Μετά από μια σειρά μάλλον αποτυχημένων ταινιών, ο Ινδός σκηνοθέτης M. Night Shyamalan επέστρεψε δυναμικά στις αρχές του χρόνου, προσπαθώντας με ακόμη ένα θρίλερ στα όρια του μεταφυσικού, αν και εμπνευσμένο από πραγματικά γεγονότα, να μιμηθεί ή έστω να προσεγγίσει την τεράστια επιτυχία της Έκτης Αίσθησης, της ταινίας που τον καταξίωσε.

MV5BZGM5NzI4YWEtNzlkYS00NWM1LTg4ZjctMDQ5ZmNlYTY0NjNmL2ltYWdlL2ltYWdlXkEyXkFqcGdeQXVyMjY5ODI4NDk@._V1_SY1000_CR0,0,675,1000_AL_Διχασμένος (Split, 2016)
Θρίλερ, ΗΠΑ, 118΄

Σκηνοθεσία-Σενάριο: M. Night Shyamalan
Πρωταγωνιστούν: James McAvoy, Anya Taylor-Joy, Betty Buckley

Ένας άνδρας με 23 διαφορετικές προσωπικότητες απαγάγει τρεις έφηβες κοπέλες, οι οποίες πρέπει να βρουν τρόπο να ξεφύγουν πριν έρθει στην επιφάνεια μια καταστροφική εικοστή τέταρτη.

αρχείο λήψης

Τη «βάση» για το σενάριο της ταινίας αποτέλεσε η απίστευτη ιστορία του Billy Milligan, ενός εγκληματία που διαγνώστηκε πράγματι με διαταραχή πολλαπλών προσωπικοτήτων -24 είχε ο αθεόφοβος- στην Αμερική τη δεκαετία του 1980. Μάλιστα, υπήρχε εκτενές πλάνο για να γυριστεί ταινία η ίδια η ζωή του Milligan, με τον Leonardo DiCaprio να τον υποδύεται, αλλά μέχρι στιγμής έχει μείνει «στο ράφι». Η ταινία του Shyamalan, από την άλλη, που αποτελεί εκτός των άλλων και κάτι-σαν-σίκουελ του Unbreakable, στηρίζεται μεν στην περίπτωση του Milligan αλλά δεν ακολουθεί παρά στοιχειωδώς τα γεγονότα, ενώ σταδιακά εισχωρεί και στο χώρο του υπερφυσικού και της επιστημονικής φαντασίας, σήμα κατατεθέν του σκηνοθέτη, εξάλλου.

Ο χαρακτήρας που υποδύεται ο McAvoy ονομάζεται Kevin, αλλά οι 23 προσωπικότητες που υπάρχουν μέσα του λειτουργούν ημι-αυτόνομα κι έχουν δικά τους χαρακτηριστικά και τρόπο σκέψης (π.χ. μόνο η μια έχει διαβήτη, κάποιες είναι δεξιόχειρες και κάποιες αριστερόχειρες κλπ). Κάθε φορά εμφανίζεται μόνο μια προσωπικότητα, κι η προσωπικότητα-αρχηγός, αυτή δηλαδή που αποφασίζει ποιος θα εμφανιστεί και πότε, λέγεται Barry κι είναι σχετικά ήρεμος χαρακτήρας. Δύο από τις «σκοτεινές» προσωπικότητες, όμως, ο ηδονοβλεψίας Dennis και η Patricia (ναι, υπάρχουν και γυναικείες) βγαίνουν στο φως και ο πρώτος απαγάγει της τρεις έφηβες με στόχο να τις θυσιάσει στο «τέρας», μια άγνωστη 24η προσωπικότητα με παράξενες δυνάμεις.

Αν εξαιρέσουμε τα περί τέρατος, τα υπόλοιπα που έγραψα για τις προσωπικότητες έχουν όντως εντοπιστεί σε άνθρωπο, γεγονός που μοιάζει τουλάχιστον παράδοξο και οι ψυχίατροι προσπαθούν εδώ και χρόνια να ερμηνεύσουν ικανοποιητικά. Στην ταινία βλέπουμε, για παράδειγμα, μία από τις τρεις κοπέλες να γίνεται φίλη μ΄ ένα δεκάχρονο αγόρι (ακόμη μια από τις προσωπικότητες) και να προσπαθεί να βρει τρόπο να ξεφύγει. Οι προσωπικότητες λειτουργούν ουσιαστικά αυτόνομα, αλλά γνωρίζουν η μία τις πράξεις των άλλων και υπάρχουν ακόμη και ποινές γι΄ αυτές που δεν κάνουν αυτό που πρέπει! Σαν κανονική ομάδα, δηλαδή. Μάλιστα, ο Κέβιν αναγνωρίζει το πρόβλημα και επισκέπτεται τακτικά μια εναλλακτική ψυχίατρο (Buckley), η οποία διατρέχει κίνδυνο όταν τον εμπιστεύεται περισσότερο απ΄ όσο πρέπει.

split-2016-film-1

Το πρώτο που ξεχωρίζει κανείς στην ταινία φυσικά είναι η ερμηνεία του James McAvoy, γνωστού για το ρόλο του καθηγητή Xavier στους X-Men, ο οποίος κλέβει τις εντυπώσεις με τις εύστοχες, ακραίες εναλλαγές προσωπικοτήτων που επιδεικνύει κατά μήκος της ταινίας και την ικανότητά του να σε βάλει στο νόημα του «ένας άνθρωπος, πολλοί χαρακτήρες». Ο χαρακτήρας του είναι ψυχοπαθής, προφανώς, αλλά μπορεί να είναι και λογικός, και ο McAvoy πείθει στο ρόλο του απόλυτα. Μπορεί να μην πρόκειται για οσκαρική ερμηνεία, όπως ίσως έδινε ο Ντι Κάπριο αν γυριστεί ποτέ η αληθινή ιστορία, αλλά ανεβάζει την ταινία καταφανώς.

Όπως έκανε και στην Έκτη Αίσθηση, που συχνά θεωρείται η ταινία με το πιο ανατρεπτικό φινάλε όλων των εποχών, έτσι κι εδώ, ο Ινδοαμερικανός σκηνοθέτης αναπτύσσει την ταινία του ανεβάζοντας στα ύψη το σασπένς λίγο πριν το φινάλε, για να δώσει στο τέλος μια όχι και τόσο φυσιολογική εξήγηση κι ένα ανάλογο τέλος (δεν αποκαλύπτω περισσότερα). Σε αντίθεση με τότε, όμως, τώρα αυτό μάλλον ξενίζει, όχι μόνο γιατί η υπόθεση είναι εμπνευσμένη από αληθινή ιστορία αλλά κι επειδή το μεγαλύτερο ατού όλων αυτών των απίστευτων γεγονότων που εκτυλίσσονται είναι ότι μοιάζουν ρεαλιστικά, και το γεγονός ότι στο τέλος αποδεικνύεται ότι δεν είναι προσωπικά μου άφησε μια γλυκόπικρη γεύση.

Συνολικά, ωστόσο, το Split παίρνει καλό βαθμό, και το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όποιον ψάχνει θρίλερ με έντονο, διαρκώς αναπτυσσόμενο σασπένς και μια δόση μεταφυσικού. Ο Shaymalan απέδειξε μετά από πολύ καιρό πως έχει δυνατότητες να γυρίσει μια πολύ αξιόλογη ταινία, αν βρει το κατάλληλο κόνσεπτ και το αναπτύξει σωστά, με το καστ να βοηθάει φυσικά με την παρουσία του.