Skip to content

Cinema Therapy

Αν έχει σχέση με το σινεμά και τις ταινίες, εδώ θα το βρείτε!

Archive

Tag: Harrison Ford

Με αφορμή την ολοκλήρωση της παραγωγής της πολυαναμενόμενης ταινίας Star Wars 7: The Force Awakens, το Cinema Therapy θυμάται και παρουσιάζει την αρχική τριλογία του Πολέμου των Άστρων, που έγραψε ιστορία και θα συνεχιστεί με την ταινία που προαναφέραμε, 32 ολόκληρα χρόνια μετά!

O Darth Vader, σύμβολο της σειράς από τις απαρχές της.

O Darth Vader, σύμβολο της σειράς από τις απαρχές της.

Το 1977, ένα κινηματογραφικό κονκλάβιο με επικεφαλής τον σκηνοθέτη και παραγωγό Τζορτζ Λούκας παρουσίασε ένα από τα πρώτα blockbusters της σύγχρονης εποχής: τον Πόλεμο των Άστρων. Η άνευ προηγουμένου εμπορική επιτυχία της ταινίας, τα εκπληκτικά για την εποχή ειδικά εφέ, καθώς και η βιομηχανία Star Wars που ακολούθησε, με αφίσες, διαφημίσεις και παιχνίδια (από κούκλες Darth Vader μέχρι φωτόσπαθα και ρομπότ), έκαναν την ταινία μια από τις σημαντικότερες στην ιστορία του σινεμά. Υπό την καθοδήγηση του Λούκας γυρίστηκαν ακόμη 2 εξίσου επιτυχημένα σίκουελ, το 1980 και το 1983 αντίστοιχα, που ενίσχυσαν κι άλλο το image της σειράς και απέφεραν, με όλους τους τρόπους που προαναφέραμε, τεράστια έσοδα, αλλά η ιστορία με την τρίτη ταινία έφτασε στο τέλος της. Αυτό δε σήμαινε, όμως, πως δε μπορούσαν να γυριστούν prequels, ειδικά από τη στιγμή που η φήμη του franchise παρέμενε σε υψηλά επίπεδα και μια ολόκληρη γενιά μεγάλωσε με τον Πόλεμο των Άστρων. Έτσι, από το 1999 μέχρι το 2005 γυρίστηκαν ακόμη τρεις ταινίες prequel της προηγούμενης τριλογίας, που απέφεραν ξανά τεράστια κέρδη και αναβίωσαν τον παροξυσμό που είχαν δημιουργήσει οι πρώτες ταινίες. Οι τελευταίες ταινίες πήραν εκ των υστέρων τους τίτλους 1,2,3 – και οι πρώτες 4,5,6 – καθώς κατατάσσονται σύμφωνα με τη χρονική σειρά των γεγονότων που αφηγούνται και όχι τη σειρά που γυρίστηκαν. Εκεί που νομίζαμε, όμως, πως δε μπορούσε να συνεχιστεί η ιστορία που αφηγείται η αρχική τριλογία, έρχεται το Δεκέμβριο το έβδομο φιλμ (με πρωταγωνιστές, όπως τότε, τους Harrison Ford και Mark Hamill), να μας αποδείξει το αντίθετο. Αυτό που αποδεικνύει, επί της ουσίας, είναι πως η σειρά Star Wars μπορεί να πετύχει τα πάντα. Είναι κάτι πολύ περισσότερο από έξι ή επτά ταινίες, δεν είναι καν απλώς ένα κινηματογραφικό φαινόμενο: είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, 35 χρόνια τώρα. Εμείς εδώ θα γυρίσουμε στην αρχή του φαινομένου, και θα αναλύσουμε τις πρώτες τρεις ταινίες (4,5,6, σύμφωνα με την αρίθμηση που ανέλυσα προηγουμένως), που εγκαθίδρυσαν το σύμπαν του Πολέμου των Άστρων και θα τις θυμόμαστε όσα χρόνια κι αν περάσουν…

O Πόλεμος των Άστρων (1977)

3,5 Stars

220px-StarWarsMoviePoster1977

Διάρκεια: 121΄
Είδος: Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας
Σκηνοθεσία: George Lucas
Πρωταγωνιστούν: Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Peter Cushing, Alec Guiness
Υπόθεση: O Luke Skywalker ενώνει τις δυνάμεις του μ΄ έναν πρώην Τζεντάι, έναν ατομικιστή πιλότο και 2 ρομπότ για να σώσει το γαλαξία από μια καταστροφική εφεύρεση της Αυτοκρατορίας, αλλά και την πριγκίπισσα Leia από τα χέρια του Darth Vader.

A long time ago, in a galaxy far far away… Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα, πριν 38 χρόνια, σε μια «αναγνωριστική ταινία», στην οποία το κοινό ήρθε πρώτη φορά σε επαφή με θρυλικά ονόματα όπως ο Luke Skywalker (Hamill), ο Han Solo (Ford) και ο Chewbacca, το τριχωτό πλάσμα-βοηθός του, η πριγκίπισσα Leia (Fisher), ο τζεντάι Obi-Wan Kenobi (Guiness), τα ρομπότ C3P0 και R2-D2 και, φυσικά, ο κακός Darth Vader (David Prowse). Επίσης, είδε εντυπωσιακά για την εποχή οπτικά και ηχητικά εφέ, μια άνευ προηγουμένου προώθηση του έργου από τους παραγωγούς, καθώς και μια ολόκληρη βιομηχανία να δημιουργείται. Η ανταμοιβή του κοινού ήταν, μεταξύ άλλων, τα 775,4 εκατ. $ που κέρδισε η ταινία στο box office (2,8 δισεκατομμύρια $ με σημερινά νούμερα!), η ανάδειξη των πρωταγωνιστών Hamill, Ford & Fisher σε αστέρες, ενώ και οι κριτικοί εξύμνησαν κυρίως τα εφέ αλλά και το όλο κόνσεπτ της ταινίας, που προτάθηκε για 10 Όσκαρ. Μια από τις σπουδαιότερες ταινίες όλων των εποχών, αν και σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αριστούργημα. Φυσικά βλέπεται ευχάριστα, ενώ φράσεις όπως «May the Force be with you» μνημονεύονται όσο λίγες στην ιστορία της έβδομης τέχνης. Ένας θρύλος είχε μόλις ξεκινήσει…

Η Αυτοκρατορία Αντεπιτίθεται (1980)

3,5 Stars

220px-SW_-_Empire_Strikes_Back

Διάρκεια: 124΄
Είδος: Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας
Σκηνοθεσία: Irvin Kershner
Πρωταγωνιστούν: Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Frank Oz
Υπόθεση: Μετά από μια σφοδρότατη επίθεση της Αυτοκρατορίας εναντίον των επαναστατών, ο Luke Skywalker μαθαίνει τα μυστικά των Τζεντάι από τον Master Yoda, ενώ οι φίλοι του καταδιώκονται από τον Darth Vader.

Αν η αρχική τριλογία του Πολέμου των Άστρων ήταν απλώς τρεις ξεχωριστές ταινίες, χωρίς την κληρονομιά που άφησε το franchise στον πολιτισμό μας, η ταινία αυτή θα έπαιρνε τα περισσότερα εύσημα. Από καθαρά ποιοτικής πλευράς, άλλωστε, είναι η καλύτερη. Έχοντας γνωρίσει το κόνσεπτ στο προηγούμενο φιλμ, εδώ έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε πολλή δράση, εκπληκτικά εφέ, μεγάλες ατάκες και επικές ανατροπές, με τη μάχη μεταξύ επαναστατών και Αυτοκρατορίας να μετατοπίζεται σε προσωπική μονομαχία μεταξύ Luke Skywalker και Darth Vader. Αυτή είναι που κλέβει την παράσταση, και συγκεκριμένα η μονομαχία με τα φωτόσπαθα (πόσα παιδιά έχουν προσπαθήσει να την αναπαραστήσουν…), όπου ο Vader εκστομίζει την περίφημη φράση «I’m your father». Τρομερή έμπνευση και η εμφάνιση του τρομερού Yoda, μιας καρικατούρας με τεράστια σοφία και τη Δύναμη (the Force) ριζωμένη μέσα του, έτσι ώστε να μπορεί να τη διδάξει στο νεαρό Luke. Με τον αυστηρό ορισμό της λέξης, η πιο cult ταινία στην ιστορία του κινηματογράφου.

Η Επιστροφή των Τζεντάι (1983)

3,5 Stars

220px-SW_-_Empire_Strikes_Back

Διάρκεια: 131΄
Είδος: Περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας
Σκηνοθεσία: Richard Marquand
Πρωταγωνιστούν: Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Frank Oz, Billy Dee Daniels, Peter Mayhew
Υπόθεση: Ο Luke Skywalker και οι φίλοι του, αφού διασώζουν τον Ηan Solo από τα νύχια του Jabba the Hut, προετοιμάζουν την επίθεσή τους στο άστρο του θανάτου, ενώ ο Luke ξεκινά και μια δύσκολη προσπάθεια να απομακρύνει τον Darth Vader από τη σκοτεινή πλευρά.

Το τελευταίο – όπως πίστευαν τότε – φιλμ της σειράς είναι παρόμοιο με τα προηγούμενα. Σε σχέση με αυτά, υστερεί σε έξυπνες ατάκες και ανατροπές, αλλά, μιας και αποτελεί την τελική αναμέτρηση καλού και κακού, είναι πολύ αγωνιώδες και οι ήρωες αντιμετωπίζουν μεταξύ άλλων έντονα ηθικά και συναισθηματικά διλήμματα. Σε βασικό συντελεστή αναδεικνύεται και πάλι η μάχη μεταξύ Luke Skywalker και Darth Vader, και το συγκλονιστικό φινάλε, αν και σχετικά προβλέψιμο, έχει γράψει τη δική του ιστορία, και είναι αυτό που έθεσε τις βάσεις για τα prequel που ακολούθησαν. Αναπτύσσεται επίσης και η ρομαντική ιστορία μεταξύ του Han Solo και της πριγκίπισσας Leia, η εμφάνιση της οποίας με χρυσό μπικίνι ως σκλάβα του Jabba the Hut παραμένει μια από τις πιο αξιομνημόνευτες σκηνές της σειράς. Καθώς η κορύφωση πλησιάζει, το σενάριο γίνεται πιο άναρχο και η αλήθεια είναι πως υστερεί ελαφρώς σε σχέση με αυτά των δυο προηγούμενων ταινιών. Το φινάλε όμως αποζημιώνει, όπως και το καυστικό χιούμορ των πρωταγωνιστών κατά τη διάρκεια της ταινίας. Η ταινία που ολοκλήρωσε μια ανεπανάληπτη τριλογία, και άνοιξε το δρόμο για τα prequel αλλά και τα sequel που… έρχονται σύντομα.

Όπως αντιληφθήκατε, η μουσική του εξαιρετικού John Williams (συνεργάτης συνήθως του Steven Spielberg) ήταν κι αυτή ένας παράγοντας στην επιτυχία της τριλογίας, και μερικά κομμάτια είναι γνωστά ακόμη και σε ανθρώπους που αγνοούν την ύπαρξη των ταινιών (αν υπάρχουν τέτοιοι, φυσικά!). Συνολικά, η αρχική τριλογία των Star Wars άνοιξε το δρόμο για τις επόμενες ταινίες της σειράς, την εποχή των blockbusters, των ειδικών εφέ και της διαφήμισης, αλλά και την περαιτέρω βιομηχανοποίηση του κινηματογράφου, που εξελίσσεται όλο και περισσότερο σε θέαμα παρά σε τέχνη. Αμφιλεγόμενη κληρονομιά, λοιπόν, άλλα σίγουρα τεράστια. May the Force be with us.

Μια από τις πιο δημοφιλείς και αμφιλεγόμενες σειρές ταινιών της δεκαετίας που διανύουμε είναι οι Αναλώσιμοι, μια τριλογία που ενώνει μεγάλα αστέρια των ταινιών δράσης, υποσχόμενη πολλή δράση, θέαμα και… τίποτε άλλο. Το Cinema Therapy επιχειρεί να την αναλύσει και να σας παρουσιάσει τα θετικά και τα αρνητικά της, καθώς και τους λόγους της επιτυχίας της.

936full-the-expendables-2-poster

Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, ο μάλλον ατάλαντος αλλά εξαιρετικά επιτυχημένος Σιλβέστερ Σταλόνε (Rocky, Rambo), παρατηρώντας προφανώς ότι έχει μεγαλώσει ελαφρώς για να παίζει μόνος του τον σκληρό, είχε μια μεγαλοφυή, εμπορικά τουλάχιστον, ιδέα. Να σκηνοθετήσει μια ταινία δράσης με τον ίδιο πρωταγωνιστή ως ηγέτης μιας ομάδας που θα αποτελούνταν από αρκετούς tough guys του κινηματογράφου, και θα προσπαθούσε να αποδώσει δικαιοσύνη εναντίον μιας ομάδας κακών, που επίσης θα υποδύονταν γνωστοί ηθοποιοί από παρόμοιες ταινίες. Για την πρώτη ταινία, που κυκλοφόρησε το 2010, κατάφερε να εξασφαλίσει τις υπηρεσίες, μεταξύ άλλων, του Jason Statham, του Mickey Rourke, του Bruce Willis, του Arnold Schwarzenegger και του Jet Li. Η ταινία είχε τεράστιο μπάτζετ, εκπληκτικά ειδικά εφέ και αρκετή διαφημιστική προβολή, και, όπως αναμένονταν, εισέπραξε τρεις φορές το μπάτζετ της (συνολικά 240 εκατομμύρια). Εξίσου αναμενόμενη εξέλιξη ήταν και το σίκουελ, το οποίο δε σκηνοθέτησε αυτή τη φορά ο Σταλόνε, το οποίο τα πήγε ακόμη καλύτερα στο box office, και απέσπασε θετικές κριτικές ακόμη και από αυστηρούς κριτικούς λόγω του παλαβού χιούμορ και της άναρχης δράσης του. Προσθήκες σε σχέση με το πρώτο φιλμ ακόμη μερικοί τρομεροί ήρωες ταινιών δράσης, όπως ο Ζαν-Κλοντ Βαν Νταμ και, φυσικά, ο Τσακ Νόρις. Ακολούθησε και τρίτη ταινία, το 2014, με αρκετό «νέο αίμα» και τους αρχικούς χαρακτήρες να διαδραματίζουν δευτερεύοντα ρόλο. Αν και σε καμία περίπτωση δεν ήταν αποτυχία, η τρίτη αυτή ταινία δε δικαίωσε τις προσδοκίες και προτάθηκε ακόμη και για Χρυσά Βατόμουρα. Παρ΄ όλα αυτά, θα ακολουθήσουν σύντομα και οι Αναλώσιμοι 4, και ποιος ξέρει πόσοι ακόμη. Αυτό που πέτυχε αναμφίβολα η σειρά μέχρι τώρα είναι να ενώσει πολλούς παρόμοιου στιλ ηθοποιούς και να τους «ρίξει» στο στοιχείο τους: τα όπλα, τα μαχαίρια και τις μπουνιές. Μην ψάχνετε για ποιότητα και ερμηνείες… οσκαρικών προδιαγραφών εδώ, απλά απολαύστε τη δράση και, φυσικά, την ανάλυσή μας σε κάθε ταινία ξεχωριστά.

Οι Αναλώσιμοι (The Expendables, 2010)

2,5 Stars

220px-Expendablesposter

Διάρκεια: 103΄
Είδος: Περιπέτεια δράσης
Σκηνοθεσία: Sylvester Stallone
Πρωταγωνιστούν: Sylvester Stallone, Jason Statham, Jet Li, Dolph Lundgren, Mickey Rourke
Υπόθεση: Ένας πράκτορας της CIA προσλαμβάνει μια ομάδα μισθοφόρων για να εξουδετερώσει έναν διεφθαρμένο πρώην συνάδελφό του που συνεργάζεται μ΄ έναν δικτάτορα στην Κεντρική Αμερική.

Αν μπορούσαμε να περιγράψουμε με μια λέξη την πρώτη ταινία της (μέχρι στιγμής) τριλογίας, η λέξη αυτή θα ήταν «αναγνωριστική». Το έργο, που σκηνοθέτησε ο ίδιος ο Σταλόνε, μας εισάγει στους βασικούς χαρακτήρες (την ομάδα των «Αναλώσιμων», τις ειδικότητές τους, τους στόχους και τις υποθέσεις που αναλαμβάνουν. Η υπόθεση που έχουν αναλάβει εδώ είναι να ανατρέψουν μια δικτατορία που έχει επιβάλλει ουσιαστικά ένας πρώην πράκτορας της CIA στην Κεντρική Αμερική προκειμένου να ελέγξει το εμπόριο ναρκωτικών. Η υπόθεση περιπλέκεται όταν εμφανίζεται η κόρη του στρατηγού που έχει αναλάβει ως δικτάτορας-μαριονέτα, και προσπαθεί να βοηθήσει τους Αναλώσιμους. Πολλή δράση, χιουμοριστικές ατάκες άλλοτε έξυπνες άλλοτε όχι, απλοϊκές αλλά ικανοποιητικές ερμηνείες και πολύ.. ξύλο από τους Stallone και Statham, αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της παρέας, και ηθοποιοί όπως ο Bruce Willis και ο Arnold Schwarzenegger σε υποστηρικτικούς αλλά χαρακτηριστικούς ρόλους, που αναλύονται περισσότερο στα σίκουελ. Η ταινία δεν είναι σε καμιά περίπτωση εντυπωσιακή, ούτε καν στο επίπεδο των ειδικών εφέ και των σκηνών με μάχες και όπλα, και περισσότερο εισάγει το θεατή στο μάλλον απλό νόημα της σειράς, προϊδεάζοντάς τον για τη συνέχεια.

Οι Αναλώσιμοι 2 (The Expendables 2, 2012)

3 Stars

220px-The_Expendables_2_poster

Διάρκεια: 103΄
Είδος: Περιπέτεια δράσης
Σκηνοθεσία: Simon West
Πρωταγωνιστούν: Sylvester Stallone, Jason Statham, Bruce Willis, Arnold Schwarzenegger, Jet Li, Jean-Claude Van Damme, Chuck Norris
Υπόθεση: Οι Αναλώσιμοι αναλαμβάνουν μια υπόθεση φαινομενικά ρουτίνας, η οποία περιπλέκεται λόγω της συμμετοχής ενός μεγαλεμπόρου όπλων και της δολοφονίας ενός εκ των μελών τους, για την οποία οι υπόλοιποι θα ορκιστούν εκδίκηση.

Αναμφίβολα η καλύτερη ταινία της τριλογίας, χωρίς μάλιστα να συμβαίνει κάτι ιδιαίτερο. Απλούστατα έχουμε ατελείωτη δράση από την αρχή μέχρι το τέλος, απολαυστικές χιουμοριστικές (συχνά αυτοσαρκαστικές) ατάκες από τους πρωταγωνιστές, μεγαλύτερη συμμετοχή από τους κλασικούς «σκληρούς» Willis και Schwarzeneger και, φυσικά, την προσθήκη των ανεπανάληπτων Ζαν Κλοντ Βαν Νταμ (ο κακός) και Τσακ Νόρις, που βρίσκονται καθαρά στο στοιχείο τους. Αυτή τη φορά το σενάριο ξετυλίγεται χωρίς καμία λογική, με τους Αναλώσιμους να πολεμούν εναντίον ενός δεκαπλάσιου σε μέγεθος στρατού, τις σφαίρες, τις εκρήξεις και το ξύλο να πέφτουν βροχή, τον όποιο ρεαλισμό του πρώτου φιλμ να πηγαίνει.. περίπατο, και το θεατή να απολαμβάνει αυτό που βλέπει χωρίς πολλές ερωτήσεις και αναλύσεις. Το να βλέπεις καμιά δεκαριά 50άρηδες σούπερ γυμνασμένους μισθοφόρους να πολεμούν τους πάντες και τα πάντα δεν είναι και ο πιο εποικοδομητικός τρόπος να περάσεις την ώρα σου, αλλά σίγουρα είναι ευχάριστο και ανάλαφρο. Ίσως σε κάποιο σημείο να βαρεθείς από την πολλή δράση, αλλά κάθε φορά που νομίζεις ότι τα έχεις δει όλα, το σενάριο… σε ξεπερνάει. So bad it’s good, με λίγα λόγια..

Κάποια στιγμή μέσα στην ταινία, οι Αναλώσιμοι τα βρίσκουν σκούρα απέναντι σε μια υπεράριθμη ομάδα εχθρικών στρατιωτών. Εκεί που όλα μοιάζουν χαμένα, συμβαίνει κάτι το απίστευτο: όλοι οι εχθροί σκοτώνονται ακαριαία! Η πιο cult σκηνή και των τριών ταινιών, στο πιάτο σας…

Οι Αναλώσιμοι 3 (The Expendables 3, 2014)

2 Stars

Expendables_3_poster

Διάρκεια: 126΄
Είδος: Περιπέτεια δράσης
Σκηνοθεσία: Patrick Hughes
Πρωταγωνιστούν: Sylvester Stallone, Jason Statham, Mel Gibson, Arnold Schwarzenegger, Antonio Banderas, Harrison Ford, Wesley Snipes
Υπόθεση: O αρχηγός των Αναλώσιμων (Σταλόνε) επεκτείνει την ομάδα του με νέο αίμα ώστε να εξουδετερώσει έναν μεγαλέμπορο όπλων και συνιδρυτή της ομάδας, που έχει ορκιστεί να την καταστρέψει.

Μετά την επιτυχία της δεύτερης ταινίας, οι συντελεστές επιχείρησαν να ανακατέψουν την τράπουλα, μαντεύοντας σωστά πως το κοινό έχει βαρεθεί να βλέπει συνεχώς τους ίδιους. Με πρόσχημα πως ο αρχηγός της ομάδας Σταλόνε αρνείται να θέσει τη ζωή των συνεργατών του σε κίνδυνο για έναν περισσότερο προσωπικό στόχο, το φιλμ εμφανίζει μια σειρά από νέους – ή όχι και τόσο νέους – ηθοποιούς (Kellan Lutz, Ronda Rousey, Antonio Banderas, Glen Powell, Victor Ortiz), και το ρόλο του Μπρους Γουίλις αναλαμβάνει ο Χάρισον Φορντ, σε μια προσπάθεια του σκηνοθέτη να ανανεώσει το ανθρώπινο δυναμικό του καθώς και να κάνει τις σκηνές δράσης πιο ρεαλιστικές και ευκολοχώνευτες. Γενικά η ταινία φαίνεται πιο ρεαλιστική από τις προηγούμενες (αν εξαιρέσουμε το φινάλε) και προσπαθεί να εισβάλλει περισσότερο στο παρελθόν και την προσωπικότητα των πρωταγωνιστών. Αυτό ακριβώς είναι και το ελάττωμά της. Κανείς δε βλέπει τους Αναλώσιμους για να διεισδύσει στον εσωτερικό κόσμο του Σταλόνε ή του Μπαντέρας (που πάντως είναι απολαυστικός και χιουμοριστικός). Τους βλέπουμε για τη δράση, τα ειδικά εφέ, τις ατάκες και το.. πολύ ξύλο. Και αυτά το έργο αυτό δεν τα αποδίδει εξίσου καλά με τα δύο προηγούμενα, παρά την αναίτια μεγάλη διάρκειά του. Ακόμη και για τα δεδομένα των Αναλώσιμων, μια αποτυχημένη ταινία…

expendablesΣυνολικά, τους Αναλώσιμους μπορούμε να τους κρίνουμε με δυο διαφορετικούς τρόπους. Από καθαρά καλλιτεχνική σκοπιά, πρόκειται για μια απαράδεκτη τριλογία, που δεν επιδεικνύει ιδιαίτερο σεβασμό στη νοημοσύνη του θεατή, ενώ έχει ως μοναδικό στόχο.. τα φράγκα. Αποδεχόμενοι όμως την πραγματικότητα και την επιτυχία παρόμοιων παραγωγών, μπορούμε να πούμε πως οι Αναλώσιμοι διαθέτουν ένα μοναδικό cult status, καθώς το να βλέπεις ένα μάτσο θρυλικούς ηθοποιούς ταινιών δράσης να πολεμούν μαζί δεν είναι και τόσο κακό, τελικά. Προφανώς υπάρχουν άπειρες πολύ καλύτερες ταινίες από τις συγκεκριμένες, αλλά το να κάτσεις να τις δεις από μια φορά, ειδικά με τη σωστή παρέα, έχει την πλάκα του. Αρκεί να μην τις πάρεις στα σοβαρά, φυσικά…

Η νέα μας κατηγορία αφιερωμάτων με τίτλο cine-μαχίες εγκαινιάζεται μ΄ αυτή τη μάχη δυο πραγματικών τιτάνων του κινηματογράφου. Τόσο ο Steven Spielberg, όσο και ο Martin Scorcese, έχουν γυρίσει πλήθος σημαντικών ταινιών τα τελευταία 40 χρόνια, και θεωρούνται δύο από τους μεγαλύτερους δημιουργούς του σύγχρονου κινηματογράφου. Ας τους γνωρίσουμε…

Steven_Spielberg_Cannes_2013_3 O Steven Spielberg, 69 ετών σήμερα, είναι ίσως ο πιο γνωστός και δημοφιλής σκηνοθέτης στην ιστορία του σινεμά. Στην διάρκειας μισού αιώνα καριέρα του έχει γυρίσει με μεγάλη επιτυχία δράματα (Λίστα του Σίντλερ (1993), Λίνκολν (2012)), ρομαντικές κομεντί (The Terminal (2004)), ιστορικά έπη (Η Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν (1998), Μόναχο (2005)), ακόμη και κωμωδίες (1941 (1979)). Ο τομέας όμως στον οποίο διακρίθηκε περισσότερο είναι τα blockbuster, μια έννοια που με τη σύγχρονη μορφή της αυτός και ο Τζορτζ Λούκας κυρίως εισήγαγαν στον κινηματογράφο. Είτε πρόκειται για θρίλερ (Τα Σαγόνια του Καρχαρία), είτε για περιπέτειες (Ιντιάνα Τζόουνς), είτε για επιστημονική φαντασία (Ε.Τ. ο Εξωηγήινος, Jurassic Park, A.I. Artificial Intelligence), τα blockbusters του Σπίλμπεργκ αποτέλεσαν τον ιδανικό συνδυασμό ποιοτικής ταινίας, μεγάλης διαφήμισης και ευρείας χρήσης της τεχνολογίας, με φαντασμαγορικά οπτικά και ηχητικά εφέ, και του απέφεραν τεράστια κέρδη. Βραβευμένος με 2 Όσκαρ, αν και πλέον δουλεύει σπάνια παραμένει ο πιο ακριβοπληρωμένος σκηνοθέτης στο Χόλιγουντ.

220px-Martin_Scorsese_Cannes_2010

O 73χρονος Μάρτιν Σκορτσέζε, από την άλλη, παραμένει πιο δραστήριος τα τελευταία χρόνια και οι ταινίες του είναι επίσης εξαιρετικά ποιοτικές και εμπορικές (αν και τα έσοδά τους δε μπορούν να συγκριθούν με αυτών των έργων του Σπίλμπεργκ). Σε αντίθεση με το Σπίλμπεργκ, που προώθησε στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 το μοντέλο παραγωγής ταινιών που αποκαλούμε σύγχρονο κινηματογράφο, ο Σκορτσέζε υπήρξε πνευματικό τέκνο του Νέου Χόλιγουντ και της αντικουλτούρας των 60’s. Μελέτησε ως νέος σκηνοθέτης με μεγάλη προσοχή τις επιτυχίες του Sidney Lumet (Serpico) και του Francis Ford Coppola (Νονός) και το 1976 σημείωσε την πρώτη του μεγάλη επιτυχία με τον Ταξιτζή. Εκεί άρχισε και η εξαιρετικά πετυχημένη συνεργασία του με τον Ρόμπερτ ντε Νίρο που δημιούργησε αριστουργήματα όπως Οργισμένο Είδωλο (1980), Τα Καλά Παιδιά (1990) και Καζίνο (1995). Ο Σκορτσέζε διακρίθηκε ιδιαίτερα στο γκανγκστερικό δράμα και στην περιπέτεια, αν και επιχείρησε να ασχοληθεί με σχεδόν όλα τα είδη. Με την έλευση της νέας χιλιετίας ο Σκορτσέζε βρήκε ένα νέο αστέρι για να πρωταγωνιστεί στις ταινίες του: το Λεονάρντο ντι Κάπριο. Η συνεργασία αυτή είναι μάλλον η πιο πετυχημένη του αιώνα που διανύουμε μέχρι τώρα, κρίνοντας και από τα έσοδα στο box office και από την κριτική αναγνώριση των ταινιών τους. Στάθηκε αρκετή να χαρίσει στον Σκορτσέζε ένα Όσκαρ Σκηνοθεσίας (το 2006), αλλά φυσικά όχι για το Ντι Κάπριο για να λάβει την αντίστοιχη διάκριση. Εξακολουθεί, όπως και ο Σπίλμπεργκ, να είναι δραστήριος επαγγελματικά, αν και περισσότερο ασχολείται με την παραγωγή.

Στο δια ταύτα τώρα. Δώδεκα ταινίες, χωρισμένες σε έξι ζευγάρια, θα ξεδιπλωθούν σύντομα μπροστά στα μάτια σας. Τα ζευγάρια επιλέχθηκαν με κριτήριο οι ταινίες που τα αποτελούν να είναι η μια του Σπίλμπεργκ και η άλλη του Σκορτσέζε, και να έχουν και ένα κοινό σημείο αναφοράς, το οποίο θα αναφέρεται ως τίτλος κάθε ζεύγους. Θα ακολουθούν τα βασικά στοιχεία κάθε ταινίας και μια κοινή ανάλυση των ομοιοτήτων και των διαφορών τους. Δύο από τα έξι ζευγάρια θα δείτε εδώ, τα υπόλοιπα στο δεύτερο μέρος. Καλή διασκέδαση.

H πρώτη επιτυχία
Τα Σαγόνια του Καρχαρία (1975) vs. Ο Ταξιτζής (1976)

JAWS_Movie_poster3 StarsΔιάρκεια: 124΄
Είδος: Θρίλερ, περιπέτεια
Σκηνοθεσία: Steven Spielberg
Πρωταγωνιστούν: Roy Scheider, Robert Shaw, Richard Dreyfuss, Lorraine Gary
Υπόθεση: Ένας γιγάντιος λευκός καρχαρίας σκορπάει τον τρόμο στο μικρό τουριστικό θέρετρο Amity. Ένας αστυνόμος, ένας εγωιστής ψαράς και ένας ειδικός επιστήμονας αναλαμβάνουν να τον σταματήσουν.

3,5 Stars220px-Taxi_Driver_posterΔιάρκεια: 113΄
Είδος: Κοινωνικό δράμα
Σκηνοθεσία: Martin Scorcese
Πρωταγωνιστούν: Robert De Niro, Jodie Foster, Albert Brooks, Harvey Keitel
Υπόθεση: Ένας διαταραγμένος βετεράνος του Βιετνάμ πιάνει δουλειά στη Νέα Υόρκη ως ταξιτζής. Η βία και η διαφθορά που θα δει θα τον οδηγήσουν σε μια έξαρση βίας, ενώ θα προσπαθήσει να σώσει μια 12χρονη πόρνη από αυτούς που την εκδίδουν.

Αν και τόσο ο Σπίλμπεργκ όσο και ο Σκορτσέζε είχαν ταινίες… στην πλάτη τους πριν γυρίσουν τα έργα που παρουσιάζουμε εδώ, αυτές είναι οι ταινίες για τις οποίες τους γνώρισε για πρώτη φορά το κοινό. Σε παλαιότερο άρθρο μας θα βρείτε μια λεπτομερή ανάλυση για τα Σαγόνια του Καρχαρία, και τη θέση τους στα μεγαλύτερα θρίλερ όλων των εποχών. Εδώ θα προσθέσω απλά πως ο Σπίλμπεργκ έδειξε με το φιλμ αυτό ότι ήξερε όσο ελάχιστοι πώς να χειριστεί τα τεχνολογικά μέσα που είχε στη διάθεσή του, πώς να προωθήσει και να διαφημίσει το έργο του για να πετύχει το επιθυμητό κέρδος, καθώς και πώς χωρίς να βασιστεί στους ηθοποιούς και τις ερμηνείες τους μπορούσε να φτιάξει μια ταινία που θα έμενε στη μνήμη του κοινού. Από την άλλη πλευρά, ο Ταξιτζής ήταν επίσης μια ταινία που έμεινε στη μνήμη του κοινού, αλλά με τελείως διαφορετικό τρόπο. Η φιλοσοφία του σχετικά άσημου τότε Σκορτσέζε ξεδιπλώνεται με τον καλύτερο τρόπο στο έργο: άναρχη υπόθεση, μεγάλη δόση ωμής βίας, ψυχικά διαταραγμένοι αντι-ήρωες, έμφαση στα κοινωνικά προβλήματα της εποχής, και (σε αντίθεση με το Σπίλμπεργκ) μεγάλη εμπιστοσύνη στους ηθοποιούς. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η ταινία ενίσχυσε το προφίλ του εκπληκτικού Ρόμπερτ Ντε Νίρο και έκανε σταρ τη 12χρονη Τζόντι Φόστερ. 40 περίπου χρόνια μετά τα Σαγόνια του Καρχαρία και τον Ταξιτζή, οι ιδέες και οι τεχνικές που χρησιμοποίησαν οι σκηνοθέτες στις ταινίες αυτές αποτέλεσαν σήμα κατατεθέν σε όλα τα μετέπειτα μεγάλα έργα τους. Αυτές οι ταινίες ήταν, δηλαδή, το πρώτο σημαντικό δείγμα των τεράστιων δυνατοτήτων των δύο μεγάλων αυτών δημιουργών.

Το αντιπροσωπευτικό δείγμα
Ο Ιντιάνα Τζόουνς και η Τελευταία Σταυροφορία (1989) vs. Τα Καλά Παιδιά (1990)

220px-Indiana_Jones_and_the_Last_Crusade_A4 StarsΔιάρκεια: 127΄
Είδος: Περιπέτεια εποχής
Σκηνοθεσία: Steven Spielberg
Πρωταγωνιστούν: Harrison Ford, Denholm Elliott, Alison Doody, Sean Connery
Υπόθεση: Το 1938, ο πατέρας του διάσημου αρχαιολόγου Ιντιάνα Τζόουνς εξαφανίζεται ενώ έψαχνε το Ιερό Δισκοπότηρο. Έτσι, ο Ιντιάνα Τζόουνς θα τον αναζητήσει, προσπαθώντας ταυτόχρονα να σταματήσει τους Ναζί που επίσης ψάχνουν το Δισκοπότηρο.

220px-Goodfellas4,5 starsΔιάρκεια: 146΄
Είδος: Γκανγκστερικό δράμα
Σκηνοθεσία: Martin Scorcese
Πρωταγωνιστούν: Robert De Niro, Ray Liotta, Joe Pesci, Lorraine Bracco
Υπόθεση: Τρεις φίλοι και επίδοξοι μεγαλομαφιόζοι προσπαθούν να ανέβουν στην ιεραρχία της Αμερικανικής Μαφίας.

Στην αρχή σκέφτηκα να θεωρήσω αντιπροσωπευτικό δείγμα του Σπίλμπεργκ μια ταινία επιστημονικής φαντασίας όπως ο Ε.Τ. ή το Jurassic Park. Πιστεύω όμως πως αυτή η ταινία που επέλεξα περιγράφει απόλυτα την καριέρα του Σπίλμπεργκ, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα: είναι σίκουελ (ο σκηνοθέτης υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους του film franchise), είναι περιπέτεια φαντασίας με αρκετά εφέ, πολλή δράση και προσχηματική υπόθεση, και έχει και πολύ καλές ερμηνείες (γιατί, στα χρόνια που μεσολάβησαν από τα Σαγόνια του Καρχαρία, ο Σπίλμπεργκ είχε αρχίσει να αντιλαμβάνεται τη δύναμη ενός πρωταγωνιστή – σταρ που προσδίδει αίγλη και ποιότητα σε μια ταινία). Ο Ιντιάνα Τζόουνς έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πιο εμβληματικούς ήρωες, και ο Χάρισον Φορντ συνδέθηκε αρκετά μ΄ αυτό το ρόλο, τον οποίο είχε υποδυθεί ήδη δυο φορές πριν από αυτό το έργο. Βλέποντας αυτή την ταινία, βλέπεις τον – εμπορικό – Σπίλμπεργκ στα καλύτερά του. Από την άλλη πλευρά, ο Σκορτσέζε ποτέ δεν πήγαινε για τη μεγάλη επιτυχία στο box office, και παρότι οι ταινίες του άρεσαν στο κοινό και είχαν τρομερό καστ, ήταν απλά επιτυχίες. Τα Καλά Παιδιά είναι μάλλον το χαρακτηριστικότερο δείγμα του Σκορτσέζε του 20ού αιώνα: ένα γκανκστερικό δράμα με μαφιόζους αντιήρωες, διαφορετικούς μεταξύ τους, πρωταγωνιστή τον master του είδους Ρόμπερτ Ντε Νίρο, και ένας απίθανος συνδυασμός τρελής δράσης και ανατρεπτικής πλοκής με ταυτόχρονη εμβάθυνση στον εσωτερικό κόσμο των πρωταγωνιστικών χαρακτήρων και σκηνές που προκαλούν συγκίνηση και νοσταλγία. Η δεκαετία του ΄80 έφτανε στο τέλος της, και το κοινό πια είχε μάθει τα κόλπα τόσο του Σπίλμπεργκ όσο και του Σκορτσέζε. Και απλά τους απολάμβανε.

Η συνέχεια σύντομα επί της οθόνης, με το δεύτερο μέρος της cine-μαχίας να αποτελεί ουσιαστικά μια παρέλαση αριστουργημάτων των τελευταίων 20-25 χρόνων από την πλευρά των δύο τεράστιων αυτών δημιουργών. Σας αποχαιρετούμε προσωρινά με μια εμβληματική σκηνή από τον Ταξιτζή.

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων