jakeΗ θρυλική ταινία Οργισμένο Είδωλο (1980) του Μάρτιν Σκορτσέζε, με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο σ΄ έναν από τους καλύτερους ρόλους της καριέρας του -που του χάρισε και Όσκαρ- ήταν βασισμένη στον πολυτάραχο βίο του φοβερού και τρομερού πυγμάχου Τζέικ Λαμότα, τον οποίο υποδύεται ο Ντε Νίρο. Μάθαμε πως ο εν λόγω πυγμάχος «έσβησε» πριν λίγες μέρες, στα 95 του, και ετοιμάσαμε ένα μικρό αφιέρωμα σ΄ αυτόν και στην ταινία που αφηγείται τη -μέχρι τότε- ζωή του.

Ο Λαμότα, γεννημένος στο Μπρονξ το 1922, ήταν ένας από τους καλύτερους πυγμάχους όλων των εποχών. Μικρός το δέμας (173 εκατοστά ύψος) αλλά ταχύτατος και με τρομερή δύναμη και αντοχή στον πόνο, έγινε παγκόσμιος πρωταθλητής μεσαίων βαρών και κυριάρχησε μαζί με τον Σούγκαρ Ρέι Ρόμπινσον στην παγκόσμια πυγμαχία την εποχή εκείνη. Αργότερα, όταν αποσύρθηκε από τα ρινγκ, εκμεταλλεύτηκε τη δημοσιότητα και τα χρήματα που απέκτησε, αγοράζοντας νυχτερινά μαγαζιά στα οποία συχνά εμφανιζόταν ο ίδιος ως stand-up comedian, ενώ εμφανίστηκε και σε αρκετές κινηματογραφικές ταινίες, σε μικρούς ρόλους.

Όσο θριαμβευτική, ωστόσο, υπήρξε η επαγγελματική ζωή του, τόσο άστατη και γεμάτη σκοτεινές ιστορίες ήταν η προσωπική, και αυτό πραγματεύεται κυρίως το αριστούργημα του Σκορτσέζε. Έχοντας εκτίσει ποινές τόσο σε αναμορφωτήριο όσο και σε κανονικές φυλακές, ακόμη και σε καταναγκαστικά έργα, ο Λαμότα δε μπορούσε να ελέγξει το βίαιο χαρακτήρα του και την παθολογική ζήλια του απέναντι στις γυναίκες που αγαπούσε (ιδίως τη δεύτερη γυναίκα του, Βίκι). Ο ίδιος έχει παραδεχτεί το βιασμό μιας γυναίκας και τον ξυλοδαρμό αρκετών άλλων, ενώ παραλίγο να σκοτώσει στο ξύλο έναν άνδρα που θεωρούσε αντίζηλό του. Η ζήλια του εκτεινόταν ακόμη και προς τον αδελφό του, τον οποίο είχε υποπτευθεί κάποια στιγμή για παράνομη σχέση με τη γυναίκα του. Δεν υπάρχει αμφιβολία πως, χωρίς τη φήμη και τα χρήματά του, ο Λαμότα θα είχε περάσει ίσως και ολόκληρη τη ζωή του πίσω από τα σίδερα.

raging_bull_6

Αυτή η πολυσύνθετη και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα ξεδιπλώνεται με μοναδικό τρόπο στο Οργισμένο Είδωλο, με το μεγάλο Ρόμπερτ Ντε Νίρο σ΄ ένα ρόλο που του ταιριάζει «γάντι». Ο Ντε Νίρο έκανε τεράστιες θυσίες για να παίξει το ρόλο, παίρνοντας εντατικά μαθήματα πυγμαχίας και αυξομειώνοντας το βάρος του κατά κόρον για να ταιριάζει με το αντίστοιχο του Λαμότα στις διάφορες στιγμές της ζωής του που περιγράφονται στην ταινία. Ο ίδιος ο Ντε Νίρο, ωστόσο, επέμεινε να γυριστεί η ταινία με τον ίδιο πρωταγωνιστή, γοητευμένος από όσα διάβασε στα απομνημονεύματα του πυγμάχου. Άλλωστε, διαβάζοντας για το βίο και την πολιτεία του τελευταίου, δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο Ντε Νίρο, με το ταπεραμέντο και την ευρεία ικανότητά του, ήταν ο καταλληλότερος να τον υποδυθεί, ειδικά υπό την καθοδήγηση του μέντορά του Μάρτιν Σκορτσέζε.

raging-bull-2

Εφόσον η ζωή του Λαμότα είναι στο επίκεντρο στην ταίνια αυτή, ο Ντε Νίρο κυριαρχεί στην οθόνη καθ΄ όλη τη διάρκεια της ταινίας. Ωστόσο, η παρουσία της Cathy Moriarty στο ρόλο της πολύπαθης συζύγου του, και του καλού του φίλου Joe Pesci στο ρόλο του αδελφού του Λαμότα, του μοναδικού ανθρώπου που μπορούσε κάπως να καταλαγιάσει τα ξεσπάσματά του, είναι καταλυτική για την επιτυχία της ταινίας. Αυτός που κυριαρχεί πραγματικά, βέβαια, είναι ο Σκορτσέζε, με τη νευρώδη, ρετρό σκηνοθεσία του (το ασπρόμαυρο αποδεικνύεται εκπληκτική έμπνευση) και την ικανότητά του να κρατά το ενδιαφέρον σε υψηλά επίπεδα. Δεν είναι τυχαίο πως και στον ίδιο το Λαμότα άρεσε το έργο, παρά την όχι και τόσο κολακευτική απεικόνισή του. Πρόσφατα, μάλιστα, επιχειρήθηκε να γυριστεί και σίκουελ, αλλά έμεινε στον «πάγο», για την ώρα τουλάχιστον.

Αυτός ήταν λοιπόν ο Τζέικ Λαμότα, ένας άνθρωπος που μπορείς να τον χαρακτηρίσεις ως «λαμπρό πυγμάχο με πολύ χιούμορ και επιτυχίες» και ως «ένα τέρας που μπορούσε να σε σκοτώσει για το τίποτα», και να έχεις δίκιο και στους δύο χαρακτηρισμούς, και αυτό ήταν το Οργισμένο Είδωλο. Το φιλμ, δηλαδή, που εξασφάλισε πως, ακόμη και τώρα που ο μεγάλος πυγμάχος έφυγε από τη ζωή του, η αμφιλεγόμενη μνήμη του θα μείνει ζωντανή μέσα από την εκπληκτική απόδοση του Ρόμπερτ Ντε Νίρο και μια ταινία που θεωρείται, όχι άδικα, μια από τις καλύτερες κινηματογραφικές βιογραφίες όλων των εποχών.