε θέματα ιδιαίτερης νομοκανονικής σημασίας, όπως π.χ. η κατάργηση των τεσσάρων μη πληρωθεισών Μητροπόλεων (Νέων Λιοσίων, Φαρσάλων και Δομοκού, Αμαλιάδος, Μεγαλοπόλεως) και της μίας (Αγιάς και Συκουρίου) της οποίας ο Μητροπολίτης απεβίωσε, εκ των επτά, συνολικώς, αμφισβητουμένης κανονικότητος «προσωρινών και προσωποπαγών» Μητροπόλεων που είχαν ιδρυθεί βάσει του Ν. 1951/1991 (αρθ. 12) στο πλαίσιο της προσπάθειας επιλύσεως του προβλήματος των λεγομένων «ιερωνυμικών» Αρχιερέων που είχαν δικαιωθεί στο Σ.τ.Ε. και η παράλληλη διατήρηση, ως μονίμων, των δύο λοιπών «προσωρινών και προσωποπαγών» Μητροπόλεων (Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου και Σταγών και Μετεώρων) τις οποίες ποιμαίνουν μέχρι σήμερα αρχιερείς της ειδικής αυτής ρυθμίσεως του Ν. 1951/91. Το Μέρος Δ΄ του βιβλίου αναφέρεται στη διοίκηση της Εκκλησίας, την ιδιαίτερη νομική μεταχείριση κληρικών και μοναχών. Περιλαμβάνει, επίσης, εκτεταμένες αναφορές και νομικές αναλύσεις στα θέματα ταφής, καύσεως και αποτεφρώσεως νεκρών που εισάγουν οι νέοι Ν. 4277/2014 (αρθ. 48) και Ν. 4368/2016 (αρθ. 19 και 92). Το Μέρος Ε΄ ασχολείται με το εκκλησιαστικό ποινικό δίκαιο (εκκλησιαστικά αδικήματα, επιβαλλόμενες ποινές, κ.λ.π.) και το Μέρος ΣΤ΄ με τα εκκλησιαστικά δικαστήρια και τη δικονομία. Τέλος, σε Παράρτημα εξετάζονται συνοπτικώς τα ιδιαίτερα εκκλησιαστικά καθεστώτα στην ελληνική επικράτεια, δηλαδή η Εκκλησία της Κρήτης (με παράθεση των ρυθμίσεων που εισάγουν στη διοίκησή της οι νέοι Ν. 4301 και 4310/2014), το ΄Αγιον Όρος και οι εκκλησιαστικές επαρχίες της Δωδεκανήσου. Το έργο ολοκληρώνεται με αναλυτική παράθεση βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, η οποία χωρίζεται σε τρία μέρη, το πρώτο με  τα γενικά έργα (Ι), το δεύτερο με μονογραφίες – μελέτες – άρθρα (ΙΙ) και το τρίτο με τις πηγές και τα χρηστικά βοηθήματα (ΙΙΙ).

Η νέα αυτή έκδοση δεν σκοπεύει μόνο να αποτελέσει το πιο ενημερωμένο και εύληπτο πανεπιστημιακό εγχειρίδιο για φοιτητές της νομικών και θεολογικών Τμημάτων των Πανεπιστημίων, σ΄ ότι αφορά στον κλάδο του Εκκλησιαστικού Δικαίου, αλλά να βοηθήσει τόσο  τον νομικό της πράξεως, τον δικηγόρο και τον δικαστή, αλλά και τον θεολόγο του κανονικού δικαίου ή της εκκλησιαστικής ιστορίας να προσεγγίσουν με εγκυρότητα τα ζητήματα που τους απασχολούν, όσο και κάθε ενδιαφερόμενο να κατατοπιστεί στα εκκλησιαστικά θέματα με την ευρύτατη του όρου έννοια.

* O Χάρης Ανδρεόπουλος είναι καθηγητής Θρησκευτικών (ΠΕ01) στη Β/θμια Εκπαίδευση,  Διδάκτωρ (PhD) Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr).

Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ιωάννης Κονιδάρης, Εγχειρίδιο Εκκλησιαστικού Δικαίου, Γ΄ έκδοση (με τη συνεργασία Β. Κ. Μάρκου), εκδόσεις Σάκκουλας, Αθήνα–Θεσσαλονίκη, 2016

Σταύρος Γιαγκάζογλου, Κοινωνία εσχάτων, Δοκίμια εσχατολογικής οντολογίας, Ιδιόμελα της Ινδίκτου, εκδόσεις Ίνδικτος, Αθήνα 2016 (σελ. 344)

koinonia_exatonΤο ζήτημα της ιστορίας και της εσχατολογίας βρέθηκε στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής θεολογικής σκέψης του 20ου αιώνα ως μια γόνιμη βάση για την υπέρβαση μιας αφηρημένης μεταφυσικής εκδοχής του χριστιανισμού. Η αποκατάσταση του ιστορικού χαρακτήρα της χριστιανικής θεολογίας και η προβολή μιας θεολογικής θεώρησης της ιστορίας αποτέλεσαν βασικές πτυχές της σύγχρονης θεολογικής προοπτικής. Η ιδέα του γραμμικού χρόνου και της ιστορίας έχει προέλθει από τη βιβλική παράδοση. Ο κόσμος είναι η δημιουργία του Θεού που κτίσθηκε για να οδηγηθεί μέσω του ανθρώπου στην έσχατη τελείωση. Η πορεία του συνιστά μοναδική και ανεπανάληπτη κίνηση, η οποία κατευθύνεται προς ένα τέλος. Τα γεγονότα της ιστορίας δεν είναι ποτέ αντικειμενικά φαινόμενα, αλλά πράγματα που επιζητούν ερμηνεία, γιατί εμπεριέχουν νόημα και συνιστούν έκφραση προσωπικής δράσης και ελευθερίας.

Το βιβλίο αυτό εκκινεί από την αντινομική θεώρηση ότι η Εκκλησία δεν είναι απλώς μια συμβατική κατάσταση της ιστορίας όσο μια κοινότητα που, ενώ ριζώνει στην ιστορία, ζει και πορεύεται με την προσδοκία αλλά και την πρόγευση των εσχάτων της βασιλείας. Προϊόντος του χρόνου, ο εσχατολογικός αυτός ορίζοντας λησμονήθηκε στην πράξη ή και μεταμορφώθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε στις μέρες μας σχεδόν εξαφανίσθηκε ή απλώς αναφέρεται ως τελευταίο κεφάλαιο της χριστιανικής δογματικής.

Η έκλειψη της εσχατολογίας φαίνεται να έθρεψε ποικίλους μεσσιανισμούς της ιστορίας, από την χριστιανική πολιτεία ως τα ποικίλα ιδεολογικά σχήματα του 20ου αιώνα. Από μια σκοπιά, ολόκληρη η πορεία του δυτικού πολιτισμού μοιάζει να είναι ένας παρανοημένος και εγκόσμιος εσχατολογισμός δίχως πλέον χριστιανικό νόημα και σκοπό. Ενώ η ιδέα της προόδου και της ιστορικότητας του ανθρώπου εισήχθη δυναμικά στη δυτική σκέψη και φιλοσοφία με τη βιβλική παράδοση του Χριστιανισμού, η νεωτερικότητα, αντιδρώντας στις ιεροκρατικές δομές του μεσαιωνικού χριστιανισμού, προχώρησε σε ένα πρόγραμμα εκκοσμικευμένης εσχατολογίας, θεμελιώνοντας την ιστορία και την αυθυπερβατική διάσταση του ανθρώπου σε μια μηδενιστική νοηματοδότηση. Εν τέλει, η μετανεωτερική κατάσταση δεν κήρυξε μονάχα το τέλος των μεγάλων αφηγήσεων της φιλοσοφικής και θεολογικής παράδοσης, αλλά και το τέλος της ιστορίας. Στην εποχή της μαζικής δημοκρατίας, η πανουργία της ιστορίας τείνει να ακυρώσει το περιεχόμενό της ως περιπέτειας του ανθρώπου στο γίγνεσθαι και να γίνει η αδιαφάνεια και η αδράνεια των τεχνητών κατασκευών, να γίνει ιστορία του κυβερνο-ανθρώπου, της τεχνητής νοημοσύνης και της βιοτεχνολογίας.

Η εποχή μας γίνεται ολοένα και περισσότερο εποχή της αβεβαιότητας, της σύγχυσης, της απελπισίας και, κυρίως, του μηδενισμού, ο οποίος προβάλλει ως η νέα οντολογία που κινεί τον μετανεωτερικό μας κόσμο. Αλλά ο προορισμός του ανθρώπινου πολιτισμού δεν είναι άσχετος από τον τελικό προορισμό του ανθρώπου. Η ιστορία δεν είναι το «πανδοχείο» όπου παίζεται το δράμα της ανθρώπινης μοίρας, αλλά έχει νόημα μόνον, επειδή πρόκειται να φθάσει σε ένα τέλος. Διαφορετικά, η ατελεύτητη πρόοδος δεν έχει κανένα νόημα. Στην εποχή μας δεν χρειαζόμαστε μια εκκοσμικευμένη εσχατολογία αλλά μια νέα φιλοσοφία της ιστορίας, την οποία μπορεί να εμπνεύσει μια αυθεντικά εσχατολογική θεολογία της ιστορίας. Όταν η ιστορία και η ζωή του ανθρώπου φωτίζονται από την προοπτική των εσχάτων και του τέλους, η υπέρβαση της διαλεκτικής ανθρώπου, κόσμου και ιστορίας, ελευθερίας και αναγκαιότητας δεν θα αποβαίνει τραγική ουτοπία και αυταπάτη.

Κατηγορίες: ΒΙΒΛΙΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Σταύρος Γιαγκάζογλου, Κοινωνία εσχάτων, Δοκίμια εσχατολογικής οντολογίας, Ιδιόμελα της Ινδίκτου, εκδόσεις Ίνδικτος, Αθήνα 2016 (σελ. 344)

Ο χαιρετισμός του εκπροσώπου των τελειοφοίτων Νικολάου Αμανατίδη στην Τελετή Ορκωμοσίας του Τμήματος Θεολογίας

Παρουσίαση βιβλίουΑξιότιμη κυρία αναπληρώτρια Πρύτανη, κύριε Κοσμήτωρ, κύριε Πρόεδρε, κύριοι καθηγητές, σεβαστοί πατέρες, αγαπητοί μας γονείς, εκλεκτοί προσκεκλημένοι, αγαπητοί αδελφοί,

Απευθυνόμενος ο Ιησούς σε δύο ανήσυχους μαθητές του σε μια από τις τελευταίες μετά την Ανάστασή του επίγειες εμφανίσεις του, στην πορεία του προς Εμμαούς, είπε: «Ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται! οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν Χριστὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μωϋσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν διερμήνευσεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ» (Λκ. 24,24-27). Κάπως έτσι οι περισσότεροι από εμάς πριν τέσσερα χρόνια, μια Δευτέρα του Οκτωβρίου στο Β΄ Αμφιθέατρο του κτιρίου της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, ξεκινούσαμε τις σπουδές μας στο Ανώτατο αυτό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα. Γεμάτοι απορίες και ανησυχίες για το μέλλον, τη γνώση, την πίστη αλλά και την Πορεία μας. Πώς κανείς να αντιληφθεί μια αλήθεια ή καλύτερα την Αλήθεια; Ποια είναι η σχέση Θεολογίας και Κοινωνίας; Θεολογίας και Επιστήμης; Θεολογίας και Θρησκείας; Θεολογίας και Εκκλησίας; Όλα αυτά βασάνιζαν τον νου μας και τα λόγια του Ιησού ηχούσαν δυνατά στις καρδιές μας. Ξεκινούσαμε μια Πορεία δυναμική και δημιουργική. Κατά την τετραετή διάρκειά της σημαντική ήταν η βοήθεια που λάβαμε από τους καθηγητές μας, οι οποίοι μας μύησαν με αγάπη στην επιστήμη της Θεολογίας. Σταδιακά ανοιγόταν μπροστά μας κάτι νέο και προκλητικό, υποχωρούσαν τα ερωτήματα, δίνονταν απαντήσεις, όμως πριν ακόμα αυτές καρποφορήσουν, έρχονταν νέες, πιο περίπλοκες, πιο βαθιές, πιο ουσιώδεις απορίες. Η Πορεία του Ιησού και η συνομιλία συνεχίστηκε μέχρις ότου «ὁ Ἰησοῦς λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησε, καὶ κλάσας ἐπεδίδου αὐτοῖς. αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ, καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν» ( Λκ. 24,30-31). Με ανάλογο τρόπο άρχισε να ξεκαθαρίζει και η δική μας προσέγγιση, η Πορεία μας αποκτούσε πλέον μια νέα προοπτική. Με τις Ευχαριστιακές Συνάξεις της Πέμπτης στο παρεκκλήσι της Σχολής αλλά και με τη συμμετοχή μας στη Λειτουργική Ζωή της πόλης μας, η φοίτησή μας μετατρεπόταν σε Ευχαριστιακή.

Η Πορεία κάθε ανθρώπου μπορεί να προσλάβει και προσκυνηματικό χαρακτήρα, να γίνει ένα προσκύνημα για “Δικαιοσύνη και Ειρήνη” στον κόσμο. Σε ένα κόσμο που πορευόμενος στον Χρόνο αναζητά την Αλήθεια, αναζητά μια μαρτυρία. Ο ίδιος ο Κύριος πριν αναληφθεί στους ουρανούς άφησε μια παρακαταθήκη στους μαθητές του, μια τελευταία- λησμονημένη όπως εύστοχα έχει επισημανθεί (βλ. Αν. Γιαννουλάτου, Η λησμονημένη Εντολή:“Πορευθέντες”, από τον λήθαργο στην αφύπνιση, εκδ.Απ.Διακονία, Αθήνα:2013)- εντολή «Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Μτ. 28,18-20). Αυτή την εντολή καλούμαστε, αγαπητοί αδελφοί -μέλλοντες πτυχιούχοι της Θεολογίας- να κάνουμε πράξη. Έχοντας την πίστη μας στερεωμένη στο θεμέλιο της Εκκλησίας πορευόμαστε με πνεύμα θυσιαστικό, κενωτικό και διακονικό. Μέσα μας ηχεί έντονα ακόμα η πρόσφατη προτροπή της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας «Τό ἀποστολικόν ἔργον καί ἡ ἐξαγγελία τοῦ Εὐαγγελίου ἀνήκουν εἰς τόν πυρῆνα τῆς ταυτότητος τῆς Ἐκκλησίας [..]. Εἶναι ἡ πνοή ζωῆς, τήν ὁποίαν ἐμφυσᾷ ἡ Ἐκκλησία εἰς τήν κοινωνίαν τῶν ἀνθρώπων [..] Ὑπό τό πνεῦμα αὐτό, οἱ ὀρθόδοξοι πιστοί εἶναι καί ὀφείλουν νά εἶναι ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ κόσμῳ. [..] Ἡ μετοχή εἰς τήν θείαν Εὐχαριστίαν εἶναι πηγή ἀποστολικοῦ ζήλου πρός εὐαγγελισμόν τοῦ κόσμου. Μετέχοντες τῆς θείας Εὐχαριστίας καί προσευχόμενοι ἐν τῇ ἱερᾷ Συνάξει ὑπέρ τῆς Οἰκουμένης, καλούμεθα νά συνεχίσωμεν τήν «λειτουργίαν μετά τήν Λειτουργίαν» καί νά δίδωμεν τήν μαρτυρίαν περί τῆς ἀληθείας τῆς πίστεως ἡμῶν ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, μοιραζόμενοι τάς δωρεάς τοῦ Θεοῦ μεθ’ ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος» (ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Αγ.κ.Μεγ.Συνόδου §6). Αυτή η μαρτυρία «περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος μετὰ πραΰτητος καὶ φόβου» (Α΄ Πετρ. 3.15), κατά την Επιστολή του Πέτρου, δεν είναι πάντα κάτι εύκολο: θα υπάρχουν θλίψεις, αλλά εμείς ας μην πτοηθούμε, είμαστε μαθητές της Ευχαριστίας. «Τά λόγια πρό τῆς θείας κοινωνίας «μελίζεται καί διαμερίζεται ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ, ὁ μελιζόμενος καί μή διαιρούμενος, ὁ πάντοτε ἐσθιόμενος καί μηδέποτε δαπανώμενος», ὑποδεικνύουν ὅτι ὁ Χριστός ὡς «ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ» (Ἰωάν. α’,29) καί ὡς «Ἄρτος Zωῆς» (Ἰωάν. στ’,48) προσφέρεται εἰς ἡμᾶς ὡς ἡ αἰωνία Ἀγάπη, ἑνώνων ἡμᾶς μέ τόν Θεόν καί πρός ἀλλήλους. Μᾶς διδάσκουν νά διανέμωμεν τά δῶρα τοῦ Θεοῦ καί νά προσφέρωμεν τόν ἑαυτόν μας πρός πάντας μέ χριστοειδῆ τρόπον» (ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Αγ.κ.Μεγ.Συνόδου §6).

Στον μακρύ αυτό δρόμο είχαμε πολλούς συνοδοιπόρους. Πρώτα τους γονείς μας, τους οποίους ευχαριστούμε ειλικρινά μέσα από τη καρδιάς μας, καθώς στους δύσκολους αυτούς χρόνους που περνάμε στάθηκαν δίπλα μας με κάθε τρόπο. Η αγάπη μας προς το πρόσωπό τους θα είναι παντοτινή, ενώ οι μέχρι τώρα “θυσίες” τους ανταμείβονται σήμερα με τον καλύτερο τρόπο. Ακόμα μεγάλη είναι η ευγνωμοσύνη μας προς τους αφανείς συνοδοιπόρους μας: τους υπαλλήλους της βιβλιοθήκης και της γραμματείας, τους πρόθυμους διδάκτορες του Τμήματός μας αλλά και όλο το προσωπικό της Σχολής. Εν κατακλείδι τις μεγαλύτερες ευχαριστίες οφείλουμε στους αξιότιμους κυρίους καθηγητές μας που θα παραμείνουν ανεξίτηλα χαραγμένοι στο νου και στην καρδιά μας.

Αγαπητοί αδελφοί, η Πορεία μας σήμερα φτάνει σε μια μεγάλη της Στάση και όχι βέβαια στο τέλος της, αυτή θα συνεχιστεί έως τα έσχατα. Τη στιγμή όμως αυτή ας μετατρέψουμε όλα όσα διδαχθήκαμε και βιώσαμε μαζί ως μια οικογένεια αυτά τα χρόνια, τις χαρούμενες αλλά και τις δύσκολες στιγμές, τις αναζητήσεις μας και τις φλογερές και δυναμικές μας συζητήσεις εντός και εκτός των αμφιθεάτρων σε μια Φλόγα Ζωής και ας την εναποθέσουμε μέσα στη καρδιά μας, ώστε να είναι πάντοτε «ἡ καρδία ἡμῶν καιομένη», σαν των Αποστόλων. Με αυτές τις σκέψεις ας “πορευθούμε” στον κόσμο υπό τη σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου και πρεσβείαις πάντων των Αγίων. Ας θυμόμαστε πάντοτε ότι ο Χριστός μας διαβεβαίωσε «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ” ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. Ἀμήν», (Μτ. 28,18-20).

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο Καταλλαγή.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο χαιρετισμός του εκπροσώπου των τελειοφοίτων Νικολάου Αμανατίδη στην Τελετή Ορκωμοσίας του Τμήματος Θεολογίας

Θεολογία Σαρκούμενη: Χαιρετισμός τοῦ Προέδρου τοῦ Τμήματος Θεολογίας Καθηγητή κ. Παναγιώτη Ἰ. Σκαλτσῆ στήν Τελετή Ὁρκωμοσίας τῶν τελειοφοίτων τοῦ Τμήματος

Λαρεντζάκης_280Κυρία Ἀναπληρώτρια Πρύτανη

Κύριε Κοσμήτορα

Κυρίες καί Κύριοι Συνάδελφοι

Ἀγαπητοί τελειόφοιτοι τοῦ Τμήματος Θεολογίας

τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Α.Π.Θ.

Ἡ σημερινή Δημόσια Πανηγυρική Συνεδρίαση τοῦ Τμήματος Θεολογίας ἔχει τήν ξεχωριστή τιμή καί χαρά νά ἐπιβραβεύει μέ κάθε ἐπισημότητα τόν κόπο, τό φιλοπρόοδο πνεῦμα καί τή δημιουργική στά πανεπιστημιακά ἕδρανα παρουσία καί δραστηριότητα τῶν αὐτῆς τῆς περιόδου τελειοφοίτων τοῦ Τμήματος. Τά αἰσθήματα γιά ὅλους μας, ἀλλά πρωτίστως γιά σᾶς, ἀγαπητοί μου τελειόφοιτοι, εἶναι ἀνάμεικτα καί ποικίλλα. Αἰσθήματα πού παραπέμπουν στά ἔτη τῆς σπουδῆς, τῆς μαθητείας, τῆς ἔρευνας καί τῆς μελέτης γιά τή θεολογική σας κατάρτιση. Αἰσθήματα ἐπίσης πού δημιουργοῦνται ἀπό τήν ἀναφορά στό μέλλον πού ἀνοίγεται μπροστά σας, στόν κόσμο τῶν προκλήσεων, ἀλλά καί τῶν εὐκαιριῶν.

Δέν εἶναι ἴσως τυχαῖο τό ὅτι ἡ σημερινή ἡμέρα βρίσκεται πρῶτον στό μεθέορτο κλίμα τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πού συγκροτεῖ τό θεσμό τῆς Ἐκκλησίας καί προβάλλει καθημερινά ὡς ἡ πρώτη πηγή τῶν ἀγαθῶν, δεύτερον στά προεόρτια τῆς ἐν Χαλκιδόνι Ἁγίας καί Οἰκουμενικῆς Τετάρτης Συνόδου οἱ Πατέρες τῆς ὁποίας «τὸν σαρκωθέντα Λόγον γάρ, Θεὸν τε καὶ ἄνθρωπον, ταῖς ἐνεργείαις ἅμα καὶ τοῖς θελήμασι, τοῖς καταλλήλοις ἡμῖν ἀνεκήρυξαν»[1], τρίτον στόν ἀπόηχο τῆς Ἀγίας καί Μεγάλης Συνόδου πού συνεκλήθη προσφάτως στό Κολυμπάρι τῶν Χανίων, γεγονός μεγάλης ἱστορικῆς καί πνευματικῆς γιά τή ζωή τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας σημασίας, καί τέταρτον μία ἀκριβῶς ἡμέρα ἀπό τή μνήμη ἑνός σύγχρονου ἁγίου, τοῦ ὀσίου Παϊσίου, πού τιμᾶται αὔριο.

Ὅλα αὐτά τά παραδείγματα, τά ὁποῖα ἐσεῖς ὡς νέοι θεολόγοι μελετᾶτε καί ἐρευνᾶτε, ἀναδεικνύουν τήν ἑνότητα τῆς θεολογίας ὡς γνώση τῶν κειμένων καί τῶν μνημείων της, ἀλλά καί ὡς πνευματέμφορη ἐσωτερική ἐμπειρία, ὡς λόγο ἔμπρακτο καί πράξη ἐλλόγιμο, ὡς πρόταση πνευματικῆς ἀφύπνισης καί ἐπανευαγγελισμοῦ τοῦ κόσμου, ὡς τό μυστήριο πού ἑρμηνεύει τό αἰώνιο στό πρόσκαιρο καί φέρνει σέ κοινωνία τό θεῖο μέ τό ἀνθρώπινο, ἀλλά καί ὡς τό κήρυγμα πού διασώζει μέσα στήν Ἐκκλησία τήν πίστη, ἡ ὁποία «καὶ χιτῶνα φοροῦσα τῆς ἀληθείας, τὸν ὑφαντὸν ἐκ τῆς ἄνω θεολογίας, ὀρθοτομεῖ καί δοξάζει τῆς εὐσεβείας τὸ μέγα μυστήριον»[2].

Ἔχει γραφεῖ ὅτι «γιὰ νὰ καταστεῖ τὸ ἔργο τῆς θεολογίας ἀντάξιο τῆς ἀποστολῆς της, ἀπαιτεῖται ὅπως ἡ θεολογίας συντρέχει καὶ συνεκδημεῖ μὲ τὴν  Ἐκκλησία στὴν πορεία της γιὰ τὴ συνεχὴ σάρκωσή της στὸν κόσμο»[3]. Τά δύο αὐτά μεγέθη, Θεολογία καί Ἐκκλησία, δέν χωρίζονται. Σημεῖο ἀναφορᾶς καί τῶν δύο εἶναι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα πού συγκροτεῖ τὴν Ἐκκλησία, ἐνεργεῖ τὰ χαρίσματα, ἐμπνέει, φωτίζει καί καθοδηγεῖ τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας νά ἔχουν ὡς κέντρο τῆς ζωῆς τους τό Χριστό, πού «ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων»[4]. Ἡ Ἐκκλησία ὡς θεματοφύλακας τῆς θεολογίας συνεχίζει διά τῶν μυστηρίων τή «σάρκωση» τοῦ Λόγου στό συνεχῶς μεταβαλλόμενο κόσμο. «Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἡ θεολογία ἐπιχειρεῖ νὰ ἑρμηνεύει συνεχῶς τό θεῖο Λόγο στά δεδομένα τοῦ μεταβαλλόμενου κόσμου μὲ μόνο σκοπὸ τὴν ἀπὸ μέρους τοῦ κόσμου πρόσληψη καὶ οἰκείωση τοῦ θείου Λόγου στὴν ἑκάστοτε ἔκφανση τῆς ζωῆς του»[5]. Μέ τήν ἔννοια αὐτὴ ἡ θεολογία προφυλάσσει τήν Ἐκκλησία ἀπὸ παραχαράξεις καί λανθασμένες ἑρμηνεῖες τοῦ λόγου της, ἀλλά καί τῆς ζωῆς της.

α) Μιλᾶμε π.χ. σήμερα γιά τήν ἔννοια τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου καί θεωροῦμε ἐκεῖνον πού ἔχει ἐντρυφήσει στή σοφία τοῦ κόσμου τούτου, γνωρίζει τέλεια τό ἐπιστημονικό πεδίο πού εἰδικεύθηκε καί ἔχει λόγο γιά τά τεκταινόμενα στό κοινωνικό γίγνεσθαι. Ἔρχεται βεβαίως ἡ θεολογία, ἡ ὁποία χωρίς νά ἀπορρίπτει τά προηγούμενα, κάνει λόγο γιά τόν τέλειο ἐν Χριστῷ ἄνθρωπο, ἴδιον τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ ἐνοίκηση τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου στήν καρδιά[6], ἡ ὑπέρβαση τοῦ φρονήματος τῆς σαρκός[7] καί ἡ ἀναστροφή ἐν τῷ κόσμῳ «οὐκ ἐν σοφίᾳ σαρκικῇ, ἀλλ’ ἐν χάριτι Θεοῦ»[8] καί «πνεύματι Θεοῦ»[9].

β) Ζοῦμε ἐπίσης στίς μέρες μας τό σύνδρομο τῶν ἀκροτήτων, τῆς ὀρμέμφυτης θρησκευτικότητας καί τοῦ φονταμενταλισμοῦ ἀπό τήν μία καί τῆς θρησκευτικῆς ἀδιαφορίας ἀπό τήν ἄλλη. Μᾶς παρασύρουν ἀκόμη φωνές πού δημιουργοῦν σύγχυση μεταξύ καλοῦ καί κακοῦ, ἀλήθειας καί ψεύδους, κτιστοῦ καί ἀκτίστου, θέτουν δέ ὡς προτεραιότητα τόν ἄνθρωπο ἔναντι τοῦ Θεοῦ (ἀκτιβισμός) καί ἐπιλέγουν γιά «ὁδὸ ζωῆς τόν τρόπο τῆς θνητότητας», δηλαδή τήν αἵρεση[10].

Ἔρχεται πάλι ἡ θεολογία καί μέ τήν «νοητὴν λαμπηδόνα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος»[11] διατυπώνει «ὅρον θεοδίδακτον» κατά τήν Σύνοδον τῆς Χαλκηδόνος, ἡ ὁποία μιλᾶ γιά Θεανθρώπινη ὀντολογία πού δέν ἀφήνει περιθώρια γιά συγχύσεις, διαιρέσεις, ἀλλοιώσεις καί ἀλλοτριωτικές προσεγγίσεις. Ἡ Σύνοδος αὐτή, τήν ὁποίαν ἑορτάζουμε τήν ἐρχόμενη Κυριακή (17 Ἰουλίου), προβάλλει μία θεολογία σαρκούμενη, μέ τήν ἔννοια ὅτι ἀνεκήρυξε τόν ἀπερίγραπτον καί ἀνερμήνευτον Λόγον «σάρκα χρηματίσαντα», «Θεὸν τέλειον καὶ ἄνθρωπον, διπλοῦν ταῖς φύσεσι καὶ ταῖς ἐνεργείαις ὑπάρχοντα, διπλοῦν καὶ ταῖς θελήσεσιν, ἕνα τὸν αὐτὸν καθ’ ὑπόστασιν»[12]. Ἡ κατά τήν ἐνανθρώπηση τέλεια καί πραγματική πρόσληψη τῆς ἀνθρωπότητας ἀπό τή θεότητα, ἡ ἕνωση τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ «άσυγχύτως», ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τή θεραπεία τῆς (ἀρρωστημένης) ἀνθρώπινης φύσης[13]. Αὐτή ἀκριβῶς ἡ ἀλήθεια πού ἀπορρέει ἀπό τή σάρκωση συνεχίζεται μέσα στήν Ἐκκλησία βιούμενη στό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας ὅπου «ἡ κοινωνία τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ οἴνου εἶναι μετοχὴ στὴ σάρκα καὶ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ»[14].

γ) Τήν ἀποστολή τῆς θεολογίας στήν Ἐκκλησία καί τό σύγχρονο κόσμο διεκδικοῦν καί ἐκφράζουν καί τά δύο ἄλλα παραδείγματα πού ἀναφέραμε, αὐτό τῆς σύγκλισης τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ αὐτό τῆς προσωπικότητας ἑνός σύγχρονου ἁγίου. Τό πρῶτο ἔρχεται ὡς συνέχεια τοῦ Συνοδικοῦ τρόπου ἔκφρασης τῆς Ἐκκλησίας γιά νά μᾶς δώσει σήμερα τό μήνυμα τοῦ ἐπανευαγγελισμοῦ τοῦ κόσμου, ὅπως αὐτό ἀπορρέει ἀπό τό γεγονός τῆς Ἐνσαρκώσεως. «Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος – τονίζεται στό σχετικό μήνυμα πρός τόν Ὀρθόδοξο λαό καί κάθε ἄνθρωπο καλῆς θελήσεως – ἄνοιξε τὸν ὀρίζοντά μας στὴ σύγχρονη πολύμορφη οἰκουμένη. Τόνισε τὴν εὐθύνη μας μέσα στὸ χῶρο καὶ τὸν χρόνο, πάντοτε μὲ προοπτικὴ τὴν αἰωνιότητα. Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, διατηρώντας ἀλώβητο τὸν Μυστηριακὸ καὶ Σωτηριολογικὸ της χαρακτῆρα, εἶναι εὐαίσθητη στὸν πόνο, στὶς ἀγωνίες καὶ στὴν κραυγὴ γιὰ δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη τῶν λαῶν. Εὐαγγελίζεται σήμερον ἕξ ἡμέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ».

Τό δεύτερο παράδειγμα, τοῦ τιμημένου αὔριο ὁσίου Παϊσίου, ἔρχεται νὰ ἐπιβεβαιώσει ὅλα τά παραπάνω περί θεολογίας ὡς γνώσης ἀλλά καί ἐμπειρίας ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, ὡς κοινωνίας ἐν τοῖς μυστηρίοις τοῦ σαρκωμένου Λόγου καί ὡς μαρτυρία τῆς ἁγιότητος στόν σύγχρονο κόσμο. Εἶναι ὁ ἀσκητής πού μίλησε γιά τή θεολογία ὡς περιγραφή καί ἑρμηνεία τῶν θείων μυστηρίων ἀπό ὅσους ἔχουν τόσο τήν ἐξωτερική μόρφωση, ὅσο καί τήν ἐσωτερική μόρφωση τῆς ψυχῆς[15]. Εἶναι τό σύγχρονο πρότυπο πού ἔζησε τὴν ἁγιότητα τόσο ὡς ἀγάπη στὸν σαρκωμένο Χριστό, ὅσο καί ὡς θυσία πρός τόν ἄλλον . «Σκοπὸς ὅμως – σημειώνει σ’ ἕναν ἀπὸ τοὺς λόγους του – εἶναι νὰ κάνω ὄχι αὐτὸ πού βολεύει ἐμένα, ἀλλὰ αὐτὸ πού βολεύει τὸν ἄλλον»[16].

Τελικά ἡ θεολογία εἶναι ἡ φωνή τῆς Ἐκκλησίας περὶ τοῦ τρόπου ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου ἐν Χριστῷ καὶ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ. Σ’ ἕναν κόσμο συγκρούσεων, ἀκραίων συμπεριφορῶν καί ἁπολυτοτήτων, πού τά πάντα κρίνονται ἐγωκεντρικά, ἐφήμερα καί πολλές φορές ἄδικα, εἶναι ἀναγκαῖος ὁ λόγος, ἀλλά καί ἡ πρακτική πού ἐπιδιώκουν τήν πνευματική ἀφύπνιση καί μεταμόρφωση τοῦ ἀνθρώπου, πού διδάσκουν τήν ἀλήθεια τῆς πρόσληψης τῆς ἀνθρωπότητας ἀπό τήν θεότητα, ἔτσι ὥστε κατά τήν εὐαγγελική μαρτυρία, ἀλλά καί τήν Πατερική καί Συνοδική διδαχή νά ἀπολαμβάνει ὁ ἄνθρωπος στή ζωή του τά δῶρα τοῦ Θεοῦ: τήν ἀγάπη Του, τήν εἰρήνη, τή δικαιοσύνη, τήν καταλλαγή, τή δύναμη τῆς Ἀναστάσεως καί τήν προσδοκία τῆς αἰωνιότητος[17].

Θερμά συγχαρητήρια καί ὁ Χριστός νά εἶναι πάντοτε τό πρότυπο στή ζωή σας!

[1] Τροπάριο δ΄ ὡδῆς τοῦ Κανόνα τοῦ Ὄρθρου τῆς ΙΓ΄ Ἰουλίου.

[2] Κοντάκιο ἑορτῆς ΙΓ΄ Ἰουλίου.

[3] Ἠλία Α. Βουλγαράκη, Χριστιανισμὸς καὶ κόσμος. Ἀναζητώντας ἕνα σύγχρονο χριστιανικὸ λόγο, ἐκδ. «Ἀρμός», Ἀθήνα 1993, σ. 67.

[4] Ἰω. 1,4.

[5] Ἠλία Ἀ. Βουλγαράκη, ὅ.π., σ.50.

[6] Ρωμ. 8, 10-11.

[7] Ρωμ. 8,6.

[8] Β΄ Κορ. 1,12.

[9] Ρωμ. 8,14.

[10] Χρήστου Γιανναρᾶ, Ἐνάντια στή θρησκεία, ἔκδ. Ἴκαρος, 2006, σ.81.

[11] Τροπάριο τῶν Αἴνων ἑορτῆς ΙΓ΄ Ἰουλίου.

[12] Τροπάριο Ἑσπερινοῦ ἑορτῆς ΙΓ΄ Ἰουλίου. Βλ. καί Γεωργίου Δ. Μαρτζέλου, Γένεση καὶ πηγὲς τοῦ ὅρου τῆς Χαλκηδόνας. Συμβολὴ στὴν  ἱστορικοδογματικὴ διερεύνηση τοῦ ὅρου τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου [Φιλοσοφική καί Θεολογική Βιβλιοθήκη, ἀριθμ. 7], ἔκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 1986.

[13] Βλ. Νίκου Ἀ. Ματσούκα, Ὀρθοδοξία καὶ αἵρεση στοὺς ἐκκλησιαστικοὺς συγγραφεῖς τοῦ Δ΄, Ε΄, Στ΄ αἰῶνα, ἔκδ. Π. Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 1992, σ. 295. Χρυσοστόμου Ἀ. Σταμούλη, Ἄσκηση αὐτοσυνειδησίας, ἔκδ. «Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη 2004, σσ.193-285. Βασιλείου Ἀ. Τσίγκου, Θέματα Δογματικῆς τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, Θεσσαλονίκη 2014, σσ.163-219

[14] Χρήστου Γιανναρᾶ, ὅ.π., σ.129.

[15] Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου, Ἐπιστολές, Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης, σ. 127.

[16] Γέροντος Παϊσίου Ἀγιορείτου, Λόγοι Β΄, Πνευματικὴ Ἀφύπνιση, Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης, σ. 26.

[17] Ἀπό τήν Ἐγκύκλιο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

 Δευτέρα, 11 Ἰουλίου 2016

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Θεολογία Σαρκούμενη: Χαιρετισμός τοῦ Προέδρου τοῦ Τμήματος Θεολογίας Καθηγητή κ. Παναγιώτη Ἰ. Σκαλτσῆ στήν Τελετή Ὁρκωμοσίας τῶν τελειοφοίτων τοῦ Τμήματος

«Νομοκανονικά», Επιθεώρηση Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τεύχος 1, 2016)

Του Χάρη Ανδρεόπουλου*

NOMOKANONIKA 2016Με ενδιαφέρουσα θεματολογία επί επικαίρων ζητημάτων που αφορούν σε εξελίξεις στο χώρο της εκκλησιαστικής νομοθεσίας, όπως το θέμα των θρησκευτικών κοινοτήτων και της καύσεως των νεκρών, αλλά και της εκκλησιαστικής ζωής, όπως το θέμα των μικτών γάμων με το οποίο ασχολήθηκε η πρόσφατη (17 – 27 Ιουνίου) Πανορθόδοξη Σύνοδος στη Κρήτη, κυκλοφόρησε το νέο τεύχος (1/2016) του επιστημονικού περιοδικού (τα) «Νομοκανονικά». Στην ύλη του νέου τεύχους περιέχονται, επίσης, σημαντικές δικαστικές αποφάσεις αφορώσες αφ΄ ενός στη διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος και των λοιπών εκκλησιαστικών ΝΠΔΔ και αφ΄ ετέρου στις εξ επόψεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου ειδικές λειτουργικές σχέσεις που διαμορφώνονται από την εν εξελίξει νομολογία μεταξύ αυτής – της Εκκλησίας, υπό τον διφυή αυτής χαρακτήρα, ήτοι ως θείου καθιδρύματος αφ΄ ενός και νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου αφ΄ ετέρου – και των εις αυτήν υπηρετούντων κληρικών.
Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία Επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε κάθε ερευνητή επιστήμονα από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικό, κοινωνιολόγο, κ.λ.π.) που εντρυφεί στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας / θρησκευτικών κοινοτήτων. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν, σύμφωνα με την πρόθεση του ιδρυτού και Διευθυντού τους, καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη, να καλύψουν την απουσία που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας, τα οποία εμφανίζονται στο προσκήνιο με αξιοζήλευτη περιοδικότητα αποτελώντας – το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα, όλο και εντονότερα – θέμα «ημερησίας διατάξεως» στην ατζέντα του δημοσίου διαλόγου. Παραλλήλως, τα «Νομοκανονικά» φιλοδοξούν να αποτελέσουν το κατάλληλο εκείνο βήμα που θα επιτρέψει στις νέες επιστημονικές δυνάμεις του κλάδου να εμφανισθούν στο προσκήνιο και να δοκιμασθούν.

ΜΕΛΕΤΕΣ / ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ
Στην ύλη του περιοδικού περιλαμβάνονται τρεις ενότητες, που περιέχουν άρθρα, μελέτες ή / και γνωμοδοτήσεις, αποφάσεις ελληνικών και διεθνών δικαστηρίων, ιδίως του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά το δυνατόν με σχόλια και παρατηρήσεις, καθώς και βιβλιοκρισίες και βιβλιοπαρουσιάσεις. Στο νέο τεύχος (1/2016) περιέχονται οι ακόλουθες μελέτες / άρθρα:
α) του λέκτορος του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών κ. Γεωργίου Ι. Ανδρουτσοπούλου με θέμα «Οι μικτοί γάμοι κατά την πολιτειακή νομοθεσία: Στο μεταίχμιο νομιμότητας και κανονικότητας», το οποίο ο συγγραφέας προσεγγίζει ιστορικά και νομοκανονικά από την βυζαντινή περίοδο μέχρι σήμερα, εξειδικεύοντας και αναλύοντας τα νομικώς και εκκλησιαστικώς ισχύοντα στις περιπτώσεις των θρησκευτικών γάμων μεταξύ δύο χριστιανών διαφορετικού δόγματος
β) της Ειδικής Επιστήμονος στον «Συνήγορο του Πολίτη», διδάκτορος Νομικής κ. Ζωής Ι. Καραμήτρου, με θέμα «Ο Ν. 4301/2014 περί θρησκευτικών κοινοτήτων», μέσω του οποίου επιχειρείται μια κριτική θεώρηση του νομοθετήματος που χαρακτηρίζεται ως «άτολμο», καθώς η κ. Καραμήτρου υποστηρίζει ότι ο νομοθέτης βαθιά επηρεασμένος από την ορθόδοξη παράδοση αγνόησε στοιχεία διαφορετικότητας, διάκρισης και μοναδικότητας κάθε μιας θρησκευτικής κοινότητας καταλήγοντας έτσι, κατά την άποψη της αρθογράφου, όχι στην προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά στον κρατικό έλεγχο και περιορισμό της, και,
γ) των κ.κ. Γ. Ι. Ανδρουτσοπούλου λέκτορος της Νομικής και Βασιλείου Κ. Μάρκου, δικηγόρου, διδάκτορος Νομικής, με θέμα «Νομοθετικές παλινωδίες περί την καύση των νεκρών», όπου διατυπώνονται ενστάσεις και εγείρονται ερωτήματα περί της συνταγματικότητος τινών διατάξεων, π.χ. του αρθ. 49 § 3 του Ν. 4277/2014 για την δυνατότητα αποτεφρώσεως των οστών που προέρχονται από την ανακομιδή των ενταφιασμένων νεκρών. Οι κ.κ. Ανδρουτσόπουλος και Μάρκου, επισημαίνοντας ότι η επιλογή του ατόμου περί του τρόπου διαθέσεως του σώματός του μετά θάνατον απορρέει από την συνταγματικώς προστατευομένη ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητος (αρθ. 1 § 5 του Συντάγματος), θεωρούν ότι η εν λόγω διάταξη καταστρατηγεί τη συγκεκριμένη θεμελιώδη συνταγματική αρχή καθώς θεσπίζεται για ενταφιασμένο άτομο, το οποίο αυτονοήτως δεν είχε επιλέξει ρητώς ούτε είχε εκδηλώσει οποιαδήποτε επιθυμία για την αποτέφρωσή του, άλλως θα έπρεπε να είχε συντελεσθεί εξαρχής η αποτέφρωση της σορού του. Λίαν ενδιαφέρουσα είναι, επίσης, και η παρατήρησή τους σχετικώς με τι θα πρέπει να πράξει η Εκκλησία σε περιπτώσεις κηδεύσεως ατόμων που είχαν επιλέξει την αποτέφρωση. Είναι αδιανόητο – τονίζουν – να επιβάλει ο νομοθέτης δια νόμου στην Ορθόδοξη Εκκλησία τον τρόπο αντιμετωπίσεως όσων εκ των μελών της επιλέξουν, παρά την αντίθετη παράδοση και πρακτική της, αντί της ταφής, την καύση. Οι δύο νομικοί επιστήμονες θεωρούν πως είναι προφανές ότι μια τέτοια ρύθμιση που θα υποχρέωνε την Εκκλησία να τελέσει θρησκευτική κήδευση θα προσέβαλλε την συνταγματικώς κατοχυρωμένη θρησκευτική ελευθερία και ακριβέστερα την αυτοδιοίκηση της «επικρατούσης» εν προκειμένω Ορθοδόξου Εκκλησίας, αυτονόητη προϋπόθεση της οποίας είναι η εξασφάλιση και ο σεβασμός του κύρους και της ισχύος του εσωτερικού της δικαίου.

ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Στο ίδιο τεύχος των «Νομοκανονικών» παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικές δικαστικές αποφάσεις που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής φύσεως. Ο δικηγόρος (LLM / Μaster Εκκλησιαστικού Δικαίου) κ. Ιωάννης Ε. Καστανάς σχολιάζει την υπ΄ αριθμ. 4596/2014 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Γ΄ Τμήμα), βάσει της οποίας απερρίφθη η αίτηση που είχε καταθέσει κληρικός ζητώντας την ακύρωση της επιβληθείσης εις αυτόν, από εκκλησιαστικό δικαστήριο, ποινής της καθαιρέσεως λόγω παραβάσεως σειράς Ιερών Κανόνων τα οποία τυποποιούν την αντικειμενική υπόσταση του κανονικού παραπτώματος της αρσενοκοιτίας. Ο αιτών κληρικός προέβαλλε μεταξύ άλλων ότι η απόφαση καθαιρέσεώς του αντίκειται στο αρθ. 8 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) περί προστασίας του ιδιωτικού βίου σε συνδυασμό με τον αρθ. 14 της ιδίας Συμβάσεως που απαγορεύει την αρχή των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού. Το δικαστήριο, όμως, ορθώς κατά την άποψη του κ. Καστανά προβαίνοντας σε μια ad hoc στάθμιση των ιδιοτήτων και δικαιωμάτων του πρσφυγόντος, ως κληρικού από την μία και ως πολίτη από την άλλη, απέρριψε την αίτηση, καθώς δέχθηκε ότι οι κληρικοί της Ορθοδόξου Εκκλησίας, έχοντας συνταχθεί με το δόγμα της, έχουν εν γνώσει τους και εκουσίως αποδεχθεί την υπακοή στις θεμελιώδεις πνευματικές αρχές και παραδόσεις και στους αποστολικούς και συνοδικούς της κανόνες. Ως εκ τούτου υπόκεινται, λόγω του δημοσίου λειτουργήματός τους, σε περιορισμούς και ιδιαίτερες υποχρεώσεις ως προς τη συμπεριφορά τους στον ιδιωτικό τους βίο. Λόγω αυτών, τελούν προφανώς σε ειδικές συνθήκες και σχέσεις οι οποίες επιτρέπουν την παρέμβαση της Εκκλησίας, ως έναν βαθμό, στην άσκηση ορισμένων ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών τους, ως πολιτών, όπως είναι και το δικαίωμα σεβασμού της ατομικής και οικογενειακής τους ζωής, στον πυρήνα του οποίου ανάγεται και η δραστηριότητά τους σχετικώς με την ερωτική τους ζωή και τις ερωτικές τους προτιμήσεις. Περαιτέρω δημοσιεύονται οι δικαστικές αποφάσεις: 1111/2015 και 3240/2015 του Γ΄ Τμ. του ΣτΕ που αφορούν σε αιτήσεις ακυρώσεως επί επιβληθεισών ποινών καθαιρέσεως η πρώτη και αργίας από πάσης ιεροπραξίας με ταυτόχρονη αφαίρεση των οφφικίων του αρχιμανδρίτου και της πνευματικής πατρότητος η δεύτερη, σχολιαζόμενες αντιστοίχως από τον δικηγόρο Κ. Β. Μάρκο και τον λέκτορα της Νομικής κ. Γ. Ι. Ανδρουτσόπουλο. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις το δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές κρίνοντας ότι οι εν λόγω επιβληθείσες σε κληρικούς ποινές, ως «αμιγώς πνευματικού χαρακτήρος», δεν προσβάλλονται ακυρωτικώς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην 1111/2015 απορρίφθηκε επιπροσθέτως και το επιχείρημα του προσφυγόντος κληρικού ότι η καθαίρεσή του από δικαστήριο της Εκκλησίας της Ελλάδος του στερεί τη δυνατότητα, υπό την ιδιότητά του ως Επισκόπου και Εξάρχου του «Πατριαρχείου Κιέβου» στην Ελλάδα, να εξυπηρετεί τις θρησκευτικές ανάγκες των μελών της εν λόγω θρησκευτικής κοινότητος. Οπως ορθά παρετήρησε το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, το εν λόγω αυτοαποκαλούμενο «Πατριαρχείο» είναι σχισματική Εκκλησία, αποκεκομμένη από την ενότητα των Ορθοδόξων Εκκλησιών, και δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία της Ελλάδος. Ετσι ο ισχυρισμός του προσφυγόντος θεωρήθηκε αόριστος και ότι το συγκεκριμένο επιχείρημα προβλήθηκε αλυσιτελώς. Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η 2480/2015 Γ΄ Τμ. του ΣτΕ η οποία θέτει νομολογιακή γραμμή επί σημαντικών ζητημάτων που αφορούν στην ειδική κατηγορία των ιεροκηρύκων – εκκλησιαστικών υπαλλήλων. Το ΣτΕ έκρινε ότι το επιτίμιο της ακοινωνησίας δεν στερεί το δικαίωμα ασκήσεως, παραδεκτώς, αιτήσεως ακυρώσεως κατά αποφάσεως που επέβαλε ποινή με άλλη νομική βάση και ότι οι πειθαρχικού χαρακτήρος αποφάσεις του Ανωτάτου Υπηρεσιακού Συμβουλίου της Εκκλησίας (ΑΥΣΕ) εις βάρος του ιεροκήρυκος και κάθε κληρικού θα πρέπει να είναι πάντοτε ειδικώς αιτιολογημένες. Σχολιάζοντας εν προκειμένω την απόφαση αυτή του ΣτΕ, που αφορά σε πολυετή δικαστική διένεξη μεταξύ ιεροκήρυκος και Μητροπολίτου, ο πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Χ. Τρομπούκης, διδάκτωρ Νομικής και LLM / Master Θεολογίας, επισημαίνει αφενός «την αδυναμία των εκκλησιαστικών ανδρών να επιλύουν τις όποιες διαφορές τους εντός των πλαισίων της αγάπης του Ευαγγελίου» και εφ΄ ετέρου «την προχειρότητα των θεσμικών οργάνων της Εκκλησίας στην εφαρμογή της κειμένης νομοθεσίας». Στο ίδιο τεύχος των «Νομοκανονικών» δημοσιεύεται και σχολιάζεται σχετικώς από τον κ. Γ. Ι. Ανδρουτσόπουλο η υπ΄ αριθμ. 40/2014 (ασφαλιστικά μέτρα) απόφαση του Πρωτοδικείου Σπάρτης βάσει της οποίας υποχρεώθηκε Ιερός Ναός να απέχει προσωρινώς από την κρούση της καμπάνας για την σήμανση της ώρας, καθώς ο σχετικός ήχος, που δεν συνδέεται άλλωστε «με τον προορισμό του Ιερού Ναού και τα λατρευτικά καθήκοντα των πιστών», δεν ήταν αντικειμενικά ανεκτός. Τέλος δημοσιεύονται δικαστικές αποφάσεις που αφορούν στις προϋποθέσεις για την αναγνώριση θρησκευτικού νομικού προσώπου υπό μελών της «Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών (Γ.Ο.Χ.)» (Πρωτοδικείο Θηβών, απόφαση 165/2015) και σε θέματα που αφορούν στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη μεταβίβαση κτητορικού δικαιώματος Ιερών Μονών των «Γ.Ο.Χ.» της Κύπρου (Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος, απόφαση της 30ης Νοεμβρίου 2015).
Τα «Νομοκανονικά» διευθύνονται υπό του ομοτίμου καθηγητού του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη και κυκλοφορούν τον Μάϊο και Νοέμβριο κάθε έτους από τις Εκδόσεις «Σάκκουλας Α.Ε.» (http://www.sakkoulas.gr).

*O Χάρης Ανδρεόπουλος είναι καθηγητής Θρησκευτικών στη Β/θμια Εκπαίδευση,  Διδάκτωρ (PhD) Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr).

Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Νομοκανονικά», Επιθεώρηση Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου (τεύχος 1, 2016)

Συμφωνία συνεργασίας μεταξύ ΑΠΘ και Κοπτικού Πολιτιστικού Κέντρου

TSOU2788

Συμφωνία μορφωτικών ανταλλαγών μεταξύ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Κοπτικού Πολιτιστικού Κέντρου, που περιλαμβάνει ανταλλαγές διδακτικού προσωπικού και ερευνητών φοιτητών υπεγράφη την Παρασκευή 2 Ιουλίου από τον Πρύτανη του ΑΠΘ Καθηγητή κ. Περικλή Μήτκα και τον Μητροπολίτη Ερμία, Διευθυντή του Κέντρου στο Κάιρο. Η πρωτοβουλία ανήκει στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ που ανταποκρίθηκε στο αίτημα του εν λόγω Κέντρου, όπου υπηρετούν πολλοί απόφοιτοί της κάτοχοι μεταπτυχιακών διπλωμάτων και διδακτορικών τίτλων σπουδών. Το εν λόγω Κέντρο δραστηριοποιείται έντονα στον χώρο της παιδείας, του πολιτισμού και των μαζικών μέσων, ενώ παράλληλα σχεδιάζει περεταίρω εκπαιδευτική ανάπτυξη.

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Συμφωνία συνεργασίας μεταξύ ΑΠΘ και Κοπτικού Πολιτιστικού Κέντρου

Πανθρακική Ιερατική Σύναξη των τεσσάρων Μητροπόλεων της Θράκης υπό τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών

F_C

Πρόγραμμα Πανθρακικής Ιερατικής Συνάξεως των τεσσάρων Μητροπόλεων της Θράκης υπό τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερώνυμο.

Πνευματικό Κέντρο Ιεράς Μητροπόλεως Αεξανδρουπόλεως

Παρασκευή 8 Ιουλίου 2016

10.00 πμ. Άφιξη Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως.

Καλωσόρισμα Μακαριωτάτου υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνού.

Εισαγωγική ομιλία υπό του Ελλογιμωτάτου κ. Χρυσοστόμου Σταμούλη, καθηγητού Θεολογίας του Α.Π.Θ. με θεμα: «Η ορθόδοξη Εκκλησία και ο καινούριος κόσμος».

Κεντρικη ομιλία Συνάξεως υπό του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου.

Ευχαριστήρια προσφώνηση υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ξάνθης κ. Παντελεήμονος.

Κατηγορίες: ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Πανθρακική Ιερατική Σύναξη των τεσσάρων Μητροπόλεων της Θράκης υπό τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών

Δήμητρα Κούκουρα, Όταν η Εκκλησία «παραβίασε» το «πρωτόκολλο»

Λαρεντζάκης_127

Αναδημοσίευση του άρθρου της Καθηγήτριας του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ από την εφημερίδα: Το Βήμα

Όταν οι Πατέρες μιλούν στη γλώσσα των παιδιών τους, οι πιθανότητες για την πρόσληψη του μηνύματός τους αυξάνουν. Η έκπληξη στη λήξη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου προήλθε από μία αυτονόητη, αλλά ασυνήθιστη μέχρι τώρα γλωσσική επιλογή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία απευθύνθηκε στο ελληνόφωνο πλήρωμά της στη γλώσσα που μαθαίνει από τη μητέρα του και το σχολείο του, στη γλώσσα της λογοτεχνίας, της διοίκησης και της καθημερινής ζωής. Το «πρωτόκολλο» υπεχώρησε μπροστά στην ανάγκη της ποιμαντικής και του επανευαγγελισμού!

Η ελληνική γλώσσα έχει μία αδιάκοπη ιστορική πορεία και παρουσιάζει ποικίλες μορφές στη φωνητική, τη μορφολογία (γραμματική), τη σύνταξη και το λεξιλόγιο σε κάθε ιστορική της φάση. Η Παλαιά Διαθήκη μεταφράστηκε στην Ελληνιστική Κοινή προφορική γλώσσα της λεκάνης της Μεσογείου και στην ίδια καταγράφηκαν τα κείμενα της Καινής Διαθήκης, επιλογή που σημαίνει ευρύτατη κατανόηση από τους ελληνοφώνους της εποχής. Την ίδια εποχή αναπτύσσεται το ρεύμα του αττικισμού που υπαγορεύει τη μίμηση της αττικής διαλέκτου και τη χρήση των ρητορικών σχημάτων ως απαραίτητη προϋπόθεση για την καταξίωση οποιουδήποτε λογοτεχνικού είδους.

Η περιφρονημένη προφορική γλώσσα της εποχής ήταν επαρκής λόγος, για να απορριφθεί εκ των προτέρων το κήρυγμα των αλιέων από τους ρήτορες και σοφιστές που επηρέαζαν τους μαθητές τους και μετέπειτα ισχυρούς ηγεμόνες. Ο λόγος σαφής: ένα σπουδαίο περιεχόμενο απαιτεί μία σπουδαία γλώσσα! Τον 4ο αιώνα, όταν οι διωγμοί των Χριστιανών κατέπαυσαν, οι  Μεγάλοι διδάσκαλοι της Εκκλησίας, Ιωάννης Χρυσόστομος, Μ. Βασίλειος,  Γρηγόριος Θεολόγος, εγκαινίασαν μία μεγαλοφυή γλωσσική πολιτική στο γραπτό λόγο: τον αττικισμό και τα ρητορικά σχήματα, με αποτέλεσμα ένα απαστράπτον γλωσσικό ύφος που εκφράζει ένα υπέρλαμπρο περιεχόμενο, το μέγα μυστήριο της εν Χριστώ σωτηρίας. Η επιλογή είχε ιεραποστολικό κίνητρο και οι ευεργετικές επιπτώσεις της ήταν η καταπολέμηση των αιρέσεων και ο δημιουργικός διάλογος με την αρχαιοελληνική σκέψη στον  ίδιο γλωσσικό κώδικα.

Έκτοτε η Ελληνόφωνη Ορθόδοξη Εκκλησία ακολούθησε την τεχνητή διγλωσσία του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους, δηλαδή τον αττικισμό και τα ρητορικά υφολογικά κελεύσματα στον γραπτό λόγο με διάφορες κατά καιρούς αποκλίσεις και τη δημώδη προφορική στην καθημερινή επικοινωνία. Σήμερα, που δεν συντρέχουν παρόμοιοι λόγοι και όλος ο περίγυρος επιβάλλει τη χρήση της νεοελληνικής, το μήνυμα που ακούστηκε αποδεικνύει ότι οι Πατέρες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου έχουν ουσιαστική αγωνία για το ποίμνιο και καλούν τα παιδιά τους να έχουν ενεργό ρόλο στη ζωή της Εκκλησίας με τη γλώσσα που μαθαίνουν από τη μητέρα τους.

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Δήμητρα Κούκουρα, Όταν η Εκκλησία «παραβίασε» το «πρωτόκολλο»

O εορτασμός της μνήμης του αποστόλου Παύλου στην Ιερά Μονή Βλατάδων

εικ-23Οι τελετές του εορτασμού της μνήμης του αποστόλου Παύλου θα λάβουν χώρα 28-29 Ιουνίου κατά το παρακάτω πρόγραμμα:

ΤΡΙΤΗ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016

Ώρα 7.00 μ.μ. Μέγας αρχιερατικός εσπερινός εις το Καθολικόν της Ι. Μονής Βλατάδων.

Παύλειος Λόγος. Ομιλητής ο αιδεσιμολογιώτατος π. Μιχαήλ Κόνιας, Επίκουρος Καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, με θέμα: «Η Θεσσαλονίκη και ο Απόστολος Παύλος».

ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016

Ώρα 7.30 π.μ. Όρθρος και αρχιερατική θεία λειτουργία εις το Καθολικόν της Ι. Μονής Βλατάδων.

Ώρα 11.00 π.μ. Είς το αμφιθέατρο του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών διάλεξις του Ομότιμου Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Πέτρου Βασιλειάδη με θέμα: «Η Πανορθόδοξος Σύνοδος και η παρακαταθήκη του Αποστόλου Παύλου για τον ρόλο των γυναικών».

Δεξίωσις.

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο O εορτασμός της μνήμης του αποστόλου Παύλου στην Ιερά Μονή Βλατάδων

Η Εκκλησία. Ο Χριστός. Το Άγιο Πνεύμα. Εμείς.

Skiadaresis

Του αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ π. Ιωάννη Σκιαδαρέση

1. Η περίοδος πριν από το Πάσχα, την οποία η εκκλησία ονομάζει Μ. Τεσσαροκοστή, με αποκορύφωμα την Μ. Εβδομάδα, είναι παιδεία άσκησης κατά της αμαρτίας και του αντίθεου πνεύματος. Παιδεία για να μάθουμε να πεθαίνουμε ως προς ό,τι μας αποξενώνει από τον εαυτό μας, το συνάνθρωπο, την κτίση όλη και τελικά τον Θεό. Κι αν συμβεί αυτό, αν δηλαδή ασκηθούμε κατά πως ορίζει η εκκλησία μας, τότε βρίσκουμε την καρδιά μας, η οποία από μόνη της έχει την αίσθηση του Θεού. Από αυτή την αίσθηση απορρέει και η αίσθηση έναντι του αδελφού και του εαυτού μας και της υπόλοιπης κτίσης. Η παιδεία αυτή είναι επώδυνη. Είναι ένας συνταφιασμός με τον Χριστό και γίνεται για χάρη μιας κρείττονος αναστάσεως, την οποία μας υποσχέθηκε και μας έδωσε ο Χριστός.

2. Την Κυριακή της Αναστάσεως βιώνουμε μια έκρηξη χαράς. Ζούμε ένα πανηγύρι θριάμβου και αγάπης. Γιατί η ζωή νίκησε το θάνατο. Ο Χριστός νίκησε τον Άδη, κατέλυσε το κράτος του και ηγέρθη εκ των νεκρών, ως θεάνθρωπος. Και αφού ο Χριστός τα έκανε όλα αυτά ως θεάνθρωπος είναι σαφές ότι μαζί του, με τη δική του ανάσταση, εγείρεται και ο ενσωματωθείς σ’ αυτόν άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, που πριν ασκήθηκε στο θάνατο. Μαζί του δηλαδή αναστηθήκαμε και εμείς, που συμπορευθήκαμε στην πορεία του προς το πάθος και το σταυρό.

Όμως κι αν αναστηθήκαμε δεν γίναμε ακόμη αυτό, για το οποίο προοριζόμαστε. Δεν γίναμε άγιοι. Δεν μορφώθηκε ακόμη μέσα μας ο Χριστός. Λείπει κάτι. Μάλλον λείπει κάποιος, που μορφώνει μέσα μας τον Χριστό. Που ζωγραφίζει, εγγράφει μέσα μας, και στην ύπαρξή μας όλη, τον Χριστό. Γιατί όλη η υπόθεση είναι να μορφωθεί μέσα μας ο Χριστός. Θυμηθείτε το λόγο του Παύλου : «τεκνία μου, ους πάλιν ωδίνω, άχρις ού μορφωθεί Χριστός εν υμίν» (Γαλ 4,19). Γι’ αυτό, ως μέλη του σώματος του Χριστού, με βάση την ανάστασή του, προσβλέπουμε, με την εντολή του, προς αυτόν που τον μορφώνει μέσα μας. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον Παράκλητο.  Γι’ αυτό:

3. Από την Κυριακή κιόλας της Αναστάσεως ανοίγει, στη λατρευτική ζωή της εκκλησίας μας, καινούρια περίοδος. Καινούρια φάση στη διαδικασία του αγιασμού μας. Αν η περίοδος της Σαρακοστής ήταν μια παιδεία άσκησης, η καινούρια αυτή φάση είναι παιδεία ελπίδας. Παιδεία, η οποία καλλιεργεί στους πιστούς τη λαχτάρα του Αγίου πνεύματος. Του άλλου Παρακλήτου. Αυτό θα πεί ότι όλη την περίοδο του Πεντηκοσταρίου (από της Αναστάσεως ώς την Πεντηκοστή) διψάμε να ποτιστούμε από νάματα ευσεβείας. Θυμηθείτε : «Μεσούσης της εορτής διψώσαν μου την ψυχήν ευσεβείας πότισον νάματα». Νάματα ευσεβείας δεν είναι παρά η δωρεά του Αγίου Πνεύματος. Όλη, λοιπόν, την περίοδο από το Πάσχα ώς σήμερα η εκκλησία, με τις ευαγγελικές και αποστολικές περικοπές και τους ύμνους της, καλλιεργεί τον πόθο για τη λήψη του Αγίου Πνεύματος. Του Πνεύματος που θα κάνει ενεργείς-χειροπιαστές, ελέγξιμες- στη δική μας ύπαρξη τις συνέπειες της ανάστασης του Κυρίου. Θα θερμάνει την καρδιά μας, θα φωτίσει το νου μας και θα μας συνάψει αιώνια με τον Χριστό.

Τον ερχομό αυτού του Πνεύματος γιορτάζουμε από χθες. Κι από απόψε (σύμφωνα  με την τακτική της εκκλησίας μας, μετά από κάποιο σωτήριο γεγονός να τιμούμε το πρόσωπο που έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο σ’ αυτό)  επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον μας στο Πρόσωπό του. Που είναι ισότιμο με τον Πατέρα και τον Υιό. Που είναι συμπροσκυνούμενο και συνδοξαζόμενο με τον Πατέρα και τον Υιό. Που είναι η λαχτάρα των πιστών. Που είναι πια παρόν από χθες. Ο Χριστός, άλλωστε, ο αδιάψευστος δάσκαλος και παροχεύς, το είχε υποσχεθεί: είπε, «ουκ αφήσω υμάς ορφανούς..» (Ιω 14,18) λίγο πριν αποχωρισθεί τους πονεμένους μαθητές.

Γιατί όμως το λαχταρούμε; Γιατί προσβλέπουμε σ’ αυτό;

Το λαχταρούμε γιατί ο Χριστός, που είναι ο κατ’ εξοχήν απόστολος του Θεού ( Εβρ3,1) και ταυτόχρονα πηγή και φορέας της αποκάλυψης, μας είπε, κατά τη διάρκεια της εδώ ορατής παρουσίας του, πολλά για το Άγιο Πνεύμα.  Πρόβαλε το Πρόσωπό του πολύ. Προδιέγραψε, με έντονα χρώματα, το ευεργετικό για μας και την κτίση έργο του.

α) Και πρώτα -πρώτα με το να πει ότι δεν θα μας αφήσει ορφανούς, ότι δηλαδή θα στείλει άλλον Παράκλητον, το Άγιο Πνεύμα, δήλωσε παραστατικότατα ότι το Άγιο Πνεύμα είναι η μόνιμη συντροφιά μας, ο παρηγορητής μας, ο γλυκασμός μας. Αυτός που θα μας παραμυθεί ώς τη συντέλεια του αιώνα. Ταυτόχρονα όμως μας είπε ότι είναι και ο συνήγορός μας, ο υπερασπιστής μας την ώρα που διαβαλλόμεθα από τον διάβολο. Και έτι περισσότερο θα είναι ο συνήγορός μας την ώρα της κρίσης μας. Με άλλα λόγια, το Άγιο Πνεύμα θα είναι ο συνήγορός μας κατά την καθημερινή, την ενθαδική κρίση, που ως άνθρωποι υφιστάμεθα, πράττοντας ή αρνούμενοι τις εντολές του Θεού αλλά και κατά την έσχατη, όπου θα κριθούμε για το σύνολο της ζωής μας.

Συνεπώς, το Άγιο Πνεύμα δεν είναι: μια ιδέα. Μια απρόσωπη φυσική-ζωϊκή δύναμη. Μια ανώτερη λειτουργία, σαν τις ανώτερες λειτουργίες του ανθρώπου. Ένα γνωσιολογικό στοιχείο-όργανο. Ένα εκστατικό ενθουσιαστικό φαινόμενο. Αλλά : Πρόσωπο που συντροφεύει. Γλυκαίνει. Υπερασπίζεται. Θέλει. Ενεργεί.

Πράγματι και ποιος δεν το καταλαβαίνει ότι μόνο αν έχουμε λάβει το Πνεύμα, αν έχουμε λάβει τη χάρη της Πεντηκοστής, μπορούμε να ζούμε εδώ και τώρα ως πρόσωπα στο φως. Να είμαστε πνευματοκίνητοι. Με συνέπεια και στα έσχατα να μπορέσουμε να ατενίσουμε την ομορφιά και το κάλλος του προσώπου του Χριστού και να μη υποστούμε την κρίση του.

Τι άλλο βασικό είπε ο Χριστός για το Άγιο Πνεύμα; Είπε:

β) ότι εκείνο θα μας οδηγήσει «εις πάσαν την αλήθειαν» (1ω16,13) . Αυτό θα πει: ότι θα μας οδηγήσει σε αυτό που δεν ξεχνιέται, που δεν περιπίπτει σε λήθη. Σ’ αυτό που δεν πρέπει να διαγραφεί από τον ορίζοντά μας. Σ’ αυτό που είναι από την αρχή της δημιουργίας μας ο στόχος μας: Η θεωρία του προσώπου του Χριστού και η κατά χάρη μετοχή στη δόξα του και στο φως του μέσα στο οποίο κατοικεί.

Είναι λοιπόν χειραγωγός μας το Άγιο Πνεύμα. Χειραγωγός που οδηγεί στο πλήρωμα της γνώσης και της αγάπης του Χριστού. Χειραγωγός πού ελκύει τον άνθρωπο, που ελεύθερα θέλει να πορευθεί προς τον Χριστό. Με τη δική του χειραγωγία οι μαθητές, μετά την ανάσταση, αναδρομικά, κατενόησαν πλήρως το πρόσωπο και το έργο του Χριστού. Θυμηθείτε τα λόγια του Ιωάννη: «ταύτα  (όσα συνέβησαν κατά την θριαμβευτική είσοδο του Χριστού στα Ιεροσόλυμα) ουκ έγνωσαν οι μαθηταί αυτού το πρώτον, αλλ’ ότε εδοξάσθη ο Ιησούς, τότε εμνήσθησαν ότι ταύτα ην επ’ αυτώ γεγραμμένα..» Ιω 12,16. Θυμηθείτε επίσης τι λέει ο Χριστός στον Πέτρο το βράδυ του Μ. Δείπνου: «ο εγώ ποιώ, συ ουκ οίδας άρτι. Γνώση δε μετά ταύτα» (Ιω 13,7). Μετά δηλαδή τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος (μετά την Πεντηκοστή) ο Πέτρος και οι λοιποί θα κατανοήσουν και θα ερμηνεύσουν ό,τι έγινε το βράδυ της Μ. Πέμπτης. Θυμηθείτε κυρίως το «εν εκείνη τη ημέρα (ημέρα που θα λάβετε το άγιο Πνεύμα ) γνώσεσθε υμείς ότι εγώ εν τω πατρί μου και υμείς εν εμοί κ’αγώ εν υμίν» (Ιω 14,20), που ο Χριστός λέγει προς τους μαθητές του κατά τον αποχαιρετιστήριο λόγο του μετά το Δείπνο.

Είναι λοιπόν το Άγιο Πνεύμα πρόσωπο, όχι κάποια δύναμη απρόσωπη. Πρόσωπο, που παραπέμπει σε άλλο πρόσωπο, το πρόσωπο του Χριστού. Δεν είναι κάποια δύναμη, που καλλιεργεί τη διανοητική μνήμη. Αλλά ξαναλέμε είναι πρόσωπο που υπομνηματίζει, θυμίζει και πάνω απ’ όλα κάνει τον Χριστό προσιτό και οικείο στους ανθρώπους, τους φέρνει σε κοινωνία. Έτσι μόνο μπορούμε και ομολογούμε τον Χριστό.

Είναι πρόσωπο, που «άγαν άπτει (ανάβει φωτιές στην καρδιά) και συνάπτει» τον πιστό με τον Κύριο. Πρώτιστα με μια καρδιακή προσευχή.  Και μια καρδιακή  προσευχή, καρπός της επενεργείας του Αγίου Πνεύματος, ανοίγει τα μάτια μας να δούμε πόσο αχρειωθήκαμε. Πόσο φτωχύναμε. Πόσο ξένοι από τον Θεό είμαστε. Δημιουργεί σεισμό μέσα μας που γκρεμίζει και μεταθέτει όλα τα «σαλεύομενα» «ίνα μείνη τα μη σαλεύομενα» (Εβρ 12, 27).Έπειτα έρχεται η αύρα. Κι ύστερα η πύρινη φλόγα, η οποία ενοποιεί και αγιάζει τη φύση μας.

Τα προηγούμενα σημαίνουν ότι:

γ) χωρίς το Πνεύμα δεν μπορούμε να ομολογούμε τον Χριστό, ως Κύριο. Δεν μπορούμε να προσευχόμαστε. Γιατί όπως λέει ο Παύλος στην εκκλησία των Ρωμαίων «το γαρ τι προσευξώμεθα καθό δει ουκ οίδαμεν, αλλ’ αυτό το πνεύμα υπερεντυγχάνει υπέρ ημών στεναγμοίς αλαλήτοις» (Ρωμ 8,26). Στην κυριολεξία εκείνο, το Άγιο Πνεύμα, προσεύχεται υπέρ ημών. Όταν δηλαδή προσευχόμαστε εμείς, η εν ημίν θεότητα (το Άγιο Πνεύμα) στρέφεται (προσεύχεται) προς την ίδια τη θεότητα υπέρ ημών. Εκείνο επικαλείται το όνομα του Χριστού, «το υπέρ παν όνομα» (Φιλιπ. 2,11). Και δεν «εντυγχάνει» (μεσιτεύει) απλά υπέρ ημών, αλλά «υπερεντυγχάνει στεναγμοίς αλαλήτοις». Δεν σταματάει να μεσιτεύει για μας, με στεναγμούς που δεν μπορούν να εκφραστούν με λέξεις. Έτσι το Άγιο Πνεύμα συμμερίζεται το στεναγμό και τη λαχτάρα όλου του κόσμου για την απαλλαγή του από την αμαρτία. Ο Θεός δηλαδή αντί να ικετεύεται και να θερμοπαρακαλείται από τον ένοχο άνθρωπο, ικετεύει και θερμοπαρακαλεί όλη την Θεότητα -δια του εν ημίν Αγίου Πνεύματος (που μας δίδεται δια του Αγίου Βαπτίσματος)-γι’ αυτόν τον ένοχο και αποστάτη άνθρωπο.

δ) Αυτό, το  Άγιο Πνεύμα, λέει περαιτέρω ο Χριστός «εκ του εμού λήψεται και αναγγελεί υμίν» (Ιω 16,13-15). Αυτό θα πει ότι, όπως ο Υιός λαμβάνει από τον Πατέρα και μιλάει γι’ αυτόν, όπως ο Υιός αποκαλύπτει τον Πατέρα, έτσι το Άγιο Πνεύμα μιλάει στην καρδιά του πιστού από τον Υιό για τον Υιό. Εργάζεται για τον Υιό. Με άλλα λόγια, όπως θα πει και ο Παύλος, το Άγιο Πνεύμα εργάζεται, υπενθυμίζοντας διαρκώς τον Υιό, ώστε να ζωγραφίζεται η εικόνα του Υιού μέσα στον πιστό. Να αποκτήσει δηλαδή ο πιστός το είδος, τη μορφή του Χριστού. Με άλλα λόγια, ώσπου να γίνουν οι πιστοί  σύμμορφοι του Χριστού, να γίνουν δηλαδή άγιοι.

Συνεπώς, το Άγιο Πνεύμα από τη μια τελεί σε ένα βαθύ σύνδεσμο με τον Χριστό κι από την άλλη προκαλεί ακατάπαυστα μια βαθειά σύνδεση του πιστού με τον Υιό. Τελικά όλα ανάγονται δια του Πνεύματος στον Υιό. Συνεχής είναι η μαρτυρία του Πνεύματος για τον Υιό. Και διαρκής είναι η εργασία του πάνω στους πιστούς, προκειμένου αυτοί να συνδεθούν με τον Χριστό. Με στόχο να γίνουν οι άνθρωποι άγιοι. Το σπέρμα να γίνει δέντρο…..

Και εδώ ακριβώς συμβαίνει το εξής υπέροχο και πολύτιμο:

ε) Οι άγιοι είναι αυτοί που, με τη σειρά τους, θα μαρτυρήσουν εντός της ιστορίας για το Άγιο Πνεύμα. Για την υπόστασή του. Αυτοί θα αποκαλύπτουν και θα παραπέμπουν διαρκώς τον κόσμο όλο στο Άγιο Πνεύμα. Έτσι κανένα πρόσωπο της Αγίας Τριάδος δεν μένει αμάρτυρο μέσα στην ιστορία.

Είναι μια μεγαλειώδης υποχώρηση αυτό που γίνεται εκ μέρους του Αγίου Πνεύματος, έναντι των ανθρώπων. Και θα έλεγα και έναντι των λοιπών κτισμάτων: Να γίνονται αυτοί (οι άγιοι) και αυτά (τα κτίσματα) ουσιαστικά το πρόσωπο του Αγίου Πνεύματος. Υποχωρεί εκείνο και αφήνει τον άγιο να είναι αυτός ή να αποκαλύπτει αυτός το δικό του πρόσωπο. Αφήνει το περιστέρι να εικονίσει το πρόσωπό του. Αφήνει την πύρινη γλώσσα να εικονίσει το πρόσωπό του ή τη λεπτή αύρα ή τη βίαιη πνοή.

Καλύτερη κτισιολογία και οικολογία από αυτή δεν υπάρχει !

Μα εδώ μας ενδιαφέρει κυρίως ο άγιος, αυτός που σέρνει το χορό όλων των κτισμάτων.

Είναι αλήθεια πως ο άγιος, που είναι καρπός της δράσης του Αγίου Πνεύματος εντός της εκκλησίας, γίνεται κάτοπτρο του αγίου Πνεύματος. Αποκτά καρδιά καινή και νουν καινό. Δηλαδή τα ζωτικά όργανα, καρδιά και νους, από απλά όργανα υποδοχής και διοχέτευσης αίματος, τα έχει μεταποιήσει και μεταποιεί σε τόπο και κατοικία Θεού. (Στον όρθρο της εορτής θα  ακούσουμε  ότι το άγιο Πνεύμα κτίζει «αποστολικάς καρδίας καθαράς»). Έχει αφοβία για το θάνατο. Είναι ένα μεγαλείο, μέσα στη βαθειά του ταπείνωση. Γίγαντας μέσα στη συστολή του. Μένει ξένος στη μιζέρια, στο παράπονο, στο γογγυσμό, όσους σταυρούς κι αν σηκώνει. Αποδεικνύεται άρχοντας στη σχέση του με τους άλλους, βάζοντάς τους όλους πάνω από τον εαυτό του. Όπως θα πει ο Ιώβ, ο άγιος- εξαιτίας του Αγίου Πνεύματος που υπάρχει μέσα του, ως αρραβώνας και προδώρημα – γίνεται «κατεντευτής ενώπιον του Θεού» (Ιώβ 7,20). Τον βλέπει και συνομιλεί μαζί του, όπως μιλάει ο φίλος με το φίλο του. Φτάνει μάλιστα σε σημείο να ερίζει μαζί του για τη σωτηρία του άλλου. Πάνω απ’ όλα, όμως, κατοπτεύει το κάλλος του. Και, κατά συνέπεια, αντανακλά τη δόξα του. Όπως ο Μωυσής στο Σινά, όπως οι μαθητές στο Θαβώρ. Γίνεται, όπως είπαμε πιο πάνω, κάτοπτρό του.

Ο Χριστός είπε κάποτε στους Ιουδαίους, ότι χωρίς τον Χριστό θα αποθάνουν «εν ταις αμαρτίαις αυτών» (Ιω 8,24). Αλλά και χωρίς το Άγιο Πνεύμα ο κόσμος είναι συμβατικά κόσμος. Είναι ουσιαστικά άσχημος.  Ζει στη διαίρεση. Αυτή συντηρεί. Αυτή προάγει. Ό,τι θεωρεί πνευματικό είναι μια καρικατούρα του πνεύματος. Είναι στην ουσία νεκρός. Και όζει. Μόνο με το άγιο Πνεύμα, αποκτά νόημα και προοπτκή. Γίνεται αυτό, για το οποίο πλάστηκε. Ένας παράδεισος. Ένα μεγαλείο.

Τέλος –κι αυτό ας το κρατήσουμε ιδιαίτερα – με την παρουσία και την δράση του Αγίου Πνεύματος γονιμοποιείται και αυξάνει εντός της ιστορίας ὀ άνθρωπος και η δημιουργία όλη. Κατά το πρότυπο της Παναγίας μας. Της κυρίας του κόσμου και του νησιού μας, που απόψε κι αύριο γιορτάζουμε. Όπως εκείνη συνέλαβε –δι’ Αγίου Πνεύματος –και γέννησε το Χριστό, την άνοιξη όλου του κόσμου έτσι και το Άγιο Πνεύμα γονιμοποιεί και αναγεννάει τον πιστό, που είναι επίσης η άνοιξη μέσα στον χειμώνα του κόσμου τούτου και προάγγελος της άνοιξης των εσχάτων και της πλούσιας καρποφορίας αγίων στα έσχατα.

Αυτήν την καρποφορία θα γιορτάσουμε την επόμενη Κυριακή, την Κυριακή των Αγίων Πάντων.

Κατηγορίες: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ ΑΡΘΡΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η Εκκλησία. Ο Χριστός. Το Άγιο Πνεύμα. Εμείς.

Ψήφισμα του Συλλόγου Διδακτικού Προσωπικού της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ για την χρήση της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικές λατρευτικές εκδηλώσεις

Σε Γενική Συνέλευσή του στις 10/6/2016 ο Σύλλογος Διδακτικού Προσωπικού της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ εξέδωσε ομόφωνα το παρακάτω ψήφισμα.

Ψήφισμα

για την χρήση της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικές λατρευτικές εκδηλώσεις

Ο Σύλλογος Διδακτικού Προσωπικού της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών εκφράζει την αντίθεσή του στην εισαγωγή λατρευτικών εκδηλώσεων του Ισλάμ στο μνημείο της Αγίας Σοφίας, ενώ ο χώρος έχει μετατραπεί σε μουσείο από το 1935. Είχαμε ήδη επισημάνει σε ψήφισμά μας στις 24/9/2014 «το διογκούμενο κύμα μετατροπής ιστορικών χριστιανικών ναών από μουσεία σε μουσουλμανικά τεμένη στη γειτονική Τουρκία» με παραδείγματα το ναό της Αγίας Σοφίας στη Νίκαια, τον ομώνυμο ναό στην Τραπεζούντα, και την εξαγγελθείσα παρέμβαση στην ετοιμόρροπη ιστορική Μονή Στουδίου στην Κωνσταντινούπολη. Στα παραδείγματα αυτά εμφανίσθηκαν προβληματικές έως καταστροφικές τεχνικές επεμβάσεις στα μνημεία, που είναι πιθανόν να προκληθούν και στην Αγία Σοφία, εάν γενικευθεί η χρήση αυτή. Εξάλλου, τέτοιου είδους εκδηλώσεις στη συγκεκριμένη περιοχή και συγκυρία, αντί να εξυψώνουν και να βελτιώνουν τις κοινωνίες, όπως θα περίμενε κανείς από μια εκδήλωση λατρείας, τελικά συμβάλλουν στην υποδαύλιση θρησκευτικών συγκρούσεων και γίνονται διαπραγματευτικό χαρτί σε πολιτικές αντιπαραθέσεις. Σε αντίθεση με τα μεγάλα ιστορικά ισλαμικά τεμένη της Πόλης (όπως το λεγόμενο «Μπλε Τζαμί») η Αγία Σοφία κατασκευάστηκε και λειτούργησε ως χριστιανικός ναός για σχεδόν δέκα αιώνες με τη χριστιανική ταυτότητα αποτυπωμένη με μοναδικό παγκοσμίως τρόπο στην αρχιτεκτονική και την εικαστική του φυσιογνωμία. Η ιστορία αυτή δεν μπορεί να διαγραφεί, χωρίς να πληγεί η παγκόσμια ιστορική μνήμη και ο αμοιβαίος σεβασμός μεταξύ διαφορετικών λαών και θρησκειών. Για τους λόγους αυτούς ζητούμε η Αγία Σοφία να παραμείνει μακρυά από οποιαδήποτε αλλοίωση ή αναίρεση του χριστιανικού χαρακτήρα της, προσβάσιμη σε όλους και προστατευόμενη από τους επιστήμονες και ειδικούς κάθε θρησκείας, έθνους και πολιτισμού.

Για τη Γενική Συνέλευση

το Προεδρείο

Δημήτριος Ν. Μόσχος, Κίρκη Κεφαλέα, Χρήστος Καρακόλης

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ψήφισμα του Συλλόγου Διδακτικού Προσωπικού της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ για την χρήση της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικές λατρευτικές εκδηλώσεις

Περιοδικό Σύναξη (Τεύχος 138 – Ἐκκλησία καὶ χρῆμα)

t138ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ …3

ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Χ. ΤΣΟΜΠΑΝΙΔΗΣ «Money-theism» …5

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ Ἄνθρωπος ἀφ-ορισμένος: τὸ χρῆμα ὡς ὅριο …17

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ Ἡ οἰκονομικὴ διαχείριση τῆς ἐνορίας …26

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ Πόθεν ἔρχεται καὶ ποῦ ὑπάγει; …37

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΣΑΠΗ Οἱ Ζαβόλγειοι γέροντες καὶ τὸ ζήτημα τῆς μοναστηριακῆς περιουσίας …43

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Παναγιώτη Νέλλα μνήμη καὶ παρουσία …48

ΠΑΝΔΩΡΑ ΔΗΜΑΝΟΠΟΥΛΟΥ – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΟΡΜΠΑΣ Ἀναζητώντας ἀπάντηση στὴ δύσκολη οἰκονομικὴ συγκυρία …49

ΣΕΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΩΦ Ὀρθοδοξία καὶ οἰκονομικὴ ζωή …60

Ἀρχιμ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΦΑΣΙΟΛΟΣ – π. ΑΡΣ. ΤΖΑΜΟΥΖΑΚΗΣ – π. ΜΙΧ. ΜΠΑΚΕΡ Ἱερεῖς σὲ «κοσμικὰ ἐπαγγέλματα» …69

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΜΑΓΡΙΠΛΗΣ Ὡραῖο τὸ γαϊδουράκι σου …76

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ Τὸ «10» … 78

F. FROST, S. A. HARVEY, T. REGULE, A. L.SAFCHUK, G. E. WOLOSCHAK Ἡ Ἁγία καὶ Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ οἱ Γυναῖκες …87

π. ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΜΑΡΤΖΟΥΧΟΣ Ἐπιτρέπει ὁ Χριστὸς νὰ καταριέσαι; … 90

Διάλογος μὲ τοὺς ἀναγνῶστες …95

Τὸ Βιβλίο …98

Οἱ συνεργάτες τοῦ 137ου τεύχους …110

Κατηγορίες: ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Περιοδικό Σύναξη (Τεύχος 138 – Ἐκκλησία καὶ χρῆμα)

ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΘ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ

Libr

Το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, συναισθανόμενο το χρέος του για την εκκλησιαστική ζωή, μέσα στο  ανησυχητικό κλίμα προ της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, αποφάσισε να υπενθυμίσει, με τον προσήκοντα σεβασμό, στους Ορθοδόξους Προκαθημένους και Αρχιερείς, ιερείς και λαϊκούς, πολλοί εκ των οποίων έχουν σπουδάσει Θεολογία και έχουν λάβει τίτλους σπουδών από το Τμήμα, τα εξής καθοριστικά της ιδιαιτερότητας των Ορθοδόξων Εκκλησιών:

– Οι Σύνοδοι από την Α’ Αποστολική και εφεξής συγκαλούνται, όταν προκύπτουν σοβαρά προβλήματα για τη ζωή της Εκκλησίας και τη μαρτυρία της στον κόσμο, τα οποία λύνονται με συνοδικές εργασίες και αποφάσεις.

– Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, ύστερα από μακροχρόνια διαδικασία, αποφασίστηκε να συγκληθεί από την ολομέλεια των Ορθοδόξων Εκκλησιών στις Συνάξεις Φαναρίου 2014 και Σαμπεζύ 2016.

-Οι πρόσφατες παλινωδίες και αρνητικές δηλώσεις προσβάλλουν την ανεκτίμητη συνοδικότητα και απειλούν την πολυτίμητη ενότητα των Ορθοδόξων Εκκλησιών.

-Η σύγκληση της Συνόδου αποφασίστηκε από Σύναξη Προκαθημένων και μόνον από Σύναξη Προκαθημένων μπορεί ν’ αποφασιστεί η ακύρωσή της.

-Οι  παρατηρήσεις και προτάσεις  των τοπικών Ορθοδόξων  Εκκλησιών στα προς επικύρωση κείμενα από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο δεν αποτρέπουν τη σύγκλησή της. Αντιθέτως την καθιστούν επιτακτική, προκειμένου εν Συνόδω να συζητηθούν λύσεις, διευκολύνοντας τον ενδορθόδοξο διάλογο.

Απευθύνουμε έκκληση προς τους Ορθοδόξους πνευματικούς ηγέτες να συνειδητοποιήσουν την ευθύνη τους

-για την υποτίμηση της συνοδικότητας και την υπονόμευση της ενότητας των Ορθοδόξων Εκκλησιών

-για τη χρήση του όρου «consensus» (συναίνεσης, ομοφωνίας), ο οποίος υιοθετήθηκε για τη λήψη των αποφάσεων στις εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Το consensus ουδόλως νομιμοποιεί ακύρωση Συνόδου που έχει ήδη αποφασισθεί, χρησιμοποιώντας τη τακτική της μεθοδευμένης αποχής από τις εργασίες.

-για την συγκεχυμένη εικόνα της Ορθοδοξίας που παρουσιάζουν στον υπόλοιπο κόσμο και τον κλονισμό του πνευματικού  κύρους της, με τις διασπαστικές ενέργειες εθνοφυλετικού χαρακτήρα

-για την απογοήτευση που δημιουργούν στους νέους, εφόσον αδυνατούν να ξεπεράσουν προσωπικές τους αδυναμίες και αποφεύγουν να ανοιχτούν στη  σύγχρονη κοινωνία, προσφέροντας απαντήσεις στις ανάγκες της και όραμα στην αναζήτησή της.

Η τακτική «αποφασίσαμε να πάμε, αλλά τελικά δεν πάμε και έτσι τραυματίζουμε το κύρος της» υποδηλώνει ατομικές αποσχιστικές σκοπιμότητες, εγκλωβισμό στον εαυτό μας και άρνηση της αποστολής της Εκκλησίας να ευαγγελίζεται την ειρήνη εις τους εγγύς και εις τους μακράν έως εσχάτου της γης.

                                                                Θεσσαλονίκη 10 Ιουνίου 2016

                                                            Εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου

RESOLUTION OF THE DEPARTMENT OF THEOLOGY OF THE ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI (AUTH)

REGARDING THE CONVENING OF THE HOLY AND GREAT SYNOD OF THE THE ORTHODOX CHURCHES

The Department of Theology of the Aristotle University of Thessaloniki (AUTH), conscious of its debt to church life, in the alarming climate proceeding the Holy and Great Council, decided to remind, with all due respect to the Orthodox Primates and Hierarchs, priests and laity, many of whom have studied theology and received diplomas from the Department, the following reminder regarding the idiosyncrasy of the Orthodox Churches:

– The Councils, beginning from the First Apostolic and onwards, were convened when serious problems arose in the life of the Church and its witness in the world, which were solved by conciliar work and decisions.

– The Holy and Great Council, following a long process, was decided to be convened by the plenary meetings of the Orthodox Churches at the Synaxes of the Phanar in 2014 and Chambésy in 2016.

– The recent retractions and negative statements offend the invaluable conciliarity and threaten the precious unity of the Orthodox Churches.

– The convening of the Council was decided by the Synaxis of the Primates and only the Synaxis of the Primates may be decide to cancel it.

– The observations and suggestions of the local Orthodox Churches regarding the ratification of the documents of the Holy and Great Council do not prevent it from being convened. Instead they make it imperative, in order that solutions may be discussed during the Council, facilitating inter-Orthodox dialogue.

We appeal to the Orthodox spiritual leaders to realize their responsibility

– for the devaluation of conciliarity and the undermining the unity of the Orthodox Churches.

– to use the term “consensus” (consensus, unanimity), adopted for decision-making in the proceedings of the Holy and Great Council. Consensus in no way legitimizes the cancellation of the Council, which has already been decided, using its tactical orderly abstention from the proceedings.

– of the confusing picture of Orthodoxy, which is shown to the rest of the world, and the shock of her spiritual authority, with the disruptive effects of an ethno-phyletistic character.

– of creating frustration among young people, if they are unable to overcome their own weaknesses and avoid opening up in modern society, providing answers to their needs and vision in their search.

The tactics of “we decided to go to the Synod, but in the end we are not going and such we traumatize its prestige” denotes individual separatist considerations, trapping ourselves and refuses the mission of the Church to evangelize peace to those near and far until the ends of the earth.

                                                 Thessaloniki June 10, 2016

                                           Feast of the Ascension of the Lord

Κατηγορίες: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΨΗΦΙΣΜΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΘ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ

9η Ἐπιστημονική Ἡμερίδα Θεολόγων καθηγητῶν Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης μέ θέμα: «Εκκλησία και ελληνικός κόσμος. Συνάντηση και συμπόρευση»

Συναγωγή 0101

H 9η Ἐπιστημονική Ἡμερίδα Θεολόγων καθηγητῶν Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης μέ θέμα: Εκκλησία και ελληνικός κόσμος. Συνάντηση και συμπόρευση θά πραγματοποιηθεῖ την Τρίτη 14 Ἰουνίου 2016 στό Παύλειο Πολιτιστικό Κέντρο στή Βέροια (πλησίον τοῦ Βήματος τοῦ Ἀποστόλου Παύλου). Ἡ Ἡμερίδα διοργανώνεται ἀπό τήν Ἱερά Μητρόπολη Βεροίας σέ συνεργασία μέ τήν Σχολική Σύμβουλο Θεολόγων κ. Μαρία Συργιάννη και τήν Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης Ημαθίας στο πλαίσιο των εκδηλώσεων των ΚΒ΄ ΠΑΥΛΕΙΩΝ, «Απόστολος Παύλος και φιλόσοφοι. 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη». Θά χορηγηθοῦν βεβαιώσεις συμμετοχῆς. Ακολουθεί το πρόγραμμα.

10:00-10:30    Προσέλευση – ἐγγραφές

10:30-10:45    Προσφωνήσεις – Χαιρετισμοί

Ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τῆς ἡμερίδας ἀπό τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελέημονα

Α ΜΕΡΟΣ

Πρόεδρος: Αναστασία Μαυρίδου, Δ/ντρια ΔΔΕ Ημαθίας

11:00-11:30  Άννα Κόλτσιου,  καθηγήτρια  Τμήματος Θεολογίας  ΑΠΘ, «Τα κείμενα της θείας λατρείας και ο θησαυρός της ελληνικής γλώσσας».

11:30-11:45    Συζήτηση επί της εισήγησης

11:45-12:00    Διάλειμμα

Β ΜΕΡΟΣ

Πρόεδρος:  Μαρία Συργιάννη, Σχολική Σύμβουλος Θεολόγων

12:00-12:30  Γεώργιος Ζωγραφίδης, αναπληρωτής  καθηγητής  Τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ «Συγκατοίκηση Ελληνισμού Χριστιανισμού στην Ύστερη Αρχαιότητα. Φιλοσοφικές μαρτυρίες».

12:30-12:45   Συζήτηση επί της εισήγησης

12:45-13:00   Συμπεράσματα – Λήξη ἐργασιῶν ἡμερίδας

Κατηγορίες: ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΙΔΕΣ | Ετικέτες: | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο 9η Ἐπιστημονική Ἡμερίδα Θεολόγων καθηγητῶν Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης μέ θέμα: «Εκκλησία και ελληνικός κόσμος. Συνάντηση και συμπόρευση»