35-stars

Τα τελευταία χρόνια οι καλύτερες ταινίες στο χώρο της κωμωδίας έρχονται κατά πλειοψηφία από τη Γηραιά Ήπειρο και όχι από το Χόλιγουντ. Συνήθως οι Γάλλοι πρωτοστατούν στο είδος, φέτος όμως ήρθε ο Ιταλός Checco Zalone να μας παρουσιάσει μια πανέξυπνη σάτιρα της σύγχρονης κοινωνίας που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ελληνική.

cine_quo_vado_singoloΠού πάω, Θεέ μου; (Quo Vado, 2016)

Κωμωδία (σάτιρα), Ιταλία, 88 λεπτά

Σκηνοθεσία: Gennaro Nunziante
Σενάριο: Gennaro Nunziante & Checco Zalone
Πρωταγωνιστούν: Checco Zalone, Eleonora Giovanardi, Sonia Bergamasco, Ninni Bruschetta
Μπάτζετ: 11 εκατομμύρια $
Έσοδα: 73 εκατομμύρια $ (μέχρι 25/10/2016)

Ένας μόνιμος δημόσιος υπάλληλος από τη Νότια Ιταλία βρίσκεται αντιμέτωπος με την πολιτική συρρίκνωσης του δημοσίου που εφαρμόζει η νέα ιταλική κυβέρνηση. Ωστόσο, δεν είναι διατεθειμένος ν΄ αφήσει την υπερπολύτιμη θέση του τόσο εύκολα, παρά τις εκβιαστικές πρακτικές που υιοθετούνται εναντίον του, μέχρι τουλάχιστον να γνωρίσει τον έρωτα μαζί μ΄ έναν κόσμο πολύ διαφορετικό απ΄ αυτόν που ήξερε.

Ο Checco Zalone, λοιπόν, είναι ο απόλυτος Ιταλός (ή μήπως Έλληνας;) δημόσιος υπάλληλος. Γιος δημοσίου υπαλλήλου, είχε εξασφαλισμένη τη μόνιμη θέση στη δημόσια υπηρεσία του χωριού του στο νότο της χώρας, χωρίς να προσπαθήσει ιδιαίτερα ούτε να κερδίσει τη θέση, αλλά ούτε και στη δουλειά του όταν την απέκτησε. Βολεψάκιας, παιδί της μαμάς και ανοιχτός σε… δωροδοκίες, παρ΄ όλα αυτά καλοπροαίρετος και ανοιχτόκαρδος, βρέθηκε ξαφνικά σε μπελάδες όταν πέρασε ένας νέος νόμος που του έδωσε δύο επιλογές: να παραιτηθεί ή να μετατεθεί σε δυσμενή θέση. Με τον «εθνοπατέρα» που βόλεψε αυτόν κι άλλους εκατοντάδες στο δημόσιο να του υπενθυμίζει συνεχώς πως η θέση του είναι ιερή επιλέγει το δεύτερο, εξοργίζοντας την υπεύθυνη της διαδικασίας Δρ. Σιρόνι (Bergamasco) που τον στέλνει μέχρι και στο… Βόρειο Πόλο για να του αλλάξει γνώμη. Εκεί, όμως, ο Checco θα γνωρίσει τον έρωτα στο πρόσωπο μιας ερευνήτριας (Giovanardi), κατοίκου Νορβηγίας, κοσμογυρισμένης, με τρία παιδιά διαφορετικών πατεράδων και εθνοτήτων και τελείως διαφορετική λογική για τον κόσμο από τη δική του. Οι δύο διαφορετικές αντιλήψεις, που ουσιαστικά αντιστοιχούν στους βόρειους και τους νότιους της Ευρώπης, αντίστοιχα, δε θ΄ αργήσουν να έρθουν σε σύγκρουση στο μυαλό του Checco, που πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσει ποιος είναι και πώς θέλει να ζήσει. Έστω κι αν αυτή η στιγμή είναι όταν τον έχει συλλάβει μια… πολιτισμένη φυλή αφρικανών και ζητά να μάθει (μέσω flashback) την ιστορία της ζωής του.

Ο... πολυάσχολος δημόσιος υπάλληλος εν ώρα υπηρεσίας.

Ο… πολυάσχολος δημόσιος υπάλληλος εν ώρα υπηρεσίας.

Δύο είναι οι βασικοί άξονες του ευφάνταστου αυτού σεναρίου, προσαρμοσμένου τέλεια στη σύγχρονη πραγματικότητα. Ο ένας είναι η αντίθεση Βορρά-Νότου σε όλα τα επίπεδα. Στην οικονομική ανάπτυξη, στην κοινωνική πρόοδο, στις αντιλήψεις για το γάμο, τα παιδιά και την κοινωνία γενικότερα, στις καθημερινές συνήθειες, στη διασκέδαση, ακόμα και στο κλίμα… Πανέξυπνα η ταινία κατορθώνει να ισορροπήσει μεταξύ των δύο αυτών διαφορετικών κόσμων, προβάλλοντας αποκαλυπτικά -και πάνω απ΄ όλα, με χιούμορ- τα θετικά και τα αρνητικά των μεν και των δε. Παρ΄ ότι, εξάλλου, ο Checco ανήκει σε μια κάστα ανθρώπων που συχνά κατηγορούμε εδώ στο νότο, το έργο τον παρουσιάζει με τέτοιο τρόπο που δε σ΄ αφήνει άλλη επιλογή παρά να ταυτιστείς και να εξερευνήσεις μαζί του τον κόσμο από τα μάτια όλων των λαών που απεικονίζονται.

prwinoΟ δεύτερος άξονας, κωμωδία έχουμε άλλωστε, είναι το ακραίο χιούμορ και η υπερβολή που δίνει αυτό τον ανάλαφρο και αστείο τόνο στην ταινία. Οι αντιθέσεις που περιέγραψα πριν εκτίθενται μ΄ έναν εμφανώς πιο ακραίο τρόπο απ΄ ότι είναι στην πραγματικότητα, έχοντας προφανώς στόχο να δώσουν κωμικό τόνο τόσο στα θετικά όσο και στα αρνητικά στοιχεία της κοινωνίας. Οι χαρακτήρες, οι συνήθειές τους, οι απολαυστικοί μεταξύ τους διάλογοι (πολλά λογοπαίγνια στα ιταλικά), ο τρόπος λήψης αποφάσεων που διαθέτουν έχουν έντονο το στοιχείο της υπερβολής, δημιουργώντας κάτι που παραπέμπει στο κλασικό λεκτικό slapstick παλαιότερων αλλά και σύγχρονων ταινιών (ιδιαίτερες ομοιότητες εντοπίζονται με την έξοχη πρόσφατη γαλλική κωμωδία Τι Σου Κάναμε, Θεέ μου; (2014)). Όλα για τη σάτιρα, λοιπόν, αλλά χωρίς να χάνεται η εύστοχη κοινωνική κριτική και το αληθοφανές της πλοκής.

Ως Έλληνες καθαρά τώρα, η ταινία αυτή αποδεικνύει πραγματικά πως με τους Ιταλούς, ιδιαίτερα τους νότιους, είμαστε «Una faccia una razza» (κι ας είναι 28 Οκτωβρίου σήμερα!), και η ταινία θα μπορούσε κάλλιστα να διαδραματίζεται στη χώρα μας αντί για τη γειτονική. Αυτό μας ταυτίζει ακόμη περισσότερο με το κωμικό στιλ του Zalone, γεμάτο μπρίο, φαντασία και ενέργεια. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια πολύ καλή και απίστευτα επίκαιρη κωμωδία, που μας κάνει να «γελάμε με τα χάλια μας» (όχι μόνο της Ελλάδας και του νότου, αλλά του πλανήτη γενικότερα). Κι επειδή τώρα τελευταία βρισκόμαστε ομαδικώς στα χάλια μας, καλό είναι κάποιος να μας κάνει τουλάχιστον να γελάμε μ΄ αυτά.