Skip to content

Cinema Therapy

Αν έχει σχέση με το σινεμά και τις ταινίες, εδώ θα το βρείτε!

Archive

Tag: Robin Williams

Robin_Williams_(6451536411)_(cropped)Ένα ήσυχο βράδυ Αυγούστου, πριν τρία χρόνια. Ήμουν έτοιμος να πέσω για ύπνο, όταν είπα να ρίξω μια τελευταία ματιά στο διαδίκτυο. Τότε είδα το νέο που με σημάδεψε: ο Ρόμπιν Γουίλιαμς είναι νεκρός.

Το πιο δύσκολο μέρος της όλης υπόθεσης ήταν να συνειδητοποιήσει κανείς ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος αυτοκτόνησε. «Πώς είναι δυνατόν;», αναρωτιόταν όλος ο κόσμος. Αυτός ο ηθοποιός, αυτός ο άνθρωπος που οι ατάκες και οι ρόλοι του γεμίζουν τον κόσμο με ελπίδα και αισιοδοξία, και φαινόταν ότι δεν προσποιούνταν, αλλά αυτά τα αισθήματα τα είχε μέσα στην καρδιά του. Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, έβαλε τέλος στη ζωή του στις 11 Αυγούστου του 2014.

Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε τρεις μόνο από τις ταινίες στις οποίες έπαιξε αυτός ο μεγάλος κωμικός και πραγματικά αποτελούν πηγή έμπνευσης, αισιοδοξίας και ελπίδας. Σ΄ αυτές τις ταινίες, ο Γουίλιαμς, ανεξάρτητα από το αν μας έκανε να γελάσουμε ή να κλάψουμε (πολύ συχνά και τα δύο), μας οδήγησε σίγουρα στη σκέψη πως η ζωή είναι ωραία.

Good Morning, Vietnam (1987)
Μαύρη κωμωδία, 120΄

Σκηνοθεσία: Barry Levinson
Σενάριο: Mitch Markowitz
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Forest Whitaker, Bruno Kirby

Ένας ραδιοφωνικός εκφωνητής υπηρετεί τη θητεία του στον πόλεμο του Βιετνάμ, και με το αιχμηρό του χιούμορ γίνεται εξαιρετικά δημοφιλής στους αμερικανούς στρατιώτες, αλλά προκαλεί αντιδράσεις στους ανωτέρους του.

Να γυρίσεις μια πολύ καλή ταινία για τον εφιαλτικό, για τους Αμερικανούς, πόλεμο του Βιετνάμ είναι κάτι που έχουν επιχειρήσει πολλοί σκηνοθέτες στα χρόνια που πέρασαν (Ελαφοκυνηγός, Αποκάλυψη Τώρα, Platoon κλπ). Το να γυρίσεις μια έξοχη κωμωδία ωστόσο, δείχνοντας παράλληλα και το σοβαρό, απάνθρωπο πρόσωπο της υπόθεσης, είναι κάτι που ακόμα και ο βραβευμένος με Όσκαρ Barry Levinson (Rain Man) δε θα μπορούσε να πετύχει αν δεν είχε εξασφαλίσει το Ρόμπιν Γουίλιαμς στον πρωταγωνιστικό ρόλο, το ρόλο που τον καταξίωσε στο σινεμά. Ο Γουίλιαμς γεμίζει από το πρώτο λεπτό την οθόνη με το μπρίο, την ενέργεια, το πάθος, το χιούμορ και το ταλέντο του και, όπως συνηθίζει, είναι ξεκαρδιστικός και συγκινητικός την ίδια στιγμή (συχνά, μάλιστα, αυτοσχεδιάζει στις ατάκες του). Μια από τις καλύτερες πολεμικές σάτιρες όλων των εποχών, η ταινία ήταν το πρώτο μεγάλο δείγμα των ικανοτήτων του 36χρονου -τότε- κωμικού και του έδωσε τη δυνατότητα να κερδίσει ακόμα πιο σπουδαίους ρόλους από κει κι έπειτα.

Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών (1989)
Δράμα, 128΄

Σκηνοθεσία: Peter Weir
Σενάριο: Tom Schulman
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Robert Sean Leonard, Ethan Hawke

Ένας ιδεαλιστής καθηγητής προσλαμβάνεται σ΄ ένα συντηρητικό σχολείο του Vermont και προσπαθεί να πείσει τους μαθητές του να σκεφτούν με διαφορετικό τρόπο.

Ίσως η ταινία για την οποία θυμόμαστε περισσότερο το Ρόμπιν Γουίλιαμς, αν υπάρχει τέτοια. Ατάκες όπως «Carpe diem» και «Captain, my captain» έχουν γράψει ιστορία κι εξακολουθούν να προκαλούν ρίγη συγκίνησης όταν τις βλέπεις και τις ακούς. Ο Γουίλιαμς ακροβατεί ξανά μεταξύ κωμωδίας και δράματος, αν κι εδώ κλίνει σαφώς προς το δεύτερο, δεν είναι αστείος αλλά είναι ευχάριστος, γεμάτος ζεστασιά και παραδίδει μαθήματα ζωής. Κι αν το αποτέλεσμα δε δικαιώνει πάντα τον τρομερό καθηγητή John Keating, που υποδύεται ο Williams, οι εκφράσεις του, τα λόγια του, οι ενέργειες του ιδίου και των μαθητών του, με δική του παραίνεση, είναι πραγματικά μήνυμα ελπίδας και έμπνευσης. Η ταινία αυτή πραγματικά δε θα είχε ούτε τη μισή αξία της με οποιονδήποτε άλλο στη θέση του Γουίλιαμς, ο οποίος βρήκε ακριβώς το ρόλο που του ταίριαζε κι έγραψε ιστορία.

Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ (1997)
Δράμα, 126΄

Σκηνοθεσία: Gus Van Sant
Σενάριο: Matt Damon & Ben Affleck
Πρωταγωνιστούν: Matt Damon, Ben Affleck, Robin Williams

Ένας νεαρός από τις φτωχογειτονιές της Βοστόνης αποτελεί κρυφή μαθηματική ιδιοφυία, αλλά χρειάζεται σωστή καθοδήγηση για να βάλει σε τάξη τη ζωή του και να εκμεταλλευτεί τις ικανότητές του.

Δύο άγνωστοι στους κινηματογραφικούς κύκλους της εποχής 25χρονοι, ο Matt Damon και ο Ben Affleck, αμφότεροι φυσικά μεγάλα αστέρια σήμερα, τάραξαν τα νερά και εντυπωσίασαν τους πάντες με την ταινία αυτή, στην οποία πρωταγωνιστούν και υπογράφουν και το σενάριο. Και πάλι, ωστόσο, τίποτα δε θα ήταν ίδιο χωρίς την παρουσία του Williams, που κέρδισε επιτέλους Όσκαρ ερμηνείας, έστω και Β΄ Ανδρικού, σε ακόμα ένα ρόλο που του ταιριάζει γάντι: αυτό του εναλλακτικού, ανθρώπινου ψυχαναλυτή-καθοδηγητή της ιδιαίτερης μαθηματικής ιδιοφυίας που υποδύεται ο Damon. O Williams μας μαθαίνει κι εδώ για την αξία των πραγμάτων στη ζωή και για τη σημασία του να χαίρεσαι και να διασκεδάζεις, είναι ξανά ταυτόχρονα σοβαρός κι αστείος, και με την εμπειρία του σιγοντάρει τέλεια τον ταλαντούχο πλην άπειρο, τότε, πρωταγωνιστή Matt Damon. Μια ακόμα πολύ συγκινητική, ανθρώπινη και διδακτική ταινία στην οποία ο Γουίλιαμς έβαλε απόλυτα τη σφραγίδα του, γεμίζοντάς μας συγκίνηση, ελπίδα και έμπνευση.

Συνεχίζουμε το καλοκαιρινό αφιέρωμα μας στη μοναδική κινηματογραφική δεκαετία του 1990, με πέντε ακόμη πολύ μεγάλες ταινίες που κυκλοφόρησαν στα 5 τελευταία χρόνια του 20ού αιώνα!

220px-Seven_(movie)_posterSeven (1995)
Θρίλερ μυστηρίου, 126΄

Σενάριο: Andrew Kevin Walker
Σκηνοθεσία: David Fincher
Πρωταγωνιστούν: Morgan Freeman, Brad Pitt, Gwyneth Paltrow

Ένας βετεράνος αστυνομικός κι ένας νεαρός συνάδελφός του προσπαθούν να εντοπίσουν ένα serial killer που διαπράττει τα εγκλήματά του με έμπνευση τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα.

Ένα από τα καλύτερα σύγχρονα θρίλερ, σε τυπικό στιλ 90΄s, που εκμεταλλεύεται τα πολυάριθμα ατού της για ένα αριστουργηματικό αποτέλεσμα. Εξαιρετικό καστ, και με τρομερή χημεία μεταξύ τους (ιδιαίτερα οι πολύ διαφορετικοί Freeman & Pitt), ένας νεαρός (τότε) σκηνοθέτης που αργότερα αναδείχθηκε σε μεγάλο όνομα στο Χόλιγουντ (Fight Club, Benjamin Button, The Social Network) κι ένα πρωτότυπο και ανατρεπτικό σενάριο που αποτυπώνεται με τρόπο ανατριχιαστικό αλλά πάντα καλλιτεχνικό από τον Fincher. Απίθανος ο Kevin Spacey στο ρόλο του δολοφόνου, αγωνιώδες όσο λίγα το φινάλε, η ταινία έχει προβληθεί άπειρες φορές στην τηλεόραση, κατέχει θέση στις περισσότερες λίστες με τα καλύτερα θρίλερ παγκοσμίως και αποτελεί ξεκάθαρα must watch για κάθε σινεφίλ που σέβεται τον εαυτό του.

220px-Usual_suspects_ver1Συνήθεις Ύποπτοι (1995)
Γκανγκστερικό θρίλερ, 106΄
2 βραβεία Όσκαρ

Σενάριο: Christopher McQuarrie
Σκηνοθεσία: Bryan Singer
Πρωταγωνιστούν: Kevin Spacey, Stephen Baldwin, Gabriel Byrne

Ο μοναδικός επιζών μιας πολύνεκρης ένοπλης διαμάχης σε λιμάνι της Καλιφόρνια δίνει τη δική του εκδοχή για τα γεγονότα που οδήγησε σ΄ αυτή, με αρχή μια φαινομενικά τυχαία συνάντηση 5 ανθρώπων σε μια διαδικασία αναγνώρισης υπόπτων.

Υπάρχουν ταινίες που είναι προορισμένες να γίνουν αριστουργήματα, και με το που τις βλέπεις το καταλαβαίνεις με τη μία. Υπάρχουν όμως και οι άλλες, αυτές που δε φαίνονται με την πρώτη, αλλά τελικά κρύβουν κάτι το μεγαλειώδες. Τέτοια είναι και οι Συνήθεις Ύποπτοι, μια περιπέτεια μυστηρίου χωρίς πολύ μεγάλα ονόματα (εκτός του Spacey), μ΄ ένα σκηνοθέτη που τώρα βγάζει το.. ψωμί του γυρίζοντας τις ταινίες X-Men και μ΄ ένα τόσο δαιδαλώδες και αντιφατικό σενάριο που μπερδεύει και τον πιο προσεκτικό. Και αυτό ακριβώς θέλει. Στο απίστευτο φινάλε όλα αποκαλύπτονται, όλα βγάζουν νόημα (ή μήπως όχι;) και τότε μένεις μ΄ ανοιχτό το στόμα αντιλαμβανόμενος ότι αυτό που είδες είναι μοναδικό. Ίσως το πιο ανατρεπτικό και μαγικό φινάλε στην ιστορία του σινεμά, μπορείτε να πυροβολήσετε ελεύθερα όποιον σας το κάνει spoil πριν δείτε την ταινία. Αν δεν το έχετε κάνει ήδη (να δείτε το έργο, όχι να πυροβολήσετε).

220px-Good_Will_Hunting_theatrical_posterΟ Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ (1997)
Δράμα, 125΄
2 βραβεία Όσκαρ

Σενάριο: Matt Damon & Ben Affleck
Σκηνοθεσία: Gus Van Sant
Πρωταγωνιστούν: Matt Damon, Robin Williams, Ben Affleck

O νεαρός Will Hunting (Damon) είναι μια σπάνια αλλά ακατέργαστη μαθηματική ιδιοφυία, αλλά χρειάζεται καθοδήγηση για να βρει τον εαυτό του και να αξιοποιήσει το ταλέντο του.

Είναι πολύ δύσκολο να αποφασίσεις ποια είναι η μεγαλύτερη ερμηνεία του αείμνηστου Ρόμπιν Γουίλιαμς, αλλά αυτή η ταινία θέτει σοβαρή υποψηφιότητα. Και το καλύτερο είναι ότι αυτό παίζει να είναι το μικρότερο από τα ατού της. Δυο νεαροί -τότε- φίλοι και συνεργάτες, οι πασίγνωστοι πια Matt Damon και Ben Affleck έγραψαν το σενάριο και πρωταγωνίστησαν σ΄ αυτό το έξοχο δράμα που τα έχει όλα. Χιούμορ, σασπένς, συγκίνηση, εκπλήξεις και πάνω απ΄ όλα ανθρωπιά, με βιώματα και χαρακτήρες βγαλμένα απ΄ τη ζωή. Σε μια χρονιά που τα Όσκαρ σάρωσε ο Τιτανικός, η ερμηνεία του Γουίλιαμς και το σενάριο των δύο φίλων κατόρθωσαν να δώσουν στην ταινία δύο πανάξια χρυσά αγαλματίδια. Όπως σχεδόν όλα τα έργα στα οποία έπαιξε ο εκλιπών κωμικός, ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ εκτός από μεγάλη ταινία αποτελεί και κινηματογραφικό μάθημα ζωής, αλλά και πηγή έμπνευσης και δημιουργίας.

American_history_x_posterΜαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας (1998)
Crime drama, 118΄

Σενάριο: David McKenna
Σκηνοθεσία: Tony Kaye
Πρωταγωνιστούν: Edward Norton, Edward Furlong, Stacey Keach

Ένας νεοναζί, ενεργό μέλος μιας σχετικής οργάνωσης στις σύγχρονες ΗΠΑ, καταδικάζεται για ρατσιστικό έγκλημα και στη φυλακή συνειδητοποεί το λάθος του. Όταν αποφυλακιστεί, ωστόσο, θα δει το μικρό αδερφό του να θέλει να ακολουθήσει τον ίδιο λάθος δρόμο που αυτός αποκήρυξε.

Μια που πιάσαμε το θέμα «ταινίες-μαθήματα ζωής», ας μιλήσουμε για την κορωνίδα των ταινιών αυτών. Σε μια εποχή που η ξενοφοβία, ο ρατσισμός και οι νεοναζιστικές τάσεις δείχνουν υψηλότερες από ποτέ (μεταπολεμικά), το αριστούργημα του Tony Kaye (που ήταν βέβαια μόνο τυπικά σκηνοθέτης και αντιτάχθηκε στην προβολή της ταινίας) δείχνει πιο επίκαιρο αλλά και απαραίτητο από ποτέ. Μέσα από την εκπληκτική εναλλαγή ασπρόμαυρο και έγχρωμου, παρελθόντος και παρόντος, μισαλλοδοξίας και ανεκτικότητας, μας δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο πως οι νεοναζιστικές ιδέες καταστρέφουν χιλιάδες ζωές: καταστρέφουν πρώτα απ΄ όλα τους ίδιους τους νεοναζί, ακόμη κι αν μετανοήσουν όπως ο αντιήρωας της ταινίας αυτής, τις οικογένειες, τους φίλους αλλά και τους επίπλαστους εχθρούς τους, διαβρώνοντας τελικά ολόκληρη την κοινωνία. Ένα από τα «καλά παιδιά» του Χόλιγουντ, ο Edward Norton, μεταμορφώνεται σε παρανοϊκό ακροδεξιό τέρας στην καλύτερη ερμηνεία της πλούσιας καριέρας του. Μια ταινία-διαμάντι που όλοι πρέπει να δουν για πολλούς λόγους.

220px-Green_mileΤο Πράσινο Μίλι (1999)
Δράμα φαντασίας, 188΄

Σενάριο-Σκηνοθεσία: Frank Darabont
Πρωταγωνιστούν: Tom Hanks, David Morse, Michael Clarke Duncan

Ένας ηλικιωμένος, πρώην φύλακας σε πτέρυγα θανατοποινιτών, θυμάται τις περιπέτειές του εκεί, επικεντρώνοντας την ιστορία του σ΄ ένα γιγαντόσωμο μαύρο κατάδικο με παράξενες ικανότητες.

Σχεδόν κάθε βιβλίο του μεγάλου συγγραφέα Stephen King είναι φλέβα χρυσού για τον ίδιο, κι ένας λόγος παραπάνω είναι οι μεγάλες αμοιβές που εισπράττει για τις κινηματογραφικές μεταφορές των best-seller του. Αν και γενικά συγγραφέας «τρομακτικών ιστοριών» (Carrie, Shining, Misery κ.α.), ο Κινγκ έγραψε και δυο εκπληκτικά μυθιστορήματα με θέμα τις φυλακές, το Shawshank Redemption (γράψαμε γι΄ αυτό το φιλμ στο πρώτο μέρος του αφιερώματος) και τοΠράσινο Μίλι, που αμφότερα μετέφερε στην οθόνη ο Frank Darabont. Το Πράσινο Μίλι αποτελεί ακόμη μια πολύ ανθρώπινη ιστορία των 90΄s, μ΄ έναν εκπληκτικό Τομ Χανκς σ΄ έναν τυπικό γι΄ αυτόν ρόλο, ένα σενάριο-κόλαφος κατά της θανατικής ποινής και γενικά της στενοκεφαλιάς των ανθρώπων και των κανονισμών τους, η ταινία του Darabont δείχνει πάνω απ΄ όλα να πιστεύει στα θαύματα. Κι αν αυτό έρχεται σε αντίθεση με το ρεαλισμό που κατά τ΄ άλλα προβάλλει, δεν ενοχλεί τόσο από τη στιγμή που την κάνει ακόμη πιο όμορφη…

Στο τελευταίο πριν την καλοκαιρινή διακοπή άρθρο μας θα συνεχίσουμε την ανάλυσή μας στις σημαντικότερες γυναίκες που βρέθηκαν πίσω απ΄ τον κινηματογραφικό φακό και προσπάθησαν να «σπάσουν» το ανδρικό άβατο σκηνοθετώντας μεγάλες επιτυχίες (ή και αποτυχίες!).

H μοναδική - μέχρι σήμερα - γυναίκα που κέρδισε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας είναι η Kathryn Bigelow, το 2009.

H μοναδική – μέχρι σήμερα – γυναίκα που κέρδισε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας είναι η Kathryn Bigelow, το 2009.

Στο πρώτο μέρος του αφιερώματός μας ταξιδέψαμε αρκετά πίσω στο χρόνο, και ξεκινήσαμε από τις πρώτες γυναίκες δημιουργούς που εργάστηκαν πριν ακόμη αποκτήσουν δικαίωμα ψήφου και άλλα βασικά δικαιώματα. Είδαμε πως μια γυναίκα μπορεί να είναι εξίσου auteur σκηνοθέτης μ΄ έναν άνδρα (Lois Weber), πως το γεγονός πως μια ταινία σκηνοθετήθηκε από γυναίκα μπορεί να έχει πολιτικό και κοινωνικό αντίκτυπο αν το ευνοούν οι συγκυρίες (Remodeling Her Husband της Lillian Gish), πώς κάποιες γυναίκες κατόρθωσαν να επιβιώσουν μπροστά και πίσω απ΄ τις κάμερες στο ανδροκρατούμενο studio system του κλασικού Χόλιγουντ και να γυρίσουν ακόμη και φιλμ νουάρ – το κατ΄ εξοχήν «μισογυνιστικό» είδος – (Ida Lupino), καθώς και πώς οι γυναίκες δημιουργοί αναδείχτηκαν στο πλαίσιο της αντικουλτούρας των 60΄s και του Νέου Κύματος και δε δίστασαν να δημιουργήσουν έργα με ερωτικό, σαδομαζοχιστικό περιεχόμενο (Ο Θυρωρός της Νύχτας της Liliana Cavani). Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνούμε πως και οι Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι σκηνοθετήθηκαν από μια γυναίκα (Sam Taylor-Johnson). Στο δεύτερο μέρος θα δούμε την παρουσία κάποιων γυναικών σκηνοθετών τα τελευταία 30-35 χρόνια οι οποίες, με τη θέση της γυναίκας να έχει αναβαθμιστεί σημαντικά στη δυτική κοινωνία προσπάθησαν – και κατάφεραν – να καταπολεμήσουν όποια στερεότυπα επιμένουν και, το 2009, να έχουμε την πρώτη γυναίκα σκηνοθέτη που κέρδισε το Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Ας ταξιδέψουμε λοιπόν…

Υ.Γ.(1): Ο συντάκτης του άρθρου είναι άνδρας, σε περίπτωση που αναρωτηθήκατε…

Υ.Γ.(2): Αν δεν υπήρχαν οι γυναίκες, όλα τα λεφτά του κόσμου δεν θα είχαν καμία απολύτως σημασία

Αριστοτέλης (ο Ωνάσης, φυσικά, όχι ο άλλος) 😛

Penny Marshall (1943- )

Εθνικότητα: Αμερικανίδα
Αριθμός ταινιών που σκηνοθέτησε (μέχρι τώρα): 7
Άλλες ασχολίες της γύρω απ΄ το σινεμά: Ηθοποιός, παραγωγός

MTIwNjA4NjM0MDU5NTIzNTk2

Η εξαιρετικά ταλαντούχα Αμερικανίδα ηθοποιός και σκηνοθέτης είναι μια απ΄ τις μεγαλύτερες μορφές του γυναικείου σινεμά στις δυο τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Ξεκίνησε από την υποκριτική και απέσπασε 3 υποψηφιότητες για την ερμηνεία της στην τηλεοπτική σειρά Laverne & Shirley. Ταυτόχρονα υπήρξε παντρεμένη για 10 χρόνια με το δημοφιλή σκηνοθέτη, κυρίως ρομαντικών και νεανικών ταινιών, αλλά ενίοτε και πιο δραματικών, Rob Reiner, από τον οποίο έμαθε πολλά για τα κόλπα της σκηνοθεσίας και το στιλ της όταν ξεκίνησε να γυρίζει ταινίες υπήρξε αρκετά παρόμοιο με το δικό του. Η πρώτη της ταινία γυρίστηκε το 1986, αλλά η δεύτερη ήταν αυτή που την ανέδειξε, δύο χρόνια αργότερα. Πρόκειται για την αγαπημένη κωμωδία φαντασίας Big με το νεαρό τότε Τομ Χανκς, την πρώτη ταινία σκηνοθετημένη από γυναίκα που συγκέντρωσε τουλάχιστον 100 εκατ. $ στο box office, καθώς και μια από τις 100 καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφο. Ακολούθησε μια πολύ πιο σοβαρή αλλά εξίσου – αν όχι περισσότερο – επιτυχημένη ταινία: το Awakenings που με την ήρεμη, νοσταλγική σκηνοθεσία της Marshall και τις ερμηνείες για σεμινάριο από τους Robin Williams και Robert De Niro αναδείχθηκε υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και δικαίως θεωρείται μια από τις πιο συγκινητικές ταινίες των τελευταίων 30 χρόνων. Ακολούθησαν μερικές ακόμη ταινίες, με σταρ όπως ο Τομ Χανκς, η Μαντόνα, η Whitney Houston και η Denzel Washington να δουλεύουν υπό τις οδηγίες της. Η Marshall πρόσφατα δήλωσε πως σκέφτεται να επιστρέψει στη σκηνοθεσία (έχει να γυρίσει ταινία από το 2001), αλλά, ακόμη κι αν δεν το κάνει, η προσφορά της στο λεγόμενο «post-modern cinema» και στην τέχνη γενικότερα είναι δεδομένη.

Nora Ephron (1941-2012)

Εθνικότητα: Αμερικανίδα
Αριθμός ταινιών που σκηνοθέτησε: 8
Άλλες ασχολίες της γύρω απ΄ το σινεμά: Σεναριογράφος, παραγωγός

220px-Nora_Ephron

Η Nora Ephron αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα συγγραφικά ταλέντα στα τέλη του αιώνα που μας πέρασε, και διακρίθηκε κυρίως στη δημοσιογραφία (ήταν ένα από τα ελάχιστα άτομα που γνώριζαν ποιος ήταν το «Βαθύ Λαρύγγι» που βοήθησε στην αποκάλυψη του σκανδάλου Watergate) και τη συγγραφή θεατρικών έργων και κινηματογραφικών σεναρίων (3 φορές υποψήφια για Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου). Έγραψε το σενάριο για αρκετές επιτυχίες στη δεκαετία του ΄80, όπως το Silkwood (1983) και η δημοφιλής ρομαντική κομεντί Όταν ο Χάρι Γνώρισε τη Σάλι… (1989), ταινία στην οποία υπήρξε και συμπαραγωγός. Στη σκηνοθεσία στράφηκε το 1992 με το μάλλον αποτυχημένο δράμα This is My Life, αλλά η επιτυχία ήρθε τον επόμενο χρόνο με τη ρομαντική κομεντί Άγρυπνος στο Σιάτλ με τους Tom Hanks και Meg Ryan. Οι τρεις τους γύρισαν ακόμη μια πετυχημένη ταινία του είδους, με τίτλο Έχετε Μήνυμα στον Υπολογιστή Σας (1998). Η ταινία Lucky Numbers (2000) ήταν η μοναδική που σκηνοθέτησε η Ephron χωρίς να έχει γράψει η ίδια το σενάριο, ενώ ενίοτε υπήρξε και παραγωγός, γεγονός που αποδεικνύει πως οι περισσότερες ταινίες της ήταν καθαρά προσωπικές της δημιουργίες. Η τελευταία της ταινία ήταν η δραματική κωμωδία Julie & Julia που σημείωσε αρκετή επιτυχία και χάρισε στη Μέριλ Στριπ ακόμη μια υποψηφιότητα για Όσκαρ. Ολόκληρος ο κινηματογραφικός πλανήτης θρήνησε την απώλειά της το 2012 μετά από άνιση μάχη με τη λευχαιμία…

Kathryn Bigelow (1951- )
Όσκαρ Σκηνοθεσίας, 2009

Εθνικότητα: Αμερικανίδα
Αριθμός ταινιών που σκηνοθέτησε (μέχρι τώρα): 9
Άλλες ασχολίες της γύρω απ΄ το σινεμά: Σεναριογράφος, παραγωγός

220px-82nd_Academy_Awards,_Kathryn_Bigelow_-_army_mil-66453-2010-03-09-180354

Παρότι έχω δηλώσει στο παρελθόν πως η μεγαλύτερη επιτυχία της Bigelow (The Hurt Locker) είναι μετριότατο και ανούσιο, και γενικά διαφωνώ με την κινηματογραφική αντίληψη και το σκηνοθετικό στιλ της 64χρονης δημιουργού, δε μπορώ παρά να αναγνωρίσω την αξία της και την προσφορά της στην τέχνη. Ελάχιστες γυναίκες δημιουργούν ταινίες επί 3 δεκαετίες (πρώτη ταινία της το The Loveless, 1982, πιο πρόσφατη μέχρι τώρα το Zero Dark Thirty, 2012), ελάχιστες έχουν εισβάλλει στα λεγόμενα «ανδρικά» είδη όπως οι αστυνομικές ταινίες, ταινίες δράσης και πολεμικές, και καμία άλλη δεν έχει κερδίσει το Όσκαρ Σκηνοθεσίας… Σε αντίθεση με τις δημιουργούς που εξετάσαμε προηγουμένως, η Bigelow δεν επιχείρησε ποτέ να διακριθεί σε πιο «γυναικεία» κινηματογραφικά είδη όπως οι ρομαντικές κομεντί και τα δράματα, αντιθέτως, σχεδόν όλες οι ταινίες της περιέχουν πολύ δράση, όπλα, αστυνομία και εγκληματίες και ενίοτε πόλεμο (οι δυο τελευταίες). Για την ακρίβεια, αυτή η επίμονη προσπάθειά της να αποδείξει πως μια γυναίκα δεν υστερεί σε τίποτα από έναν άνδρα στην απεικόνιση τέτοιων ταινιών ίσως είναι η αχίλλειος πτέρνα της, καθώς στην προσπάθεια αυτή συχνά ξεχνά άλλα βασικά συστατικά που θα μετέτρεπαν την ταινία της σε αξιόλογη. Στους ηθοποιούς που έχουν συμμετάσχει σε ταινίες της συμπεριλαμβάνονται η Jamie Lee Curtis, ο Keanu Reeves, o Patrick Swayze, o Harrison Ford, o Liam Neeson και ο Ralph Fiennes. Βάσει βραβείων και αναγνώρισης, η Bigelow είναι η πιο επιτυχημένη γυναίκα σκηνοθέτης στην ιστορία και, μας αρέσουν δε μας αρέσουν οι ταινίες της, αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για κάθε επίδοξη δημιουργό. Η μεγαλύτερη όμως διάκριση που έλαβε είναι, χωρίς αμφιβολία, όταν ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης διέκοψε την καθιερωμένη ροή της συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου για να εκθειάσει την τελευταία της επιτυχία, Zero Dark Thirty… Μετά απ΄ αυτό, τι άλλο θέλει;

Ava DuVernay (1972- )

Εθνικότητα: Αμερικανίδα
Αριθμός ταινιών που σκηνοθέτησε (μέχρι τώρα): 3
Άλλες ασχολίες της γύρω απ΄ το σινεμά: Σεναριογράφος, υπεύθυνη marketing και προβολής

Ava_DuVernay_2015

Καλά, πόσο θρασύτατη είναι η συγκεκριμένη δημιουργός; Και γυναίκα και έγχρωμη; Καλά, δεν της είπε κανείς πως στο Χόλιγουντ μόλις το 4% των σκηνοθετών είναι γυναίκες, και λιγότερο απ΄ το 20% έγχρωμοι; Πλάκα κάνουμε, φυσικά, αλλά αυτά που είπαμε αποδεικνύουν πόσο σκληρά εργάστηκε και κόντρα σε πόσα στερεότυπα αγωνίστηκε η DuVernay για να καταξιωθεί ως μια επιτυχημένη σκηνοθέτης. Η πρώτη ταινία που γύρισε ήταν το ντοκιμαντέρ This is the Life το 2008 (σ΄ αυτό το σημείο αξίζει νομίζω να αναφέρουμε πως στα ντοκιμαντέρ οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη απήχηση απ΄ ότι στις «κανονικές» ταινίες). Η πρώτη της ταινία με ηθοποιούς γυρίστηκε το 2010 με πολύ φτωχά μέσα (μπάτζετ 50.000$, όλα απ΄ την τσέπη της), είχε τίτλο I Will Follow και σημείωσε αρκετή επιτυχία, με τη DuVernay να στρέφει αρκετά κινηματογραφικά βλέμματα πάνω της. Η δεύτερη ταινία της είχε τίτλο Στη Μέση του Πουθενά (2012) και για τη σκηνοθεσία της η DuVernay απέσπασε το πρώτο βραβείο στο φεστιβάλ του Sundance, κι έγινε η πρώτη έγχρωμη γυναίκα που τα κατάφερε. Μετά από τη συμμετοχή της σε μια σειρά ντοκιμαντέρ του ESPN με θέμα τις προσπάθειες των γυναικών σε αρκετά αθλήματα να μειωθούν οι οικονομικές ανισότητες εις βάρος τους, η ταλαντούχα δημιουργός έκανε το μεγάλο βήμα πέρυσι με την ταινία Selma, την πρώτη της «πρωτοκλασάτη» ταινία με θέμα την προσπάθεια του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και των υπολοίπων λευκών και μαύρων ακτιβιστών να πιέσουν την αμερικανική κυβέρνηση να πάρει μέτρα για την εξασφάλιση βασικών δικαιωμάτων των αφροαμερικανών στη δεκαετία του ΄60. Η Selma προτάθηκε για 2 Όσκαρ, ενώ η DuVernay έγινε η πρώτη έγχρωμη γυναίκα που προτάθηκε για Χρυσή Σφαίρα Σκηνοθεσίας. Έχοντας πλέον καταξιωθεί στο χολιγουντιανό στερέωμα, η DuVernay έχει ήδη σχεδιάσει τα επόμενα βήματά της στο σινεμά, το ντοκιμαντέρ και την τηλεόραση. Ταλέντο και (αρκετό) πείσμα έχει, οι οιωνοί για το μέλλον είναι εξαιρετικοί. Ίσως κατορθώσει να γίνει σύμβολο δυο σημαντικών μειονοτήτων στο χώρο της έβδομης τέχνης (γυναίκες και έγχρωμοι) και εμπνεύσει κι άλλους ανθρώπους με ταλέντο και πάθος για την τέχνη να ασχοληθούν και να διαπρέψουν. Ο χρόνος θα δείξει…

Αναλυτική κριτική για την ταινία Selma από το site μας εδώ.

Άλλες σημαντικές γυναίκες σκηνοθέτες

H Sofia Coppola, βραβευμένη με Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου και υποψήφια για Όσκαρ Σκηνοθεσίας, το 2003.

H Sofia Coppola, βραβευμένη με Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου και υποψήφια για Όσκαρ Σκηνοθεσίας, το 2003.

Φυσικά οι 8 σκηνοθέτες που αναλύσαμε δεν είναι οι μοναδικές που σημείωσαν επιτυχία με τα έργα τους. Τα τελευταία χρόνια ειδικά, συχνά βλέπουμε αξιόλογες ταινίες που διεκδικούν βραβεία και πετυχαίνουν στο box office να έχουν σκηνοθετηθεί από γυναίκες. Θέλοντας να αναφέρουμε κάποιες ακόμη δημιουργούς που μπορεί να ενδιαφέρουν τον αναγνώστη, θα ήταν αδύνατο να μη σταθούμε στη Γερμανίδα Leni Riefenstahl, που γύρισε ορισμένες αμφιλεγόμενες αλλά εξαιρετικού επιπέδου προπαγανδιστικές ταινίες για το Γ΄ Ράιχ, τη Lina Wertmüller, την πρώτη γυναίκα που προτάθηκε για Όσκαρ Σκηνοθεσίας το 1976, τη Barbra Streisand (βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός που προς το τέλος της καριέρας της ασχολήθηκε με τη σκηνοθεσία) και τη Sofia Coppola, που διακρίθηκε κυρίως ως σεναριογράφος κερδίζοντας και το αντίστοιχο Όσκαρ. Γενικότερα, ο αριθμός των γυναικών σκηνοθετών αυξάνεται, έστω και με μικρό ρυθμό, στις μεγαλύτερες κινηματογραφικές βιομηχανίες του πλανήτη, και αρκετές ταινίες τους αποκτούν φήμη και αποδεικνύουν πως δεν οι δημιουργοί τους δεν υστερούν σε τίποτα συγκριτικά με τους άνδρες συναδέλφους τους. Γι΄ αυτό θα δώσω και πάλι μια τελευταία συμβουλή σε κάθε γυναίκα που αγαπά τον κινηματογράφο και επιθυμεί να ασχοληθεί μ΄ αυτόν: δεν έχετε τίποτα να φοβηθείτε, αποδείξτε την αξία σας.

Μια ωραία σελίδα για το «σινεμά των γυναικών» και μια λίστα με σημαντικές ταινίες που σκηνοθέτησαν γυναίκες υπάρχει στην αγγλόφωνη Wikipedia.

Ένα μικρό (όχι πικρό) αντίο

Κάπου εδώ θα σας αποχαιρετήσουμε. Θα ακολουθήσει σύντομα ένα αποχαιρετιστήριο ευχάριστο διάλειμμα, και στη συνέχεια πρέπει και μεις να πάμε διακοπές. Το blog δε θα παραμείνει τελείως ανενεργό τους δυο επόμενους μήνες, απλώς δε θα ανανεώνεται τόσο τακτικά όσο τώρα. Φυσικά, όταν υπάρχει κάτι αξιοσημείωτο, θα σας ενημερώνουμε. Καλό καλοκαίρι!

Ως γνωστόν, ο κινηματογράφος έχει ασχοληθεί πρακτικά με τα πάντα, αλλά ένα αγαπημένο θέμα των σκηνοθετών είναι οι επιστήμες, και οι άνθρωποι που σχετίζονται μ΄ αυτές. Το Cinema Therapy σας παρουσιάζει πέντε τέτοιες ταινίες που σημάδεψαν την κινηματογραφική ιστορία και σας καλοσωρίζει στο πιο «ακαδημαϊκό» αφιέρωμά του!

Στιγμιότυπο από την πρώτη ταινία "επιστημονικής φαντασίας", το γαλλικό Ταξίδι στο Φεγγάρι (1902)

Στιγμιότυπο από την πρώτη ταινία «επιστημονικής φαντασίας», το γαλλικό Ταξίδι στο Φεγγάρι (1902)

Ο 20ος αιώνας υπήρξε αδιαμφισβήτητα ο αιώνας κατά τον οποίο η επιστήμη και η πρόοδος θριάμβευσαν. Τεράστια βήματα, μεγαλύτερα ίσως απ΄ όσα είχε πραγματοποιήσει συνολικά η ανθρωπότητα μέχρι τότε, σε όλους τους τομείς του επιστητού, άλλαξαν για πάντα τις ζωές των ανθρώπων που πέρασαν από τον πλανήτη μας. Τον ίδιο αιώνα εμφανίστηκε και ο κινηματογράφος (αν το καλοσκεφτείτε, κι αυτός χάρη στην πρόοδο των επιστημών υπάρχει!) και, όπως είναι φυσιολογικό, ασχολήθηκε αρκετά με τα επιστημονικά επιτεύγματα των τελευταίων 150-200 ετών, καθώς και με τη ζωή και το έργο των επιστημόνων που τα κατέστησαν δυνατά. Στον αιώνα που διανύουμε, μάλιστα, οι ταινίες με θέμα την επιστήμη και τους ανθρώπους της αυξάνονται εντυπωσιακά, καθώς έχει δημιουργηθεί κι ένα νέο «παρακλάδι» τους που μελετά την επιστήμη της πληροφορικής και τους υπολογιστές (έρχεται σύντομα ειδικό αφιέρωμα γι΄ αυτό). Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνούμε πως ένα τεράστιο κομμάτι του κινηματογράφου, οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας (στο μέλλον θα υπάρξει και γι΄ αυτές αφιέρωμα), χρησιμοποιούν ως βάση και πηγή έμπνευσης τις επιστημονικές ανακαλύψεις της εποχής μας, τις οποίες φυσικά επεκτείνουν μέχρι εκεί που τους επιτρέπει η φαντασία των δημιουργών τους και το… μπάτζετ της παραγωγής. Σε κάθε περίπτωση, οι επιστήμες είναι από τα βασικά θέματα που απασχολούν τις (σύγχρονες, κυρίως) κινηματογραφικές παραγωγές, γεγονός που μοιάζει φυσικό αν αναλογιστούμε πως ο κινηματογράφος αντλεί τη θεματολογία του από την ανθρώπινη πραγματικότητα, και οι επιστήμες αποτελούν πια τον ακρογωνιαίο λίθο της. Πέντε ταινίες του είδους, που ασχολούνται άμεσα ή έμμεσα με επιστήμες, επιστήμονες ή παρεμφερείς έρευνες και ανακαλύψεις θα εξετάσουμε στις γραμμές που ακολουθούν. Το αφιέρωμα αυτό, επομένως, εκτός από ψυχαγωγικό, ελπίζω να αποδειχθεί άκρως εκπαιδευτικό και ενημερωτικό!

Oι ταινίες είναι αμερικανικές παραγωγές, εκτός αν τονίζεται το αντίθετο.

Madame Curie (1943)

3 Stars

220px-Madame_Curie_(film)_poster

Διάρκεια: 124΄
Είδος: Βιογραφικό δράμα
Σκηνοθεσία: Mervyn LeRoy
Πρωταγωνιστούν: Greer Garson, Walter Pidgeon, Henry Travers
Υπόθεση: Ο επιτυχημένος φυσικός και ορκισμένος εργένης Pierre Curie γνωρίζει και παντρεύεται τη Marie, μια ευφυή μαθήτριά του, και μαζί εργάζονται για μια τεραστίων διαστάσεων επιστημονική ανακάλυψη.

Η αλήθεια είναι πως ο κλασικός κινηματογράφος ασχολήθηκε ελάχιστα με τις επιστήμες, και οι λόγοι είναι προφανείς. Αυτές καταρχήν δεν είχαν προχωρήσει ούτε κατά διάνοια στο σημερινό βαθμό (άρα, η θεματολογία ήταν περιορισμένη), ενώ το κοινό είχε σχετικά μειωμένη αντίληψη και γνώριζε ελάχιστα για την πολύπλοκη επιστημονική ορολογία και τους διακεκριμένους εκπροσώπους της επιστήμης. Γι΄ αυτό και τούτο το φιλμ του Mervyn LeRoy (Little Caesar, Waterloo Bridge) αποκτά ξεχωριστή αξία, παρότι το στιλ και η φιλοσοφία του είναι αρκετά γλυκανάλατα και ξεπερασμένα για τα σημερινά δεδομένα. Το διάσημο ζεύγος Curie, που ανακάλυψε μετά από προσπάθειες ετών το ραδιενεργό στοιχείο ράδιο και έθεσε τις βάσεις για τη σύγχρονη πυρηνική φυσική, υποδύονται (σε μία από τις εννέα συνεργασίες τους), οι Walter Pidgeon και Greer Garson, δυο εξαιρετικά δημοφιλείς ηθοποιοί της εποχής που μάλλον έχουν ξεχαστεί σήμερα, και βλέποντας την ταινία πιθανότατα καταλαβαίνεις το γιατί. Παρά τα εμφανή ελαττώματά του, το έργο είναι από τα ελάχιστα της εποχής του που αναλύει τόσο διεξοδικά και με σχετικά μικρή αλλοίωση τη ζωή και το έργο μεγάλων επιστημόνων, και οφείλουμε να παραδεχτούμε πως η Garson είναι τουλάχιστον αξιόλογη στο ρόλο της Curie, της μεγαλύτερης ίσως γυναίκας επιστήμονα στην ιστορία. Επίσης, η ταινία παρέχει μια σειρά από επιστημονικές πληροφορίες και όρους, που σήμερα τους βρίσκουμε με το πάτημα ενός κουμπιού, αλλά για το κοινό του 1943 ήταν πραγματική επανάσταση.

Επιστροφή στο Μέλλον (Back to the Future, 1985)

4 Stars

Back_to_the_Future

Διάρκεια: 116΄
Είδος: Κωμωδία επιστημονικής φαντασίας
Σκηνοθεσία: Robert Zemeckis
Πρωταγωνιστούν: Michael J. Fox, Christopher Lloyd, Lea Thompson, Crispin Glover
Υπόθεση: Ένας νέος ταξιδεύει κατά λάθος στο παρελθόν, με ένα αυτοκίνητο-χρονομηχανή ενός τρελού επιστήμονα φίλου του, και οφείλει να διασφαλίσει πως οι έφηβοι γονείς του θα παντρευτούν προκειμένου να σώσει τη δική του ύπαρξη.

Είχα δηλώσει στην αρχή πως για τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας θα ακολουθήσει στο μέλλον ξεχωριστό αφιέρωμα, καθώς αποτελούν μεγάλο κεφάλαιο της τέχνης, αλλά τούτη εδώ ξεφεύγει αρκετά από την «πεπατημένη» του είδους, οπότε μπορεί να συμπεριληφθεί εδώ. Μια θεότρελη, τυπική των 80’s, κωμωδία του διάσημου Robert Zemeckis (Who Framed Roger Rabbit, Forrest Gump), με το νεαρό Marty McFly (Fox) να επιστρέφει στο 1955 (πριν 30 χρόνια, δηλαδή) και να συνυπάρχει με τους συνομήλικους, πλέον, γονείς του, οι οποίοι δε γνωρίζονταν ακόμη. Ο Marty επιδίδεται σε μια επίπονη και μακροχρόνια προσπάθεια να παρέμβει στο παρελθόν και να τους κάνει να ερωτευτούν και να παντρευτούν ώστε να εξασφαλιστεί η μελλοντική γέννησή του, ενώ ταυτόχρονα συνεργάζεται με τον παλαβό εφευρέτη που είναι υπεύθυνος για το όλο μπέρδεμα (Lloyd) ώστε να επιστρέψει… στο μέλλον. Αν και αποτελεί ένα ανάλαφρο sci-fi φιλμ, η ταινία θέτει αρκετά υποθετικά επιστημονικά ερωτήματα (κυρίως, το παράδοξο του παππού), στα οποία δίνει απάντηση μ΄ έναν χιουμοριστικό και ευχάριστο τρόπο, με μια περίεργη… παράδοξη λογική. Απ΄ τις καλύτερες κωμωδίες των 80΄s, άνοιξε το δρόμο για δύο σίκουελ και πολλές παρόμοιες sci-fi παραγωγές, ενώ βλέπεται το ίδιο ευχάριστα και σήμερα.

Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ (Good Will Hunting, 1997)

4,5 stars

220px-Good_Will_Hunting_theatrical_poster

Διάρκεια: 126΄
Είδος: Δράμα
Σκηνοθεσία: Gus van Sant
Πρωταγωνιστούν: Matt Damon, Robin Williams, Ben Affleck, Minnie Driver
Υπόθεση: Ο νεαρός Γουίλ Χάντινγκ (Damon), επιστάτης στο MIT, αποτελεί μια κρυφή μαθηματική ιδιοφυία, αλλά χρειάζεται τη σωστή καθοδήγηση για να βρει το δρόμο του.

Μια από τις καλύτερες ταινίες του είδους, γεμάτη νοσταλγία, συγκίνηση, ηθικά διδάγματα και μαθήματα ζωής. Το εμπνευσμένο, βραβευμένο με Όσκαρ πρωτότυπο σενάριο των Damon και Affleck έχει ως ήρωα τον Will Hunting, έναν καλόκαρδο αλλά με πολλά προβλήματα 20χρονο από τη Βοστώνη, που χωρίς να έχει σπουδάσει αποτελεί μια αυθεντική μεγαλοφυία, με εξαιρετική έφεση στα μαθηματικά και εκπληκτική φωτογραφική μνήμη. Οι δυνατότητές του κινδυνεύουν, όμως, να μείνουν αναξιοποίητες αν δε βρεθεί το κατάλληλο περιβάλλον για να συμβεί το αντίθετο, γι΄ αυτό κι ένας καθηγητής στο φημισμένο πανεπιστήμιο ΜΙΤ τον συστήνει σ΄ έναν ανθρωπιστή ψυχαναλυτή (Williams), που προσπαθώντας να τον καθοδηγήσει ανακαλύπτει πράγματα και για τη δική του ζωή. Μια πολύ ανθρώπινη ταινία, που καταδεικνύει με τον πιο συγκινητικό και πειστικό τρόπο τι μπορεί να πετύχει ο άνθρωπος αν πιστέψει στις δυνατότητές του και εργαστεί σκληρά ώστε να τις αξιοποιήσει, καθώς και πόσο χρήσιμη είναι για το είδος μας η επαφή με άλλους ανθρώπους, με τους οποίος μπορούμε να μοιραστούμε τα προβλήματά μας και να βρούμε τις λύσεις. Συγκλονιστικός ο αείμνηστος Robin Williams, βραβεύτηκε δικαίως με Όσκαρ, συνολικά μια πολύ όμορφη ταινία που σε προβληματίζει για αρκετά πράγματα, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει μια νότα αισιοδοξίας και ελπίδας.

Ένας Υπέροχος Άνθρωπος (A Beautiful Mind, 2001)

4,5 stars

A_Beautiful_Mind_Poster

Διάρκεια: 135΄
Είδος: Βιογραφικό δράμα
Σκηνοθεσία: Ron Howard
Πρωταγωνιστούν: Russell Crowe, Jennifer Connelly, Ed Harris
Υπόθεση: Η ζωή του διάσημου μαθηματικού και οικονομολόγου John Nash Jr. (Crowe), από τις εξαιρετικές ανακαλύψεις του μέχρι τη χαμηλή κοινωνικότητα και τα προβλήματα σχιζοφρένειας που αντιμετώπισε.

Το γεγονός πως το φιλμ αυτό είναι μάλλον το μοναδικό του είδους που απέσπασε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας μάλλον λέει πολλά. Θέμα του η ζωή και το έργο του αείμνηστου (πέθανε πριν λίγες μέρες) βραβευμένου με Νόμπελ επιστήμονα John Nash, από τα πρώτα του βήματα στο Princeton, στο οποίο και παρουσίασε για πρώτη φορά την περίφημη εξίσωσή του (Nash equilibrium), μέχρι τη μακροχρόνια μάχη του με τη σχιζοφρένεια, που τον έκανε να βλέπει και να ακούει ανθρώπους που δεν υπήρχαν, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή του ίδιου, της συζύγου και των παιδιών του, και την αναγνώριση που έλαβε τα τελευταία χρόνια από την επιστημονική κοινότητα. Μια πλήρης βιογραφία, θα μπορούσε να πει κανείς, με αρκετές ανακρίβειες και αλλοιώσεις, σχεδόν όλες όμως απαραίτητες για τη δραματοποίηση και την ομαλή εξέλιξη της πλοκής. Ένας συγκλονιστικός Ράσελ Κρόου απέδωσε τον πολύ απαιτητικό ρόλο του Nash με αρκετή ευελιξία και σεβασμό προς το πρόσωπο που υποδύθηκε, άγγιξε το back-to-back στα Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου (μετά το Μονομάχο), τελικά κέρδισε μόνο τη Χρυσή Σφαίρα. Εμβληματική και ατμοσφαιρική η σκηνοθεσία του Ron Howard, το έργο συνολικά αποτελεί, εκτός από ένα λαμπρό παράδειγμα κινηματογραφικής βιογραφίας, μια ταινία που καταδεικνύει ακόμη μια φορά την ικανότητα του ανθρώπου να αντιμετωπίσει ακόμη και τα πιο δύσκολα προβλήματα ασχολούμενος με αυτό που του αρέσει και τον «γεμίζει» ως προσωπικότητα. Ίσως η καλύτερη ταινία σχετικά με τις επιστήμες και τους επιστήμονες.

Η Θεωρία των Πάντων (The Theory of Everything, Μ. Βρετανία, 2014)

3 Stars

Theory_of_Everything

Διάρκεια: 123΄
Είδος: Βιογραφικό δράμα
Σκηνοθεσία: James Marsh
Πρωταγωνιστούν: Eddie Redmayne, Felicity Jones, Charlie Cox
Υπόθεση: Μια δραματοποιημένη ματιά στη ζωή του διάσημου φυσικού Stephen Hawking (Redmayne) και τη σχέση του με τη γυναίκα του (Jones).

Αναλυτική κριτική από το site μας για την ταινία μπορείτε να βρείτε εδώ.

Όταν πρωτοξεκίνησε το παρόν blog ήταν η περίοδος των Όσκαρ, και είχαμε γράψει αρκετά πράγματα για την ταινία αυτή. Οι δυνατότητές της, αναμφίβολα εξαιρετικές: η ζωή του παγκοσμίως διάσημου Stephen Hawking, ενός από τους μεγαλύτερους επιστήμονες όλων των εποχών, που αποτελεί ένα απίστευτο δείγμα ανθρώπινης θέλησης και προσπάθειας, καθώς πάσχει εδώ και πολλά χρόνια από τη νόσο ALS, η οποία, ως γνωστόν, τον έχει καθηλώσει εδώ και μισό αιώνα σε αναπηρικό καροτσάκι. Παρά την εξαιρετική ερμηνεία του νεαρού, πολλά υποσχόμενου, Βρετανού Eddie Redmayne, που κέρδισε το Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου ως Hawking, η ταινία πάσχει σε αρκετά σημεία, καθώς ενώ σου κινεί εξαρχής το ενδιαφέρον αδυνατεί να πετύχει το κάτι παραπάνω. Έχοντας στα χέρια του μια ιστορία με ακόμη περισσότερες δυνατότητες απ΄ αυτήν του John Nash (βλέπε Ένας Υπέροχος Άνθρωπος), ο James Marsh αποτυγχάνει να φέρει το κοινό σε στενή επαφή με τη συγκλονιστική ιστορία του Hawking, ενώ δεν παρέχει πολλές πληροφορίες για τη ζωή του διάσημου επιστήμονα απ΄ αυτές που κάποιος πιθανότατα ήδη θα γνώριζε. Η ταινία βέβαια είναι τουλάχιστον αξιόλογη και αποτελεί μια όμορφη δραματοποιημένη βιογραφία ενός ανεπανάληπτου βεληνεκούς επιστήμονα, και η θέση της στη συγκεκριμένη λίστα είναι εξ ορισμού εξασφαλισμένη.

quote-film-is-one-of-the-three-universal-languages-the-other-two-mathematics-and-music-frank-capra-31217
Η σχέση της έβδομης τέχνης με τις επιστήμες, και συγκεκριμένα τα μαθηματικά, αποδίδεται με τον καλύτερο τρόπο από τον τεράστιο Frank Capra (1897-1991).

Κρίνοντας από τον αριθμό και την ποιότητα παρόμοιων ταινιών που γυρίστηκαν τα τελευταία χρόνια, μπορούμε να πούμε πως η επιστήμη εξελίσσεται σε ένα από τα αγαπημένα θέματα των κινηματογραφικών δημιουργών, που αντλούν ιδέες και έμπνευση από τους ανθρώπους της για να δημιουργήσουν ορισμένες από τις πιο διάσημες ταινίες του πρόσφατου παρελθόντος. Για το φινάλε, σας έχουμε ένα Top 10 από το site WatchMojo, με τις δέκα μεγαλύτερες (πραγματικές ή μη) ιδιοφυίες που απεικονίστηκαν ποτέ σε στη μεγάλη οθόνη. Απολαύστε το!

Η μεγάλη μονομαχία μεταξύ δύο εκ των κορυφαίων ηθοποιών του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, αλλά και των αρχών του 21ου, του Αλ Πατσίνο και του Ρόμπερτ Ντε Νίρο συνεχίζεται ακόμη πιο έντονη! Υποδεχθείτε, λοιπόν, για δεύτερη φορά τους δύο μεγάλους αστέρες μας!

Πριν συνεχίσουμε την ανάλυσή μας, ορίστε μερικές μαγικές στιγμές των πρωταγωνιστών του αφιερώματος από ταινίες που δε συμπεριλήφθηκαν στη σύγκριση…

Σε διαφορετικούς ρόλους

Awakenings (1990) vs. Άρωμα Γυναίκας (1992)

220px-Awakenings220px-Scent_of_a_Woman

Awakenings (1990)

Σκηνοθεσία: Penny Marshall
Είδος: Δράμα
Διάρκεια: 121΄
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Robert De Niro, Penelope Ann Miller
Υπόθεση: Στην Αμερική του 1969, τα θύματα μιας επιδημίας εγκεφαλίτιδας βρίσκονται σε κατατονία επί τέσσερις δεκαετίες, αλλά ένας ψυχίατρος αποφασίσει να τους χορηγήσει ένα νέο φάρμακο που μπορεί να τους βοηθήσει.

Άρωμα Γυναίκας (Scent of a Woman, 1992)

Σκηνοθεσία: Martin Brest
Είδος: Δράμα
Διάρκεια: 156΄
Πρωταγωνιστούν: Al Pacino, Chris O΄ Donnell, James Rebhorn
Υπόθεση: Ένας φοιτητής από το Όρεγκον χρειάζεται χρήματα και δέχεται να αναλάβει να προσέχει έναν τυφλό συνταγματάρχη εν αποστρατεία, αλλά η δουλειά αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη απ΄ ότι φαινόταν.

Ποιος είπε ότι ο Αλ Πατσίνο και ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο ήταν καλοί μόνο σε ρόλους μαφιόζων, αστυνομικών και γενικά «σκληρών» του κινηματογράφου; Οι δυο μεγάλοι αστέρες έχουν αποδείξει πολλάκις την ικανότητά τους να αποδίδουν με εξίσου εξαιρετικό τρόπο πολύ πιο πολυδιάστατους, ευαίσθητους και συγκινητικούς ρόλους. Ορίστε δυο χτυπητά παραδείγματα. Στην ταινία Awakenings, ο Ντε Νίρο υποδύεται έναν έγκλειστο σε ψυχιατρική κλινική, που βρίσκεται σε κατατονία και τροχιά άρνησης να επικοινωνήσει επί 40 χρόνια, αλλά ξαφνικά συνέρχεται, μαζί με άλλους ασθενείς, χάρη σ΄ ένα (προσωρινά) θαυματουργό φάρμακο που του παρείχε ο ανθρωπιστής ψυχίατρος που υποδύεται ο αείμνηστος Ρόμπιν Γουίλιαμς. Η ερμηνεία του Ντε Νίρο είναι συγκλονιστική, ειδικά στις σκηνές που δείχνουν το χαρακτήρα του να προσπαθεί να προσαρμοστεί στη ζωή μετά από 40 χρόνια «αποχής», αλλά κι εκεί που οι παρενέργειες του φαρμάκου αρχίζουν να γίνονται αισθητές και το μέλλον δε δείχνει τόσο ρόδινο όσο φαινόταν… Μαζί με τον Γουίλιαμς και το εξαιρετικό σενάριο του Steven Zaillian (Η Λίστα του Σίντλερ), δημιουργούν μια πολύ συγκινητική ταινία. Από την άλλη, ο Πατσίνο έχει δώσει πιθανότατα την καλύτερη ερμηνεία του σ΄ έναν τέτοιο ρόλο, και συγκεκριμένα σ΄ αυτόν ενός τυφλού, εγωιστή αλλά παραδόξως ευαίσθητου συνταγματάρχη στο αξιόλογο – αν και συχνά κουραστικό – Άρωμα Γυναίκας. Έχοντας στο πλευρό του έναν μέτριο Chris O΄ Donnell κι ένα σενάριο με μεγάλες δυνατότητες αλλά εμφανή ελαττώματα, ο σπουδαίος ηθοποιός συγκινεί και τον πιο αναίσθητο με την ερμηνεία του, ειδικά στη σκηνή του τανγκό που παραθέτουμε στη συνέχεια, καθώς και σ΄ αυτή στο φινάλε όταν υπερασπίζεται το νεαρό συνοδό του. Αξεπέραστη ερμηνεία, του χάρισε δικαίως το μοναδικό Όσκαρ της πλούσιας καριέρας του.

Επιτέλους μαζί!

Ένταση (Heat, 1995)

220px-Heatposter

Σκηνοθεσία: Michael Mann
Είδος: Γκανγκστερική περιπέτεια, θρίλερ
Διάρκεια: 170΄
Πρωταγωνιστούν: Al Pacino, Robert De Niro, Jon Voight, Val Kilmer
Υπόθεση: Μια συμμορία ληστών αρχίζει να αισθάνεται την «καυτή ανάσα» της αστυνομίας όταν αφήνει – χωρίς κάποιο μέλος της να το καταλάβει – ένα στοιχείο στην τελευταία της ληστεία.

Το κοινό στις δεκαετίες του ’70, του ’80 και του ’90 λάτρεψε τόσο τον Πατσίνο όσο και τον Ντε Νίρο. Έχοντας παρόμοιες καταβολές, αναδειχθεί με παρόμοιο τρόπο και ειδικευτεί σε παρόμοιους ρόλους με αρκετά παρόμοιο στιλ υποκριτικής, ήταν αναπόφευκτο να υπάρξουν συγκρίσεις, ενώ υπήρξε λαϊκή απαίτηση να συμπρωταγωνιστήσουν μαζί κάποτε, δεδομένου πως είναι χρόνια φίλοι στην προσωπική τους ζωή (φυσικά, οι δυο τους είναι πρωταγωνιστές στο δεύτερο μέρος του Νονού, αλλά, όπως εξηγήσαμε και στο πρώτο μέρος της cine-μαχίας, δεν εμφανίστηκαν μαζί σε καμία σκηνή. Τελικά, το έργο να τους «ενώσει» σε κάποιο φιλμ ανέλαβε ο διακεκριμένος σκηνοθέτης Michael Mann (Ο Τελευταίος των Μοϊκανών), ο οποίος μάλιστα έθεσε τους χαρακτήρες τους αντιμέτωπους: ο ένας (Ντε Νίρο) επικεφαλής μιας συμμορίας ληστών, ο άλλος (Πατσίνο), ο αστυνομικός που τους καταδιώκει. Αν και η ταινία δεν είναι κάτι παραπάνω από ένα καλογυρισμένο θρίλερ με πολλή δράση και αρκετή αγωνία, μόνο η παρουσία αυτών των δύο κολοσσών στην ίδια ταινία, μόνο η ύπαρξή τους ταυτόχρονα στη μεγάλη οθόνη, είναι αρκετή να ανεβάσει επίπεδο το έργο. Οι χαρακτήρες που υποδύονται δε διαφέρουν πολύ απ΄ αυτούς που τους καταξίωσαν: στην αντίθετη πλευρά του νόμου μεν, αλλά με κώδικα τιμής, ανδρισμό, αξιοπρέπεια και βαθιά εσωτερική αναζήτηση. Και φυσικά, τεράστιο σεβασμό ο ένας προς τον άλλο, τον ίδιο ακριβώς που επιδεικνύουν και ως άνθρωποι, τον ίδιο που τους καθιστά, εκτός από τεράστιους ηθοποιούς, και ξεχωριστές προσωπικότητες. Το μεγαλείο των δυο αστέρων ξεδιπλώνεται αριστουργηματικά στην ταινία αυτή του Michael Mann, κι ας έχουν γυρίσει και οι δύο (πολύ) καλύτερες. Για τα πρακτικά, να αναφέρουμε πως μετά απ΄ την Ένταση, οι δυο γίγαντες του σινεμά συνεργάστηκαν ξανά μόνο μια φορά: στο μετριότατο θρίλερ Righteous Kill, το 2008. Το να τους βλέπεις μαζί στην ίδια ταινία αποτελεί, σε κάθε περίπτωση, μοναδική εμπειρία. Απολαύστε τους.

Διακωμωδώντας το στιλ τους

Ανάλυσέ το (1999) vs. Η Συμμορία των 13 (2007)

220px-Analyze_this220px-Oceans13Poster1

Ανάλυσέ το (Analyze This, 1999)

Σκηνοθεσία: Harold Ramis
Είδος: Γκανγκστερική κωμωδία
Διάρκεια: 103΄
Πρωταγωνιστούν: Billy Crystal, Robert De Niro, Liza Kudrow, Joe Viterelli
Υπόθεση: Ένας ψυχίατρος, απογοητευμένος επειδή οι περιπτώσεις που αναλαμβάνει δεν είναι ενδιαφέρουσες, βλέπει τη ζωή του να αλλάζει όταν ένας ανασφαλής μεγαλομαφιόζος θα του ζητήσει ψυχιατρική βοήθεια.

Η Συμμορία των 13 (Ocean’s Thirteen, 2007)

Σκηνοθεσία: Steven Soderbergh
Είδος: Περιπέτεια δράσης, κωμωδία
Διάρκεια: 114΄
Πρωταγωνιστούν: George Clooney, Brad Pitt, Matt Damon, Andy Garcia, Al Pacino
Υπόθεση: O Danny Ocean ετοιμάζει τη συμμορία του για μια νέα επίθεση, αυτή τη φορά εναντίον του ιδιοκτήτη καζίνο Willy Bank (Pacino), ο οποίος πρόδωσε ένα μέλος της αρχικής συμμορίας.

Καθώς περνούν τα χρόνια, οι κλασικοί ρόλοι που υποδύθηκαν εξαιρετικά οι δυο σταρ έχουν εξελιχθεί, ο κινηματογραφικός γκάνγκστερ του 1980 και του 2010 απέχουν αρκετά στο στιλ και τις αρχές τους. Ταυτόχρονα, τα χρόνια πέρασαν και για τους ίδιους, οπότε τους είναι πολύ πιο εύκολο και πρακτικό να υποδύονται πιο ανάλαφρους και χαμηλών τόνων, που προσεγγίζουν, ωστόσο, μ΄ έναν κωμικό τρόπο΄τις παλιές δόξες. Στην παλαβή κωμωδία Ανάλυσέ το, για παράδειγμα, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο υποδύεται έναν… ανασφαλή και με σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα μεγαλομαφιόζο, που ζητά τη βοήθεια ενός φιλήσυχου ψυχαναλυτή, τον οποίο υποδύεται εξαιρετικά ο Billy Crystal, για να τα λύσει, αλλά και για να ισχυροποιήσει ξανά την κλονισμένη θέση του στην ιεραρχία της Μαφίας. Σατιρίζοντας ουσιαστικά παλαιότερους παρόμοιους ρόλους του, και χάρη και στην εξαιρετική καθοδήγηση του ειδικού στις κωμωδίες Harold Ramis (Ghostbusters, Η Μέρα της Μαρμότας), ο Ντε Νίρο είναι απολαυστικός, και αποδεικνύει πως εκτός από «σκληρός» και συγκινητικός, μπορεί να είναι και πολύ αστείος. Ο Πατσίνο, πάλι, είχε πάντοτε λιγότερο καλές σχέσεις με την κωμωδία και το χιούμορ, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει γυρίσει κι αυτός αρκετές ανάλαφρες ταινίες. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, δέχτηκε να παίξει στη Συμμορία των 13, την τρίτη ταινία μιας τριλογίας με ensemble cast – όλοι αστέρες – που υπόσχεται πολλή δράση, γκλάμουρ, στιλ και αρκετό παράλογο χιούμορ. Αυτά ενσαρκώνει και ο χαρακτήρας του Πατσίνο στο φιλμ: ο ιδιοκτήτης καζίνο Willy Bank, ένας υψηλής αισθητικής και με πολλές γνωριμίες (έχει σφίξει το χέρι του Φρανκ Σινάτρα) παράνομος, εναντίον του οποίου στρέφονται οι πρωταγωνιστές όταν προδίδει έναν απ΄ αυτούς. Σε αντίθεση με τον Ντε Νίρο στο Ανάλυσέ το, ο Πατσίνο δεν είναι πρωταγωνιστής, ούτε περιμένεις απ΄ αυτόν τη βασική δόση χιούμορ και δράσης της ταινίας. Αποδεικνύει, ωστόσο, κι αυτός την ικανότητά του σε ανάλαφρους και ευχάριστους ρόλους, που προσεγγίζουν αυτούς που τον ανέδειξαν, αλλά με πιο κωμικές ιδιότητες. Όπως και να χει το πράγμα, Πατσίνο και Ντε Νίρο εξακολουθούν να μας εκπλήσσουν με τις ικανότητές τους σε μια μεγάλη ποικιλία ρόλων, και οι καριέρες τους μόνο τελειωμένες δεν πρέπει να θεωρούνται…

Φυσικά, οι ταινίες και τα παραδείγματα που παραθέσαμε είναι ελάχιστο δείγμα μπροστά στο μεγαλείο και την μακρόχρονη καριέρα των δύο μεγάλων ηθοποιών, και δεν είναι ούτε κατά διάνοια αρκετά για να εκθέσουν το ταλέντο και τις ικανότητές τους. Αμφότεροι έχουν πρωταγωνιστήσει σε αρκετές ακόμη επιτυχίες, αλλά θα ήταν κουραστικό και για σας και για μας να τις αναλύσουμε όλες. Γι΄ αυτό και θα κλείσουμε το αφιέρωμά μας με δυο βίντεο που έχουν συγκεντρώσει τις μεγαλύτερες στιγμές από ολόκληρη την καριέρα τους, δυο βίντεο που ίσως σας βοηθήσουν να κατανοήσετε ακόμη καλύτερα με πόσο κορυφαίους ανθρώπους του σινεμά έχουμε να κάνουμε…

Σήμερα συμπληρώνονται 40 χρόνια από τη λήξη ενός από τους πιο μακροχρόνιους και αιματηρούς πολέμους του 20ού αιώνα, τον πόλεμο του Βιετνάμ. Καθώς ο πόλεμος αυτός άλλαξε για πάντα τις ζωές εκατομμυρίων Αμερικανών, ήταν αδύνατο να μην αποτελέσει αφορμή για πολλά κινηματογραφικά αριστουργήματα.

Vietnam WarΜπορεί τη μερίδα του λέοντος στις πολεμικές ταινίες να κατέχει αδιαμφισβήτητα ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όμως και ο εικοσαετής διάρκειας πόλεμος που στοίχισε τη ζωή 60.000 Αμερικανών και πάνω από 2 εκατομμύρια ανθρώπων συνολικά δεν πάει πίσω. Η πιο πικρή ήττα στη σύντομη ιστορία της υπερδύναμης των Ηνωμένων Πολιτειών είχε ανυπολόγιστες συνέπειες στη χώρα και στον πλανήτη γενικότερα, και ήταν επόμενο μεγάλοι κινηματογραφικοί δημιουργοί να δραματοποιήσουν τα γεγονότα του πολέμου και να δημιουργήσουν αριστουργήματα. Έτσι, τα πρώτα 15 χρόνια μετά τη λήξη του πολέμου χαρακτηρίστηκαν από μια σχετική φρενίτιδα, με δεκάδες ταινίες που ασχολούνται άμεσα ή έμμεσα με αυτόν να εμφανίζονται στους κινηματογράφους. Από το 1990 και μετά η παραγωγή τέτοιων ταινιών εμφανώς μειώθηκε, ενώ γενικά περιορίστηκε στο Χόλιγουντ και μόνο, αφού στις ΗΠΑ είχε τεράστιο αντίκτυπο ο πόλεμος. Τα μεγαλύτερα αριστουργήματα, λοιπόν, για τον καταστροφικό αυτό πόλεμο εμφανίστηκαν στα τέλη των 70΄s και στη δεκαετία που ακολούθησε. Πέντε τέτοιες μεγάλες ταινίες θα σας παρουσιάσουμε στο αφιέρωμα αυτό, αποτίοντας με τον τρόπο μας ένα φόρο τιμής στα εκατομμύρια των ανθρώπων που είδαν τη ζωή τους να τερματίζεται ή να αλλάζει για πάντα στο βωμό των ψυχροπολεμικών συμφερόντων…

Ο Ελαφοκυνηγός (The Deer Hunter, 1978)

3 Stars

215px-The_Deer_Hunter_poster

Διάρκεια: 183΄
Είδος: Πολεμικό δράμα
Σκηνοθεσία: Michael Cimino
Πρωταγωνιστούν: Robert De Niro, Christopher Walken, John Savage, John Cazale, Meryl Streep
Υπόθεση: Μια εκ των έσω ανάλυση για το πώς ο πόλεμος του Βιετνάμ επηρέασε και ουσιαστικά κατέστρεψε τις ζωές τριών φίλων και των οικογενειών τους σε μια μικρή πόλη της Pennsylvania.

Η πρώτη μεγάλη ταινία του είδους της, αναδεικνύεται και ταυτόχρονα αδικείται από τον συναισθηματισμό της. Ο σκηνοθέτης-πυροτέχνημα Michael Cimino (δε σημείωσε ποτέ ανάλογη επιτυχία) προσπάθησε να αποδώσει όσο πιο ρεαλιστικά γίνεται τη φρίκη του – πολύ πρόσφατου τότε – πολέμου, απεικονίζοντας αρχικά τη ζωή τριών φίλων λίγο πριν επιστρατευτούν για τον πόλεμο, τα όνειρα και τις φιλοδοξίες τους. Κατόπιν ξετυλίγει τον όλεθρο και τις ανατριχιαστικές καταστάσεις που πέρασαν αυτοί και οι συνάδελφοί τους στις αφιλόξενες ζούγκλες της Ινδοκίνας, και με το συγκλονιστικό φινάλε μας αποδεικνύει πως ακόμη και όσοι γλίτωσαν το θάνατο, δεν κατάφεραν ποτέ να επιστρέψουν στις παλιές ζωές τους, καθώς όσα έζησαν εκεί τους καταδιώκουν για πάντα. Η νευρώδης σκηνοθεσία και οι απίθανες ερμηνείες των πρωταγωνιστών εξυπηρετούν απόλυτα τους στόχους του φιλμ, αλλά η τρίωρη και πλέον διάρκεια κουράζει το θεατή. Προσπαθώντας να γίνει όσο πιο αναλυτικός και πειστικός μπορεί, ο σκηνοθέτης συχνά αναλώνεται και επαναλαμβάνεται, καταστρέφοντας έτσι αρκετές από τις δυνατότητες της ταινίας. Σε κάθε περίπτωση όμως, το έργο κέρδισε 5 Όσκαρ και αποτέλεσε την αρχή μιας μεγάλης σειράς ταινιών με θέμα τον αιματηρό πόλεμο.

Δείτε την πιο συγκλονιστική σκηνή της ταινίας, στην οποία οι σαδιστές Βιετναμέζοι αξιωματικοί υποχρεώνουν τους Αμερικανούς αιχμαλώτους τους να παίξουν Ρωσική ρουλέτα, με το νικητή να επιβιώνει.

Αποκάλυψη Τώρα! (Apocalypse Now, 1979)

3,5 Stars

Apocalypse_Now_poster

Διάρκεια: 153΄ (κανονική) – 200΄ (extended)
Είδος: Πολεμικό δράμα
Σκηνοθεσία: Francis Ford Coppola
Πρωταγωνιστούν: Marlon Brando, Robert Duvall
Martin Sheen, Frederic Forrest
Υπόθεση: Στον πόλεμο του Βιετνάμ, ένας λοχαγός του Αμερικανικού στρατού καλείται να ταξιδέψει στην Καμπότζη προκειμένου να εντοπίσει έναν συνταγματάρχη που έχασε τα λογικά του και λατρεύεται σαν θεός από τις τοπικές φυλές ιθαγενών.

Ακόμη ένα έπος στα τέλη των 70΄s σχετικά με τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά μια πολύ διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με τον Ελαφοκυνηγό. Η ταινία του Coppola είναι η πρώτη που ασχολείται με τις «εσωτερικές υποθέσεις» του πολέμου, τα προβλήματα δηλαδή που αντιμετώπιζαν οι Αμερικανικές δυνάμεις μεταξύ τους. Εδώ, ο παρανοϊκός συνταγματάρχης Kurtz (στο ρόλο του ο Marlon Brando εμφανίζεται πρακτικά ελάχιστα, παρότι στους τίτλους τοποθετείται πρώτος) έχει γίνει στόχος του… μισού Αμερικανικού στρατού, και μια πολύ επικίνδυνη αποστολή ξεκινά για το λοχαγό Willard (Martin Sheen) και την επίλεκτη ομάδα του. Εχθροί τους, οι Βιετναμέζοι, οι δύσκολες συνθήκες της περιοχής, οι εσωτερικές διαμάχες μεταξύ των μελών της ομάδας (καθώς κάποιοι πιστεύουν πως η αποστολή είναι μάταιη) και, φυσικά, ο ίδιος ο Kurtz και η τοπική φυλή ιθαγενών της Καμπότζη που τον λατρεύει σαν θεό. Μετά από 2,5 ή ακόμη και 3,5 (ανάλογα με την έκδοση) ώρες όπου οι στρατιώτες που καταδιώκουν τον Kurtz πέρασαν μέσα από βόμβες, πολυβόλα, ζούγκλες και ποτάμια με φίδια και κροκόδειλους, η τελική αναμέτρηση μεταξύ Willard και Kurtz αποτυγχάνει να συγκλονίσει όσο θα ήθελε ο σκηνοθέτης, μάλλον γιατί ο θεατής έχει κουραστεί και… χορτάσει από τα προηγούμενα. Μια πολύ πιο φαντασμαγορική και εντυπωσιακή παραγωγή από τον Ελαφοκυνηγό, η ταινία του Coppola βασίζεται παρ΄όλα αυτά στις εξαιρετικές ερμηνείες των Sheen, Brando και Duvall, με αυτή του τελευταίου να προτείνεται για Όσκαρ. Συνολικά, μια ρεαλιστική και συγκλονιστική υπερπαραγωγή με μεγάλα ονόματα να την υπογράφουν, δυστυχώς, όμως, δεν αποφεύγει τους πλατειασμούς και τα «νεκρά» διαστήματα στις περίπου 3 ώρες της διάρκειάς της.

Ο κυνικός αντισυγματάρχης Kilgore (Duvall) εκστομίζει την πιο επική ατάκα της ταινίας, στο βίντεο που ακολουθεί.

Platoon (1986)

3,5 Stars

220px-Platoon_posters_86

Διάρκεια: 120΄
Είδος: Πολεμικό δράμα
Σκηνοθεσία: Oliver Stone
Πρωταγωνιστούν: Tom Berenger, Willem Dafoe, Charlie Sheen
Υπόθεση: Ένας νεαρός στρατιώτης, που έφτασε στο Βιετνάμ ως εθελοντής, βλέπει τα πιστεύω του να δοκιμάζονται από τη φρίκη του πολέμου και την ανηθικότητα αρκετών συναδέλφων του.

Μετά τους Cimino και Coppola, ένας ακόμη σκηνοθέτης της ίδιας σχολής, ο Όλιβερ Στόουν, επιχειρεί να προσεγγίσει τον τρόμο και τη φρίκη του 20ετούς πολέμου με μια πολύ ρεαλιστική ταινία. Μια σημαντική διαφορά, όμως, είναι πως ο Στόουν υπήρξε ο ίδιος βετεράνος του εν λόγω πολέμου, οπότε η προσέγγιση του είναι σαφώς πιο βιωματική και, αν αυτό γίνεται, πιο πικρή, αν και με πιο αισιόδοξο φινάλε. Επίσης, ο πάντα αντισυμβατικός σκηνοθέτης βασίστηκε περισσότερο σε νέα ταλέντα παρά σε «έτοιμους» αστέρες (τους οποίους ποτέ δε συμπάθησε) και έδωσε την ευκαιρία στο νεαρό τότε Charlie Sheen (καμία σχέση με το μέθυσο και ανήθικο μεσόκοπο στον οποίο εξελίχθηκε και εμφανίζεται σε σειρές όπως Two and a Half Men) και σε αρκετούς άλλους ταλαντούχους ηθοποιούς να αναδείξουν το ταλέντο τους. Το έργο ακολουθεί μια διμοιρία του Αμερικανικού στρατού που ταλανίζεται, εκτός από τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα του πολέμου, από μεγάλες διαφωνίες μεταξύ των μελών της, κάποια εκ των οποίων λυγίζουν στην πίεση και χάνουν τα λογικά τους. Στο τέλος, ο ένας θα στραφεί εναντίον του άλλου, και τα πράγματα για τον εχθρό θα γίνουν ευκολότερα. Αν και ίσως είναι βαρετό να βλέπεις για 2 ώρες τα ίδια και τα ίδια (κακουχίες, βομβαρδισμοί, θάνατοι), το φιλμ σε πείθει ως προς αυτά που παρουσιάζει. Μια πιο μεστή και λιτή ταινία σε σχέση με τις προηγούμενες, παρά τις αδυναμίες της κέρδισε μάλλον δίκαια το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίες.

Full Metal Jacket (1987)

4 Stars

220px-Full_Metal_Jacket_poster

Διάρκεια: 116΄
Είδος: Πολεμικό δράμα
Σκηνοθεσία: Stanley Kubrick
Πρωταγωνιστούν: Matthew Modine, Adam Baldwin, Vincent D’Onofrio
Υπόθεση: Μια ομάδα Αμερικανών πεζοναυτών προετοιμάζονται για τον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά η εκπαίδευση είναι εξοντωτική. Όταν τελικά φτάσουν στο Βιετνάμ, η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη.

Το δεύτερο μισό της μοναδικής αυτής ταινίας του εκκεντρικού Stanley Kubrick, είναι μια από τα ίδια. Διάφοροι ετερόκλητοι Αμερικανοί στρατιώτες προσπαθούν να επιβιώσουν στην κόλαση του Βιετνάμ, όπου οι εχθροί είναι πολλοί και η απελπισία μεγάλη. Αυτά τα έχουμε ξαναδεί, και αν και το φινάλε είναι άκρως συγκινητικό, το δεύτερο αυτό μισό δεν εντυπωσιάζει, ειδικά αν έχεις δει άλλες παρόμοιες ταινίες, και κυρίως όταν έχει προηγηθεί το ανεπανάληπτο πρώτο μισό. Ο Kubrick, διαφορετικός και ανεπανάληπτος όπως πάντα, αφιερώνει περίπου μια ώρα από την ταινία για να απεικονίσει τη στρατιωτική εκπαίδευση μιας ομάδας πεζοναυτών, της οποίας τις περιπέτειες στον πόλεμο βλέπουμε στη συνέχεια. Υπεύθυνος για την εκπαίδευση αυτή ο απάνθρωπος και σαδιστής λοχίας Hartman (R. Lee Ermey), ο οποίος μειώνει και προσβάλλει διαρκώς τους επίδοξους πεζοναύτες, και ιδιαίτερα τον κατά τη γνώμη του ανίκανο και μη αποδοτικό Pyle Lawrence (Vincent D΄Onofrio). Οι διάλογοι είναι πραγματικά επικοί, η παράνοια του στρατού ξεδιπλώνεται σε όλο της το μεγαλείο, ο Ermey ερμηνεύει το ρόλο του με τέτοια πειστικότητα που λατρεύεις να τον μισείς. Τελικά, η εκπαίδευση ίσως είναι πιο απάνθρωπη από τον ίδιο τον πόλεμο, ή τουλάχιστον αυτό υπονοεί ο Kubrick. Και αυτό είναι ταυτόχρονα η τύχη και η ατυχία της ταινίας: μετά από τέτοιο ξεκίνημα, το δεύτερο μέρος με τις βόμβες και τα πολυβόλα μοιάζει ανιαρό και βαρετό, αν και δεν είναι. Ναι, ο Kubrick το κατάφερε κι αυτό…

Πάρτε μια γεύση από την ιδιαίτερη εκπαίδευση των πεζοναυτών που εφαρμόζει ο λοχαγός Hartman. Λίγο αυστηρός, έτσι δεν είναι;

Καλημέρα, Βιετνάμ! (Good Morning, Vietnam, 1987)

4,5 stars

220px-Good_Morning,_Vietnam

Διάρκεια: 120΄
Είδος: Μαύρη κωμωδία, δράμα
Σκηνοθεσία: Barry Levinson
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Forest Whitaker, Tung Thanh Tran, Bruno Kirby
Υπόθεση: Ένας ανορθόδοξος ραδιοφωνικός εκφωνητής αποκτά φίλους και εχθρούς όταν αναλαμβάνει μια εκπομπή στο ραδιοφωνικό σταθμό των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων στο Βιετνάμ.

Για το τέλος, μια κάπως διαφορετική ταινία. Μια ταινία που αποδεικνύει πως, το ίδιο καλά με τα δράματα και τα θρίλερ με τους αλλεπάλληλους σκοτωμούς, τα κλάματα και την απελπισία, μπορεί να σου δείξει τη φρίκη του πολέμου και μια ξεκαρδιστική κωμωδία. Ίσως και καλύτερα. Ο αείμνηστος Robin Williams δίνει ίσως την καλύτερη ερμηνεία της καριέρας του στο ρόλο ενός εκφωνητή ραδιοφώνου στο Βιετνάμ, που με το παλαβό χιούμορ του και την απλή λογική του γίνεται σταρ όλων των ταλαιπωρημένων ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ που πολεμούν καθημερινά υπό αντίξοες συνθήκες. Αψηφώντας όμως τους αυστηρούς στρατιωτικούς κανόνες και τη λογοκρισία, έρχεται σε σύγκρουση με τους στρατοκράτες και αδίστακτους ανωτέρους του, ιδιαίτερα όταν έρχεται σε επαφή με μια ομάδα Βιετναμέζων (στους οποίους μαθαίνει αγγλικά και… μπέιζμπολ), ένας εκ των οποίων κρύβει κάποια μυστικά… Ένας εξαιρετικός σκηνοθέτης (Barry Levinson, γνωστός για φιλμ όπως Ο Άνθρωπος της Βροχής και Wag the Dog), ένας αξέχαστος πρωταγωνιστής, ένα σφιχτοδεμένο καστ, ένα απολαυστικό σενάριο με ξεκαρδιστικές ατάκες να εναλλάσσονται με σοβαρούς και ανθρώπινους διαλόγους που περιγράφουν τη φρίκη του πολέμου και τα λάθη των Αμερικανών. Προσθέστε και την εξαιρετική μουσική, τα εξαιρετικά σκηνικά και τη μοναδική φάτσα του Robin Williams και έχετε μια απίθανη ταινία, ταυτόχρονα ξεκαρδιστική και ανθρώπινη.

Για να πιάσει κανείς το νόημα της ταινίας, αρκούν 5 δευτερόλεπτα. Και μια μοναδική ατάκα από έναν μοναδικό ηθοποιό.

ΑΛΛΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ

Πιστοί στην παράδοση, θα αναφέρουμε ακόμα 2-3 ταινίες σχετικά με τον πόλεμο του Βιετνάμ που άφησαν εποχή. Αν και δε μας δείχνει σκηνές από τον πόλεμο, δε θα μπορούσαμε να μην αναφέρουμε τη σειρά ταινιών Ράμπο με το Σιλβέστερ Σταλόνε να υποδύεται έναν ψυχοπαθή βετεράνο του Βιετνάμ. Εμφανώς πιο ποιοτικές και ρεαλιστικές οι ταινίες Γεννημένος την 4η Ιουλίου (1989), που, μετά το Platoon, χάρισε δεύτερο Όσκαρ Σκηνοθεσίας στον Όλιβερ Στόουν, καθώς και το πιο σύγχρονο Ήμασταν κάποτε στρατιώτες (2002), με τον Μελ Γκίμπσον. Αξίζει επίσης να σημειωθεί και το αριστούργημα Forrest Gump (1994) του Robert Zemeckis, στο οποίο ο εν λόγω πόλεμος διαδραματίζει βασικό ρόλο στην εξέλιξη της πλοκής και τη ζωή του ήρωά μας.

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων