Skip to content

Cinema Therapy

Αν έχει σχέση με το σινεμά και τις ταινίες, εδώ θα το βρείτε!

Archive

Tag: Monty Python

life-of-brian_1374284cΜεγάλη Εβδομάδα διανύουμε, κι ακόμη κι οι ταινίες και σειρές που προβάλλονται στην τηλεόραση (για χιλιοστή φορά) κινούνται σε θρησκευτικούς ρυθμούς. Στο κλίμα αυτό, για άλλη μια φορά, είπαμε να θυμηθούμε κάποιες επικές σκηνές θρησκευτικού περιεχομένου από κλασικές και πιο σύγχρονες ταινίες. Επίσης, να ευχηθούμε σε όλους Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση, όπου κι αν είστε, και προσοχή μην κάτσει βαρύ το αρνί!

Ο Μωυσής διαχωρίζει την Ερυθρά θάλασσα (Οι Δέκα Εντολές, 1956)

Αν και, κρίνοντας με τα σύγχρονα δεδομένα, η τεχνολογία και τα εφέ που χρησιμοποιούνται στην εν λόγω σκηνή μοιάζουν αστεία, εκείνη την εποχή το έπος του Cecil B. de Mille αποτελούσε ό,τι πιο φαντασμαγορικό είχε εμφανιστεί στην οθόνη. Στην πιο αξιομνημόνευτη σκηνή της ταινίας, ο Μωυσής (Charlton Heston) γλιτώνει εαυτόν και το λαό του από το μένος των Αιγυπτίων κάνοντας κάτι πολύ απλό: χωρίζει τη θάλασσα στα δύο μέχρι να περάσουν οι δικοί του.

Αρματοδρομία όπως λέμε… Φόρμουλα 1 (Μπεν Χουρ, 1959)

Ακόμη ένα θρησκευτικό έπος των 50΄s, πάλι με ήρωα τον Heston στο ρόλο του Μπεν Χουρ, με σκηνοθέτη τον William Wyler, η ταινία κέρδισε τον αξιοσέβαστο αριθμό-ρεκόρ των 11 Όσκαρ και σημείωσε τεράστια επιτυχία. Στην επική και πιο καλογυρισμένη σκηνή της, ο Μπεν Χουρ αντιμετωπίζει μετά από πολλή προσπάθεια τον ορκισμένο εχθρό του, το Ρωμαίο Μεσάλα, σε αγώνα αρματοδρομίας δίχως νόμους και κανόνες…

Η Ανάσταση του Λαζάρου (Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ, 1977)

Στο πολύωρο τηλεοπτικό έπος του Τζεφιρέλι που προβάλλεται επί δεκαετίες από τον ΑΝΤ1, είναι πολύ δύσκολο να απομονώσουμε μία σκηνή για να παρουσιάσουμε, καθώς οι μεγάλες στιγμές είναι πολλές. Διαλέξαμε την ανάσταση του Λαζάρου, με τον «καταραμένο» Robert Powell να υποδύεται τον Ιησού και να δίνει ρέστα για άλλη μια φορά.

Always look on the bright side of life (Life of Brian, 1979)

Την ταινία αυτή δε θα τη χαρακτηρίζαμε ακριβώς θρησκευτική και κατανυκτική, αλλά έχει μια ξεχωριστή θέση στο είδος. Οι Monty Python «κεντάνε» παρουσιάζοντας την ιστορία του Brian, ενός Εβραίου στα χρόνια του Ιησού που είχε, άθελά του, παράλληλη πορεία με τον τελευταίο, και, δυστυχώς, το ίδιο τέλος. Ανεξάρτητα με το αν κάποιος είναι θρήσκος ή όχι, μια σταύρωση δύσκολα μπορεί να είναι αστεία, αλλά η τρελοπαρέα των Βρετανών κωμικών το καταφέρνει και αυτό, και με μια μουσική νότα…

Η Σταύρωση του Ιησού με υπογραφή Μελ Γκίμπσον (Τα Πάθη του Χριστού, 2004)

Αν εξαιρέσουμε τους Monty Python, οι σκηνές που απεικονίζουν σταύρωση είναι συνήθως σκληρές, αλλά η συγκεκριμένη είναι ειδικά για… γερά στομάχια. Ο Μελ Γκίμπσον παρουσίασε την πίο βίαιη, ρεαλιστική και άκρως αμφιλεγόμενη (κατηγορήθηκε, μεταξύ άλλων, για αντισημιτισμό) απεικόνιση των τελευταίων ημερών του Ιησού, δημιουργώντας μια ξεχωριστή ταινία που, είτε αρέσει είτε όχι σε κάποιον, μένει στη μνήμη σου για πολλούς λόγους. Αξίζει να σημειωθεί πως τα Πάθη ήταν η πιο εμπορική «ακατάλληλη» (σήμανση R) ταινία όλων των εποχών μέχρι πέρσι, όταν μια πολύ διαφορετική ταινία (Deadpool) την ξεπέρασε. Η σκηνή που ακολουθεί εξηγεί, εν μέρει, το γιατί.

Η αγάπη μας για το τρελό παρεάκι των Monty Python είναι γνωστή. Για τις ημέρες αυτές του Πάσχα σας έχουμε 3-4 σκηνές από την… πασχαλινή κωμωδία τους Life of Brian.

Καλό Πάσχα με υγεία, ευτυχία και… πολύ φαϊ σε όλους! :)

1. Ο Πόντιος Πιλάτος των Monty Python μπορεί να μην πλένει τα χέρια του, αλλά έχει προβλήματα στην ομιλία, στην πειθαρχία των στρατιωτών του και… φίλους με περίεργα ονόματα.

2. Στα πλαίσια μιας έρευνας των Ρωμαίων για κακοποιά στοιχεία, ο εκατόνταρχος βρίσκει χρόνο να συζητήσει με τον ιδιοκτήτη του σπιτιού περί… τρόπων θανάτωσης. Και έχουν μια άκρως εποικοδομητική διαφωνία.

3. Οι Ρωμαίοι υπάλληλοι που είναι υπεύθυνοι για την καταμέτρηση όσων πρόκειται να σταυρωθούν είναι λίγο παράξενοι. Ο ένας έχει προφορά Άγγλου τζέντλεμαν, ο άλλος είναι βραδύγλωσσος και ο τρίτος… δεν υπάρχουν λόγια.

4. Always look on the bright side of life/death…

Mel Brooks εναντίον Monty Python, ή αλλιώς αμερικάνικο εναντίον βρετανικού χιούμορ, στην πιο αστεία cine-μαχία μας. Ο απέθαντος σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός Brooks εναντίον των θεότρελων και πολυτάλαντων Pythons, σε μια μάχη βγαλμένη από τις δεκαετίες του ’70 και του ’80!

220px-MelBrooksApr10O Mel Brooks γεννήθηκε τον Ιούνιο του 1926 στο Μπρούκλιν και ξεκίνησε την καριέρα του ως κωμικός γράφοντας χιουμοριστικά σκετς για την τηλεόραση στη δεκαετία του ΄50. Τα επόμενα χρόνια ξεκίνησε να γράφει έργα στο Broadway ενώ μετακόμισε στο Χόλιγουντ, συμμετέχοντας στη δημιουργία της μικρού μήκους ταινίας κινουμένων σχεδίων The Critic (1963), που απέσπασε το αντίστοιχο Όσκαρ, καθώς και της επιτυχημένης σατιρικής τηλεοπτικής σειράς Get Smart (1965-70). Η πρώτη του ταινία – και μάλλον η πιο επιτυχημένη – ήταν η κωμωδία The Producers (1968) με τους Zero Mostel και Gene Wilder, μια κωμωδία με τόσο καυστικό και αντισυμβατικό χιούμορ που οι περισσότεροι παραγωγοί απέρριψαν. Ο Brooks κέρδισε το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου για το έργο αυτό, το οποίο ακολούθησε μια από τις πιο αποτυχημένες προσπάθειές του, οι Δώδεκα Πολυθρόνες (1970), μια κωμωδία κάτι ανάμεσα σε μεταφορά και σάτιρα του ομώνυμου έργου του 1928. Με τη χολιγουντιανή λογοκρισία να έχει καταργηθεί και το Νέο Χόλιγουντ να επιτρέπει πρακτικά τα πάντα, ο Brooks επέστρεψε θριαμβευτικά το 1974 με μια από τις πιο παράλογες ταινίες όλων των εποχών, με τίτλο Blazing Saddles. Με χιούμορ που προσέγγιζε επικίνδυνα τα κινούμενα σχέδια και κάθε λογικό ή χωροχρονικό όριο να καταργείται, ο Brooks σατίρισε μια σειρά από ταινίες (κυρίως γουέστερν) μ΄ έναν απολαυστικό τρόπο και το έργο προτάθηκε για 3 Όσκαρ. Την ίδια χρονιά σκηνοθέτησε και τον Φρανκενστάιν Τζούνιορ, μια ιδιοφυή – αν και λίγο πιο λογική – παρωδία του πασίγνωστου έργου της Mary Shelley, με τον Wilder να πρωταγωνιστεί και πάλι ως ο εγγονός του διάσημου Δρ. Φρανκενστάιν, που επαναλαμβάνει τα πειράματα του παππού του με αστείες επιπλοκές. Ήταν το απόγειο της καριέρας του, και η προσπάθειά του να ταράξει τα κινηματογραφικά νερά γυρίζοντας την πρώτη βουβή ταινία μετά από 40 χρόνια (Silent Movie, 1976) δε στέφθηκε από τόσο μεγάλη επιτυχία όσο τα προηγούμενα έργα του, αλλά ήταν πρωτότυπη. Ακολούθησαν παρωδίες των ταινιών του Χίτσκοκ (High Anxiety, 1977), των βιβλικών επών (History of the World: Part I, 1981), της τριλογίας Star Wars (Spaceballs, 1987), του Ρομπέν των Δασών (Robin Hood: Men in Tights, 1993) και του Δράκουλα (Dracula: Dead and Loving It, 1995). Κατόπιν ο Brooks αποσύρθηκε απ΄ τον κινηματογράφο, αλλά μετέφερε με επιτυχία παλαιότερα έργα του στο Broadway ως μιούζικαλ, και σήμερα παραμένει ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που έχουν κερδίσει τουλάχιστον ένα ανώτερο βραβείο για το σινεμά (Όσκαρ), το θέατρο (Tony), τη μουσική (Grammy) και την τηλεόραση (Emmy).

275px-Flyingcircus_2Η θεότρελη ομάδα των Monty Python (John Cleese, Terry Gilliam, Terry Jones, Eric Idle, Michael Palin και ο μακαρίτης Graham Chapman) αποτελείται από τελειόφοιτους μεγάλων πανεπιστημίων της Μ. Βρετανίας και των ΗΠΑ, και όταν σχημάτισαν την ομάδα τους ξεκίνησαν με ραδιοφωνικές εκπομπές. Η μεγάλη τους επιτυχία όμως ήταν αδιαμφισβήτητα η άκρως επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά Monty Python’s Flying Circus, που αποτελούνταν από αυτοτελή σκετς που έγραφαν, σκηνοθετούσαν και εκτελούσαν οι Pythons και σατίριζαν με πρωτοφανή και σκανδαλώδη για την εποχή τρόπο τα κακώς κείμενα της βρετανικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Η σειρά προβάλλονταν από το 1969 μέχρι το 1974 στο BBC, και αποτέλεσε την απαρχή μιας νέας μορφής κωμωδίας που αναπτύχθηκε από τους Python και τους συνεχιστές τους στα επόμενα χρόνια. Μια συρραφή των σκετς της σειράς παρουσιάστηκε ως κινηματογραφική ταινία το 1971, με τίτλο And Now For Something Completely Different, με στόχο να φέρουν το αμερικανικό κοινό σε επαφή με το έργο τους, και αποτέλεσε το κινηματογραφικό τους ντεμπούτο. Μετά τη λήξη της σειράς Flying Circus, οι Python γύρισαν μια από τις πιο επιτυχημένες κωμωδίες όλων των εποχών: τους Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης (1975), μια ταινία που άφησε εποχή με το παράλογο χιούμορ της. Ακολούθησε μια ακόμη πιο προκλητική και πετυχημένη ταινία, το Life of Brian (1979) που κατηγορήθηκε ως βλάσφημο και προσβλητικό προς το χριστιανισμό καθώς παραλληλίζει τη ζωή του Brian (Chapman) με αυτή του Ιησού Χριστού. Η τέταρτη και τελευταία ταινία τους ήταν το Νόημα της Ζωής (1983), γεμάτη πικρό χιούμορ και η μοναδική που γύρισαν στο Χόλιγουντ. Έπειτα η ομάδα έσπασε (αν και ποτέ επίσημα), ο Chapman πέθανε το 1989, και τα μέλη των Pythons εμφανίζονταν συχνά μαζί ανά δύο ή τρεις το πολύ, αλλά ποτέ όλοι μαζί (πιο επιτυχημένη απ΄ τις εμφανίσεις αυτές η βρετανο-αμερικανική κωμωδία Ένα Ψάρι που το Έλεγαν Γουάντα (1989) με τους Cleese και Palin), ενώ ο Terry Gilliam διέπρεψε ως σκηνοθέτης μεταφυσικών θρίλερ (Brazil, Οι Δώδεκα Πίθηκοι). Πέρυσι οι 5 εναπομείναντες Python επανεμφανίστηκαν στο θέατρο Ο2 του Λονδίνου με τη σουρεαλιστική θεατρική παράσταση Monty Python Live (Mostly) που σημείωσε άνευ προηγουμένου παροξυσμό στο βρετανικό κοινό. Οι Monty Python σήμερα θεωρούνται από τους πιο σημαντικούς κωμικούς όλων των εποχών, και στην κληρονομιά που άφησαν ανήκουν η λέξη pythonesque, που προστέθηκε επίσημα στο αγγλικό λεξικό, καθώς και η γλώσσα προγραμματισμού Python! Παραμένουν δραστήριοι, και τον Αύγουστο θα εμφανιστούν και πάλι σε μια ταινία από κοινού, στην κωμωδία Absolutely Anything, με τον αείμνηστο Robin Williams.

Τέσσερις οι ταινίες των Monty Python λοιπόν, οπότε τόσες συγκρίσεις μπορούμε να κάνουμε μεταξύ της τρομερής αυτής βρετανικής ομάδας και του κορυφαίου Mel Brooks. Όποιον και να προτιμάτε, το γέλιο είναι εξασφαλισμένο!

Ένα θεότρελο ντεμπούτο!

The Producers (1968) vs. And Now For Something Completely Different (1971)

220px-The_Producers_(1968)220px-Somethingdifferent

The Producers (1968)

4_5s

Διάρκεια: 88΄
Είδος: Κωμωδία, μιούζικαλ
Σκηνοθεσία: Mel Brooks
Πρωταγωνιστούν: Zero Mostel, Gene Wilder, Lee Meredith, Dick Shawn
Υπόθεση: Ένας αποτυχημένος παραγωγός του Broadway πείθει έναν εξίσου αποτυχημένο λογιστή να συνεργαστούν για να παράξουν τη μεγαλύτερη… αποτυχία στα χρονικά του θεάτρου.

And Now For Something Completely Different (1971)

4s

Διάρκεια: 88΄
Είδος: Κωμωδία
Σκηνοθεσία: Ian MacNaughton
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: Μια ανθολογία με τα πιο επιτυχημένα σκετς της σειράς Monty Python’s Flying Circus (συν κάποιες προσθήκες), που συνδέονται μεταξύ τους με διάφορους παράξενους τρόπους.

Η πρώτη απόπειρα του Mel Brooks στον κινηματογράφο ήλθε μετά από χρόνια εμπειρίας στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση και το θέατρο, ενώ κάτι αντίστοιχο συνέβη και με τους Pythons. Με την ταινία The Producers ο Brooks συστήθηκε για τα καλά στο κινηματογραφικό κοινό, σατιρίζοντας με καυστικό, αιχμηρό αλλά ποτέ χυδαίο τρόπο λεπτά θέματα όπως ο (νεο)ναζισμός και η ομοφυλοφιλία, αλλά και… λιγότερο λεπτά όπως ο λαμπερός κόσμος του θεάτρου. Χαρακτηριστικό του έργου πως ενώ η υπόθεση μοιάζει να έχει μια – υποτυπώδη – λογική, όλοι οι χαρακτήρες είναι τόσο παράλογοι που ακόμα και αντίστοιχοι κινουμένων σχεδίων αδυνατούν να τους συναγωνιστούν. Με την πρώτη του ταινία ο ιδιοφυής σκηνοθέτης έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία σ΄ έναν ξεχασμένο – λόγω μακαρθισμού – ηθοποιό (Mostel), ανέδειξε έναν άλλο (Wilder), τάραξε το χολιγουντιανό κατεστημένο με το politically incorrect χιούμορ του και κέρδισε το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου. Όταν το έργο έκανε πρεμιέρα στους αμερικανικούς κινηματογράφους, η ομάδα των Monty Python μόλις ξεκινούσε τη δημοφιλή σειρά Flying Circus στο BBC. Τρία χρόνια μετά, αποφάσισαν να ξαναγυρίσουν κάποια από τα πιο πετυχημένα σκετς της σειράς του και, προσθέτοντας κάποια καινούρια, καθώς και σουρεαλιστικές σκηνές animation από τον Terry Gilliam, εμφάνισαν τη συρραφή αυτή σαν κανονική ταινία, προσπαθώντας να φέρουν σε επαφή το αμερικανικό, κυρίως, κοινό, με το χιούμορ. Η ταινία είναι γεμάτη από αιχμηρό και παράλογο βρετανικό χιούμορ, συνοχή και λογική είναι άγνωστες λέξεις, το αποτέλεσμα αμφιλεγόμενο αλλά ευτυχές για τους Python. Ουσιαστικά, με το πρώτο τους κιόλας έργο ο Mel Brooks και οι Monty Python μας έδωσαν μια σπάνια ευκαιρία να γελάσουμε, καθώς και μια πρώτη γεύση για το τι θα ακολουθούσε.

Με σπασμένα φρένα

Blazing Saddles (1974) vs. Monty Python and the Holy Grail (1975)

225px-Blazing_saddles_movie_poster220px-Monty_python_and_the_holy_grail_2001_release_movie_poster

Blazing Saddles (1974)

4s

Διάρκεια: 95΄
Είδος: Κωμωδία, γουέστερν
Σκηνοθεσία: Mel Brooks
Πρωταγωνιστούν: Cleavon Little, Gene Wilder, Harvey Korman, Madeleine Kahn, Mel Brooks
Υπόθεση: Ένας διεφθαρμένος εισαγγελέας στην Άγρια Δύση διορίζει έναν έγχρωμο σερίφη σε μια ρατσιστική πόλη προκειμένου να εξαγριώσει τους κατοίκους, αλλά αυτός αποδεικνύεται ο μεγαλύτερος εχθρός του.

Monty Python and the Holy Grail (1975)

4_5s

Διάρκεια: 91΄
Είδος: Κωμωδία
Σκηνοθεσία: Terry Gilliam & Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: Ο βασιλιάς Αρθούρος και οι ιππότες του ξεκινούν την αναζήτηση για το Άγιο Δισκοπότηρο, συναντώντας μερικά περίεργα εμπόδια.

Έχοντας πάρει τον αέρα της έβδομης τέχνης, οι κωμικοί μας άρχισαν να… χάνουν τον έλεγχο (με την καλή έννοια). Πάρτε για παράδειγμα την παρωδία γουέστερν Blazing Saddles του Mel Brooks, όπου ακόμη και η ελάχιστη λογική των προηγούμενων προσπαθειών του καταργείται. Ένας μαύρος σερίφης το 1874, ένας διεφθαρμένος εισαγγελέας που εκνευρίζεται όταν μπερδεύουν το όνομά του με αυτό μιας ηθοποιού που δεν είχε γεννηθεί ακόμα, ένας αλλοίθωρος κυβερνήτης, ένας πιστολάς που ονομάζεται Τζιμ αλλά οι περισσότεροι τον λένε… Τζιμ, μια πόλη που αποτελείται αποκλειστικά από κατοίκους με το όνομα Johnson, μια γερμανίδα femme fatale και, τέλος, ένα τσούρμο παράνομοι (μεταξύ των οποίων και… χιτλερικοί) που συναντούν στο δρόμο τους… διόδια, για να καταλήξουν σ΄ ένα… κινηματογραφικό στούντιο! Αναχρονισμοί, καφρίλες και μια επίκαιρη σάτιρα τόσο των γουέστερν όσο και του studio system του Χόλιγουντ, σε μια αναμφίβολα cult ταινία. Όχι τόσο cult όμως, όσο οι Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης (ακόμη και η μετάφραση ακούγεται γελοία), την οποία έχουμε ήδη αναλύσει πολλάκις, τόσο ως μέρος της εξέλιξης της κινηματογραφικής κωμωδίας, όσο και ως μια από τις καλύτερες ευρωπαϊκές ταινίες όλων των εποχών, αλλά και μέσα από τα ευχάριστα διαλείμματά μας. Μια ταινία που ακόμη και οι τίτλοι αρχής και τέλους είναι αστείοι (ως γνωστόν, σκηνοθετήθηκε με τη βοήθεια της εταιρίας «Φρέσκα Λάμα», που εδρεύει κοντά στην Παραγουάη), που σατιρίζει μεταξύ άλλων το μύθο του βασιλιά Αρθούρου, τη διαμάχη Άγγλων-Γάλλων αλλά και το… χαμηλό μπάτζετ της, συνολικά μια κωμωδία που ή θα την παρατήσεις στο μισάωρο ή δε θα μπορείς να κρατηθείς από τα γέλια καθ΄ όλη τη διάρκειά της. Η δεκαετία του ΄70 χαρακτηρίζεται συχνά ως η πιο παράλογη στην ιστορία του σινεμά, και ταινίες σαν αυτές αποδεικνύουν το γιατί.

Λίγο πιο λογικοί, αλλά το ίδιο αστείοι!

Young Frankenstein (1974) vs. Life of Brian (1979)

220px-Young_Frankenstein_movie_poster220px-Lifeofbrianfilmposter

Young Frankenstein (1974)

4s

Διάρκεια: 105΄
Είδος: Κωμωδία, θρίλερ
Σκηνοθεσία: Mel Brooks
Πρωταγωνιστούν: Gene Wilder, Marty Feldman, Madeleine Kahn, Cloris Leachman, Gene Hackman
Υπόθεση: Ο εγγονός του θρυλικού Δρ. Φρανκενστάιν έρχεται από την Αμερική στην Τρανσυλβανία για να επαναλάβει – χωρίς τα ίδια λάθη, ελπίζει – τα πειράματα του παππού του.

Life of Brian (1979)

4s

Διάρκεια: 93΄
Είδος: Κωμωδία
Σκηνοθεσία: Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: O Brian είναι ένας Εβραίος που γεννήθηκε στο διπλανό σταύλο με τον Ιησού Χριστό. Κάποια στιγμή ο λαός θα τον θεωρήσει Μεσσία, και οι συνέπειες θα είναι ξεκαρδιστικά καταστροφικές.

Ακόμη και κωμικοί όπως ο Mel Brooks και οι Monty Python που δεν ξέρουν τι θα πει λογική, έχουν αποδείξει πως μπορούν να δημιουργήσουν αριστουργήματα και χωρίς να υπερβάλλουν… τουλάχιστον πολύ. Το Young Frankenstein αποτελεί μια ιδιοφυής ασπρόμαυρη σάτιρα του κλασικού έργου της Mary Shelley, και αν και δε λείπουν παλαβομάρες όπως ο αλλοίθωρος καμπούρης υπηρέτης Άιγκορ (Marty Feldman, έπασχε όντως από στραβισμό), τα άλογα που χλιμιντρίζουν οπότε ακούν το όνομα «Μπλούχερ» και, φυσικά, το τέρας που δεν είναι τόσο κακό όσο ανόητο (μιας και αποκτήθηκε κατά λάθος από μια τράπεζα εγκεφάλων που κάθε απομονωμένο χωριό της Τρανσυλβανίας οφείλει να διαθέτει), υπάρχει ένα σενάριο, μια λογική σειρά των γκαγκ και των πραγμάτων γενικότερα, και μια σχετικά πιστή αντιστοιχία με τα γεγονότα που περιγράφει η Shelley. Η σκηνοθεσία του Mel Brooks παραπέμπει όντως σε παλιό θρίλερ, η ερμηνεία του Wilder είναι απολαυστική, και ο Brooks μας προσφέρει την πιο «εκλεπτυσμένη» και συνάμα αστεία κωμωδία του. Και οι Pythons λογικεύτηκαν στην ταινία Life of Brian σε σχέση με τα προηγούμενα έργα τους, αλλά η ταινία τους προκάλεσε περισσότερο εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο θίγει την ιστορία του Ιησού και τα γεγονότα που σχετίζονται με τη ζωή και τη σταύρωσή του (αν και, κατά τη γνώμη μου, δεν προσβάλλει σε κανένα σημείο τα θεία). Σκηνές που έχουν μείνει αξέχαστες με ήρωες, μεταξύ άλλων, τον Πόντιο Πιλάτο και το φίλο του Biggus Dickus, αλλά και τους συμμετέχοντες σ΄ έναν αποτυχημένο λιθοβολισμό, καυστικό χιούμορ κυρίως προς τους θρησκευτικά φανατισμένους αλλά και τις αλληλοαντικρουόμενες πολιτικές (αριστερών πεποιθήσεων συνήθως) οργανώσεις, σε μια ταινία που έγραψε τη δική της ιστορία στο χώρο της κωμωδίας, και στην τελευταία σκηνή της συνοψίζει ολόκληρη τη φιλοσοφία των Monty Python.

Η πτώση στα 80’s

History of the World, Part I (1981) vs. The Meaning of Life (1983)

215px-History_of_the_World_poster220px-Meaningoflife

History of the World, Part I (1981)

3s

Διάρκεια: 92΄
Είδος: Κωμωδία
Σκηνοθεσία: Mel Brooks
Πρωταγωνιστούν: Mel Brooks, Dom DeLuise, Harvey Korman, Madeleine Kahn, Cloris Leachman
Υπόθεση: Μια σειρά από επεισόδια που απεικονίζουν σημαντικά γεγονότα στην ιστορία της ανθρωπότητας, από τη λίθινη εποχή μέχρι τη Γαλλική επανάσταση.

The Meaning of Life (1983)

3s

Διάρκεια: 90΄ / 107′ / 116′ (ανάλογα με την έκδοση)
Είδος: Μαύρη κωμωδία
Σκηνοθεσία: Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: Η ομάδα των Monty Python εξετάζει τα διάφορα στάδια της ζωής και το συνολικό νόημά της με το δικό της μοναδικό τρόπο.

Μετά από δύο εξαιρετικά επιτυχημένες δεκαετίες για τον Mel Brooks, τους Monty Python και την κωμωδία γενικότερα, η δεκαετία του ΄80 χαρακτηρίστηκε από αλλαγές (οι περισσότερες προς το χειρότερο) στο στιλ και την έκφραση του είδους. Ακολουθώντας το πνεύμα αυτό, όλες οι ταινίες του Mel Brooks μετά το 1980 έχουν πολύ πιο κάφρικο, συχνά στα όρια του χυδαίου, χιούμορ και αναζητούν το γέλιο με κάθε δυνατό τρόπο, αντικαθιστώντας έτσι το slapstick και τους κουφούς διαλόγους των προηγούμενων ταινιών του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ιστορία του Κόσμου, Μέρος Ι (αν και δεν υπήρξε ποτέ δεύτερο), το οποίο αν και παραμένει αστείο, συχνά τα γκαγκ και οι καταστάσεις που στοχεύουν να προκαλέσουν γέλιο ακροβατούν στα όρια του χυδαίου ή του προσβλητικού για τη νοημοσύνη του κοινού, υποβιβάζοντας εμφανώς το επίπεδο του χιούμορ. Όπως και οι επόμενες ταινίες του, βλέπεται μεν ευχάριστα, αλλά και λιγότερο αστεία είναι από τις προηγούμενες και πιο χυδαία. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με την 4η και τελευταία ταινία των Monty Python, το Νόημα της Ζωής, αλλά με λίγο διαφορετικό τρόπο. Η ταινία δεν είναι πιο προσβλητική ή κάφρικη από τα προηγούμενα έργα της ομάδας, είναι όμως πολύ πιο πικρή, με μαύρο καυστικό χιούμορ και περισσότερες κοινωνικές προεκτάσεις. Οι Pythons, δηλαδή, προσπάθησαν για πρώτη φορά να συνδυάσουν τα αστεία τους με μηνύματα που ήθελαν να περάσουν στο κοινό, αλλά δυστυχώς η ταινία τους, αν και έχει και τις καλές στιγμές της, είναι εμφανώς κατώτερη των προηγούμενων, ενώ το πείραμα να επιστρέψουν στις ρίζες τους και να χρησιμοποιήσουν σκετς αντί για μια δομημένη υπόθεση δεν έπιασε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, τόσο ο Brooks όσο και οι Pythons, αν και ποτέ δεν επανέλαβαν τις επιτυχίες των 70’s, εξακολουθούσαν να είναι αστείοι, και το χιούμορ τους δεν έφτασε ποτέ στα απαράδεκτα επίπεδα των νεανικών κωμωδιών της εποχής (π.χ. Porky’s). Και αυτό είναι προς τιμήν τους.

Ελπίζουμε με όσα διαβάσατε να αντιληφθήκατε την αξία και την προσφορά του Mel Brooks και των Monty Python στην κωμωδία ως είδος στον κινηματογράφο και όχι μόνο, ανεξάρτητα αν ο καθένας από μας θεωρεί αστείες και γελάει με τις ταινίες τους. Για το τέλος, σας έχουμε φυσικά μερικές ακόμη αστείες σκηνές από τους ήρωές μας.

Το τρίτο ευχάριστο διάλειμμα στο blog μας είναι και το τελευταίο (προσωρινά τουλάχιστον) που προέρχεται από τους μοναδικούς Monty Python.

French knightsΕπιστρέφουμε στην ανεπανάληπτη κωμωδία Monty Python and the Holy Grail, εκεί όπου τίποτα δεν έχει λογική. Ο βασιλιάς Αρθούρος και οι γενναίοι ιππότες του αναζητούν το Ιερό Δισκοπότηρο, και σταματούν σε ένα κάστρο για πληροφορίες. Το κάστρο αυτό όμως υπερασπίζονται κάποιοι Γάλλοι ιππότες, που δεν είναι και τόσο ευγενικοί και φιλόξενοι με τους ιππότες του Αρθούρου. Μετά από περιπέτειες οι φίλοι μας θα καταφέρουν να φτάσουν στο σωστό κάστρο με το Δισκοπότηρο, αλλά όταν φτάσουν στις πύλες του, τι να δουν; Οι Γάλλοι ιππότες, vol. 2!

French Taunting – Monty Python and the Holy Grail (video)

Μετά από τρία μέρη με δεκαπέντε ταινίες, 4 μέρες αναμονής και αρκετό χρόνο που αφιερώσαμε για να το ετοιμάσουμε, ήρθε η ώρα για το τέταρτο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος μας στις καλύτερες ταινίες του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου! Πώς είπατε; Δε σας νοιάζει ποιες έχουμε στο Top 5; Τώρα είναι πια αργά, θα τις δείτε θέλετε δε θέλετε! 😛

5. Οι Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης (1975)

4,5 stars

220px-Monty_python_and_the_holy_grail_2001_release_movie_poster

Αυθεντικός Τίτλος: Monty Python and the Holy Grail
Χώρα παραγωγής: Ηνωμένο Βασίλειο
Είδος: Κωμωδία
Διάρκεια: 91΄
Σκηνοθεσία: Terry Gilliam & Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: Ο βασιλιάς Αρθούρος και οι ιππότες του ξεκινούν μια περίεργη αναζήτηση για το χαμένο Άγιο Δισκοπότηρο, συναντώντας στο δρόμο τους εξίσου περίεργα εμπόδια.

Γιατί είναι στη λίστα: Λεπτομερή ανάλυση για την ταινία μπορείτε να βρείτε στο δεύτερο μέρος του αφιερώματός μας στις κωμωδίες και την εξέλιξή τους. Εδώ θα ήθελα απλώς να προσθέσω πως η ταινία αποτελεί μια από τις καλύτερες και πιο αναγνωρισμένες κωμωδίες όλων των εποχών παγκοσμίως, και πιθανότατα την καλύτερη που γυρίστηκε στη Γηραιά Ήπειρο. Πιστεύω πως ο μεγάλος κριτικός ταινιών Roger Ebert συνόψισε με τον καλύτερο τρόπο την άποψή του για το έργο όταν έγραψε: «Είναι πραγματικά αδύνατο να καταλάβει κανείς πώς αυτοί οι άνθρωποι έβγαλαν από το μυαλό τους τόσες κοτσάνες και, ακόμη χειρότερα, πώς γίνεται όλες αυτές οι κοτσάνες να παρουσιάζονται μαζί και να είναι τόσο τρομερά αστείες!». Να προσθέσω κάτι άλλο; Ni, Peng και Neee-Wom (Neee-Wom).
Αρνητικά: Ξέρω ότι το λέω για πολλοστή φορά αλλά η κωμωδία είναι κάτι άκρως υποκειμενικό. Σε όποιον δεν αρέσει το χιούμορ της ταινίας απλά ας την προσπεράσει.

4. Άθικτοι (2011)

4,5 stars

220px-The_Intouchables

Αυθεντικός Τίτλος: Intouchables
Χώρα παραγωγής: Γαλλία
Είδος: Δραματική κωμωδία, βιογραφία
Διάρκεια: 112΄
Σκηνοθεσία: Olivier Nakache & Éric Toledano
Πρωταγωνιστούν: François Cluzet, Omar Sy, Audrey Fleurot, Clotilde Mollet
Υπόθεση: Ένας τετραπληγικός πλούσιος Γάλλος αριστοκράτης προσλαμβάνει έναν έγχρωμο μετανάστη από τα προάστια για να τον φροντίζει.

Γιατί είναι στη λίστα: Γιατί ο συνδυασμός δράματος και κωμωδίας δεν είναι ό,τι πιο εύκολο, και όταν επιτυγχάνεται με τόσο όμορφο τρόπο όπως εδώ πρέπει να ανταμείβεται. Οι δύο κεντρικοί χαρακτήρες είναι αληθινοί ήρωες της ζωής, καθώς παρότι αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα (ο ένας είναι καθηλωμένος σε αναπηρική καρέκλα και δε μπορεί ούτε να κουνηθεί, ο άλλος αντιμετωπίζει καθημερινά τη φτώχεια, την εγκληματικότητα και το ρατσισμό) προσφέρουν δύναμη ο ένας στον άλλο και ενώνοντας τις δυνάμεις τους βγαίνουν νικητές στη μάχη. Το μήνυμα των Toledano και Nakache είναι πως ο άνθρωπος δεν πρέπει να τα παρατάει ποτέ, πρέπει να δίνει τον αγώνα του με τη βοήθεια όσων είναι διατεθειμένοι να βοηθήσουν, και συχνά δυο (ή περισσότεροι) πολύ διαφορετικοί άνθρωποι που αλληλοσυμπληρώνονται μπορούν να συνεργαστούν και να δώσουν μαζί τη μάχη της ζωής. Εύστοχη και καθόλου τυχαία η επιλογή να είναι διαφορετικού χρώματος οι δύο ήρωες. Συνολικά, μια ταινία άκρως συγκινητική αλλά και με σωστή δόση χιούμορ, με εξαιρετικές ερμηνείες από τους Cluzet και Sy, μια ταινία που βλέποντάς τη σου δίνει ελπίδα και σε διδάσκει. Ελάχιστα φιλμ μπορούν να πετύχουν σε λιγότερο από 2 ώρες τόσα πολλά.
Αρνητικά: Δε μπορώ να εντοπίσω εύκολα κάποιο, και σημαντική έλλειψη δεν υπάρχει κατά τη γνώμη μου στην ταινία. Εάν κάποιος θέλει με κάθε τρόπο να βρει κάτι αρνητικό, ίσως το γεγονός ότι δεν αναπτύσσει κάποιον δευτερεύοντα χαρακτήρα εκτός των δύο πρωταγωνιστών να του δώσει την αφορμή. Εμένα προσωπικά δε με πείραξε πάντως.

Ας δούμε τώρα ποιες ταινίες ανέβηκαν στο βάθρο…

bronze3. Σινεμά ο Παράδεισος (1988)

5-stars

αρχείο λήψης

Αυθεντικός Τίτλος: Nuovo Cinema Paradiso
Χώρα παραγωγής: Ιταλία
Είδος: Κοινωνικό δράμα
Διάρκεια: Ανάλογα με την έκδοση, από 118΄ (έκδοση DVD) έως 174΄ (Director’s Cut)
Σκηνοθεσία: Giuseppe Tornatore
Πρωταγωνιστούν: Philippe Noiret, Salvatore Cascio, Marco Leonardi, Jacques Perrin
Υπόθεση: Ένας σκηνοθέτης θυμάται την παιδική του ηλικία, και το πώς αγάπησε τις ταινίες στον κινηματογράφο του χωριού του και ανέπτυξε μια ξεχωριστή σχέση με τον υπεύθυνο για τις προβολές.

Γιατί είναι στη λίστα: Ειλικρινά, δε θυμάμαι άλλη ταινία να σε συγκινεί από τόσο πολλές πλευρές. Ταξιδεύει το θεατή ταυτόχρονα στον μαγευτικό κόσμο του (κλασικού κυρίως) κινηματογράφου, στην παιδική του ηλικία, στον πρώτο και τον ανεκπλήρωτο έρωτα, στις σκέψεις του ως παιδί και ως ενήλικας, στην αγάπη του για οτιδήποτε απολαμβάνει, στη σχέση του με τους γονείς και τους φίλους του και τη νοσταλγία που αισθάνεται όταν θυμάται τα παλιά, ευχάριστα ή όχι. Μια προσωπική και βιωματική κατάθεση ψυχής από τον Tornatore, μια ταινία ύμνος στην αγάπη και τον κινηματογράφο, με εξαιρετικές ερμηνείες κυρίως από τον Philippe Noiret στο ρόλο του ηλικιωμένου υπεύθυνου προβολής και τους τρεις διαφορετικούς ηθοποιούς (Salvatore Cascio, Marco Leonardi, Jacques Perrin) που υποδύθηκαν τον κεντρικό ήρωα στις διαφορετικές φάσεις της ζωής του, ως παιδί, έφηβος και ενήλικας. Με το έργο του ο Tornatore σου δίνει τη δυνατότητα, για ένα διάστημα μεταξύ δύο και τριών ωρών, ανάλογα με την έκδοση της ταινίας που παρακολουθείς, να αφήσεις το μυαλό σου ελεύθερο να ταξιδέψει σε ό,τι αγαπά, δυνατότητα που ενισχύεται από τη νοσταλγική μουσική του μεγάλου Ennio Morricone. Ανεπανάληπτο.
Αρνητικά: Η όλη κατάσταση με τις 4 διαφορετικής διάρκειας εκδόσεις της ταινίας που κυκλοφορούν προκαλεί μια κάποια σύγχυση. Στις πιο σύντομες εκδόσεις είναι πιθανό να παρατηρήσει κανείς λογικά «άλματα» από το σκηνοθέτη, ενώ στις πιο εκτεταμένες η ταινία κατά διαστήματα πλατειάζει.

images2. Ο Πιανίστας (2002)

5-stars

215px-The_Pianist_movie

Αυθεντικός Τίτλος: The Pianist
Χώρα παραγωγής: Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία, Γερμανία
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 148΄
Σκηνοθεσία: Roman Polanski
Πρωταγωνιστούν: Adrien Brody, Thomas Kretschmann, Frank Finlay, Maureen Lipman, Emilia Fox, Michał Żebrowski
Υπόθεση: Ένας Πολωνο-εβραίος μουσικός προσπαθεί να επιβιώσει καθώς το γκέτο της Βαρσοβίας καταστρέφεται κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο από τους Ναζί.

Γιατί είναι στη λίστα: Αποτελεί αναμφίβολα την καλύτερη στιγμή στην πολυετή και αναγνωρισμένη καριέρα του σπουδαίου Roman Polanski, που κέρδισε δίκαια το Όσκαρ Σκηνοθεσίας για τη ρεαλιστική αλλά όσο το δυνατόν αισιόδοξη απεικόνιση των αποτρόπαιων εγκλημάτων των Ναζί στην κατεχόμενη Πολωνία, μέσα από την αληθινή ιστορία ενός πιανίστα που προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τη φήμη του για να επιβιώσει. Αξιοποιώντας προσωπικά βιώματα και μένοντας πιστός στην πηγή του, ο Polanski δημιουργεί μια απ΄ τις καλύτερες ταινίες με θέμα τον πόλεμο και τις Ναζιστικές θηριωδίες, αποδεικνύοντας το θρίαμβο της ανθρώπινης θέλησης αλλά και τη δύναμη της τέχνης απέναντι στην ωμή βία και τις απάνθρωπες πρακτικές, είτε εφαρμόζονται από τους Ναζί είτε από οποιονδήποτε άλλο. Όπως το Σινεμά ο Παράδεισος αποτελεί φόρο τιμής για την τέχνη του κινηματογράφου, ο Πιανίστας είναι ακριβώς το αντίστοιχο για τη μουσική. Συγκλονιστική η ερμηνεία του 29χρονου τότε Adrien Brody (που τον είδαμε πρόσφατα στο Grand Budapest Hotel) στον κεντρικό ρόλο του Władysław Szpilman, δικαίως έγινε ένας από τους νεότερους ηθοποιούς που τιμήθηκε με Όσκαρ. Συνολικά, μια ταινία που σε γεμίζει αισιοδοξία, ελπίδα και πίστη στις δυνατότητες του ανθρώπου, και όλα αυτά δείχνοντας μια από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ανθρωπότητας με τον πλέον ρεαλιστικό τρόπο.
Αρνητικά: Το μόνο μείον που μπορεί κανείς να εντοπίσει στην ταινία είναι ότι, κατά την προσωπική μου άποψη πάντα, υπάρχουν δύο ταινίες με παρόμοια θεματολογία και περιεχόμενο που είναι λίγο καλύτερες. Η μία είναι η επική Λίστα του Σίντλερ (1993) του κορυφαίου Στίβεν Σπίλμπεργκ. Και η άλλη; Λίγη υπομονή, θα τη μάθετε σύντομα, αφού βρίσκεται στην πρώτη θέση του αφιερώματός μας!

Trumpets

αρχείο λήψης (1)1. Η Ζωή Είναι Ωραία (1997)

5-stars

220px-Vitaebella

Αυθεντικός Τίτλος: La vita è bella
Χώρα παραγωγής: Ιταλία
Είδος: Δραματική κωμωδία
Διάρκεια: 115΄
Σκηνοθεσία: Roberto Benigni
Πρωταγωνιστούν: Roberto Benigni, Nicoletta Braschi, Giorgio Cantarini, Giustino Durano
Υπόθεση: Ένας Ιταλοεβραίος φιλήσυχος άνθρωπος απολαμβάνει ένα υπέροχο love story με την εκλεκτή της καρδιάς του χάρη στο χιούμορ του, αλλά πρέπει να το επιστρατεύσει σε μεγαλύτερη δόση για να προστατέψει το γιο του όταν θα βρεθούν μαζί σε Ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Γιατί είναι στη λίστα: Όσο κι αν προσπαθώ, δε μπορώ να καταλάβω τι είδους έμπνευση είχε ο σπουδαίος κωμικός Roberto Benigni όταν σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε σ΄ αυτό το μοναδικό αριστούργημα. Φαίνεται ξεκάθαρα ότι απόλαυσε με όλη του την καρδιά την ταινία του, τόσο στο αισιόδοξο και ευχάριστο πρώτο μέρος του έργου όπου ο απέθαντος ήρωάς μας Guido Orefice (Benigni) προσπαθεί με το χιούμορ του να κατακτήσει την πριγκίπισσα του, όπως την αποκαλεί (κλασική πλέον η προσφώνηση «Buongiorno, Principessa!») αλλά και να αντισταθεί στην επερχόμενη λαίλαπα του φασισμού και του ναζισμού, όσο και στο όχι και τόσο ευχάριστο δεύτερο. Το δεύτερο αυτό μέρος είναι η πιο κωμικοτραγική κατάσταση που είδαμε ποτέ στον κινηματογράφο, με τον συμπαθέστατο Guido να βρίσκεται πλέον με το γιο του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, και προσπαθώντας να μη μάθει ο μικρός τι πραγματικά συμβαίνει εκεί, του αποκαλύπτει ότι δήθεν η όλη κατάσταση είναι ένα παιχνίδι αντοχής που νικητής θα αναδειχθεί αυτός που δε θα παραπονεθεί όσο σκληρά κι αν του φερθούν και θα ανταμειφθεί κερδίζοντας ένα τανκ. Βλέποντας τον απολαυστικό Benigni να στέκεται όρθιος και με όσο χιούμορ του απέμεινε απέναντι στις φρικτές συνθήκες του στρατοπέδου συγκέντρωσης, ειλικρινά δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις ή να κλάψεις, ή και τα δυο συγχρόνως. Το φινάλε αποτελεί ακόμη έναν ύμνο στην ικανότητα του ανθρώπου να αντλήσει δύναμη από την αγάπη και το χιούμορ για να αντισταθεί ακόμη και στις χειρότερες κακοτυχίες, και προσωπικά δεν άντεξα να μη βάλω τα κλάματα, ενώ ταυτόχρονα ήμουν έτοιμος να γελάσω! Δεν ξέρω πώς τα κατάφερε ο Benigni, αλλά συνδύασε γέλιο και δάκρυ μ΄ έναν τρόπο που πιθανότατα κανείς άλλος δεν κατάφερε στην ιστορία του σινεμά (ίσως ο Τσάρλι Τσάπλιν στο Μεγάλο Δικτάτορα (1940)). Όσο για το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Benigni, δε χρειάζεται να σας το πω εγώ. Το λέει ξεκάθαρα ο τίτλος. Η ζωή είναι ωραία.
Αρνητικά: Συγγνώμη κύριε, ποιος είστε;

That's All Folks!

ΑΥΤΕΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΑΝ ΕΚΤΟΣ

Όπως και σε κάθε αφιέρωμα, έτσι και σε αυτό, υπάρχουν κάποιες σπουδαίες ταινίες που δε χώρεσαν. Καθώς αισθάνομαι πραγματικά άσχημα που τις παρέλειψα, παραθέτω κάποιες από αυτές και την αντίστοιχη σελίδα τους στο IMDb για περισσότερες πληροφορίες, ώστε να επανορθώσω εν μέρει το σφάλμα μου.

Θωρηκτό Ποτέμκιν – Ρωσία, 1925
Metropolis – Γερμανία, 1927
The Lady Vanishes – Ηνωμένο Βασίλειο, 1938
Ο Φαντομάς – Γαλλία, 1964
Z – Γαλλία, 1969
Ο Καιρός των Τσιγγάνων – Γιουγκοσλαβία, 1988
Το Πείραμα – Γερμανία, 2001
Το Κεφάλαιο – Γαλλία, 2012

Το αφιέρωμά μας στον Ευρωπαϊκό κινηματογράφο και τις 20 καλύτερες ταινίες του βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς βρισκόμαστε πια στην πρώτη δεκάδα. Πριν παρουσιάσουμε τις κορυφαίες των κορυφαίων στο τέταρτο και τελευταίο μέρος, ας αναλύσουμε τις πέντε ταινίες που κατέλαβαν τις θέσεις 6 έως 10. Όπως καταλαβαίνετε, η ποιότητα των ταινιών ανεβαίνει και η αγωνία εντείνεται!

10. Η Πτώση (2004)

4 Stars

Der_Untergang_-_Poster

Αυθεντικός Τίτλος: Der Untergang
Χώρα παραγωγής: Γερμανία
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 155′ (κανονική έκδοση), 178΄ (extended)
Σκηνοθεσία: Oliver Hirschbiegel
Πρωταγωνιστούν: Bruno Ganz, Alexandra Maria Lara, Ulrich Matthes, Corinna Harfouch, Juliane Köhler, Thomas Kretschmann
Υπόθεση: H Traudl Junge, τελευταία γραμματέας του Αδόλφου Χίτλερ, αφηγείται τις τελευταίες μέρες του δικτάτορα στο καταφύγιό του στο Βερολίνο και την κατάρρευση του Ναζιστικού καθεστώτος στη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Γιατί είναι στη λίστα: Η απεικόνιση του Γ΄ Ράιχ και των κορυφαίων διοικητικών στελεχών του ήταν ανέκαθεν θέμα ταμπού για τους Γερμανούς, για ευνόητους λόγους. Η ταινία αυτή το καταρρίπτει με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο, φέρνοντας στο φως μια όχι και τόσο διαδεδομένη, τουλάχιστον στον κινηματογράφο, πλευρά του πολέμου, καθώς παρουσιάζει τη ζωή και τα πάθη των μεγαλοστελεχών των Ναζί στις τελευταίες μέρες του, όταν το σύστημά τους κατέρρεε και οι ίδιοι είχαν ως μόνη λύση τη φυγή ή την αυτοκτονία. Εξαιρετικός ο Ganz στο ρόλο του Χίτλερ (ο πρώτος Γερμανός που υποδύθηκε το δικτάτορα έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο), έμεινε στην ιστορία για το ξέσπασμά του κατά παντός υπευθύνου στην αρχή της ταινίας, αναρίθμητες παρωδίες του οποίου κυκλοφορούν διαρκώς στο διαδίκτυο ανεβάζοντας τη δημοτικότητα του έργου.
Αρνητικά: Πολύ μεγάλη διάρκεια (ιδίως στην εκτεταμένη έκδοση) που μάλλον κουράζει σε ορισμένα σημεία. Κάποιοι κατηγόρησαν την ταινία ότι παρουσιάζει κάπως ανθρώπινα και συμπαθητικά ορισμένα στελέχη του Ράιχ, αλλά προσωπικά δεν πιστεύω πως το έργο περιέχει μεγάλα ιστορικά λάθη.

9. Άγριες Φράουλες (1957)

4 Stars

225px-Wildstrawberriesposter

Αυθεντικός Τίτλος: Smultronstället
Χώρα παραγωγής: Σουηδία
Είδος: Κοινωνικό δράμα
Διάρκεια: 91΄
Σκηνοθεσία: Ingmar Bergman
Πρωταγωνιστούν: Victor Sjöström, Bibi Andersson, Ingrid Thulin, Gunnar Björnstrand
Υπόθεση: Έχοντας ζήσει μια ζωή γεμάτη μοναξιά και ψυχρότητα, ένας ηλικιωμένος διακεκριμένος καθηγητής αναγκάζεται να δει κατάματα πόσο κενή υπήρξε η ζωή του.

Γιατί είναι στη λίστα: Πριν αρχίσει τις… παλαβομάρες του σε ταινίες όπως Η Έβδομη Σφραγίδα (1957) και Persona (1966), που τον έκαναν διάσημο και μοναδικό αλλά μάλλον δεν είναι του γούστου μου, ο Ingmar Bergman είχε γυρίσει τούτο δω το – μάλλον αισιόδοξο για το γενικότερο ύφος του – έργο που προσφέρει μεγάλη δόση συγκίνησης, νοσταλγίας και σημαντικά μαθήματα ζωής. Ο Bergman με αυτή την ταινία ανέδειξε την τότε ερωμένη του Bibi Andersson, ενώ έδωσε μια τελευταία χαρά στον μεγάλο Victor Sjöström, πρωτοπόρο του Σουηδικού κινηματογράφου στη δεκαετία του 1920, που είχε σχεδόν ξεχαστεί. Όπως όλες οι ταινίες του σπουδαίου δημιουργού, περιέχει σκηνές με ριζοσπαστικές σκηνοθετικές τεχνικές (όπως αυτή), συχνά ακατανόητες ακόμη και στο κινηματογραφικά «ψαγμένο» κοινό.
Αρνητικά: Οι παλαβομάρες που ανέφερα πριν έχουν αρχίσει να εμφανίζονται κι εδώ, αν και σε μικρότερο βαθμό απ΄ ότι στα επόμενα έργα του, μπερδεύοντας και αφήνοντας με μια αίσθηση πλήρους απορίας το κοινό. Κάποιοι μπορεί να θεωρήσουν υπερβολικά εναλλακτική για τα γούστα τους την ταινία, αν και μπροστά στις επόμενες του Bergman είναι πρακτικά… φυσιολογική.

8. Τα Παιδιά της Χορωδίας (2004)

4,5 stars

220px-LesChoristes

Αυθεντικός Τίτλος: Les Choristes
Χώρα παραγωγής: Γαλλία
Είδος: Κοινωνικό δράμα
Διάρκεια: 96΄
Σκηνοθεσία: Christophe Barratier
Πρωταγωνιστούν: Gérard Jugnot, François Berléand, Kad Merad, Jean-Baptiste Maunier
Υπόθεση: Ένας καθηγητής και πρώην μαέστρος διορίζεται σ΄ ένα σχολείο της Γαλλίας για προβληματικά παιδιά, και προσπαθεί να επηρεάσει θετικά τη ζωή των μαθητών του μέσα από τη μουσική.

Γιατί είναι στη λίστα: Γιατί πραγματικά ελάχιστες ταινίες έχουν τη δύναμη να σε κάνουν να συγκινηθείς σε τέτοιο βαθμό που μετά βίας να μπορείς να συγκρατήσεις τα δάκρυά σου. Δραματική μεν αλλά εξαιρετικά ελπιδοφόρα και αισιόδοξη, τα μηνύματα που σου περνάει και τα συναισθήματα που σε γεμίζει ιδιαίτερα στο φινάλε δεν μπορούν να περιγραφούν με τα λόγια. Προσωπικά η ταινία με σημάδεψε όσο λίγες, και η πραγματικά όμορφη μουσική του Bruno Coulais που τη συνοδεύει απλά αυξάνει την αξία της.
Αρνητικά: Για ένα μισάωρο περίπου στην αρχή του φιλμ αναρωτιέσαι τι βλέπεις και πώς μπορεί να εξελιχθεί. Δεν πειράζει όμως, γιατί αυτό που ακολουθεί είναι σχεδόν μαγικό.

7. Life of Brian (1979)

4,5 stars

220px-Lifeofbrianfilmposter

Χώρα παραγωγής: Ηνωμένο Βασίλειο
Είδος: Κωμωδία
Διάρκεια: 93΄
Σκηνοθεσία: Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: O Brian Cohen γεννήθηκε την ίδια μέρα με τον Ιησού Χριστό, και μάλιστα στο διπλανό στάβλο. Σε κάποιο σημείο της ζωής τους ο κόσμος θα πιστέψει πως είναι ο Μεσσίας, και αυτό θα δημιουργήσει κάθε είδους επιπλοκές.

Γιατί είναι στη λίστα: Μετά το θεότρελο Monty Python and the Holy Grail, η τρομερή εξάδα των Βρετανών κωμικών Monty Python επανήλθε δριμύτερη με μια ταινία με κάπως πιο στιβαρή υπόθεση και λογική, αλλά με το ίδιο καυστικό και παλαβό χιούμορ. Σατιρίζει μεταξύ άλλων τις σύγχρονες (τότε αλλά και τώρα) οργανώσεις αριστερής ιδεολογίας που περισσότερο τσακώνονται μεταξύ τους παρά ασχολούνται με τους στόχους τους, καθώς και την τάση ακόμη και των σημερινών ανθρώπων να προσδίδουν μεσσιανικό χαρακτήρα σε ικανούς ή μη ηγέτες, συχνά παρά τη θέληση των τελευταίων. Το φινάλε της ταινίας περιέχει το κορυφαίο αυτό τραγούδι και είναι απλά επικό. Σε παλαιότερο άρθρο μας μπορείτε να δείτε μια ακόμη από τις καλύτερες και πιο αστείες σκηνές του έργου.
Αρνητικά: Η κωμωδία είναι το πιο υποκειμενικό κινηματογραφικό είδος, και αν δε σας αρέσει το συγκεκριμένο είδος χιούμορ η ταινία δεν πρόκειται να σας προσφέρει ούτε ένα χαμόγελο. Επίσης, ως θρησκευτική σάτιρα με αρκετά κάφρικα αστεία μπορεί να θεωρηθεί χυδαία ή προσβλητική από ορισμένους.

6. O Δράκος του Ντίσελντορφ (1931)

4,5 stars

220px-M_poster

Αυθεντικός Τίτλος: Μ
Χώρα παραγωγής: Γερμανία
Είδος: Δράμα, θρίλερ
Διάρκεια: 111΄
Σκηνοθεσία: Fritz Lang
Πρωταγωνιστούν: Peter Lorre, Otto Wernicke, Gustaf Gründgens
Υπόθεση: Με τη Γερμανική αστυνομία να μοιάζει ανήμπορη να συλλάβει έναν κατά συρροή δολοφόνο μικρών παιδιών, άλλοι εγκληματίες της περιοχής προσπαθούν να το κάνουν ώστε να απαλλαγούν από τη στενή παρακολούθηση της αστυνομίας.

Γιατί είναι στη λίστα: Όπως και στο πιο άναρχο, χωρίς ήχο αλλά πιο φαντασμαγορικό Metropolis (1927), o Fritz Lang σκηνοθέτησε μια ταινία πολύ μπροστά από την εποχή της, τόσο καλλιτεχνικά όσο και για τις θέσεις της. Η ταινία αυτή άνοιξε το δρόμο για τη διαμόρφωση μιας σειράς από κινηματογραφικές αρχές και τεχνικές που οδήγησαν στο φιλμ νουάρ, στο οποίο ο Lang διέπρεψε όταν λόγω Χίτλερ μετανάστευσε στο Χόλιγουντ. Η ταινία ανέδειξε επίσης έναν μεγάλο ηθοποιό, τον Peter Lorre, ο οποίος κυρίως με το κορυφαίο ξέσπασμά του στο φινάλε μετέτρεψε τον χαρακτήρα του στον πρώτο μεγάλο κινηματογραφικό «δολοφόνο» της ιστορίας και προώθησε τη δική του καριέρα στο Χόλιγουντ σε αριστουργήματα όπως το Γεράκι της Μάλτας (1941) και η Καζαμπλάνκα (1942). Τέλος, σε μια εποχή που ακόμη δεν είχαν κατοχυρωθεί βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, ο Lang θέτει στο φινάλε το δίλημμα για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί ένας μανιακός δολοφόνος (ως στυγνός εγκληματίας ή ως ψυχασθενής που χρήζει θεραπείας), χωρίς να δίνει απάντηση. 84 χρόνια μετά, η ταινία έχει ωριμάσει σαν το παλιό καλό κρασί και φαντάζει πιο διαχρονική και επίκαιρη από ποτέ.
Αρνητικά: Όντας η πρώτη ομιλούσα ταινία του Lang, είναι κάπως ανώριμη και πρωτόγονη στην αφήγησή της. Αναλογιζόμενοι βέβαια ότι γυρίστηκε πριν 84 χρόνια και σε μια Γερμανία που στιγματιζόταν από την άνοδο του Ναζισμού, τα όποια λάθη συγχωρούνται.

Δείτε επίσης το πρώτο, καθώς και το δεύτερο μέρος του αφιερώματός μας, με τις ταινίες που κατέλαβαν τις θέσεις από την 11η μέχρι την 20ή. Όσο για το 4ο και τελευταίο μέρος με τις 5 καλύτερες; Coming soon…

images

Λοιπόν, αρκετά γελάσαμε στο πρώτο μέρος (εμείς τουλάχιστον, για σας δεν ξέρω!). Ήρθε η ώρα να σοβαρευτούμε, λάθος, να γελάσουμε ακόμη περισσότερο. Στο πρώτο μέρος είδαμε πώς η κωμωδία εξελίχθηκε απ΄ τις κινήσεις και το slapstick του βωβού κινηματογράφου στους άναρχους χιουμοριστικούς διαλόγους της Χρυσής Εποχής και την αναβίωση της… παράνοιας στις αρχές του Νέου Χόλιγουντ. Από εκεί, στα τέλη της δεκαετίας του 1960, θα συνεχίσουμε το ταξίδι μας στο γέλιο και τη γνώση, αναλύοντας και σχολιάζοντας την εξέλιξη του πανάρχαιου και δημοφιλέστατου αυτού είδους στις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα, μέσα από μια σειρά κωμωδιών – μία ανά δεκαετία – που αντιπροσωπεύουν καλύτερα την εξέλιξη αυτή, φτάνοντας τελικά στο σήμερα. Καθήστε αναπαυτικά…

1970’s

Οι Ιππότες της Ελεεινής Τραπέζης (Monty Python and the Holy Grail)
Μεγάλη Βρετανία, 1975

4,5 stars

220px-Monty_python_and_the_holy_grail_2001_release_movie_poster

Διάρκεια: 91΄
Σκηνοθεσία: Terry Gilliam & Terry Jones
Πρωταγωνιστούν: Graham Chapman, John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones, Michael Palin
Υπόθεση: Ο βασιλιάς Αρθούρος και οι ιππότες του ξεκινούν μια περίεργη αναζήτηση για το χαμένο Άγιο Δισκοπότηρο, συναντώντας στο δρόμο τους εξίσου περίεργα εμπόδια.

Ως είδος από μόνο του, η κωμωδία ποτέ δεν τα πήγαινε πολύ καλά με τη λογική. Μάλλον… λογικό ακούγεται, αν αναλογιστεί κανείς ότι το παράλογο μπορεί εύκολα να γίνει αστείο. Στις δεκαετίες όμως του ’60 και του ΄70, το κακό παράγινε. Σκηνοθέτες όπως ο Mel Brooks και ο Blake Edwards και ηθοποιοί όπως ο Gene Wilder, o Peter Sellers και ο Γάλλος Louis de Funes μεγαλούργησαν στην… παράλογη κωμωδία και εκτόξευσαν τη δημοτικότητά της, σε μια εποχή που ο κινηματογράφος γενικότερα ως τέχνη στερούνταν ιδιαίτερης λογικής. Αυτή εδώ όμως η θεότρελη παρέα των έξι μορφωμένων, σπουδασμένων σε μεγάλα πανεπιστήμια αλλά παλαβών μέχρι το κόκαλο Βρετανών, που έμεινε γνωστή ως Monty Python, ξεπέρασε κάθε όριο. Μετά από την επιτυχημένη κωμική σειρά Monty Python and the Flying Circus που προβάλλονταν στη βρετανική τηλεόραση, οι Monty Python αποφάσισαν να κάνουν… θεαματική είσοδο στον κόσμο του κινηματογράφου, με μια ταινία που έκανε τις αναρχικές κωμωδίες των αδερφών Μαρξ να μοιάζουν βαρετές. Μην ψάχνετε απολύτως καμιά λογική σ΄ αυτή την ταινία. Από τους τίτλους έναρξης που, γραμμένοι κυρίως σε ακαταλαβίστικη γλώσσα, προϊδεάζουν για το τι θα επακολουθήσει, μέχρι τους τίτλους τέλους που απλά… δεν υπάρχουν (κυριολεκτικά), πλήρης παράνοια. Ιππότες με καρύδες αντί για άλογα, ραψωδοί που τους ακολουθούν τραγουδώντας παράξενα τραγούδια, δολοφονίες σύγχρονων ιστορικών, ιππότες που λένε «Νι», μάγοι που τους λένε Τιμ, μοναχοί που… αυτοκοπανιούνται, κυνηγοί μαγισσών που μοιάζουν με πάπιες και πολλά πολλά άλλα παρανοϊκά συνθέτουν αυτή τη μοναδική κωμωδία που μαζί με τη… λίγο πιο λογική αλλά εξίσου επιτυχημένη ταινία Life of Brian (1979), αποτελούν αντιπροσωπευτικότατο δείγμα τόσο των τάσεων που κυριαρχούσαν στην κωμωδία εκείνη την εποχή, όσο και της βρετανικής κωμικής σχολής γενικότερα. Γιατί για να είσαι βασιλιάς, πρέπει να ξέρεις τη διαφορά ταχύτητας μεταξύ ενός αφρικάνικου και ενός ευρωπαϊκού χελιδονιού. Επί τη ευκαιρία, γιατί δεν πάμε διακοπές στη Σουηδία φέτος;

1980’s

Η Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή (Police Academy)
ΗΠΑ, 1984

3 Stars

Police_Academy_film

Διάρκεια: 96΄
Σκηνοθεσία: Hugh Wilson
Πρωταγωνιστούν: Steve Guttenberg, Kim Cattrall, Bubba Smith, George Gaynes
Υπόθεση: Μια ομάδα ετερόκλητων ανθρώπων, καλόκαρδων ως επί το πλείστον αλλά ανίκανων, εκπαιδεύονται για να γίνουν αστυνομικοί, αλλά οι εκπαιδευτές τους είναι αποφασισμένοι να μην ανεχτούν και πολλά πολλά από την ιδιόμορφη συμπεριφορά τους.

Αλλάζουμε τελείως κλίμα σε σχέση με το προηγούμενο έργο που παρουσιάσαμε, όπως άλλαξε ριζικά και το είδος της κωμωδίας, τουλάχιστον στις Ηνωμένες Πολιτείες, στα χρόνια που μεσολάβησαν. Το Νέο Χόλιγουντ αποτελούσε παρελθόν και οι κωμωδίες απέκτησαν εντελώς διαφορετικό ύφος – όχι απαραίτητα καλύτερο – το οποίο με ορισμένες διαφοροποιήσεις διατηρούν μέχρι σήμερα. Χαρακτηριστικό των κωμωδιών της εποχής η ευρεία χρήση σεξουαλικών υπονοουμένων και… πικάντικων σκηνών και διαλόγων για παραγωγή γέλιου, σε βαθμό τέτοιο που κάποιες ταινίες όπως το Τρελό Θηριοτροφείο (1978) και το Porky’s (1982), που θεωρείται μητέρα των sex comedies, αγνόησαν πρακτικά οποιονδήποτε άλλο τρόπο για να είναι αστείες. Η Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή δεν είναι ακριβώς τέτοια ταινία, αλλά σίγουρα περιέχει ορισμένες μάλλον… ακατάλληλες σκηνές και στηρίζεται αρκετά στη σεξουαλική ατμόσφαιρα για να κυλήσει ευχάριστα. Παρ΄ όλα αυτά αποτελεί μια μάλλον συμπαθητική κωμωδία, κυρίως γιατί ακόμη και όταν είναι κάφρικη είναι περισσότερο αστεία παρά χυδαία, δε στηρίζεται εξ ολοκλήρου στα συγκεκριμένα… αμφίβολης ηθικής αστεία και έχει πρωτότυπους, μοναδικούς χαρακτήρες, από τον μανιακό με τα όπλα Εugene Tackleberry, τον θηριώδη αλλά καλόκαρδο Moses Hightower και τον εκπληκτικό μίμο Larvell Jones, μέχρι τον πρωταγωνιστή της σειράς (γιατί ακολούθησαν άλλα έξι (!) σίκουελ) και αμετανόητο φαρσέρ Carey Mahoney και τον αιώνιο εχθρό του υπαστυνόμο Harris (G.W. Bailey), τον οποίο ο πρώτος καταφέρνει πάντοτε να… γελοιοποιεί. Φυσικά υπάρχουν και όμορφα κορίτσια που κατά καιρούς μένουν με ελάχιστα (αν όχι καθόλου) ρούχα… Ακολούθησαν όπως προαναφέρθηκε έξι συνέχειες, εκ των οποίων οι περισσότερες τουλάχιστον βλέπονται, αρκετές αντίστοιχες σειρές (με στρατιώτες, αεροσυνοδούς κλπ) που ως επί το πλείστον δε βλέπονται, και μπορούμε να πούμε πως η Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή δημιούργησε μια σχολή από μόνη της, συνδυάζοντας το δημοφιλές για την εποχή κάφρικο χιούμορ με τους παλιούς καλούς αστείους διαλόγους. Εάν το πρώτο δε σας ενοχλεί, θα σας αρέσει. Διαφορετικά, μην μπείτε καν στον κόπο να κοιτάξετε παρόμοιες κωμωδίες, και είναι και πολλές…

1990’s

Τρελές Σφαίρες 33 1/3 (The Naked Gun 33 1/3: The Final Insult)
ΗΠΑ, 1994

3,5 Stars

220px-Naked_Gun_3_poster

Διάρκεια: 83΄
Σκηνοθεσία: Peter Segal
Πρωταγωνιστούν: Leslie Nielsen, Priscilla Presley, George Kennedy, O.J. Simpson, Fred Ward, Kathleen Freeman, Anna Nicole Smith
Υπόθεση: Ο γνωστός ατζαμής αστυνομικός Φρανκ Ντρέμπιν επανέρχεται στη δράση για να στατατήσει μια συμμορία τρομοκρατών που σκοπεύει να ανατινάξει την απονομή των βραβείων Όσκαρ.

Με την παρουσίαση της συγκεκριμένης ταινίας, μάλλον κάνουμε ένα βήμα πίσω στο χρόνο. Το λέω αυτό γιατί αντιπροσωπεύει περισσότερο την προηγούμενη δεκαετία και μάλλον αποτελεί την τελευταία του είδους της. Ένα είδος που στηρίχθηκε σε έναν πρωτότυπο συνδυασμό παράλογων και εξωφρενικών διαλόγων και καταστάσεων, που παραπέμπουν είτε σε αδερφούς Μαρξ είτε σε Monty Python, με τα σύγχρονα ρεύματα της κωμωδίας που αναφέραμε στην προηγούμενη ταινία, αν και αυτά περισσότερο προωθούν και τονίζουν όλο αυτό το θέατρο του παραλόγου παρά προκαλούν από μόνα τους γέλιο. Το είδος αυτό προώθησε μάλλον αποκλειστικά η σκηνοθετική τριάδα Zucker – Abrahams – Zucker, ξεκινώντας το 1980 με την θεόκουφη Απίθανη, Απίθανη Πτήση και συνεχίζοντας δυο χρόνια αργότερα με το σίκουελ, το 1984 με το Top Secret!, και το 1991 με το Hot Shots, στο οποίο εμφανίζονται μαζί – μάλλον τυχαία – οι Charlie Sheen και Jon Cryer, δώδεκα χρόνια πριν αρχίσουν να συμπρωταγωνιστούν στη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά Two and a Half Men ως Charlie και Alan Harper αντίστοιχα. Αποκορύφωμα αυτής της συνεργασίας των τριών ήταν μια ακόμη (μετά την Απίθανη Πτήση) συνεργασία τους με το δημοφιλή κωμικό Leslie Nielsen, στην τριλογία Τρελές Σφαίρες, με τις δυο πρώτες ταινίες να προβάλλονται το 1988 και το 1991 αντίστοιχα. Η τρίτη όμως ταινία είναι και η πιο χαρακτηριστική, με τα σεξουαλικά υπονοούμενα να αυξάνονται, με τη συμμετοχή και της σεξοβόμβας της εποχής Anna Nicole Smith, τα γκαγκ να γίνονται λίγο πιο χοντροκομμένα αλλά να παραμένουν αστεία, τις σκηνές που σατιρίζουν άμεσα ή έμμεσα άλλες δημοφιλείς ταινίες να κυριαρχούν ξανά, και φυσικά τα επικά τελευταία λεπτά της να σηματοδοτούν το τέλος μιας εποχής. Κατά την προσωπική μου άποψη, τα τελευταία αυτά λεπτά στα οποία ο Ντρέμπιν βρίσκεται στην απονομή των Όσκαρ και προσπαθεί να αποτρέψει με κάθε (αστείο πάντα) τρόπο το άνοιγμα το φακέλου που περιέχει τη βόμβα (χωρίς να ξέρει ποιος ακριβώς είναι αυτός), εκτός από τρομερά αστεία, είναι μάλλον η τελευταία κωμική σκηνή στην ιστορία του κινηματογράφου που άνθρωποι όλων των ηλικιών μπορούν να κατανοήσουν και να ξεκαρδιστούν στα γέλια. Από εκεί και πέρα, το περιεχόμενο και το χιούμορ των ταινιών του είδους απέκτησαν οριστικά… ακατάλληλο χαρακτήρα. Εις ανάμνησιν…

2000’s

The Hangover
ΗΠΑ, 2009

3 Stars

220px-Hangoverposter09

Διάρκεια: 100΄
Σκηνοθεσία: Todd Phillips
Πρωταγωνιστούν: Bradley Cooper, Ed Helms, Zach Galifianakis, Heather Graham, Mike Epps, Justin Bartha, Jeffrey Tambor
Υπόθεση: Τρεις φίλοι ξυπνούν ένα ωραίο πρωί στο Λας Βέγκας, μετά το μπάτσελορ πάρτι ενός φίλου τους, χωρίς να θυμούνται τι έγινε το προηγούμενο βράδυ, και με το γαμπρό εξαφανισμένο. Όπως είναι φυσικό, προσπαθούν περιπλανώμενοι στην πόλη να τον βρουν πριν το γάμο.

Στα 80’s, ήταν το Porky’s. Στα 90’s, το American Pie. Στην πρώτη δεκαετία της νέας χιλιετίας το ρόλο του «βασιλιά των sex comedies» ανέλαβε με χαρακτηριστική ευκολία τούτο δω το… απαράδεκτο αλλά αστείο έργο του Todd Philipps, που πάντως κατάφερε να πετύχει κάτι που οι προκάτοχοί του δεν κατάφεραν. Eξασφαλίζοντας μεγάλα ονόματα στο καστ, όπως ο Bradley Cooper και ο Zach Galifianakis, και βασιζόμενοι μεν σε ακατάλληλες σκηνές και ατάκες χωρίς όμως να το παρακάνουν, οι δημιουργοί του Hangover κατάφεραν να δημιουργήσουν μια κωμωδία που εκτός από τη δεδομένη επιτυχία στο box office, εκτιμήθηκε και από τους κριτικούς και τιμήθηκε και με τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ταινίας για Μιούζικαλ ή Κωμωδία. Για να γίνει βέβαια τόσο διάσημη, η ταινία εκμεταλλεύτηκε και την απουσία σοβαρού αντιπάλου, αφού από τα τέλη του 20ού αιώνα μέχρι και σήμερα η κινηματογραφική κωμωδία διέρχεται άνευ προηγουμένου κρίση, με τα μεγαλύτερα ταλέντα να έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση και να δημιουργούν σειρές όπως Τα Φιλαράκια, Married… with Children, Two and a Half Men και The Big Bang Theory, που είναι ταυτόχρονα αστείες και πετυχημένες, και όσους απέμειναν να μην μπορούν να στήσουν ούτε καν μια αξιοπρεπή κωμωδία, με τις περισσότερες να είναι είτε υπερβολικά κάφρικες για να είναι αστείες ή απλά κρύες (ή και τα δύο). Ενώ πριν 30-40 χρόνια το Hangover θα περνούσε μάλλον απαρατήρητο (για την αξία του χιούμορ του, όχι για το περιεχόμενό του), όταν κυκλοφόρησε φάνταζε ως… όαση σε μια εποχή δίχως αξιόλογες κωμωδίες. Πέρα από συγκρίσεις βέβαια, η ταινία είναι αρκετά πρωτότυπη και αστεία, τους ήρωες διακρίνει μια τρέλα που θυμίζει παλαιότερες κωμωδίες, και βλέπεται τουλάχιστον ευχάριστα. Το μέγεθος της επιτυχίας της όμως, αποδεικνύει πως μάλλον κάτι δεν πάει καλά με την κωμωδία στις μέρες μας…

2010’s

Ο Δικτάτορας (The Dictator)
ΗΠΑ, 2012

3,5 Stars

220px-The_Dictator_Poster

Διάρκεια: 83΄ (η κανονική έκδοση), 99΄ (extended)
Σκηνοθεσία: Larry Charles
Πρωταγωνιστούν: Sacha Baron Cohen, Alec Berg, Jeff Schaffer, David Mandel
Υπόθεση: Η ηρωϊκή ιστορία ενός δικτάτορα που κάνει τα πάντα για να διασφαλίσει ότι η δημοκρατία δε θα έρθει ποτέ στη χώρα που με τόση αγάπη καταπιέζει.

Φυσικά η δεκαετία του 2010 βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, αλλά μέχρι στιγμής αυτή είναι κατά τη γνώμη μου η κωμωδία που τη σφραγίζει. Αυτά που ανέφερα περί έλλειψης γνήσιου χιούμορ και αξιόλογων κωμωδιών στην προηγούμενη δεκαετία συνεχίζονται και εδώ (άλλωστε μόλις τρία χρόνια μεσολάβησαν μεταξύ του Hangover και του Δικτάτορα), και εμείς οι φαν της κινηματογραφικής κωμωδίας είμαστε υποχρεωμένοι να… πανηγυρίζουμε που γυρίζονται έστω και τέτοιες ταινίες για να γελάσουμε και λίγο. Θα είμαι ξεκάθαρος: η ταινία του, γνωστού από το Borat (2006) – επίσης με τον Sacha Baron Cohen – Larry Charles, είναι ρατσιστική, σεξιστική, υπερβολικά κάφρικη και ηθικά απαράδεκτη. Είναι απαίιιιιιιισια, όπως θα έλεγε και μια φίλη και συνάδελφός μου. Δυστυχώς όμως δεν παύει να είναι αστεία, για την ακρίβεια ό,τι πιο αστείο έχουμε δει στον κινηματογράφο την τελευταία πενταετία. Γελοιοποιεί φυσικά πλήρως τους στυγνούς και ως επί το πλείστον ανίδεους δικτάτορες της Αφρικής και της Ασίας, που εκπροσωπούνται εδώ από τον τρομερό Ναύαρχο-Στρατηγό Αλαντίν (Cohen), έναν δικτάτορα που εκτελεί (ή έτσι νομίζει) όποιον του αντιτίθεται, αλλά με έναν περίεργο τρόπο είναι συμπαθητικός. Γελοιοποιεί όμως και τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις των δυτικών χωρών, που σε μερικά πράγματα δε διαφέρουν και τόσο απ΄ τις προαναφερθείσες δικτατορίες (χωρίς φυσικά να μπορούν να συγκριθούν μαζί τους), ενώ το δήθεν στοργικό ενδιαφέρον τους για τους καταπιεσμένους από τις δικτατορίες αυτές κατοίκους του τρίτου κόσμου είναι μάλλον η μεγαλύτερη υποκρισία της εποχής μας. Με ένα τέτοιο θέμα και κάποιες έξυπνες και πρωτότυπες ιδέες εκ μέρους κυρίως του Cohen, σε συνδυασμό με την έλλειψη οποιασδήποτε ηθικής αναστολής, δεν ήταν δύσκολο για την ταινία του Charles να είναι αρκετά αστεία και εμπορική επιτυχία (αν και οι κριτικοί την «έθαψαν»). Το πρόβλημα δεν είναι το ότι υπάρχουν ταινίες σαν τον Δικτάτορα. Καλά κάνουν και υπάρχουν. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι ταινίες θεωρούνται – και είναι – οι καλύτερες κωμωδίες της εποχής μας. Και εμείς δε μπορούμε να κάνουμε τίποτε άλλο, παρά να ελπίζουμε σε μελλοντική ανάκαμψη.

BONUS TRACK (και βασιλιάς όλων)

Ο Μεγάλος Δικτάτορας (The Great Dictator)
ΗΠΑ, 1940

5-stars

215px-The_Great_Dictator

Διάρκεια: 124′
Σκηνοθεσία: Charlie Chaplin
Πρωταγωνιστούν: Charlie Chaplin, Paulette Goddard, Jack Oakie, Billy Gilbert
Υπόθεση: Τη στιγμή που ο δικτάτορας Adenoid Hynkel προσπαθεί να επεκτείνει την αυτοκρατορία του, ένας Εβραίος κουρέας προσπαθεί να αποφύγει την καταδίωξη από το καθεστώς του.

Πολύ καταθλιπτικά θα έκλεινε το άρθρο μας αν δεν υπήρχε αυτή η ταινία, έτσι δεν είναι; Όμως υπάρχει, όπως υποδηλώνει και ο τίτλος, γιατί αν ο Sacha Baron Cohen ήταν ο Δικτάτορας, ο Charlie Chaplin ήταν, είναι και θα είναι ο Μεγάλος Δικτάτορας. Φυσικά, εκτός των τίτλων και του κωμικού χαρακτήρα των δυο ταινιών, δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να τις συνδέει, και οποιαδήποτε σύγκριση θα αποτελούσε ιεροσυλία. Ο Μεγάλος Δικτάτορας δεν αποτέλεσε σημαντικό γεγονός στην εξέλιξη της κινηματογραφικής κωμωδίας, τόσο γιατί παρά το άφθονο γέλιο που προσφέρει είναι ταυτόχρονα τόσο διδακτικός και συγκινητικός που δυσκολεύεσαι να τον κατατάξεις στις κωμωδίες, όσο και γιατί απλά αποτελεί μια κατηγορία μόνος του. Σε μια εποχή που ο Χίτλερ ήταν πανίσχυρος και οι ΗΠΑ ακόμη επιφυλακτικές και ουδέτερες απέναντί του, ο ιδιοφυής Τσάπλιν κατάφερε να συγκεντρώσει όσο δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για το ναζιστικό καθεστώς του Γ΄ Ράιχ και με το έργο του αυτό να το γελοιοποιήσει πλήρως (αλλάζοντας ελαφρώς τα ονόματα και τα σύμβολα προκειμένου να μην προκαλέσει την αμερικανική κυβέρνηση που ήθελε να αποφύγει διπλωματικό επεισόδιο), αλλά και να προβλέψει την κατάρρευσή του, κάτι που ουδείς τότε μπορούσε με τους Ναζί να έχουν κατακτήσει τη μισή Ευρώπη. Το να προκαλείς γέλιο σατιρίζοντας το πιο απάνθρωπο καθεστώς στην ιστορία της ανθρωπότητας χωρίς να γίνεσαι προσβλητικός προς όσους υπέφεραν απ΄ αυτό, αλλά αντίθετα υποστηρίζοντάς τους, είναι κάτι που ελάχιστοι μπορούν να πετύχουν. Το να μπορείς όμως να πεις με σιγουριά πως όχι μόνο αυτό, αλλά οποιοδήποτε καθεστώς που παραβλέπει τελείως τον απλό άνθρωπο, τα συναισθήματα και τις ανάγκες του είναι καταδικασμένο να αποτύχει, είναι κάτι που σε καθιστά όχι απλά μεγάλο δημιουργό, αλλά και μεγάλο άνθρωπο. Για να το πετύχει αυτό ο Τσάπλιν έπαιξε δυο ρόλους, αυτόν του δικτάτορα Hynkel (αντί για Hitler) και αυτόν ενός Εβραίου κουρέα που λόγω χρόνιας αμνησίας δεν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο στον οποίο, ως Εβραίος, βρίσκεται και συμπεριφέρεται σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Φυσικά το μπέρδεμα που όλοι περιμένουν γίνεται, καθώς οι δυο χαρακτήρες παρουσιάζουν εκπληκτική ομοιότητα (λογικό), και στο τέλος η ηγεσία των Ναζί νομίζει πως ο κουρέας είναι ο Hynkel και τον καλεί να επιβεβαιώσει την εισβολή στην Αυστρία. Τότε ο Τσάπλιν ανεβαίνει στο βήμα και εκφωνεί τον πιο επικό, ουσιώδη και ανθρώπινο λόγο που έχει εκφωνηθεί όχι μόνο στη μεγάλη οθόνη, αλλά και στην πραγματική ζωή. Ένα μεγάλο φινάλε για μια πολύ μεγάλη ταινία.

(Αντί υστερόγραφου)
Είναι αναγκαία δυο τελευταία επεξηγηματικά και ίσως απολογητικά λόγια. Πολλοί οπαδοί της κωμωδίας πιθανώς θα αναστατωθούν διαπιστώνοντας πως μεγάλες κωμωδίες λείπουν από τη συγκεκριμένη λίστα, γι΄ αυτό παραθέτω αυτή τη λίστα (οι σύνδεσμοι παραπέμπουν στην αντίστοιχη σελίδα της αγγλόφωνης Wikipedia), με κάποιες ταινίες που ενώ είναι πραγματικά σπουδαίες για τον ένα ή τον άλλο λόγο έμειναν εκτός του αφιερώματός μας.

Sons of the Desert (1933)
Monkey Business (1952)
The Great Race (1965)
La Grande Vadrouille (1966)
The Producers (1968)
Blazing Saddles (1974)
Amici Miei (1975)
The Blues Brothers (1980)
Good Morning Vietnam (1987)
Analyze This (1999)

αρχείο λήψης Πέρασε καιρός από το τελευταίο, έτσι δεν είναι; Μας το ζητήσατε όμως, οπότε πριν παρουσιάσουμε το δεύτερο μέρος του αφιερώματος μας στις κωμωδίες και την εξέλιξή τους, σας παρουσιάζουμε ακόμη μια ξεκαρδιστική σκηνή από τους φοβερούς και τρομερούς Monty Python και την ταινία τους Life of Brian. Στη σκηνή αυτή βλέπουμε ένα γέρο να κρίνεται ένοχος γιατί είπε το όνομα «Ιεχωβά» και να οδηγείται για λιθοβολισμό. Ο λιθοβολισμός αυτός όμως δεν πάει και τόσο καλά, και γι΄ αυτό ευθύνονται κυρίως ο οργανωτής του καθώς και οι παρευρισκόμενοι (όλες γυναίκες, ενώ θεωρητικά απαγορεύονταν) και η ιδιόρρυθμη συμπεριφορά τους.

Απολαύστε το…

λήψη Μετά από αρκετά σοβαρά άρθρα και κριτικές και πριν περάσουμε στο μεγάλο κεφάλαιο Βιογραφίες, που κυριολεκτικά θα καθηλώσει ειδικά τους λάτρεις του παλιού κινηματογράφου, ας κάνουμε ένα ευχάριστο διάλειμμα με μια απ΄ τις πιο παλαβές και… αναίτιες σκηνές στην ιστορία του κινηματογράφου.

Monty Python and the Holy Grail – Pie Jesu Domine

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων