Skip to content

Cinema Therapy

Αν έχει σχέση με το σινεμά και τις ταινίες, εδώ θα το βρείτε!

Archive

Tag: Πάσχα

life-of-brian_1374284cΜεγάλη Εβδομάδα διανύουμε, κι ακόμη κι οι ταινίες και σειρές που προβάλλονται στην τηλεόραση (για χιλιοστή φορά) κινούνται σε θρησκευτικούς ρυθμούς. Στο κλίμα αυτό, για άλλη μια φορά, είπαμε να θυμηθούμε κάποιες επικές σκηνές θρησκευτικού περιεχομένου από κλασικές και πιο σύγχρονες ταινίες. Επίσης, να ευχηθούμε σε όλους Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση, όπου κι αν είστε, και προσοχή μην κάτσει βαρύ το αρνί!

Ο Μωυσής διαχωρίζει την Ερυθρά θάλασσα (Οι Δέκα Εντολές, 1956)

Αν και, κρίνοντας με τα σύγχρονα δεδομένα, η τεχνολογία και τα εφέ που χρησιμοποιούνται στην εν λόγω σκηνή μοιάζουν αστεία, εκείνη την εποχή το έπος του Cecil B. de Mille αποτελούσε ό,τι πιο φαντασμαγορικό είχε εμφανιστεί στην οθόνη. Στην πιο αξιομνημόνευτη σκηνή της ταινίας, ο Μωυσής (Charlton Heston) γλιτώνει εαυτόν και το λαό του από το μένος των Αιγυπτίων κάνοντας κάτι πολύ απλό: χωρίζει τη θάλασσα στα δύο μέχρι να περάσουν οι δικοί του.

Αρματοδρομία όπως λέμε… Φόρμουλα 1 (Μπεν Χουρ, 1959)

Ακόμη ένα θρησκευτικό έπος των 50΄s, πάλι με ήρωα τον Heston στο ρόλο του Μπεν Χουρ, με σκηνοθέτη τον William Wyler, η ταινία κέρδισε τον αξιοσέβαστο αριθμό-ρεκόρ των 11 Όσκαρ και σημείωσε τεράστια επιτυχία. Στην επική και πιο καλογυρισμένη σκηνή της, ο Μπεν Χουρ αντιμετωπίζει μετά από πολλή προσπάθεια τον ορκισμένο εχθρό του, το Ρωμαίο Μεσάλα, σε αγώνα αρματοδρομίας δίχως νόμους και κανόνες…

Η Ανάσταση του Λαζάρου (Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ, 1977)

Στο πολύωρο τηλεοπτικό έπος του Τζεφιρέλι που προβάλλεται επί δεκαετίες από τον ΑΝΤ1, είναι πολύ δύσκολο να απομονώσουμε μία σκηνή για να παρουσιάσουμε, καθώς οι μεγάλες στιγμές είναι πολλές. Διαλέξαμε την ανάσταση του Λαζάρου, με τον «καταραμένο» Robert Powell να υποδύεται τον Ιησού και να δίνει ρέστα για άλλη μια φορά.

Always look on the bright side of life (Life of Brian, 1979)

Την ταινία αυτή δε θα τη χαρακτηρίζαμε ακριβώς θρησκευτική και κατανυκτική, αλλά έχει μια ξεχωριστή θέση στο είδος. Οι Monty Python «κεντάνε» παρουσιάζοντας την ιστορία του Brian, ενός Εβραίου στα χρόνια του Ιησού που είχε, άθελά του, παράλληλη πορεία με τον τελευταίο, και, δυστυχώς, το ίδιο τέλος. Ανεξάρτητα με το αν κάποιος είναι θρήσκος ή όχι, μια σταύρωση δύσκολα μπορεί να είναι αστεία, αλλά η τρελοπαρέα των Βρετανών κωμικών το καταφέρνει και αυτό, και με μια μουσική νότα…

Η Σταύρωση του Ιησού με υπογραφή Μελ Γκίμπσον (Τα Πάθη του Χριστού, 2004)

Αν εξαιρέσουμε τους Monty Python, οι σκηνές που απεικονίζουν σταύρωση είναι συνήθως σκληρές, αλλά η συγκεκριμένη είναι ειδικά για… γερά στομάχια. Ο Μελ Γκίμπσον παρουσίασε την πίο βίαιη, ρεαλιστική και άκρως αμφιλεγόμενη (κατηγορήθηκε, μεταξύ άλλων, για αντισημιτισμό) απεικόνιση των τελευταίων ημερών του Ιησού, δημιουργώντας μια ξεχωριστή ταινία που, είτε αρέσει είτε όχι σε κάποιον, μένει στη μνήμη σου για πολλούς λόγους. Αξίζει να σημειωθεί πως τα Πάθη ήταν η πιο εμπορική «ακατάλληλη» (σήμανση R) ταινία όλων των εποχών μέχρι πέρσι, όταν μια πολύ διαφορετική ταινία (Deadpool) την ξεπέρασε. Η σκηνή που ακολουθεί εξηγεί, εν μέρει, το γιατί.

Η αγάπη μας για το τρελό παρεάκι των Monty Python είναι γνωστή. Για τις ημέρες αυτές του Πάσχα σας έχουμε 3-4 σκηνές από την… πασχαλινή κωμωδία τους Life of Brian.

Καλό Πάσχα με υγεία, ευτυχία και… πολύ φαϊ σε όλους! :)

1. Ο Πόντιος Πιλάτος των Monty Python μπορεί να μην πλένει τα χέρια του, αλλά έχει προβλήματα στην ομιλία, στην πειθαρχία των στρατιωτών του και… φίλους με περίεργα ονόματα.

2. Στα πλαίσια μιας έρευνας των Ρωμαίων για κακοποιά στοιχεία, ο εκατόνταρχος βρίσκει χρόνο να συζητήσει με τον ιδιοκτήτη του σπιτιού περί… τρόπων θανάτωσης. Και έχουν μια άκρως εποικοδομητική διαφωνία.

3. Οι Ρωμαίοι υπάλληλοι που είναι υπεύθυνοι για την καταμέτρηση όσων πρόκειται να σταυρωθούν είναι λίγο παράξενοι. Ο ένας έχει προφορά Άγγλου τζέντλεμαν, ο άλλος είναι βραδύγλωσσος και ο τρίτος… δεν υπάρχουν λόγια.

4. Always look on the bright side of life/death…

Κυριακή των Βαϊων σήμερα, όλα έτοιμα για τη Μεγάλη Εβδομάδα. Έτοιμοι κι εμείς λοιπόν, να σας παρουσιάσουμε και τις υπόλοιπες ταινίες που βλέπουμε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες στην ελληνική τηλεόραση. Αν και δεν έχω δει το φετινό πρόγραμμα, δεν περιμένω μεγάλες αλλαγές…

Ο Βασιλεύς των Βασιλέων (King of Kings)

2,5 Stars220px-KingofKings

Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1961
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 168′
Σκηνοθεσία: Nicholas Ray
Πρωταγωνιστούν: Jeffrey Hunter, Siobhán McKenna, Robert Ryan
Υπόθεση: Μια δραματοποιημένη αφήγηση της ζωής του Ιησού.
Οι αρχές της δεκαετίας του 1960 αποτέλεσαν μια πολύ περίεργη περίοδο για τον Αμερικανικό κινηματογράφο. Το παλιό καθεστώς των μεγάλων στούντιο και των ηθοποιών-αστέρων συγκρούονταν με την αντικουλτούρα και τις εναλλακτικές αρχές των νέων της εποχής που διαδόθηκαν στο Χόλιγουντ από το Ευρωπαϊκό σινεμά. Μέσα σ΄ αυτό το κλίμα, οι ταινίες αποτελούσαν μια μίξη της κλασικής φιλοσοφίας και των νέων ρευμάτων, και ακόμη και τα θρησκευτικά/βιβλικά έπη άλλαξαν στιλ. Αν και στη δεκαετία του ΄50 άνθησαν περισσότερο οι ταινίες αυτές, ελάχιστες ασχολήθηκαν άμεσα με τη ζωή του Χριστού. Ο δημοφιλής σκηνοθέτης Nicholas Ray (In a Lonely Place, Rebel Without a Cause) το επιχείρησε όμως, ξεκινώντας μια μακρόχρονη παράδοση με ταινίες και τηλεοπτικές σειρές με ήρωα τον Ιησού Χριστό, τον οποίο εδώ υποδύεται ο Jeffrey Hunter (The Searchers, Star Trek). Πέρα απ΄ αυτήν την «πρωτιά», όμως, το φιλμ δεν έχει κάτι ιδιαίτερο να σου προσφέρει, και έχουμε δει πολύ καλύτερες και ιστορικά ακριβείς ταινίες με το ίδιο θέμα. Παρ΄ όλα αυτά, αποτελεί σταθερή αξία στην ελληνική τηλεόραση, και συγκεκριμένα στο Star, και λογικά θα το δούμε και φέτος να προβάλλεται.

Βαραββάς (Barabbas)

3,5 Stars
220px-Barabbas_film_poster
Χώρα και έτος παραγωγής: Ιταλία, 1961
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 137′
Σκηνοθεσία: Richard Fleischer
Πρωταγωνιστούν: Anthony Quinn, Arthur Kennedy, Jack Palance, Silvana Mangano
Υπόθεση: Η ιστορία του ληστή Βαραββά, που πήρε χάρη από τον Πόντιο Πιλάτο προκειμένου να σταυρωθεί ο Ιησούς, αλλά δεν κατάφερε ποτέ να απαλλαγεί από την παρανομία και τους μπελάδες.

Όπως ανέφερα και στην ανάλυση του Βασιλέα των Βασιλέων, το Χόλιγουντ δεν είχε συγκεκριμένη ταυτότητα στις αρχές των 60΄s, και γενικά περνούσε κρίση. Την ίδια στιγμή όμως άνθησε ο Ευρωπαϊκός κινηματογράφος και κυρίως η Cinecittà της Ιταλίας. Αυτοί ανέλαβαν να γυρίσουν και μια σειρά από θρησκευτικές υπερπαραγωγές, σε παρόμοια πρότυπα με αυτές του Χόλιγουντ της προηγούμενης δεκαετίας, με μικτό καστ Αμερικανών και Ευρωπαίων και γλώσσα σχεδόν πάντα την αγγλική. Μια απ΄ τις μεγαλύτερες και σπουδαιότερες τέτοιες ταινίες ήταν ο Βαραββάς, ένα έργο που προσπαθεί να δώσει απάντηση στο ερώτημα «τι απέγινε ο άνθρωπος που σώθηκε για να σταυρωθεί ο Χριστός». Με τον εξαιρετικό Anthony Quinn στον ομώνυμο ρόλο, μπάτζετ τεραστίων διαστάσεων, και φυσικά πολύ γκλάμουρ και διαφήμιση, ο Βαραββάς δεν έχει σχεδόν τίποτα να ζηλέψει από τις χολιγουντιανές παραγωγές των 50΄s, αν και του λείπει αυτή η αμφιλεγόμενη υπερβολή που διέκρινε τις τελευταίες. Στην ελληνική TV ο Βαραββάς προβάλλεται κάθε χρόνο από το Mega, συνήθως πρωί ή μεσημέρι στο τέλος της Μεγάλης Εβδομάδας. Σταθερή αξία και αυτός…

Κλεοπάτρα (Κλεοπάτρα)

3,5 Stars
220px-Cleopatra_poster
Χώρα και έτος παραγωγής: Ηνωμένο Βασίλειο/Ελβετία/ΗΠΑ, 1963
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 248′
Σκηνοθεσία: Joseph L. Mankiewicz
Πρωταγωνιστούν: Elizabeth Taylor, Richard Burton, Rex Harrison, Roddy McDowall
Υπόθεση: Ένα ιστορικό έπος για τη ζωή, τους θριάμβους και της τραγωδίες της βασίλισσας Κλεοπάτρας.

Το κύκνειο άσμα των κλασικών Χολιγουντιανών υπερπαραγωγών, και της φρενίτιδας γύρω από τις ταινίες που διαδραματίζονται στην αρχαία Ρώμη. Μια ταινία που λόγω του υπέρογκου μπάτζετ της παραλίγο να χρεωκοπήσει την 20th Century Fox (αν και είχε αρκετά έσοδα), έγινε θρύλος λόγω της σχέσης-σκάνδαλο μεταξύ των πρωταγωνιστών της, Richard Burton και Elizabeth Taylor, και πάνω από μισό αιώνα μετά παραμένει αξέχαστη. Η χολιγουντιανή υπερβολή σε όλο της το μεγαλείο, ένας σκηνοθέτης (Joseph L. Mankiewicz) που ήξερε πολύ καλά να δουλεύει με ηθοποιούς-αστέρες, εκρηκτική χημεία μεταξύ των πρωταγωνιστών, διάρκεια πάνω από 4 ώρες (!), όλα συνθέτουν ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο έπος. Φυσικά είναι πολύ δύσκολο και κουραστικό για οποιονδήποτε να περάσει 4 και πλέον ώρες από τη ζωή του βλέποντας το έργο (ειδικά στην τηλεόραση, καθώς προβάλλεται συνήθως τις πρωϊνές ώρες και με πολλές διαφημίσεις), αλλά η αξία της και η θέση της στην ιστορία είναι δεδομένες. Η προβολή της το Πάσχα δεν είναι τόσο εγγυημένη όσο των υπολοίπων ταινιών του αφιερώματος, αλλά συνήθως… κάπου στριμώχνεται κι αυτή.

Η ωραιότερη ιστορία του κόσμου (The Greatest Story Ever Told)

2,5 Stars
220px-GREATSTO
Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1965
Είδος: Ιστορικό δράμα, βιογραφία
Διάρκεια: 260′
Σκηνοθεσία: George Stevens
Πρωταγωνιστούν: Max von Sydow, Dorothy McGuire, Charlton Heston, Jose Ferrer, Telly Savalas
Υπόθεση: Ακόμη μία δραματοποιημένη αφήγηση της ζωής του Ιησού.

Για όσους δεν… εμπέδωσαν το μάθημα με τον Βασιλέα των Βασιλέων, τους περιμένει μια ταινία διάρκειας 4 ωρών και 20 λεπτών (έλεος), με ένα ensemble cast αστέρων του κλασικού σινεμά (von Sydow, Heston, Ferrer, Martin Landau, Claude Rains στην τελευταία του εμφάνιση), πλούσια όπως πάντοτε κοστούμια, σκηνικά και εφέ, αλλά μάλλον εκτός εποχής, γι΄ αυτό και δεν πέτυχε. Η εποχή της φρενίτιδας είχε τελειώσει, την ιστορία του Ιησού και τη Βίβλο αφηγούνταν πλέον οι αντίστοιχες τηλεοπτικές σειρές και όχι οι ταινίες, και ο κόσμος το 1965 είχε αλλάξει δραματικά σε σχέση με αυτόν που αγάπησε παρόμοιες παραγωγές πριν 5 ή 10 χρόνια. Η τελευταία μεγάλη ταινία του είδους της, μοιάζει σήμερα ξεπερασμένη και κουραστική, εντούτοις παραμένει ποιοτική λόγω του εξαιρετικού καστ και της προσεγμένης σκηνοθεσίας της. Προβάλλεται κάθε Μεγάλη Εβδομάδα από το Star, και σε συνδυασμό με τις πολλές διαφημίσεις για τις οποίες διακρίνεται το κανάλι, ξεπερνά τις 5 ώρες προβολής. Κανείς σχεδόν δε μπορεί να τη δει ολόκληρη, αλλά μπορεί να… χαζέψει για λίγο αλλάζοντας τα κανάλια. Συνολικά, το φιλμ θα είχε πολύ καλύτερες δυνατότητες αν είχε γυριστεί λίγα χρόνια πριν, τότε που οι ταινίες αυτές άκμασαν.

Ο Πρίγκιπας της Αιγύπτου (The Prince of Egypt)

4 Stars
220px-Prince_of_egypt_ver2
Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1998
Είδος: Περιπέτεια κινουμένων σχεδίων
Διάρκεια: 98′
Σκηνοθεσία: Simon Wells, Brenda Chapman, Steve Hickner
Ακούγονται οι φωνές των: Val Kilmer, Ralph Fiennes, Michelle Pfeiffer, Sandra Bullock
Υπόθεση: Ένας Αιγύπτιος πρίγκιπας μαθαίνει για την εβραϊκή καταγωγή του και την αποστολή να οδηγήσει το λαό του έξω από την Αίγυπτο.

Οι δεκαετίες του ΄70 και του ΄80 ήταν «νεκρές» σχετικά με κινηματογραφικές μεταφορές της ζωής του Ιησού ή παρόμοιων θεμάτων εμπνευσμένων από τη Βίβλο ή την αρχαιότητα γενικά. Στα τέλη των 90΄s, όμως, είχαμε ένα μικρό «comeback», σημαντικότερο επίτευγμα του οποίου τούτη δω η ταινία κινουμένων σχεδίων, η μεγαλύτερη εμπορική επιτυχία του 20ού αιώνα για οποιαδήποτε τέτοια ταινία που δεν προήλθε από το βασιλιά του είδους, τη Disney. Προϊόν της συνεργασίας της DreamWorks με μια σειρά από μεγάλα ονόματα που έδωσαν τις φωνές τους στους χαρακτήρες του έργου (Kilmer, Fiennes, Pfeiffer, Bullock, Steve Martin και πολλοί άλλοι), ίσως η πρώτη ταινία κινουμένων σχεδίων που ασχολήθηκε με τη Βίβλο, και συγκεκριμένα την ιστορία του Μωυσή. Αν και όχι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, η ταινία ήταν μάλλον η πρώτη εκτός Disney που κατάφερε να φτάσει στο επίπεδο αντίστοιχων ταινιών του κολοσσού των cartoon, και μεγάλο μέρος του κοινού δε μπορεί να περάσει Μεγάλη Εβδομάδα χωρίς να την απολαύσει. Η ελληνική τηλεόραση κάθε χρόνο ικανοποιεί αυτό το αίτημα, προβάλλοντας το εξαιρετικό αυτό έργο, γεμάτο χιούμορ, συγκίνηση και όμορφες εικόνες, συνήθως το βράδυ του Μ. Σαββάτου. Όχι πείτε μου, υπάρχει καλύτερος τρόπος να περάσει κανείς τις δύο τελευταίες ώρες πριν την Ανάσταση;

Απολαύστε ένα κομμάτι από την εξαίσια μουσική του Hans Zimmer.

Οι Άθλιοι (Les Misérables)

4 Stars
215px-Les_Misérables_(1998_film)_poster
Χώρα και έτος παραγωγής: Ηνωμένο Βασίλειο/Γερμανία/ΗΠΑ, 1998
Είδος: Δράμα εποχής
Διάρκεια: 134′
Σκηνοθεσία: Bille August
Πρωταγωνιστούν: Liam Neeson, Geoffrey Rush, Uma Thurman, Claire Danes
Υπόθεση: Στη Γαλλία του 19ου αιώνα, ο Γιάννης Αγιάννης (Neeson), πρώην κατάδικος, προσπαθεί να ξαναφτιάξει τη ζωή του και να ξεφύγει από την καταδίωξη του αστυνομικού επιθεωρητή Ιαβέρη (Rush).

Τι σχέση μπορεί να έχει το αριστούργημα του Victor Hugo με τις ημέρες του Πάσχα; Μάλλον καμία, αλλά εφόσον το Mega επιμένει να το προβάλλει κάθε χρόνο τις συγκεκριμένες μέρες, οφείλουμε να το συμπεριλάβουμε. Καλά κάνει βέβαια και το προβάλλει, γιατί πρόκειται για μια πάρα πολύ ωραία ταινία, την καλύτερη μάλλον κινηματογραφική μεταφορά του διάσημου ομώνυμου μυθιστορήματος του Hugo. Για την ακρίβεια, πιστεύω πως ο Hugo θα έμενε ευχαριστημένος βλέποντας το βιβλίο του να μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη με τη σκληρή, ρεαλιστική αλλά αισιόδοξη ματιά του Δανού σκηνοθέτη Bille August. Την επιτυχία της η ταινία φυσικά την οφείλει κυρίως στις εξαιρετικές ερμηνείες της τριάδας Neeson-Rush-Thurman, τρεις ούτως ή άλλως σπουδαίους ηθοποιούς που αποδίδουν τους ρόλους του Αγιάννη, του Ιαβέρη και της Fantine αντίστοιχα μ΄ έναν τρόπο που ικανοποιεί ακόμη και τους πιο σκληροπυρηνικούς οπαδούς του μυθιστορήματος του Ουγκό, ενώ πείθει και αυτούς που δεν έχουν ασχοληθεί με το βιβλίο. Αν και φυσικά δε μένει απόλυτα πιστό στην πηγή του (ποια ταινία το κάνει, άλλωστε;), το έργο αποτελεί μια από τις καλύτερες ταινίες που εμπνεύστηκαν από βιβλίο, και το γεγονός ότι προβάλλεται κάθε χρόνο τις ημέρες του Πάσχα αποτελεί μια καλή αφορμή για να το βλέπουμε…

Τα Πάθη του Χριστού (The Passion of the Christ)

3,5 Stars
220px-Thepassionposterface-1-
Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 2004
Είδος: Ιστορικό δράμα
Διάρκεια: 122’/126΄
Σκηνοθεσία: Mel Gibson
Πρωταγωνιστούν: Monica Bellucci, Jim Caviezel, Maia Morgenstern, Hristo Shopov
Υπόθεση: Μια περιγραφή των 12 τελευταίων ωρών της ζωής του Ιησού Χριστού, από τη σύλληψη μέχρι τη σταύρωσή του στην Ιερουσαλήμ.

Σαράντα χρόνια περίπου από την τελευταία σοβαρή κινηματογραφική παραγωγή σχετικά με τη ζωή του Χριστού, ο επιτυχημένος σκηνοθέτης Μελ Γκίμπσον (Braveheart) επιχείρησε μια πολύ τολμηρή προσέγγιση των τελευταίων ωρών του Ιησού, μια προσέγγιση που οι κλασικές ταινίες ούτε μπορούσαν ούτε είχαν πρόθεση να κάνουν. Ο Γκίμπσον γύρισε την ταινία χρησιμοποιώντας «νεκρές» γλώσσες (Λατινικά, Αραμαϊκά) και όχι τα συνηθισμένα Αγγλικά πιστεύοντας πως έτσι θα αποδώσει με περισσότερο ρεαλισμό την ιστορία, κάτι που έκανε και στο Apocalypto με μια διάλεκτο των Μάγια. Επίσης, πρώτος στους τίτλους δεν αναφέρεται ο σχετικά άσημος Jim Caviezel που υποδύεται τον Ιησού, αλλά η μεγάλη σταρ της ταινίας Monica Bellucci, που ενσαρκώνει το ρόλο της Μαρίας Μαγδαληνής. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με την υπερβολική βία και τις τροποποιήσεις του σεναρίου σε σχέση με την πηγή του (τα Ευαγγέλια) αγανάκτησαν αρκετούς θρησκευτικούς παράγοντες και μάλλον απομάκρυναν την ταινία από τον πραγματικό στόχο της, να αποδώσει δηλαδή όσο πιο ρεαλιστικά γίνεται τα Πάθη του Χριστού λίγο πριν τη Σταύρωση. Η επιτυχία της φυσικά στο box office ήταν δεδομένη, και ακόμη και σήμερα είναι η ταινία με τα περισσότερα έσοδα απ΄ όσες δε χρησιμοποιούν την αγγλική γλώσσα. Μια τελείως διαφορετική προσέγγιση του θέματος απ΄ όσα είχαμε δει μέχρι τότε, ενδιαφέρουσα, ρεαλιστική, ψυχαγωγική αλλά σίγουρα όχι μια μεγάλη ταινία, όπως αναμφίβολα είχε τις δυνατότητες να γίνει. Λογικά θα έχουμε την ευκαιρία να τη δούμε και φέτος, πάντοτε βραδινές ώρες λόγω του ακατάλληλου περιεχομένου της.

BONUS TV-SERIES: Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ
Ιταλία/Ηνωμένο Βασίλειο, 1977

220px-Jesus_of_nazarethΔιάρκεια: Ανάλογα με την έκδοση, από 273΄ μέχρι 382΄
Σκηνοθεσία: Franko Zeffirelli
Πρωταγωνιστούν: O Robert Powell στο ρόλο του Ιησού. Όλοι οι υπόλοιποι θεωρούνται «guest stars».
Υπόθεση: Η ζωή του Ιησού. Τελεία και παύλα.

Η σειρά του Franko Zeffirelli είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Ρεαλιστική, με εμβληματική σκηνοθεσία, εξαιρετική μουσική, έναν άψογο Robert Powell στο ρόλο του Ιησού (αν και μετά έπεσε θύμα της περίφημης «κατάρας» και δε μπόρεσε να κάνει αξιόλογη καριέρα), απλή, κατανοητή και σχετικά πιστή στην πηγή της αφήγηση, μια από τις καλύτερες και πιο συγκινητικές περιγραφές ολόκληρης της ζωής του Χριστού. Και φυσικά, μια ατελείωτη παρέλαση αστέρων, με γίγαντες του σινεμά και της τηλεόρασης όπως οι Anne Bancroft, Ernest Borgnine, Claudia Cardinale, James Earl Jones, James Mason, Christopher Plummer, Laurence Olivier, Anthony Quinn, Ralph Richardson, Rod Steiger, Olivia Hussey (στο ρόλο της Παναγίας), Peter Ustinov και η λίστα θα μπορούσε να συνεχιστεί μέχρι… το άπειρο. Όμως, πείτε μου την αλήθεια. Όλοι εσείς που ξεκινήσατε να τη βλέπετε στην παιδική ηλικία (γιατί δε νομίζω πως υπάρχει Έλληνας τουλάχιστον που δεν έχει δει τη συγκεκριμένη σειρά), και αρκετοί συνεχίζετε να τη βλέπετε μέχρι τώρα, τα γνωρίζατε όλα αυτά όταν τη βλέπατε; Κι αν ακόμη τα γνωρίζατε, σας ενδιέφεραν ή αποτελούσαν το λόγο που τη βλέπατε; Προφανώς όχι. Η σειρά αυτή, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, έχει γίνει τόσο αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής πασχαλινής παράδοσης που μόνο έθιμα όπως τα κόκκινα αυγά, οι καμπάνες και το Άγιο Φως το βράδυ της Ανάστασης και… η σούβλα της επόμενης μέρας μπορούν να συναγωνιστούν. Δεν υφίσταται Πάσχα χωρίς τον Ιησού από τη Ναζαρέτ να παίζει τα βράδια της Μ. Εβδομάδας με το σήμα του ΑΝΤ1 από πάνω. Δε με νοιάζει που τον έχουμε δει τόσες φορές που τον ξέρουμε απ΄ έξω. Όταν φύγει αυτή η σειρά από την ελληνική τηλεόραση, ένα μέρος της γιορτής του Πάσχα θα έχει χαθεί για πάντα. Χωρίς φυσικά να ξέρουμε το γιατί…

Όποιος καταφέρει να περάσει Πάσχα χωρίς να ακούσει έστω μια φορά αυτή τη μουσική (το soundtrack της σειράς), να το πει και σ΄ εμένα…

Το αφιέρωμά μας, λοιπόν, έφτασε στο τέλος του. Ο λόγος πια ανήκει στην ελληνική τηλεόραση και τις ταινίες που θα προβάλλει τη βδομάδα που έρχεται, και φυσικά στο κοινό που θα επιλέξει ή όχι να τις παρακολουθήσει. Καλή Μεγάλη Εβδομάδα σε όλους!

Φαντάζεστε Πάσχα και Μεγάλη Εβδομάδα χωρίς Μπεν Χουρ και Σπάρτακο; Χωρίς Πρίγκιπα της Αιγύπτου, Δέκα Εντολές και δε συμμαζεύεται; Χωρίς, πάνω απ΄ όλα, Ιησού από τη Ναζαρέτ στον ΑΝΤ1; Για το σύγχρονο Έλληνα η σκέψη αυτή είναι εξίσου αδιανόητη με το να μην υπάρχουν κόκκινα αυγά, λαμπάδες και αρνιά στη σούβλα την ημέρα της Ανάστασης! Όσες φορές και να έχουμε δει στην τηλεόραση τις ταινίες που ακολουθούν – πάντα τις ημέρες του Πάσχα – απλά δε χορταίνουμε!

Η διάσημη σκηνή από τις  Δέκα Εντολές, στην οποία ο Μωυσής (Charlton Heston) χωρίζει στα δύο την ερυθρά θάλασσα.

Η διάσημη σκηνή από τις Δέκα Εντολές, με το Μωυσή (Charlton Heston) να χωρίζει στα δύο την ερυθρά θάλασσα.

Τις ημέρες του Πάσχα, σύσσωμη η ελληνική τηλεόραση αλλάζει τελείως προφίλ. Όπως και τα Χριστούγεννα, έτσι κι εδώ κυριαρχούν οι ταινίες στο πρόγραμμα των καναλιών, αλλά με δύο βασικές διαφορές. Ενώ τα Χριστούγεννα οι ταινίες που προβάλλονται έχουν σχεδόν πάντα μια άμεση ή έμμεση σχέση με τη γιορτή και τις ημέρες αυτές, οι ταινίες και οι σειρές που βλέπουμε κάθε Πάσχα δεν περιστρέφονται απαραίτητα γύρω από τη ζωή και την Ανάσταση του Ιησού, αλλά περιλαμβάνουν οποιουδήποτε θέματος ιστορικές υπερπαραγωγές (που συνήθως αναφέρονται στην εποχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης), αλλά και ταινίες τελείως άσχετες με το όλο θέμα, που απλά έχουν γίνει σήμα κατατεθέν των εορτών. Επίσης, τα Χριστούγεννα πολύ σπάνια θα δούμε να παίζουν ταινίες γυρισμένες πριν πολλά χρόνια, ακόμη κι αν είναι αρκετά γνωστές και έχουν σχέση με το θέμα (π.χ. δεν έχω δει όσο παρακολουθώ τηλεόραση το Ιt’s a Wonderful Life (1946) ή το Miracle on 34th Street (1947)). Αντίθετα, το Πάσχα κυριαρχούν όπως προανέφερα οι επικές παραγωγές, που είναι σχεδόν αποκλειστικά προϊόν του Χόλιγουντ της κλασικής εποχής (τέλη 1940΄s – αρχές 1960΄s). Επομένως, οι ημέρες αυτές είναι οι μοναδικές μέσα στο χρόνο που στην τηλεόραση κυριαρχούν ταινίες τόσο παλιάς εποχής, ενώ η σχεδόν πάντα μεγάλη διάρκεια τους (τουλάχιστον 2,5 ώρες) εξασφαλίζει πως δεν υπάρχει χρόνος για να δούμε πρακτικά τίποτε άλλο. Κάποιες από τις ταινίες αυτές που, ενώ προβάλλονται διαρκώς κάθε χρόνο όχι μόνο δε μας κουράζουν, αλλά δεν καταλαβαίνουμε ότι ήρθε το Πάσχα αν δεν τις δούμε στο πρόγραμμα, θα αναλύσουμε στα δύο μέρη του παρόντος αφιερώματος. Άλλες παλιές και άλλες καινούριες, άλλες σχετικές με τις ημέρες του Πάσχα, άλλες όχι και τόσο, άλλες πραγματικά ποιοτικές άλλες μέτριες, όλες αγαπήθηκαν από το κοινό. Και φυσικά, ως bonus στο τέλος του αφιερώματος μια τηλεοπτική σειρά που δε νομίζω ότι θα σταματήσει να προβάλλεται ποτέ στην ελληνική TV (μπορείτε να μαντέψετε ποια είναι;)…

Όσα Παίρνει ο Άνεμος (Gone with the Wind)

5-stars

220px-Poster_-_Gone_With_the_Wind_01Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1939
Είδος: Ρομαντικό δράμα εποχής
Διάρκεια: 221′
Σκηνοθεσία: Victor Fleming
Πρωταγωνιστούν: Clark Gable, Vivien Leigh, Leslie Howard, Olivia de Havilland
Υπόθεση: Μια δυναμική και ανεξάρτητη γυναίκα από τον Αμερικανικό Νότο εμπλέκεται σε μια θυελλώδη σχέση με έναν αμφίβολης ηθικής ρεαλιστή πλοίαρχο, με φόντο τον Αμερικανικό Εμφύλιο και την περίοδο της ανοικοδόμησης.

Λίγο άστοχη χρονικά η συγκεκριμένη επιλογή, καθώς το αριστούργημα του Victor Fleming έχει να προβληθεί από το 2010 στην ελληνική τηλεόραση. Μέχρι τότε, όμως, έπαιζε ανελλιπώς κάθε Πάσχα μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα – πάντα στο Star – και πολλοί την έμαθαν και την πρωτοείδαν μέσα από αυτές τις προβολές. Επειδή κι εγώ ανήκω σ΄ αυτούς, και το έργο αυτό έχει συνδεθεί στο μυαλό μου με το Πάσχα, θεώρησα πως έπρεπε να τη συμπεριλάβω. Για την ταινία αυτή καθαυτή τα έχουμε ξαναπεί στο αφιέρωμά μας στις ωραιότερες ρομαντικές ταινίες, οπότε δε χρειάζεται να προσθέσω κάτι παραπάνω. Μια πραγματικά μεγάλη ταινία, ελπίζω η τηλεόραση να τη «θυμηθεί» σύντομα και να την επαναφέρει στο πασχαλινό πρόγραμμα.

Quo Vadis

3 Stars
Poster_-_Quo_Vadis_(1951)_01
Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1951
Είδος: Ιστορικό δράμα
Διάρκεια: 171′
Σκηνοθεσία: Mervyn LeRoy
Πρωταγωνιστούν: Robert Taylor, Deborah Kerr, Leo Genn, Peter Ustinov
Υπόθεση: Ένας σκληροτράχηλος Ρωμαίος στρατηγός (Taylor) ερωτεύεται μια όμορφη χριστιανή (Kerr) και στρέφεται εναντίον του τυρρανικού και διώκτη των χριστιανών αυτοκράτορα Νέρωνα (Ustinov).

Η ιστορική αξία αυτής της ταινίας είναι τεράστια. Αποτέλεσε το πρώτο επιτυχημένο sword and sandal film (αν και ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως για ιταλικές ταινίες), μια υπερπαραγωγή δηλαδή με θέμα την αρχαιότητα κοντά στα χρόνια του Χριστού. Υπέρλαμπρα κοστούμια και σκηνικά, εκπληκτικά για την εποχή ειδικά εφέ, τρίωρη διάρκεια και ένα πρωτοκλασάτο καστ αστέρων (Robert Taylor, Deborah Kerr, Peter Ustinov και ο σκηνοθέτης Mervyn LeRoy). Και φυσικά, μια μελοδραματική προσχηματική υπόθεση και ανάλογη μουσική. Η πρώτη ταινία του είδους που αναγνωρίστηκε από κοινό και κριτικούς (υποψήφια και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας), το έργο του LeRoy άνοιξε το δρόμο για εκατοντάδες παρόμοιες παραγωγές τα επόμενα 10-15 χρόνια. 64 χρόνια μετά, διατηρεί τη φήμη της ακέραια, ενώ προβάλλεται σχεδόν κάθε Πάσχα από την ελληνική τηλεόραση, συνήθως από το Mega και σε… ακατάλληλες ώρες (μετά τις 12 το βράδυ). Η μητέρα των βιβλικών επών.

Ο Χιτών (The Robe)

3 Stars
The_Robe_(1953_movie_poster)Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1953
Είδος: Ιστορικό δράμα
Διάρκεια: 135′
Σκηνοθεσία: Henry Koster
Πρωταγωνιστούν: Richard Burton, Jean Simmons, Victor Mature, Michael Rennie
Υπόθεση: Ο Μάρκελλος (Burton) είναι ο Ρωμαίος στρατιώτης που κέρδισε το χιτώνα του Ιησού κατά τη σταύρωση σ΄ ένα παιχνίδι ζάρια με τους συναδέλφους του. Οι τύψεις και οι ενοχές θα τον συνοδεύουν διαρκώς από τότε χωρίς να ξέρει το γιατί, γι΄ αυτό και θα επιστρέψει στην Ιερουσαλήμ προσπαθώντας να μάθει όσα μπορεί για τη ζωή του Χριστού.

Το 1951 το Quo Vadis έδειξε πόσες δυνατότητες υπάρχουν για τους παραγωγούς του Χόλιγουντ αν αξιοποιήσουν το θέμα του Χριστού, των πρώτων χριστιανών και γενικά των αρχαίων μελοδραμάτων. Ο δημοφιλής σκηνοθέτης Henry Koster (The Bishop΄s Wife, Harvey) κλήθηκε να σκηνοθετήσει αυτή την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου του Lloyd Douglas αξιοποιώντας τα εντυπωσιακά για την εποχή τεχνολογικά μέσα που του παρείχε η 20th Century Fox, τη γοητεία του αρρενωπού αν και ανώριμου υποκριτικά πρωταγωνιστική Richard Burton καθώς και τη φρενίτιδα που κυριαρχούσε τότε στο Χόλιγουντ γύρω από τέτοιου είδους ταινίες. Τα κατάφερε περίφημα, δημιουργώντας μια λίγο πιο χαμηλών τόνων και ισορροπημένη ταινία από τις περισσότερες του είδους, και χωρίς να έχει τους ηθοποιούς-αστέρες (ο Burton ήταν ακόμη σχετικά άγνωστος, η Simmons ποτέ δεν ήταν η μεγάλη σταρ). Ακριβώς όμως αυτή η μετριοπάθειά του δεν του επέτρεψε να δημιουργήσει μια πραγματικά αξιομνημόνευτη ταινία. Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική τηλεόραση αποτίει τον ετήσιο φόρο τιμής στο φιλμ σχεδόν κάθε Πάσχα, αν και σε ακόμη πιο ακατάλληλες ώρες από το Quo Vadis.

Εξίσου συχνά προβάλλεται και το κάτι-σαν-σίκουελ φιλμ Ο Δημήτριος και οι Μονομάχοι (1954) του Delmer Daves, ένα εμφανώς πιο φαντασμαγορικό έργο, που αν και χρησιμοποιεί τους χαρακτήρες που αναπτύχθηκαν στο προηγούμενο έργο αναπτύσσεται τελείως διαφορετικά και το καστ δεν έχει πολλές ομοιότητες.

Οι Δέκα Εντολές (The Ten Commandments)

4 Stars
10Command56

Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1956
Είδος: Περιπέτεια εποχής, δράμα
Διάρκεια: 220′
Σκηνοθεσία: Cecil B. DeMille
Πρωταγωνιστούν: Charlton Heston, Yul Brynner, Anne Baxter, Edward G. Robinson
Υπόθεση: Ο Μωυσής, αν και πρίγκιπας της Αιγύπτου, αναλαμβάνει να οδηγήσει τον Εβραίκό λαό στην έξοδο από την Αίγυπτο αφού πληροφορηθεί για την Εβραϊκή καταγωγή και τη θεϊκή αποστολή του.

Ό,τι και να πεις για την ταινία αυτή είναι λίγο. Το απόλυτο χολιγουντιανό έπος, σχεδόν τετράωρης διάρκειας, με απίστευτο για την εποχή μπάτζετ (όταν γυρίστηκε ήταν η ακριβότερη ταινία όλων των εποχών), σκηνοθέτη το master του είδους Cecil B. DeMille (η τελευταία ταινία του), ειδικά εφέ που άφηναν με ανοιχτό το στόμα τον τότε θεατή, και ένα καστ-παρέλαση αστέρων (Heston, Brynner, Baxter, Robinson, Yvonne de Carlo, John Carradine, Vincent Price και πολλοί, πολλοί άλλοι). Σήμερα δείχνει κάπως ξεπερασμένο και υπερβολικό, και η υπερβολικά μεγάλη διάρκειά του αποθαρρύνει το θεατή, ειδικά όταν η τηλεόραση το προβάλλει τις ώρες που συνηθίζει (κατά τις 6 το πρωί). Παρότι αποτελεί το άκρον άωτον της υπερβολής, της χολιγουντιανής υποκρισίας και του γκλάμουρ, το έργο του DeMille αποτελεί ορόσημο στην ιστορία του σινεμά και είναι, με το δικό του τρόπο, αριστούργημα. Κέρδισε μόλις 1 Όσκαρ (ειδικών εφέ), αλλά, συνυπολογίζοντας τον πληθωρισμό, βρίσκεται στην 7η θέση με τις ταινίες με τα περισσότερα έσοδα. Απλά ανεπανάληπτη.

Ben-Hur

4 Stars
Ben_hur_1959_poster
Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1959
Είδος: Ιστορικό δράμα
Διάρκεια: 222′
Σκηνοθεσία: William Wyler
Πρωταγωνιστούν: Charlton Heston, Jack Hawkins, Haya Harareet, Stephen Boyd
Υπόθεση: Όταν ο Εβραίος Μπεν Χουρ πέφτει θύμα προδοσίας του Ρωμαίου φίλου του Μεσάλα και καταλήγει σκλάβος, θα ξεκινήσει ένα μεγάλο αγώνα για να απελευθερωθεί και να πάρει εκδίκηση.

Το αντίπαλο δέος των Δέκα Εντολών. Πρωταγωνιστής ξανά ο Charlton Heston, σκηνοθέτης ο υπερ-επιτυχημένος William Wyler (Jezebel, Mrs. Miniver, The Best Years of Our Lives, Roman Holiday), καστ και τεχνολογία πιο συντηρητικά από την ταινία του DeMille, αλλά… πιο μελόδραμα πεθαίνεις, ενώ φυσικά οι σκηνές που θυμίζουν έπος κυριαρχούν. Η δεύτερη κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Lew Wallace (μετά από αυτή του 1925), άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην πορεία της έβδομης τέχνης, κέρδισε 11 Όσκαρ, και 56 χρόνια μετά την πρεμιέρα της συνεχίζει να βρίσκεται στις περισσότερες λίστες με τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών. Φυσικά αποτελεί πασχαλινή παράδοση για τη σύγχρονη ελληνική τηλεόραση, με το Star να το προβάλλει κάθε χρόνο, συνήθως μεσημέρι ή βράδυ (κάποτε μάλιστα προβάλλονταν αυστηρά το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης). Όχι πείτε μου, καταλαβαίνετε εσείς Πάσχα χωρίς να δείτε τη σκηνή της αρματοδρομίας μεταξύ του καλού Μπεν Χουρ και του κακού Μεσάλα; Τι Φόρμουλα 1 και αηδίες…

Σπάρτακος (Spartacus)

4 Stars
220px-Spartacus_sheetA

Χώρα και έτος παραγωγής: ΗΠΑ, 1960
Είδος: Ιστορικό δράμα
Διάρκεια: 184′
Σκηνοθεσία: Stanley Kubrick
Πρωταγωνιστούν: Kirk Douglas, Laurence Olivier, Jean Simmons, Charles Laughton
Υπόθεση: Ο Σπάρτακος, σκλάβος των Ρωμαίων από τη Θράκη, ηγείται μιας βίαιης επανάστασης των σκλάβων απέναντι στην παρακμάζουσα Ρωμαϊκή δημοκρατία.

Με την πρώτη ματιά, μια από τα ίδια. Ένα εντυπωσιακό χολιγουντιανό μελόδραμα, με διάρκεια που ξεπερνά τις τρεις ώρες, τοποθετημένο στην εποχή της αρχαίας Ρώμης αν και άσχετο θεματικό με τη ζωή του Χριστού, πολλά μεγάλα ονόματα στο καστ, και μεγάλη εμπορική επιτυχία (συν τα 4 κερδισμένα Όσκαρ). Αν κοιτάξει όμως κανείς πίσω απ΄ το προφανές, θα δει πως κάτι άλλαξε με το φιλμ του Κιούμπρικ, και μόνο το γεγονός ότι το σκηνοθέτησε ο εκκεντρικός και κάθετα αντίθετος με τις τότε αρχές του Χόλιγουντ Κιούμπρικ το αποδεικνύει. Οι ήρωες απεικονίζονται κάπως πιο προσιτοί και προσγειωμένοι, το σενάριο υπέγραψε ο Donald Trumbo, που στη δεκαετία του ΄50 δεν έβρισκε δουλειά λόγων Μακαρθισμού, και όσο πιστή δείχνει η ταινία στους τότε κανόνες ενός ιστορικό έπος, τόσο μεγάλη είναι στην πραγματικότητα η αλλαγή που προϊδεάζει. Το κλασικό Χόλιγουντ έσβηνε, αλλά όχι πριν παράξει μερικές εντυπωσιακές ταινίες για να το… θυμόμαστε. Στην ελληνική TV η ταινία προβάλλεται κάθε χρόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα από το Star. Παλιά προβάλλονταν το βράδυ της Μ. Τετάρτης όπως το Μπεν Χουρ το επόμενο, άλλα τώρα συνήθως το βλέπουμε μεσημέρι του Μ. Σαββάτου. Η ταινία, μόνο και μόνο για την ΕΠΙΚΗ ατάκα I am Spartacus! αποτελεί κι αυτή μέρος της πασχαλινής μας παράδοσης.

Με αυτόν τον… αέρα της αλλαγής, θα σας αφήσουμε προσωρινά. Αρκετές ακόμα ταινίες, όλες μέρος του πασχαλινού προγράμματος της ελληνικής τηλεόρασης κάθε χρόνο, μας περιμένουν στο δεύτερο μέρος. Και εκτός απροόπτου, όλες θα μας κρατήσουν συντροφιά και φέτος το Πάσχα…

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων