Skip to content

Cinema Therapy

Αν έχει σχέση με το σινεμά και τις ταινίες, εδώ θα το βρείτε!

jakeΗ θρυλική ταινία Οργισμένο Είδωλο (1980) του Μάρτιν Σκορτσέζε, με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο σ΄ έναν από τους καλύτερους ρόλους της καριέρας του -που του χάρισε και Όσκαρ- ήταν βασισμένη στον πολυτάραχο βίο του φοβερού και τρομερού πυγμάχου Τζέικ Λαμότα, τον οποίο υποδύεται ο Ντε Νίρο. Μάθαμε πως ο εν λόγω πυγμάχος «έσβησε» πριν λίγες μέρες, στα 95 του, και ετοιμάσαμε ένα μικρό αφιέρωμα σ΄ αυτόν και στην ταινία που αφηγείται τη -μέχρι τότε- ζωή του.

Ο Λαμότα, γεννημένος στο Μπρονξ το 1922, ήταν ένας από τους καλύτερους πυγμάχους όλων των εποχών. Μικρός το δέμας (173 εκατοστά ύψος) αλλά ταχύτατος και με τρομερή δύναμη και αντοχή στον πόνο, έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής μεσαίων βαρών και κυριάρχησε μαζί με τον Σούγκαρ Ρέι Ρόμπινσον στην παγκόσμια πυγμαχία την εποχή εκείνη. Αργότερα, όταν αποσύρθηκε από τα ρινγκ, εκμεταλλεύτηκε τη δημοσιότητα και τα χρήματα που απέκτησε, αγοράζοντας νυχτερινά μαγαζιά στα οποία συχνά εμφανιζόταν ο ίδιος ως stand-up comedian, ενώ εμφανίστηκε και σε αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, σε μικρούς ρόλους.

Όσο θριαμβευτική, ωστόσο, υπήρξε η επαγγελματική ζωή του, τόσο άστατη και γεμάτη σκοτεινές ιστορίες ήταν η προσωπική, και αυτό πραγματεύεται κυρίως το αριστούργημα του Σκορτσέζε. Έχοντας εκτίσει ποινές τόσο σε αναμορφωτήριο όσο και σε κανονικές φυλακές, ακόμη και σε καταναγκαστικά έργα, ο Λαμότα δε μπορούσε να ελέγξει το βίαιο χαρακτήρα του και την παθολογική ζήλια του απέναντι στις γυναίκες που αγαπούσε (ιδίως τη δεύτερη γυναίκα του, Βίκι). Ο ίδιος έχει παραδεχτεί το βιασμό μιας γυναίκας και τον ξυλοδαρμό αρκετών άλλων, ενώ παραλίγο να σκοτώσει στο ξύλο έναν άνδρα που θεωρούσε αντίζηλό του. Η ζήλια του εκτεινόταν ακόμη και προς τον αδελφό του, τον οποίο είχε υποπτευθεί κάποια στιγμή για παράνομη σχέση με τη γυναίκα του. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως, χωρίς τη φήμη και τα χρήματά του, ο Λαμότα θα είχε περάσει ίσως και ολόκληρη τη ζωή του πίσω από τα σίδερα.

raging_bull_6

Αυτή η πολυσύνθετη και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα ξεδιπλώνεται με μοναδικό τρόπο στο Οργισμένο Είδωλο, με το μεγάλο Ρόμπερτ Ντε Νίρο σ΄ ένα ρόλο που του ταιριάζει «γάντι». Ο Ντε Νίρο έκανε τεράστιες θυσίες για να παίξει το ρόλο, παίρνοντας εντατικά μαθήματα πυγμαχίας και αυξομειώνοντας το βάρος του κατά κόρον για να ταιριάζει με το αντίστοιχο του Λαμότα στις διάφορες στιγμές της ζωής του που περιγράφονται στην ταινία. Ο ίδιος ο Ντε Νίρο, ωστόσο, επέμεινε να γυριστεί η ταινία με τον ίδιο πρωταγωνιστή, γοητευμένος από όσα διάβασε στα απομνημονεύματα του πυγμάχου. Άλλωστε, διαβάζοντας για το βίο και την πολιτεία του τελευταίου, δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο Ντε Νίρο, με το ταπεραμέντο και την ευρεία ικανότητά του, ήταν ο καταλληλότερος να τον υποδυθεί, ειδικά υπό την καθοδήγηση του μέντορά του Μάρτιν Σκορτσέζε.

raging-bull-2

Εφόσον η ζωή του Λαμότα είναι στο επίκεντρο στην ταίνια αυτή, ο Ντε Νίρο κυριαρχεί στην οθόνη καθ΄ όλη τη διάρκεια της ταινίας. Ωστόσο, η παρουσία της Cathy Moriarty στο ρόλο της πολύπαθης συζύγου του, και του καλού του φίλου Joe Pesci στο ρόλο του αδελφού του Λαμότα, του μοναδικού ανθρώπου που μπορούσε κάπως να καταλαγιάσει τα ξεσπάσματά του, είναι καταλυτική για την επιτυχία της ταινίας. Αυτός που κυριαρχεί πραγματικά, βέβαια, είναι ο Σκορτσέζε, με τη νευρώδη, ρετρό σκηνοθεσία του (το ασπρόμαυρο αποδεικνύεται εκπληκτική έμπνευση) και την ικανότητά του να κρατά το ενδιαφέρον σε υψηλά επίπεδα. Δεν είναι τυχαίο πως και στον ίδιο το Λαμότα άρεσε το έργο, παρά την όχι και τόσο κολακευτική απεικόνισή του. Πρόσφατα, μάλιστα, επιχειρήθηκε να γυριστεί και σίκουελ, αλλά έμεινε στον «πάγο», για την ώρα τουλάχιστον.

Αυτός ήταν λοιπόν ο Τζέικ Λαμότα, ένας άνθρωπος που μπορείς να τον χαρακτηρίσεις ως «λαμπρό πυγμάχο με πολύ χιούμορ και επιτυχίες» και ως «ένα τέρας που μπορούσε να σε σκοτώσει για το τίποτα», και να έχεις δίκιο και στους δύο χαρακτηρισμούς, και αυτό ήταν το Οργισμένο Είδωλο. Το φιλμ, δηλαδή, που εξασφάλισε πως, ακόμη και τώρα που ο μεγάλος πυγμάχος έφυγε από τη ζωή του, η αμφιλεγόμενη μνήμη του θα μείνει ζωντανή μέσα από την εκπληκτική απόδοση του Ρόμπερτ Ντε Νίρο και μια ταινία που θεωρείται, όχι άδικα, μια από τις καλύτερες κινηματογραφικές βιογραφίες όλων των εποχών.

Robin_Williams_(6451536411)_(cropped)Ένα ήσυχο βράδυ Αυγούστου, πριν τρία χρόνια. Ήμουν έτοιμος να πέσω για ύπνο, όταν είπα να ρίξω μια τελευταία ματιά στο διαδίκτυο. Τότε είδα το νέο που με σημάδεψε: ο Ρόμπιν Γουίλιαμς είναι νεκρός.

Το πιο δύσκολο μέρος της όλης υπόθεσης ήταν να συνειδητοποιήσει κανείς ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος αυτοκτόνησε. «Πώς είναι δυνατόν;», αναρωτιόταν όλος ο κόσμος. Αυτός ο ηθοποιός, αυτός ο άνθρωπος που οι ατάκες και οι ρόλοι του γεμίζουν τον κόσμο με ελπίδα και αισιοδοξία, και φαινόταν ότι δεν προσποιούνταν, αλλά αυτά τα αισθήματα τα είχε μέσα στην καρδιά του. Κι όμως, αυτός ο άνθρωπος, για λόγους που δεν είναι του παρόντος, έβαλε τέλος στη ζωή του στις 11 Αυγούστου του 2014.

Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε τρεις μόνο από τις ταινίες στις οποίες έπαιξε αυτός ο μεγάλος κωμικός και πραγματικά αποτελούν πηγή έμπνευσης, αισιοδοξίας και ελπίδας. Σ΄ αυτές τις ταινίες, ο Γουίλιαμς, ανεξάρτητα από το αν μας έκανε να γελάσουμε ή να κλάψουμε (πολύ συχνά και τα δύο), μας οδήγησε σίγουρα στη σκέψη πως η ζωή είναι ωραία.

Good Morning, Vietnam (1987)
Μαύρη κωμωδία, 120΄

Σκηνοθεσία: Barry Levinson
Σενάριο: Mitch Markowitz
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Forest Whitaker, Bruno Kirby

Ένας ραδιοφωνικός εκφωνητής υπηρετεί τη θητεία του στον πόλεμο του Βιετνάμ, και με το αιχμηρό του χιούμορ γίνεται εξαιρετικά δημοφιλής στους αμερικανούς στρατιώτες, αλλά προκαλεί αντιδράσεις στους ανωτέρους του.

Να γυρίσεις μια πολύ καλή ταινία για τον εφιαλτικό, για τους Αμερικανούς, πόλεμο του Βιετνάμ είναι κάτι που έχουν επιχειρήσει πολλοί σκηνοθέτες στα χρόνια που πέρασαν (Ελαφοκυνηγός, Αποκάλυψη Τώρα, Platoon κλπ). Το να γυρίσεις μια έξοχη κωμωδία ωστόσο, δείχνοντας παράλληλα και το σοβαρό, απάνθρωπο πρόσωπο της υπόθεσης, είναι κάτι που ακόμα και ο βραβευμένος με Όσκαρ Barry Levinson (Rain Man) δε θα μπορούσε να πετύχει αν δεν είχε εξασφαλίσει το Ρόμπιν Γουίλιαμς στον πρωταγωνιστικό ρόλο, το ρόλο που τον καταξίωσε στο σινεμά. Ο Γουίλιαμς γεμίζει από το πρώτο λεπτό την οθόνη με το μπρίο, την ενέργεια, το πάθος, το χιούμορ και το ταλέντο του και, όπως συνηθίζει, είναι ξεκαρδιστικός και συγκινητικός την ίδια στιγμή (συχνά, μάλιστα, αυτοσχεδιάζει στις ατάκες του). Μια από τις καλύτερες πολεμικές σάτιρες όλων των εποχών, η ταινία ήταν το πρώτο μεγάλο δείγμα των ικανοτήτων του 36χρονου -τότε- κωμικού και του έδωσε τη δυνατότητα να κερδίσει ακόμα πιο σπουδαίους ρόλους από κει κι έπειτα.

Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών (1989)
Δράμα, 128΄

Σκηνοθεσία: Peter Weir
Σενάριο: Tom Schulman
Πρωταγωνιστούν: Robin Williams, Robert Sean Leonard, Ethan Hawke

Ένας ιδεαλιστής καθηγητής προσλαμβάνεται σ΄ ένα συντηρητικό σχολείο του Vermont και προσπαθεί να πείσει τους μαθητές του να σκεφτούν με διαφορετικό τρόπο.

Ίσως η ταινία για την οποία θυμόμαστε περισσότερο το Ρόμπιν Γουίλιαμς, αν υπάρχει τέτοια. Ατάκες όπως «Carpe diem» και «Captain, my captain» έχουν γράψει ιστορία κι εξακολουθούν να προκαλούν ρίγη συγκίνησης όταν τις βλέπεις και τις ακούς. Ο Γουίλιαμς ακροβατεί ξανά μεταξύ κωμωδίας και δράματος, αν κι εδώ κλίνει σαφώς προς το δεύτερο, δεν είναι αστείος αλλά είναι ευχάριστος, γεμάτος ζεστασιά και παραδίδει μαθήματα ζωής. Κι αν το αποτέλεσμα δε δικαιώνει πάντα τον τρομερό καθηγητή John Keating, που υποδύεται ο Williams, οι εκφράσεις του, τα λόγια του, οι ενέργειες του ιδίου και των μαθητών του, με δική του παραίνεση, είναι πραγματικά μήνυμα ελπίδας και έμπνευσης. Η ταινία αυτή πραγματικά δε θα είχε ούτε τη μισή αξία της με οποιονδήποτε άλλο στη θέση του Γουίλιαμς, ο οποίος βρήκε ακριβώς το ρόλο που του ταίριαζε κι έγραψε ιστορία.

Ο Ξεχωριστός Γουίλ Χάντινγκ (1997)
Δράμα, 126΄

Σκηνοθεσία: Gus Van Sant
Σενάριο: Matt Damon & Ben Affleck
Πρωταγωνιστούν: Matt Damon, Ben Affleck, Robin Williams

Ένας νεαρός από τις φτωχογειτονιές της Βοστόνης αποτελεί κρυφή μαθηματική ιδιοφυία, αλλά χρειάζεται σωστή καθοδήγηση για να βάλει σε τάξη τη ζωή του και να εκμεταλλευτεί τις ικανότητές του.

Δύο άγνωστοι στους κινηματογραφικούς κύκλους της εποχής 25χρονοι, ο Matt Damon και ο Ben Affleck, αμφότεροι φυσικά μεγάλα αστέρια σήμερα, τάραξαν τα νερά και εντυπωσίασαν τους πάντες με την ταινία αυτή, στην οποία πρωταγωνιστούν και υπογράφουν και το σενάριο. Και πάλι, ωστόσο, τίποτα δε θα ήταν ίδιο χωρίς την παρουσία του Williams, που κέρδισε επιτέλους Όσκαρ ερμηνείας, έστω και Β΄ Ανδρικού, σε ακόμα ένα ρόλο που του ταιριάζει γάντι: αυτό του εναλλακτικού, ανθρώπινου ψυχαναλυτή-καθοδηγητή της ιδιαίτερης μαθηματικής ιδιοφυίας που υποδύεται ο Damon. O Williams μας μαθαίνει κι εδώ για την αξία των πραγμάτων στη ζωή και για τη σημασία του να χαίρεσαι και να διασκεδάζεις, είναι ξανά ταυτόχρονα σοβαρός κι αστείος, και με την εμπειρία του σιγοντάρει τέλεια τον ταλαντούχο πλην άπειρο, τότε, πρωταγωνιστή Matt Damon. Μια ακόμα πολύ συγκινητική, ανθρώπινη και διδακτική ταινία στην οποία ο Γουίλιαμς έβαλε απόλυτα τη σφραγίδα του, γεμίζοντάς μας συγκίνηση, ελπίδα και έμπνευση.

06-christopher-nolan.w750.h560.2xΤο φετινό καλοκαίρι, o Christopher Nolan επέστρεψε θεαματικά με την πολεμική υπερπαραγωγή Dunkirk που έχει ξετρελάνει κοινό και κριτικούς, εισέπραξε ήδη 200 εκατ. $, κυριάρχησε στο box office στις δύο πρώτες εβδομάδες κυκλοφορίας και έθεσε σοβαρή υποψηφιότητα για τα επερχόμενα Όσκαρ. Όσο περιμένουμε μέχρι τις 24 Αυγούστου την πρεμιέρα της ταινίας στην Ελλάδα, ετοιμάσαμε ένα άρθρο για τρεις από τις πολλές επιτυχίες που μας έχει χαρίσει ο Βρετανός σκηνοθέτης στις δύο δεκαετίες της μέχρι τώρα καριέρας του.

Memento (2000)

Ψυχολογικό θρίλερ, 111΄
Πρωταγωνιστούν: Guy Pearce, Carrie Anne-Moss, Joe Pantoliano

Ένας άνδρας αναζητεί το δολοφόνο της γυναίκας του, αλλά μια περίεργη πάθηση που του προκαλεί απώλεια μνήμης κάθε τόσο αποτελεί εμπόδιο στα σχέδιά του.

Memento_posterΟ Νόλαν ξεκίνησε στα τέλη των 90΄s με ανεξάρτητες παραγωγές (σχετικά) χαμηλού μπάτζετ, αλλά έκανε το «ξεπέταγμά» του στο Χόλιγουντ με τη δεύτερη μόλις ταινία του, με μπάτζετ «μόνο» 9 εκατ. $. Στηριζόμενος, όπως κι άλλοι μεγάλοι δημιουργοί της εποχής (Γούντι Άλεν, Κουέντιν Ταραντίνο κ.α.) στο πολύ πρωτότυπο, δικό του σενάριο, που προτάθηκε για Όσκαρ, ο Νόλαν έστησε ένα πολύπλοκο νεο-νουάρ θρίλερ και κατόρθωσε να ταράξει τα κινηματογραφικά νερά μόλις στα 30 του χρόνια. Η ταινία αποτελεί έναν πραγματικό «μίτο της Αριάδνης», με μη χρονολογική σειρά παρουσίασης των γεγονότων, το κουβάρι να ξετυλίγεται με όσο το δυνατόν πιο περίπλοκο τρόπο και το θεατή να χρειάζεται να λύσει εξίσου δύσκολους γρίφους με τον πρωταγωνιστή Guy Pearce για να αντιληφθεί τι συμβαίνει. Με το Memento o Nolan έδωσε αμέσως δείγματα για το τι θα ακολουθήσει, καθιερώθηκε στα μάτια κοινού και κριτικών και απέκτησε ένα cult following που ολοένα και αυξάνεται από τότε.

The Prestige (2006)

Δράμα μυστηρίου εποχής, 129΄
Πρωταγωνιστούν: Hugh Jackman, Christian Bale, Scarlett Johansson, Michael Caine

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο μεγαλύτερων ταχυδακτυλουργών στη Βρετανία του 1900, πρώην συνεργατών, φτάνει στα άκρα και αποδεικνύεται επικίνδυνος και γεμάτος σκοτεινά μυστικά.

Έξι χρόνια μετά το Memento, ο Νόλαν είχε κατορθώσει να γίνει από ένας σκηνοθέτης ανεξάρτητων παραγωγών χαμηλού μπάτζετ σ΄ έναν από τους μεγαλύτερους βασιλιάδες του Χόλιγουντ, που μπορούσε να φτιάξει μια ταινία γεμάτη αστέρες στο καστ. Στο Prestige παίζει, για πρώτη φορά ίσως, με τα όρια ανθρώπινου και υπερφυσικού, τα όρια του ανθρώπου και αν είναι ορθό να προσπαθούμε να τα ξεπεράσουμε, αλλά και με τις συνεχόμενες ανατροπές. Έχοντας για ακόμη μια φορά μια -ίσως υπέρ το δέον- πλοκή-λαβύρινθο, ο Νόλαν έφτιαξε μια ταινία που σε διατηρεί καρφωμένο στη θέση σου από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό, και ποτέ δεν είσαι σίγουρος αν αυτό που βλέπεις είναι αλήθεια ή όχι. Εκμεταλλευόμενος το πολύ δυνατό καστ και την αστείρευτη φαντασία του, ο 36χρονος τότε σκηνοθέτης έκανε ακόμη ένα βήμα προς την καταξίωση με μια ταινία που σημείωσε μεγάλη επιτυχία κι εξακολουθεί να θεωρείται από τις καλύτερες της εποχής της.

Ο Σκοτεινός Ιππότης (2008)

Επιστημονικής φαντασίας, 150΄
Πρωταγωνιστούν: Christian Bale, Heath Ledger, Gary Oldman, Michael Caine

Ο ψυχοπαθής εγκληματίας Τζόκερ απειλεί για ακόμη μια φορά την ειρήνη στο Γκόθαμ Σίτι, αλλά ο Μπάτμαν, αυτή τη φορά με ικανούς συνεργάτες, είναι έτοιμος να τον αντιμετωπίσει και να τον νικήσει.

Έχοντας διεισδύσει στο χώρο των superhero movies με το Batman Begins, το 2005, ο Νόλαν συνέχισε τη δική του, σκοτεινή και ανεπανάληπτη τριλογία του Μπάτμαν με τη δημοφιλέστερη και ίσως καλύτερη ταινία του είδους όλων των εποχών. Ο Σκοτεινός Ιππότης αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, μια από τις ελάχιστες ταινίες με σούπερ ήρωες που ξεπερνά κατά πολύ τα πλαίσια του είδους του και συνδυάζει μαύρο χιούμορ, σασπένς, ανατροπές, αλλά και έντονη συγκίνηση. Πριν ακόμα την εποχή του Iron Man και των Avengers, o Nolan έδωσε νέα πνοή στο χώρο των υπερηρώων δημιουργώντας έναν Μπάτμαν στα όρια ήρωα-αντιήρωα, με ανησυχίες, αδυναμίες και ανθρώπινα πάθη. Ταυτόχρονα, έχουμε έναν από τους καλύτερους κακούς στα χρονικά του σινεμά, το φοβερό και τρομερό Τζόκερ στα χέρια του αείμνηστου Χιθ Λέτζερ (πέθανε πριν καν προβληθεί η ταινία), την εμβληματική σκηνοθεσία του Νόλαν και, ακόμη μια φορά, ένα καστ γεμάτος αστέρες του παρελθόντος και του μέλλοντος. Η ταινία ξεπέρασε σε έσοδα το 1 δις. $, επίτευγμα πολύ δύσκολο για την εποχή της, καθιέρωσε τον Μπάτμαν και τη DC ως τους «βασιλιάδες» των superheroes (προσωρινά βέβαια, μέχρι να έρθει ο τυφώνας Marvel) κι έδωσε στο Νόλαν την ευκαιρία να πειραματιστεί ακόμη περισσότερο, με ταινίες όπως Inception (2010) και Interstellar (2014), που τον καταξίωσαν ακόμη περισσότερο.

imagesΟι ζέστες έχουνε σφίξει, αλλά εμείς έχουμε πιο… χειμωνιάτικη και συγκεκριμένα οσκαρική διάθεση! Με αφορμή, λοιπόν, τη δήλωση του τρεις φορές βραβευμένου με Όσκαρ Βρετανού ηθοποιού Sir Daniel Day Lewis ότι αποσύρεται, μόλις στα 60 του χρόνια, από τον κινηματογράφο, θυμόμαστε αυτόν και τους μόλις δύο ακόμη άνδρες ηθοποιούς που έχουν κερδίσει τρία Όσκαρ Α΄ ή/και Β΄ Ανδρικού Ρόλου στη διάρκεια της καριέρας τους. 90 χρόνια Όσκαρ, μόνο τρεις ηθοποιοί κατέχουν αυτό το ρεκόρ, και ήρθε η ώρα να τους γνωρίσουμε.

Walter Brennan (1894-1974)

Εθνικότητα: Αμερικανός
Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου: 1936 (Come and Get it), 1938 (Kentucky), 1940 (The Westerner)

11. Walter BrennanΠολλοί από εσάς μπορεί να μη γνωρίζετε καν- και δικαίως- το όνομα αυτό, κι ακόμη κι όσοι το ξέρουν αναρωτιούνται αμέσως «καλά, από τόσους μεγάλους ηθοποιούς στην ιστορία, γιατί αυτός έχει τρία Όσκαρ;». Η αλήθεια είναι πως ο συμπαθέστατος και αρκούντως ταλαντούχος ηθοποιός, μόνιμα δεύτερους ρόλους σε γουέστερν, δράματα και ανάλαφρες κωμωδίες (Sergeant York, The Pride of the Yankees, Meet John Doe, To Have and Have Not κ.α.) δε θα είχε ποτέ κερδίσει τα βραβεία του με τους σημερινούς κανονισμούς. Στα 30΄s όμως, δικαίωμα ψήφου για τα νεαρά τότε βραβεία Όσκαρ, στην κατηγορία των Β΄ ρόλων, είχε σχεδόν οποιοσδήποτε είχε την παραμικρή σχέση με το Χόλιγουντ, και ο Brennan ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στους κύκλους των «μη-αστέρων» της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Όταν η Ακαδημία κατάλαβε τι συμβαίνει, άλλαξε το σύστημα, δίνοντας ψήφο μόνο στα μέλη της, και ο Brennan δεν κέρδισε άλλο βραβείο, αν και οι καλύτερες ερμηνείες του ήλθαν μετά το 1940, όταν κέρδισε για τελευταία φορά. Σχεδόν ποτέ πρωταγωνιστής, πάντα «ξεχασμένος» δεύτερος ρόλος, ο Brennan εξασφάλισε μια θέση στην αιωνιότητα μ΄ αυτόν τον παράδοξο τρόπο.

Jack Nicholson (1937- )

Εθνικότητα: Αμερικανός
Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου: 1975 (One Flew Over the Cuckoo’s Nest), 1997 (As Good as It Gets)
Όσκαρ Β΄ Ανδρικού Ρόλου: 1983 (Terms of Endearment)

Στο προαιώνιο ερώτημα «καλύτερος ηθοποιός όλων των εποχών», ο Τζακ Νίκολσον είναι σίγουρα μια σεβαστή απάντηση, οπότε τα τρία χρυσά αγαλματίδια που κατέχει δεν προκαλούν ιδιαίτερη έκπληξη. Για την ακρίβεια, θα μπορούσε να έχει κερδίσει ακόμη περισσότερα, με τις ερμηνείες του σε ταινίες όπως Chinatown (1974), Λάμψη (1980), Ζήτημα Τιμής (1992), μεταξύ άλλων, να είναι πολύ υψηλού επιπέδου. Έχοντας αποσυρθεί κι αυτός πλέον (αν και σχεδιάζει να επανέλθει έστω για σύντομες εμφανίσεις), ο Νίκολσον έχει διαγράψει μια τεράστια, σταθερά ποιοτική καριέρα για περίπου μισό αιώνα, έχοντας παίξει πρακτικά σε όλα τα είδη και με ειδίκευσή του, φυσικά, τους λίγο… ψυχοπαθείς χαρακτήρες. Γι΄ αυτόν, τουλάχιστον, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα τρία Όσκαρ του είναι πανάξια, κι είναι απλά ακόμη ένα τεκμήριο του ταλέντου και των ικανοτήτων του.

Daniel Day-Lewis (1957- )

Εθνικότητα: Βρετανός (έχει και ιρλανδική υπηκοότητα)
Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου: 1989 (My Left Foot), 2007 (There Will Be Blood, 2012 (Lincoln)

Όπως και ο Νίκολσον, έτσι κι αυτός έχει μια πλούσια καριέρα με πολλές μεγάλες ερμηνείες, κι ίσως αυτή η ποικιλία και η σταθερότητα σε ποιοτικές ταινίες να οφείλονται για το γεγονός ότι είναι ο μοναδικός ηθοποιός με τρία Όσκαρ αποκλειστικά Α΄ Ανδρικού, αν και μάλλον δε θα ήταν ο πρώτος που θα σου ερχόταν στο μυαλό για μια τέτοια διάκριση. Είναι αναμφίβολα μεγάλος ηθοποιός, έχοντας περάσει με επιτυχία από κινηματογράφο, θέατρο και τηλεόραση, έχοντας ενσαρκώσει χαρακτήρες που άφησαν εποχή και δεν είναι τυχαίο πως εκτός από τις οσκαρικές ερμηνείες του έχει κι άλλες στο ενεργητικό του, τουλάχιστον εξίσου καλές (Ο Τελευταίος των Μοϊκανών, Εις το Όνομα του Πατρός, Οι Συμμορίες της Νέας Υόρκης). Ο 60χρονος Βρετανός έχει συνεργαστεί με τους περισσότερους μεγάλους δημιουργούς της εποχής μας, ειδικεύεται στα ιστορικά έπη έχοντας όμως αποδειχθεί ικανός σε οποιαδήποτε πρόκληση, και αν όντως πραγματοποιήσει την «απειλή» του για… συνταξιοδότηση, αυτό θα είναι μεγάλο πλήγμα για την έβδομη τέχνη.

Μετά από μια σειρά μάλλον αποτυχημένων ταινιών, ο Ινδός σκηνοθέτης M. Night Shyamalan επέστρεψε δυναμικά στις αρχές του χρόνου, προσπαθώντας με ακόμη ένα θρίλερ στα όρια του μεταφυσικού, αν και εμπνευσμένο από πραγματικά γεγονότα, να μιμηθεί ή έστω να προσεγγίσει την τεράστια επιτυχία της Έκτης Αίσθησης, της ταινίας που τον καταξίωσε.

MV5BZGM5NzI4YWEtNzlkYS00NWM1LTg4ZjctMDQ5ZmNlYTY0NjNmL2ltYWdlL2ltYWdlXkEyXkFqcGdeQXVyMjY5ODI4NDk@._V1_SY1000_CR0,0,675,1000_AL_Διχασμένος (Split, 2016)
Θρίλερ, ΗΠΑ, 118΄

Σκηνοθεσία-Σενάριο: M. Night Shyamalan
Πρωταγωνιστούν: James McAvoy, Anya Taylor-Joy, Betty Buckley

Ένας άνδρας με 23 διαφορετικές προσωπικότητες απαγάγει τρεις έφηβες κοπέλες, οι οποίες πρέπει να βρουν τρόπο να ξεφύγουν πριν έρθει στην επιφάνεια μια καταστροφική εικοστή τέταρτη.

αρχείο λήψης

Τη «βάση» για το σενάριο της ταινίας αποτέλεσε η απίστευτη ιστορία του Billy Milligan, ενός εγκληματία που διαγνώστηκε πράγματι με διαταραχή πολλαπλών προσωπικοτήτων -24 είχε ο αθεόφοβος- στην Αμερική τη δεκαετία του 1980. Μάλιστα, υπήρχε εκτενές πλάνο για να γυριστεί ταινία η ίδια η ζωή του Milligan, με τον Leonardo DiCaprio να τον υποδύεται, αλλά μέχρι στιγμής έχει μείνει «στο ράφι». Η ταινία του Shyamalan, από την άλλη, που αποτελεί εκτός των άλλων και κάτι-σαν-σίκουελ του Unbreakable, στηρίζεται μεν στην περίπτωση του Milligan αλλά δεν ακολουθεί παρά στοιχειωδώς τα γεγονότα, ενώ σταδιακά εισχωρεί και στο χώρο του υπερφυσικού και της επιστημονικής φαντασίας, σήμα κατατεθέν του σκηνοθέτη, εξάλλου.

Ο χαρακτήρας που υποδύεται ο McAvoy ονομάζεται Kevin, αλλά οι 23 προσωπικότητες που υπάρχουν μέσα του λειτουργούν ημι-αυτόνομα κι έχουν δικά τους χαρακτηριστικά και τρόπο σκέψης (π.χ. μόνο η μια έχει διαβήτη, κάποιες είναι δεξιόχειρες και κάποιες αριστερόχειρες κλπ). Κάθε φορά εμφανίζεται μόνο μια προσωπικότητα, κι η προσωπικότητα-αρχηγός, αυτή δηλαδή που αποφασίζει ποιος θα εμφανιστεί και πότε, λέγεται Barry κι είναι σχετικά ήρεμος χαρακτήρας. Δύο από τις «σκοτεινές» προσωπικότητες, όμως, ο ηδονοβλεψίας Dennis και η Patricia (ναι, υπάρχουν και γυναικείες) βγαίνουν στο φως και ο πρώτος απαγάγει της τρεις έφηβες με στόχο να τις θυσιάσει στο «τέρας», μια άγνωστη 24η προσωπικότητα με παράξενες δυνάμεις.

Αν εξαιρέσουμε τα περί τέρατος, τα υπόλοιπα που έγραψα για τις προσωπικότητες έχουν όντως εντοπιστεί σε άνθρωπο, γεγονός που μοιάζει τουλάχιστον παράδοξο και οι ψυχίατροι προσπαθούν εδώ και χρόνια να ερμηνεύσουν ικανοποιητικά. Στην ταινία βλέπουμε, για παράδειγμα, μία από τις τρεις κοπέλες να γίνεται φίλη μ΄ ένα δεκάχρονο αγόρι (ακόμη μια από τις προσωπικότητες) και να προσπαθεί να βρει τρόπο να ξεφύγει. Οι προσωπικότητες λειτουργούν ουσιαστικά αυτόνομα, αλλά γνωρίζουν η μία τις πράξεις των άλλων και υπάρχουν ακόμη και ποινές γι΄ αυτές που δεν κάνουν αυτό που πρέπει! Σαν κανονική ομάδα, δηλαδή. Μάλιστα, ο Κέβιν αναγνωρίζει το πρόβλημα και επισκέπτεται τακτικά μια εναλλακτική ψυχίατρο (Buckley), η οποία διατρέχει κίνδυνο όταν τον εμπιστεύεται περισσότερο απ΄ όσο πρέπει.

split-2016-film-1

Το πρώτο που ξεχωρίζει κανείς στην ταινία φυσικά είναι η ερμηνεία του James McAvoy, γνωστού για το ρόλο του καθηγητή Xavier στους X-Men, ο οποίος κλέβει τις εντυπώσεις με τις εύστοχες, ακραίες εναλλαγές προσωπικοτήτων που επιδεικνύει κατά μήκος της ταινίας και την ικανότητά του να σε βάλει στο νόημα του «ένας άνθρωπος, πολλοί χαρακτήρες». Ο χαρακτήρας του είναι ψυχοπαθής, προφανώς, αλλά μπορεί να είναι και λογικός, και ο McAvoy πείθει στο ρόλο του απόλυτα. Μπορεί να μην πρόκειται για οσκαρική ερμηνεία, όπως ίσως έδινε ο Ντι Κάπριο αν γυριστεί ποτέ η αληθινή ιστορία, αλλά ανεβάζει την ταινία καταφανώς.

Όπως έκανε και στην Έκτη Αίσθηση, που συχνά θεωρείται η ταινία με το πιο ανατρεπτικό φινάλε όλων των εποχών, έτσι κι εδώ, ο Ινδοαμερικανός σκηνοθέτης αναπτύσσει την ταινία του ανεβάζοντας στα ύψη το σασπένς λίγο πριν το φινάλε, για να δώσει στο τέλος μια όχι και τόσο φυσιολογική εξήγηση κι ένα ανάλογο τέλος (δεν αποκαλύπτω περισσότερα). Σε αντίθεση με τότε, όμως, τώρα αυτό μάλλον ξενίζει, όχι μόνο γιατί η υπόθεση είναι εμπνευσμένη από αληθινή ιστορία αλλά κι επειδή το μεγαλύτερο ατού όλων αυτών των απίστευτων γεγονότων που εκτυλίσσονται είναι ότι μοιάζουν ρεαλιστικά, και το γεγονός ότι στο τέλος αποδεικνύεται ότι δεν είναι προσωπικά μου άφησε μια γλυκόπικρη γεύση.

Συνολικά, ωστόσο, το Split παίρνει καλό βαθμό, και το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όποιον ψάχνει θρίλερ με έντονο, διαρκώς αναπτυσσόμενο σασπένς και μια δόση μεταφυσικού. Ο Shaymalan απέδειξε μετά από πολύ καιρό πως έχει δυνατότητες να γυρίσει μια πολύ αξιόλογη ταινία, αν βρει το κατάλληλο κόνσεπτ και το αναπτύξει σωστά, με το καστ να βοηθάει φυσικά με την παρουσία του.

life-of-brian_1374284cΜεγάλη Εβδομάδα διανύουμε, κι ακόμη κι οι ταινίες και σειρές που προβάλλονται στην τηλεόραση (για χιλιοστή φορά) κινούνται σε θρησκευτικούς ρυθμούς. Στο κλίμα αυτό, για άλλη μια φορά, είπαμε να θυμηθούμε κάποιες επικές σκηνές θρησκευτικού περιεχομένου από κλασικές και πιο σύγχρονες ταινίες. Επίσης, να ευχηθούμε σε όλους Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση, όπου κι αν είστε, και προσοχή μην κάτσει βαρύ το αρνί!

Ο Μωυσής διαχωρίζει την Ερυθρά θάλασσα (Οι Δέκα Εντολές, 1956)

Αν και, κρίνοντας με τα σύγχρονα δεδομένα, η τεχνολογία και τα εφέ που χρησιμοποιούνται στην εν λόγω σκηνή μοιάζουν αστεία, εκείνη την εποχή το έπος του Cecil B. de Mille αποτελούσε ό,τι πιο φαντασμαγορικό είχε εμφανιστεί στην οθόνη. Στην πιο αξιομνημόνευτη σκηνή της ταινίας, ο Μωυσής (Charlton Heston) γλιτώνει εαυτόν και το λαό του από το μένος των Αιγυπτίων κάνοντας κάτι πολύ απλό: χωρίζει τη θάλασσα στα δύο μέχρι να περάσουν οι δικοί του.

Αρματοδρομία όπως λέμε… Φόρμουλα 1 (Μπεν Χουρ, 1959)

Ακόμη ένα θρησκευτικό έπος των 50΄s, πάλι με ήρωα τον Heston στο ρόλο του Μπεν Χουρ, με σκηνοθέτη τον William Wyler, η ταινία κέρδισε τον αξιοσέβαστο αριθμό-ρεκόρ των 11 Όσκαρ και σημείωσε τεράστια επιτυχία. Στην επική και πιο καλογυρισμένη σκηνή της, ο Μπεν Χουρ αντιμετωπίζει μετά από πολλή προσπάθεια τον ορκισμένο εχθρό του, το Ρωμαίο Μεσάλα, σε αγώνα αρματοδρομίας δίχως νόμους και κανόνες…

Η Ανάσταση του Λαζάρου (Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ, 1977)

Στο πολύωρο τηλεοπτικό έπος του Τζεφιρέλι που προβάλλεται επί δεκαετίες από τον ΑΝΤ1, είναι πολύ δύσκολο να απομονώσουμε μία σκηνή για να παρουσιάσουμε, καθώς οι μεγάλες στιγμές είναι πολλές. Διαλέξαμε την ανάσταση του Λαζάρου, με τον «καταραμένο» Robert Powell να υποδύεται τον Ιησού και να δίνει ρέστα για άλλη μια φορά.

Always look on the bright side of life (Life of Brian, 1979)

Την ταινία αυτή δε θα τη χαρακτηρίζαμε ακριβώς θρησκευτική και κατανυκτική, αλλά έχει μια ξεχωριστή θέση στο είδος. Οι Monty Python «κεντάνε» παρουσιάζοντας την ιστορία του Brian, ενός Εβραίου στα χρόνια του Ιησού που είχε, άθελά του, παράλληλη πορεία με τον τελευταίο, και, δυστυχώς, το ίδιο τέλος. Ανεξάρτητα με το αν κάποιος είναι θρήσκος ή όχι, μια σταύρωση δύσκολα μπορεί να είναι αστεία, αλλά η τρελοπαρέα των Βρετανών κωμικών το καταφέρνει και αυτό, και με μια μουσική νότα…

Η Σταύρωση του Ιησού με υπογραφή Μελ Γκίμπσον (Τα Πάθη του Χριστού, 2004)

Αν εξαιρέσουμε τους Monty Python, οι σκηνές που απεικονίζουν σταύρωση είναι συνήθως σκληρές, αλλά η συγκεκριμένη είναι ειδικά για… γερά στομάχια. Ο Μελ Γκίμπσον παρουσίασε την πίο βίαιη, ρεαλιστική και άκρως αμφιλεγόμενη (κατηγορήθηκε, μεταξύ άλλων, για αντισημιτισμό) απεικόνιση των τελευταίων ημερών του Ιησού, δημιουργώντας μια ξεχωριστή ταινία που, είτε αρέσει είτε όχι σε κάποιον, μένει στη μνήμη σου για πολλούς λόγους. Αξίζει να σημειωθεί πως τα Πάθη ήταν η πιο εμπορική «ακατάλληλη» (σήμανση R) ταινία όλων των εποχών μέχρι πέρσι, όταν μια πολύ διαφορετική ταινία (Deadpool) την ξεπέρασε. Η σκηνή που ακολουθεί εξηγεί, εν μέρει, το γιατί.

Μπακαλόγατος-Zήκος-έγχρωμοςΠριν δυο εβδομάδες, προβλήθηκε για… χιλιοστή φορά από τον ΑΝΤ1 η αγαπημένη κλασική ελληνική κωμωδία Της Κακομοίρας, σημειώνοντας ασυνήθιστα υψηλή τηλεθέαση. Ποια ήταν η διαφορά; Η ανεπανάληπτη φιγούρα του «Ζήκου» είχε αποκτήσει χρώμα με τη χρήση νέων τεχνολογιών. Όπως ήταν φυσικό, το γεγονός άνοιξε για ακόμη μια φορά το αμφιλεγόμενο ζήτημα της εγχρωμοποίησης ασπρόμαυρων ταινιών.

Στην Ελλάδα η εγχρωμοποίηση είναι καθαρά σύγχρονο φαινόμενο, με την πρώτη ταινία που υποβλήθηκε με επιτυχία στη συγκεκριμένη διαδικασία να είναι ακόμη μια κλασική ταινία της χρυσής εποχής των 60΄s, Η Δε Γυνή να Φοβήται τον Άνδρα, μόλις πέρσι. Αυτό όμως δεν ισχύει γενικότερα, καθώς στις ΗΠΑ η διαδικασία είχε ξεκινήσει στα χρόνια ακόμη του αναλογικού φιλμ, στη δεκαετία του 1980, παράλληλα με την έλευση της βιντεοκασέτας. Η κωμωδία Topper (1937) του μπροστάρη της διαδικασίας εγχρωμοποίησης Hal Roach με τον Cary Grant ήταν η πρώτη που κυκλοφόρησε μ΄ αυτό τον τρόπο το 1983. Η εταιρία «Colorization Inc.» ανέλαβε την εγχρωμοποίηση δεκάδων ασπρόμαυρων ταινιών του κλασικού Χόλιγουντ, όπως η Καζαμπλάνκα και το It’s a Wonderful Life, χρησιμοποιώντας μεν υπολογιστές αλλά με πρωτόγονες για σήμερα δυνατότητες, μέχρι περίπου τα τέλη της δεκαετίας του ΄80 όταν η τεχνική σταμάτησε προσωρινά λόγω αφενός της κριτικής πολλών μεγάλων ονομάτων της τέχνης, όπως ο Τζορτζ Λούκας και ο Γούντι Άλεν, και αφετέρου της κακής ποιότητας στη μεταφορά των χρωμάτων, που έκανε τις ταινίες να μοιάζουν ολότελα ψεύτικες.

Με την έλευση του 21ου αιώνα, ωστόσο, υπήρξε αναβίωση του ενδιαφέροντος με αφορμή την εισβολή του DVD στην αγορά και την εφεύρεση νέων, ψηφιακών πια, μεθόδων που έκαναν πιο εύκολη, φθηνή και πειστική τη διαδικασία. Επίσης, πολλοί από τους συντελεστές των παλιών ταινιών που είχαν εκφράσει αντιρρήσεις δε βρίσκονταν πλέον στη ζωή και η νέα γενιά έδειχνε πιο φιλική προς την εγχρωμοποίηση. Παρ΄ όλα αυτά, στην Αμερική και την Ευρώπη δε γίνονται πια συχνά εγχρωμοποιήσεις, κι ένας λόγος είναι πως οι περισσότερες δημοφιλείς ασπρόμαυρες ταινίες με δικαίωμα εγχρωμοποίησης (γιατί κάποιοι σκηνοθέτες και παραγωγοί έχουν κινηθεί νομικά εναντίον της χρήσης της τεχνικής σε ταινίες τους) έχουν ήδη υποβληθεί στη διαδικασία. Στην Ελλάδα, όμως, η διαδικασία μόλις ξεκίνησε και δείχνει να έχει αρκετή δημοτικότητα.

Παρακάτω βλέπουμε μια σκηνή από την ασπρόμαυρη ταινία Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών σε δύο διαφορετικές έγχρωμες εκδόσεις της, το 1986 και το 2004. Η διαφορά στην ποιότητα, εμφανής.

Night_of_the_Living_Dead_color_1986

Night_of_the_Living_Dead_color_2004

Πριν ξεκινήσω την ανάλυση για τα υπέρ και τα κατά της εγχρωμοποίησης, ας σταθούμε σε ένα πράγμα, στο οποίο συμφωνεί η συντριπτική πλειοψηφία των κινηματογραφικών αναλυτών. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να εγχρωμοποιηθούν ταινίες των οποίων οι δημιουργοί είχαν τη δυνατότητα να γυρίσουν εξαρχής έγχρωμες αλλά την απέρριψαν για καλλιτεχνικούς λόγους (π.χ. Μερικοί το Προτιμούν Καυτό (1959), Ψυχώ (1960), Λίστα του Σίντλερ (1993)). Αν και το ασπρόμαυρο και το έγχρωμο συνυπήρξαν για μεγάλο διάστημα, οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν πως μετά το 1955 περίπου (στις ΗΠΑ, στην Ελλάδα περίπου το 1970), το έγχρωμο ήταν προσιτό πρακτικά για οποιαδήποτε ταινία. Επομένως, οποιαδήποτε συζήτηση παρακάτω αφορά, με μερικές εξαιρέσεις, ταινίες ακόμη πιο παλιές, γυρισμένες σε μια εποχή που η προσθήκη χρώματος στην ταινία ήταν τεχνολογικά αδύνατη ή οικονομικά ασύμφορη.

Η μεγάλη τηλεθέαση του Μπακαλόγατου, τώρα που αυτός προβλήθηκε με χρώμα, αποδεικνύει το βασικό επιχείρημα των υπερμάχων της εγχρωμοποίησης. Οι παλιές, κλασικές ταινίες αναγκαστικά φθείρονται στο πέρασμα του χρόνου και, όσο κι αν εξακολουθούν να έχουν πολλούς πιστούς θεατές, είναι δύσκολο να παραμείνουν στο προσκήνιο. Η επανάληψή τους και η επαναπροώθησή τους ως έγχρωμες πλέον ανανεώνει το ενδιαφέρον του κοινού, καθώς έχει πια κάτι καινούριο να δει στις ταινίες αυτές, εξάπτοντας την περιέργεια των οπαδών τέτοιων ταινιών αλλά και νέου κοινού.

Λίγο περίεργο, έτσι δεν είναι;

Λίγο περίεργο, έτσι δεν είναι;

Η εγχρωμοποίηση, εξάλλου, μπορεί να προσελκύσει και μια μερίδα του κοινού που απορρίπτει τις παλιές ταινίες γιατί δυσκολεύεται με το ασπρόμαυρο. Είμαστε πλέον στο 2017, έχουμε την πιο σύγχρονη τεχνολογία, το σύγχρονο κοινό δεν έχει μάθει να μη βλέπει χρώμα, και πολλοί είναι πιο πρόθυμοι να δουν παλιές ταινίες αν αυτές είναι τουλάχιστον έγχρωμες. Άλλωστε, στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η μετατροπή τέτοιων ταινιών σε 3-D εκδόσεις, διαδικασία πολύ πιο εύκολη αν αναλογιστεί κανείς πως με μια απλή σύγχρονη τηλεόραση που υποστηρίζει την τεχνολογία μπορεί πια ο καθένας να δει όποια ταινία θέλει τρισδιάστατη.

Ένα τελευταίο επιχείρημα υπέρ της διαδικασίας είναι η προαιώνια διάθεση του ανθρώπου για πειραματισμούς, βελτιώσεις και πρόοδο. Από τη στιγμή, εξάλλου, που αυτές οι ταινίες ήδη έχουν υποστεί επεξεργασία (από αναλογικό φιλμ σε ψηφιακό βίντεο, καλύτερη ανάλυση κλπ), η προσθήκη χρώματος δεν είναι παρά ένα πιο «δραστικό μέτρο» στον εκσυγχρονισμό του κινηματογράφου, μιας τέχνης η οποία βασίζεται στην τεχνολογία περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη.

Η εταιρία Colorization Inc. εγχρωμοποίησε για πρώτη φορά ταινίες στη δεκαετία του 1980

Η εταιρία Colorization Inc. εγχρωμοποίησε για πρώτη φορά ταινίες στη δεκαετία του 1980

Ακριβώς αυτό όμως είναι και το μεγαλύτερο επιχείρημα εναντίον της διαδικασίας. Είναι θεμιτό να επεμβαίνουμε, ακόμη και με καλές προθέσεις, σε κινηματογραφικά αριστουργήματα τα οποία γυρίστηκαν με συγκεκριμένο τρόπο και τόσα χρόνια τα έχουμε συνηθίσει έτσι; Εδώ μπορούμε να διαχωρίσουμε τις ταινίες σε δύο κατηγορίες. Υπάρχουν κλασικές ταινίες όπως ο Πολίτης Κέιν, η Καζαμπλάνκα και τα περισσότερα φιλμ νουάρ στις οποίες το ασπρόμαυρο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της μαγείας, είναι όλη η ατμόσφαιρα, αν το αφαιρέσεις δε θα έχεις την ίδια ταινία. Υπάρχουν κι άλλες, όπως άλλωστε και ο Μπακαλόγατος, στις οποίες το χρώμα δε χτυπάει τόσο άσχημα, αλλά τόσα χρόνια το κοινό τις έχει συνδέσει με το ασπρόμαυρο και η αλλαγή ξενίζει.

Στα πρώτα χρόνια της εγχρωμοποίησης η διαδικασία ήταν συνήθως αποτυχημένη, το αποτέλεσμα φαινόταν ψεύτικο και αυτό ήταν ακόμη ένα επιχείρημα για να σταματήσει. Σήμερα η τεχνολογία έχει προχωρήσει, αλλά και πάλι ακόμη και η καλύτερη εγχρωμοποίηση δε μπορεί να παρά να προσεγγίσει μια εξαρχής έγχρωμη ταινία. Επομένως, υπάρχουν σαφείς ενστάσεις πως η διαδικασία αφαιρεί το ρεαλισμό από τις ταινίες και δημιουργεί κάτι που δε φαντάζει πραγματικά έγχρωμο.

Όπως γίνεται αντιληπτό η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι εύκολη, επιχειρήματα υπάρχουν πολλά και για τις δύο πλευρές. Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει ένας αριθμός από παλιές ταινίες στις οποίες το ασπρόμαυρο είναι απαραίτητο και η εγχρωμοποίηση είναι στην καλύτερη περίπτωση περιττή και στη χειρότερη ιεροσυλία. Τώρα ποιες και πόσες είναι οι ταινίες αυτές, αυτό είναι στην κρίση του καθενός. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η διαδικασία είναι αρκετά σημαντικά για να αντισταθμίσουν τις ενστάσεις που προκύπτουν, και μόνο μια δοκιμή θα μας πείσει αν το αποτέλεσμα αξίζει ή όχι…

o-OSCARS-2013-facebookΉρθε ξανά αυτή η μέρα του χρόνου, που κάποιοι πλούσιοι και διάσημοι τύποι μαζεύονται στο Λος Άντζελες για να φορέσουν τα καλά τους και να βραβεύσουν ο ένας τον άλλο. Μιλάμε φυσικά για την απονομή των Όσκαρ, που θα γίνει για 89η φορά απόψε τα ξημερώματα στο Dolby Theater, με παρουσιαστή τον κωμικό Jimmy Kimmel.

Πρωταγωνιστής φυσικά της οσκαρικής περιόδου υπήρξε το musical-φαινόμενο La La Land του Damien Chazelle, που κέρδισε ό,τι βραβείο βρέθηκε στο δρόμο του (Χρυσές Σφαίρες, BAFTA, DGA κλπ) και πέρασε ήδη στην ιστορία των Όσκαρ με τις 14 υποψηφιότητες που συγκέντρωσε, αριθμός που έχουν επαναλάβει μόνο οι ταινίες Όλα για την Εύα το 1950 και ο θρυλικός Τιτανικός 47 χρόνια αργότερα. Η πρώτη κέρδισε 6, η δεύτερη 11 (επίσης ρεκόρ). Στις επόμενες γραμμές θα δούμε πόσα προβλέπεται να κερδίσει το La La Land, ποιοι είναι οι βασικότεροι ανταγωνιστές του καθώς και τις ελληνικές συμμετοχές.

O Norman Taurog είναι -μέχρι σήμερα- ο νεότερος σκηνοθέτης που κέρδισε το αντίστοιχο Όσκαρ.

O Norman Taurog είναι -μέχρι σήμερα- ο νεότερος σκηνοθέτης που κέρδισε το αντίστοιχο Όσκαρ.

Μια απλή ματιά στα trends του Χόλιγουντ και στις στοιχηματικές προβλέψεις δείχνει πως η ταινία του Chazelle πολύ δύσκολα θα χάσει τα δύο βασικά βραβεία Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας. Στη δεύτερη κατηγορία, μάλιστα, ο Chazelle όχι μόνο έχει τη νίκη στο… τσεπάκι, αλλά αν το πετύχει θα γίνει και ο νεότερος σκηνοθέτης νικητής όλων των εποχών: στα 32 του, είναι λίγους μήνες νεότερος από το Norman Taurog όταν κέρδισε για την ταινία Skippy, το 1931. Στη βασική κατηγορία της Καλύτερης Ταινίας η έκπληξη δείχνει πιο πιθανή χάρη στο Moonlight του Barry Jenkins, μια ταινία που εκμεταλλεύεται άριστα τα αντιρατσιστικά αισθήματα που έχουν δημιουργηθεί στην Ακαδημία μετά τα όσα συνέβησαν πέρσι καθώς και ανεξάρτητα γεγονότα που μεσολάβησαν όπως η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Πολύ δύσκολα, ωστόσο, το La La Land θα κατορθώσει να κερδίσει τα δύο ερμηνευτικά βραβεία. Από τη μία, η Emma Stone θεωρείται φαβορί στον Α΄ Γυναικείο Ρόλο, αλλά καλό θα ήταν να μην αγνοήσουμε την προ εξαετίας νικήτρια Natalie Portman (για το μετριότατο κατά τ΄ άλλα Jackie), ούτε και την Isabelle Huppert, που έχει ήδη κερδίσει αρκετά βραβεία για την αριστουργηματική της ερμηνεία στο γαλλοβελγικής παραγωγής θρίλερ Elle. Από την άλλη, στον Α΄ Ανδρικό Ρόλο, ο Ryan Gosling δύσκολα θα μπει σφήνα στο δίπολο Casey Affleck (Manchester by the Sea) – Denzel Washington (Fences). Δύο πανέμορφες, αρκετά διαφορετικές ερμηνείες προσφέρουν οι δύο ηθοποιοί, και η πρόβλεψη για το ποιος θα πάρει… σπίτι του το χρυσό αγαλματίδιο είναι μάλλον η πιο δύσκολη της βραδιάς.

Μεγάλη μάχη θα γίνει και στην κατηγορία του Πρωτότυπου Σεναρίου, με το La La Land (στο οποίο το σενάριο είναι μάλλον το αδύνατο σημείο) να δίνει μεγάλη μάχη με το έξοχα μελοδραματικό σενάριο του Kenneth Lonergan για το Manchester by the Sea. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, στην κατηγορία αυτή, την υποψηφιότητα του Γιώργου Λάνθιμου και του Ευθύμη Φιλίππου για τον Αστακό και, παρότι η νίκη δείχνει αδύνατη, ήδη οι δύο συμπατριώτες μας έχουν πετύχει πάρα πολλά και έχουν την αμέριστη συμπαράστασή μας. Στο Διασκευασμένο Σενάριο, τέλος, το Moonlight χάνει μόνο με… θεϊκή παρέμβαση.

Το La La Land αποτελεί την ταινία-ορόσημο των φετινών Όσκαρ

Το La La Land αποτελεί την ταινία-ορόσημο των φετινών Όσκαρ

Για τα δύο μουσικά βραβεία (Καλύτερο Πρωτοεμφανιζόμενο Τραγούδι και Καλύτερο Soundtrack) το La La Land είναι προφανώς άχαστο. Στην πρώτη κατηγορία μάλιστα έχει δύο υποψήφια τραγούδια («City of Stars» και «Audition»), με το πρώτο να προβάλει ως το φαβορί. Το μόνο ερώτημα που απομένει από εκεί και πέρα είναι σε ποιο αριθμό βραβείων θα σταματήσει η εν λόγω ταινία, αλλά αυτό εξαρτάται πολύ από τις τεχνικές κατηγορίες στις οποίες συχνά συμβαίνουν εκπλήξεις.

Εξάλλου, υπόθεση αφροαμερικανών δείχνουν να είναι οι κατηγορίες Β΄ Ανδρικού και Γυναικείου Ρόλου (απόντος του La La Land σε αμφότερες κατηγορίες). Στην πρώτη, μόνη ένσταση για τον Mahershala Ali (Moonlight) είναι ο πολύ μικρός χρόνος συμμετοχής του στην ταινία, διαφορετικά η νίκη του μοιάζει και δεδομένη και πανάξια. Όσο για τη Viola Davis και την απίθανη, πληθωρική ερμηνεία της στο Fences (ακόμη μια υποψήφια ταινία με σχεδόν αποκλειστικά αφροαμερικανούς ηθοποιούς), μπορούμε να της δώσουμε το βραβείο… από τώρα.

Denzel Washington και Viola Davis διεκδικούν με αξιώσεις βραβεία για τις ερμηνείες τους.

Denzel Washington και Viola Davis διεκδικούν με αξιώσεις βραβεία για τις ερμηνείες τους.

Στην πάντα ενδιαφέρουσα κατηγορία της Ξενόγλωσσης Ταινίας, δύο πολύ διαφορετικές ταινίες προβάλλουν ως τα φαβορί: το Ιρανικής παραγωγής The Salesman και το γερμανικό Tony Erdmann. Last but not least, η δεύτερη ελληνική υποψηφιότητα της βραδιάς, αυτή της Δάφνης Ματζαράκη για το Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ 4.1 Μίλια δεν έχει πολλές πιθανότητες διάκρισης, αλλά κι αυτό ελάχιστη σημασία έχει.

Από εκεί και πέρα οι προβλέψεις εκτείνονται σε πληθώρα επιλογών, όπως ποιος/α νικητής/τρια θα εκφωνήσει το μεγαλύτερης διάρκειας λόγο ή πόσοι από τους παρευρισκόμενους (παρουσιαστές, νικητές κλπ) θα αναφερθούν στο νέο πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, για τον οποίο το Χόλιγουντ ως γνωστόν τρέφει άνευ προηγουμένου συμπάθεια και αγάπη. Όλα αυτά και άλλα πολλά θα μάθουμε σήμερα τα ξημερώματα (όσοι έχουν διάθεση για ξενύχτι) ή αύριο το πρωί (όσοι δεν έχουν). Το σίγουρο είναι πως η μαγεία των Όσκαρ είναι ξανά εδώ, και έτοιμη να μας συναρπάσει!

Οι 9 μονομάχοι στην κατηγορία της Καλύτερης Ταινίας

Οι 9 μονομάχοι στην κατηγορία της Καλύτερης Ταινίας

The 85th Academy Awards® will air live on Oscar® Sunday, February 24, 2013.Σήμερα το μεσημέρι η Ακαδημία των Όσκαρ ανακοίνωσε τις υποψηφιότητες για την 89η απονομή των διάσημων βραβείων, που θα γίνει στις 26 Φεβρουαρίου στο Λος Άντζελες. Δε χρειάζεται όμως καν να περιμένουμε μέχρι τότε για να το ανακοινώσουμε: το La, La, Land είναι η ταινία-φαινόμενο της χρονιάς.

14 υποψηφιότητες, κυρίες και κύριοι. Από τις πιο «βαριές» κατηγορίες (ταινία, σκηνοθεσία, σενάριο, πρώτοι ρόλοι), στις οποίες και αναμένεται να κυριαρχήσει, μέχρι τα κοστούμια και τη διεύθυνση παραγωγής αλλά και τη μουσική, στην οποία απλά δεν έχει αντίπαλο, το πολυδιαφημισμένο ρομαντικό μιούζικαλ του Damien Chazelle υπάρχει παντού στη φετινή λίστα των Όσκαρ. 14 υποψηφιότητες, μόνο 2 ταινίες στην ιστορία του θεσμού είχαν τόσες (Όλα για την Εύα, το 1950, 6 νίκες και Τιτανικός, 1997, 11 νίκες) και καμία περισσότερα. Πριν λίγες μέρες, το La, La, Land έσπασε τα κοντέρ και στις Χρυσές Σφαίρες, καθώς έγινε η πρώτη ταινία στα χρονικά με 7 βραβεία στην κατοχή της. Όσο κι αν η χρονιά δεν είναι από τις καλύτερες στη συγκομιδή ταινιών, έχουμε να κάνουμε μ΄ ένα κινηματογραφικό φαινόμενο που θα θυμόμαστε, για τους αριθμούς αν μη τι άλλο, για πολλά χρόνια.

Η καλύτερη ταινία και πολλές άλλες κατηγορίες δείχνουν «καπαρωμένες» από την ταινία του Chazelle, αλλά αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν άλλες ταινίες με αρκετές υποψηφιότητες και ελπίδες. Το αντιρατσιστικό Moonlight απέσπασε 8 υποψηφιότητες, αποτελώντας μια απάντηση της Ακαδημίας στις κατηγορίες περί παραμέλησης των μειονοτήτων, όσες και η Άφιξη του Ντενίς Βιλνέβ, μια από τις ελάχιστες ταινίες επιστημονικής φαντασίας που μπορούν να υπερηφανεύονται τόσες υποψηφιότητες. Πολύ καλά τα πήγε και ο Αντιρρησίας Συνείδησης του Μελ Γκίμπσον, με 6 υποψηφιότητες, όσες και ακόμα δύο ταινίες, Lion και Manchester by the Sea. Οι κωμωδίες και οι ταινίες με σούπερ ήρωες για άλλη μια χρονιά λάμπουν διά της απουσίας τους, αν και φέτος μάλλον όχι άδικα…

lala-land

Για άλλη μια φορά, επίσης, εικοστή συνολικά (!), η Μέριλ Στριπ είναι υποψήφια για Όσκαρ ερμηνείας, συγκεκριμένα Α΄ Γυναικείου Ρόλου για το ανάλαφρο Florence Foster Jenkins. Άλλα μεγάλα ονόματα που θα διεκδικήσουν ένα βραβείο την 26η Φεβρουαρίου είναι ο Mel Gibson, o Denzel Washington, η Natalie Portman και η Nicole Kidman, όλοι τους ήδη κάτοχοι κάποιου χρυσού αγαλματιδίου.

The_LobsterΑπό ελληνικής πλευράς, εξαιρετικά τιμητική διάκριση η υποψηφιότητα του Γιώργου Λάνθιμου και του Ευθύμη Φιλίππου, στην κατηγορία Πρωτότυπου Σεναρίου, για τον κυρίως βρετανικής παραγωγής Αστακό. Το σενάριο των δύο συμπατριωτών μας ήταν σίγουρα… πρωτότυπο και μοναδικό, και τους ευχόμαστε καλή τύχη. Μάλιστα, δεν είναι καν η μοναδική υποψηφιότητα ελληνικού χρώματος, καθώς υπάρχει και το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ 4,1 μίλια της Δάφνης Μαντζαράκη, υποψήφιο στην αντίστοιχη κατηγορία. Ακόμη ένας λόγος για να παρακολουθήσουμε, όσο αργά το βράδυ κι αν είναι, ακόμη μια λαμπερή και φαντασμαγορική τελετή, με παρουσιαστή φέτος τον πρωτάρη Jimmy Kimmel. Σημειώστε στο πρόγραμμά σας: 26 Φεβρουαρίου, 3 τα ξημερώματα η έναρξη, Dolby Theater, Los Angeles…

Oscar 2016Υποψηφιότητες

Best Picture

Arrival

Fences

Hacksaw Ridge

Hell or High Water

Hidden Figures

La La Land

Lion

Manchester By the Sea

Moonlight

Best Director

Arrival — Denis Villeneuve

Hacksaw Ridge — Mel Gibson

La La Land — Damien Chazelle

Manchester by the Sea — Kenneth Lonergan

Moonlight — Barry Jenkins

Best Supporting- Actor

Mahershala Ali (Moonlight)

Jeff Bridges (Hell or High Water)

Lucas Hedges (Manchester by the Sea)

Dev Patel (Lion)

Michael Shannon (Nocturnal Animals)

Best Supporting- Actress

Viola Davis (Fences)

Naomie Harris (Moonlight)

Nicole Kidman (Lion)

Octavia Spencer (Hidden Figures)

Michelle Williams (Manchester by the Sea)

Best Actor

Casey Affleck (Manchester by the Sea)

Andrew Garfield (Hacksaw Ridge)

Ryan Gosling (La La Land)

Viggo Mortensen (Captain Fantastic)

Denzel Washington (Fences)

Best Actress

Isabelle Huppert (Elle)

Ruth Negga (Loving)

Emma Stone (La La Land)

Natalie Portman (Jackie)

Meryl Streep (Florence Foster Jenkins)

Best Documentary Feature

Fire at Sea

I Am Not Your Negro

Life, Animated

O.J.: Made in America

13th

Best Foreign Language Film

Land of Mine, Denmark, Martin Zandvliet, director

A Man Called Ove, Sweden, Hannes Holm, director

The Salesman, Iran, Asghar Farhadi, director

Tanna, Australia, Bentley Dean, Martin Butler, directors

Toni Erdmann, Germany, Maren Ade, director

Best Cinematography

Arrival (Bradford Young)

La La Land (Linus Sandgren)

Lion (Grieg Fraser)

Moonlight (James Laxton)

Silence (Rodrigo Prieto)

Best Costume Design

Allied (Joanna Johnston)

Fantastic Beasts and Where to Find Them (Colleen Atwood)

Florence Foster Jenkins (Consolata Boyle)

Jackie (Madeline Fontaine)

La La Land (Mary Zophres)

Best Original Score

Jackie (Micachu)

La La Land (Justin Hurwitz)

Lion (Dustin O’Halloran, Hauschka)

Moonlight (Nicholas Britell)

Passengers (Thomas Newman)

Best Original Song

«Audition» (La La Land)

«»Can’t Stop the Feeling!» (Trolls)

«City of Stars» (La La Land)

«The Empty Chair» (Jim: The James Foley Story)

«How Far I’ll Go» (Moana)

Best Sound Editing

Arrival

Deepwater Horizon

Hacksaw Ridge

La La Land

Sully

Best Sound Mixing

Arrival

Hacksaw Ridge

La La Land

Rogue One: A Star Wars Story

13 Hours

Best Documentary Short

4.1 Miles (University of California, Berkeley)

Extremis (f/8 Filmworks in association with Motto Pictures)

Joe’s Violin (Lucky Two Productions)

Watani: My Homeland (ITN Productions)

The White Helmets (Grain Media and Violet Films)

Best Production Design

Arrival (Patrice Vermette)

Fantastic Beasts and Where to Find Them (Stuart Craig)

Hail Caesar

La La Land (Sandy Reynolds-Wasco, David Wasco)

Passengers (Guy Hendrix Dyas)

Best Original Screenplay

Hell or High Water (Taylor Sheridan)

La La Land (Damien Chazelle)

The Lobster (Yorgos Lanthimos, Efthymis Filippou)

Manchester by the Sea (Kenneth Lonergan)

20th Century Women (Mike Mills)

Best Adapted Screenplay

Arrival (Eric Heisserer)

Fences (August Wilson)

Hidden Figures (Allison Schroeder, Theodore Melfi)

Lion (Luke Davies)

Moonlight (Barry Jenkins, Tarell Alvin McRaney)

Best Animated Feature

Kubo and the Two Strings (Focus Features)

Moana (Disney)

My Life As a Zucchini (GKIDS)

The Red Turtle (Sony Classics)

Zootopia (Disney)

Best Animated Short

Blind Vaysha (National Film Board of Canada)

Borrowed Time (Quorum Films)

Pear Cider and Cigarettes (Massive Swerve Studios and Passion Pictures Animation)

Pearl (Google Spotlight Stories/Evil Eye Pictures)

Piper (Pixar)

Best Film Editing

Arrival (Joe Walker)

Hacksaw Ridge (John Gilbert)

Hell or High Water (Jake Roberts)

La La Land (Tom Cross)

Moonlight (Joi McMillon, Nat Sanders)

Best Makeup & Hairstyling

A Man Called Ove (Eva von Bahr and Love Larson)

Star Trek Beyond (Joel Harlow and Richard Alonzo)

Suicide Squad (Alessandro Bertolazzi, Giorgio Gregorini and Christopher Nelson)

Best Live Action Short

Ennemis Interieurs (Slim Azzazi)

La Femme et le TGV (Timo von Gunten and Giacun Caduff)

Silent Nights (Aske Bang and Kim Magnusson)

Sing (Kristof Deak and Anna Udvardy)

Timecode (Juanjo Gimenez)

Visual Effects

Deepwater Horizon

Doctor Strange

The Jungle Book

Kubo and the Two Strings (Focus Features)

Rogue One: A Star Wars Story

xmas-8Τα Χριστούγεννα μας χτυπούν την πόρτα για ακόμη μια χρονιά, κι έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε ένα αφιέρωμα στις καλύτερες χριστουγεννιάτικες ταινίες όλων των εποχών (και είναι πολλές). Γιατί για μας τουλάχιστον, το να βλέπουμε αυτές κι άλλες τέτοιες ταινίες (βλ. Μόνος στο Σπίτι) είναι εξίσου ισχυρή παράδοση με το αρνί στη σούβλα το χριστουγεννιάτικο δέντρο, τα μελομακάρονα και τη βασιλόπιτα.

5. Πολύ Σκληρός για να Πεθάνει (1988)
Περιπέτεια δράσης, 132΄

Σκηνοθεσία: John McTiernan
Σενάριο: Jeb Stuart & Steven E. de Souza
Πρωταγωνιστούν: Bruce Willis, Alan Rickman, Bonny Bedelia

Ένας Νεοϋορκέζος αστυνομικός ταξιδεύει στο Λος Άντζελες, παραμονή Χριστουγέννων, για να συμφιλιωθεί με την πρώην σύζυγό του. Αντ΄ αυτού, θα καταλήξει να είναι ο μόνος που μπορεί να εμποδίσει μια ντουζίνα τρομοκράτες με αμφίβολους σκοπούς που κρατούν ομήρους την ίδια και τους συναδέλφους της.

To Die Hard δεν το λες και τυπική χριστουγεννιάτικη ταινία. Εκτός κι αν για σας αυτό σημαίνει ταινία με τρομακράτες, απαγωγές, ομήρους, πιστολίδι, άπειρες μη ρεαλιστικές σκηνές δράσης κι έναν Μπρους Γουίλις να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: τον tough guy. Για κάποιο διεστραμμένο λόγο, ωστόσο, η ταινία διαδραματίζεται παραμονή Χριστουγέννων και αγαπημένα τραγούδια των εορτών ακούγονται κατά διαστήματα στη διάρκειά της, χωρίς να ταιριάζουν καθόλου στην εξέλιξη της πλοκής. Ή μάλλον όχι και καθόλου. Κι αυτό γιατί μόνο ως θαύμα των Χριστουγέννων μπορεί να εκληφθεί το γεγονός ότι ο χαρακτήρας του Γουίλις, στο ρόλο που τον ανέδειξε, τα βάζει με όλους και με όλα με μηδαμινές πιθανότητες επιτυχίας και στο τέλος τα παίρνει όλα. Σε κάθε περίπτωση, η ταινία είναι μια έξοχη περιπέτεια δράσης, από τις καλύτερες του είδους, και το γεγονός ότι ξεκίνησε ολόκληρη σχολή παρόμοιων έργων (εκτός από τα σίκουελ της ίδιας) αποτελεί απόδειξη της επιτυχίας της. Όσοι, επομένως, δε θεωρείτε βλάσφημο μια τέτοια ταινία να αποκαλείται «χριστουγεννιάτικη» και ψάχνετε κάτι με λιγότερες… γλύκες και σιρόπια από τα συνηθισμένα, προσθέστε την άμεσα στην εορταστική σας λίστα.

4. The Shop Around the Corner (1940)
Ρομαντική κομεντί, 98΄

Σκηνοθεσία: Ernst Lubitsch
Σενάριο: Samuel Raphaelson
Πρωταγωνιστούν: James Stewart, Margaret Sullavan, Frank Morgan

Δυο υπάλληλοι ενός καταστήματος, ένας άνδρας και μια γυναίκα, απεχθάνονται ο ένας την ύπαρξη του άλλου. Ταυτόχρονα, αμφότεροι πιστεύουν πως βρήκαν τον έρωτα της ζωής τους σε άγνωστα άτομα με τα οποία αλληλογραφούν, χωρίς φυσικά να γνωρίζουν πως στην πραγματικότητα αλληλογραφούν μεταξύ τους…

Αν η υπόθεση παραπάνω σας θύμισε κάτι από την πολύ πιο σύγχρονη και γνωστή κομεντί Έχετε Μήνυμα στον Υπολογιστή Σας (1998) με τον Tom Hanks και τη Meg Ryan, σωστά μαντέψατε, πρόκειται για remake. Το 1940 βέβαια τα e-mail και τα PC υπήρχαν τόσο όσο και ο… Άγιος Βασίλης, οπότε εδώ έχουμε την πατροπαράδοτη -και πιο ρομαντική, κατά τη γνώμη μου- αλληλογραφία. Η ταινία δεν είναι βέβαια και τόσο «χριστουγεννιάτικη», καθώς μόνο το φινάλε της διαδραματίζεται τότε χωρίς να προϊδεάζει για κάτι τέτοιο η εξέλιξή της, ωστόσο είναι διαποτισμένη από το πνεύμα των εορτών. Μια από τις πρώτες σημαντικές ρομαντικές κομεντί στην ιστορία του σινεμά, αποτέλεσε έμπνευση για δεκάδες κλισέ που αναπαράγουν οι ταινίες αυτές έκτοτε (η κλασική ιστορία αγάπης-μίσους με happy end στο επίκεντρο, ο ανταγωνισμός που καταλήγει σε έρωτα, η τραγική ειρωνία κλπ), αποδίδει με τον πιο όμορφο τρόπο την πρωτότυπη -για την εποχή- ιστορία της και γεμίζει την καρδιά μας μ΄ ένα συναίσθημα γαλήνης κι ευτυχίας, όπως θα έπρεπε να είναι στις μέρες των εορτών (και όχι μόνο). Κι όλα αυτά χάρη στη μαεστρική καθοδήγηση του βασιλιά των παλιών κομεντί Ernst Lubitsch και την εκπληκτική χημεία των δύο πρωταγωνιστών.

3. Το Θαύμα της 34ης Οδού (1947)
Κωμωδία φαντασίας, 96΄

Σκηνοθεσία – Σενάριο: George Seaton
Πρωταγωνιστούν: John Payne, Maureen Ο΄Hara, Edmund Gwenn, Natalie Wood

Ένας συμπαθέστατος ηλικιωμένος εμφανίζεται από το πουθενά σ΄ ένα πολυκατάστημα της Νέας Υόρκης και αρχίζει να εργάζεται εκεί ως Αϊ-Βασίλης για την περίοδο των γιορτών, προσφέροντας μεγάλη χαρά στους γύρω του. Τα πράγματα περιπλέκονται, όμως, όταν ισχυρίζεται πως είναι όντως ο διάσημος άγιος των γιορτών, και απαιτείται μέχρι και δικαστήριο για να διευκρινιστεί η αλήθεια!

Φανταστείτε να εργάζεστε σ΄ ένα πολυκατάστημα, μέρες γιορτών, και ο τύπος που παριστάνει τον Αϊ-Βασίλη για διαφημιστικούς λόγους εκεί ν΄ αρχίσει να λέει πως είναι όντως αυτός! Υποθέτω πως, όταν διαπιστώνατε πως δεν κάνει πλάκα, θα τον παραπέμπατε στην κοντινότερη ψυχιατρική κλινική. Έτσι γίνεται και στο παράξενο αλλά ευφάνταστο φιλμ αυτό του George Seaton, με τη διαφορά πως εδώ δεν είναι πραγματικότητα, είναι ταινία, και στις ταινίες όλα γίνονται! Κι αν το σενάριο φαίνεται -και είναι- καθόλου ρεαλιστικό, μας αποζημιώνει μια χαρά η μαγεία, η ομορφιά και η ζεστασιά που εκπέμπει η ταινία, με τους απίθανους διαλόγους τους και τις εξαιρετικές ερμηνείες του ονειροπόλου Edmund Gwenn, της προσγειωμένης Maureen O΄ Hara και του παιδιού-θαύματος -που αργότερα έγινε μεγάλη σταρ- Natalie Wood. Άλλωστε ο Άγιος Βασίλης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των χριστουγεννιάτικων παραδόσεων, και αυτή είναι μάλλον η καλύτερη ταινία που επικεντρώνεται στο μύθο του.

2. Χριστουγεννιάτικος Εφιάλτης (1993)
Μαύρη κωμωδία φαντασίας, 76΄

Σκηνοθεσία: Henry Selick
Σενάριο: Caroline Thompson
Ακούγονται οι φωνές των: Danny Elfman, Chris Sarandon, Catherine O΄Hara

Ο ισχυρός, καλόκαρδος αλλά απογοητευμένος βασιλιάς της πόλης του Χάλογουιν Τζακ Σκέλινγκτον ανακαλύπτει τυχαία την πόλη των Χριστουγέννων και, μαγεμένος από την ομορφιά της, αποφασίζει να αναλάβει μαζί με τους… μάλλον τρομακτικούς συμπολίτες του τη γιορτή των Χριστουγέννων. Τα αποτελέσματα, όμως, είναι πολύ αμφίβολα αλλά και επικίνδυνα…

Με τον Τιμ Μπάρτον να αναλαμβάνει την παραγωγή (και ουσιαστικά και τη σκηνοθεσία, ανεξάρτητα απ΄ τα credits), δεν περιμένεις να δεις συνηθισμένη χριστουγεννιάτικη ταινία. Όταν άλλωστε ο κόσμος σκέφτεται «κινούμενα σχέδια» και «Χριστούγεννα», το μυαλό του πάει μάλλον στα χαριτωμένα παραμύθια της Disney με τον Μίκι Μάους και τον Ντόναλντ Ντακ, αλλά εδώ δεν έχουμε τέτοια. Εδώ έχουμε τρομακτικά πλάσματα του Halloween, σκελετούς, κολοκύθες, σκουλήκια κι όλα τα συναφή, τα οποία προσπαθούν -ελαφρώς με το ζόρι- να αναλάβουν τη γιορτή των Χριστουγέννων, έχοντας παρασυρθεί από τον καλοπροαίρετο αλλά αφελή βασιλιά τους Τζακ Σκέλιγκτον (επίσης σκελετός), ο οποίος ντύνεται… Αϊ-Βασίλης. Και μόνο η σκηνή κατά την οποία τα όχι και τόσο χαριτωμένα πλάσματα του Χάλογουιν μοιράζουν τα όχι και τόσο χαριτωμένα δώρα τους στα παιδιά όλου του κόσμου, παραμονή Χριστουγέννων, αρκεί για αντιληφθείς τη μακάβρια αλλά ευχάριστη παράνοια που κρύβεται πίσω από το αριστούργημα του Μπάρτον. Πολλούς πόντους, επίσης, κερδίζει η ταινία χάρη στην εξαιρετική μουσική της επένδυση, με τραγούδια που σε βάζουν στο κλίμα και είναι μαγευτικά και ατμοσφαιρικά.

1. It’s a Wonderful Life (1946)
Δραματική κωμωδία, 125΄

Σκηνοθεσία: Frank Capra
Σενάριο: Frances Goodrich & Frank Capra
Πρωταγωνιστούν: James Stewart, Donna Reed, Lionel Barrymore

Ένας άγγελος εξ ουρανού καλείται να σώσει έναν αλτρουιστή αλλά απελπισμένο επιχειρηματία από την αυτοκτονία, δείχνοντάς του πόσο σημαντική ήταν και είναι η ύπαρξή του για τους συνανθρώπους του.

Το γεγονός πως αυτή η ταινία συνίσταται επίσημα από ψυχιάτρους ως συμπληρωματική θεραπεία για την κατάθλιψη, σε συνδυασμό με τον τίτλο και το χριστουγεννιάτικο κλίμα της, αρκεί για να καταλάβετε περί τίνος πρόκειται. Στο αριστούργημα του Capra, ωστόσο, μπορεί η ζωή να είναι υπέροχη, αλλά δεν παύει να είναι ζωή, με τις πίκρες, τις απογοητεύσεις και την απελπισία της, και χρειάζεται υπομονή, επιμονή, πίστη και πάνω απ΄ όλα αγάπη για να αναδειχθεί η ομορφιά της και να μη χάσουμε το δρόμο. Ίσως και λίγη… άνωθεν βοήθεια, για όσους τουλάχιστον πιστεύουν σ΄ αυτά, αλλά το πού βρίσκει κανείς τη δύναμη να απολαύσει τη ζωή του δεν έχει σημασία, αρκεί να τη βρει. Το «καλό παιδί» του κλασικού Χόλιγουντ, ο μεγάλος Τζέιμς Στιούαρτ δίνει τα ρέστα του σ΄ ένα ρόλο που του πάει… γάντι, τα χριστουγεννιάτικα κλισέ (πολύ χιόνι, έρωτες, θαύματα κλπ) εναλλάσσονται με πολύ πιο σκοτεινές και σοβαρές σκηνές που παραπέμπουν πιο πολύ σε φιλμ νουάρ παρά σε οικογενειακή κωμωδία, και ο ήρωας της ταινίας George Bailey έρχεται να μας δείξει πόσο εύκολο -και ταυτόχρονα δύσκολο- είναι να σκορπάς αγάπη και ευτυχία στους γύρω σου και, ίσως, να γίνεις κι εσύ ευτυχισμένος. Το καλύτερο μάθημα ζωής, στην καλύτερη χριστουγεννιάτικη ταινία όλων των εποχών.

Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων